Treść orzeczenia
Sygn. akt VIII U 1107/16
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 10 listopada 2016 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
SSO Teresa Kalinka
Ewa Grychtoł
po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2016 r. w Gliwicach sprawy S. K. (K.) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o składki na ubezpieczenie zdrowotne na skutek odwołania S. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 26 maja 2014 r. nr (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że stwierdza, iż S. K. nie jest dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne wraz z odsetkami za okres od marca 2004 roku do lutego 2014 roku w łącznej wysokości 39370,66 zł (trzydzieści dziewięć tysięcy trzysta siedemdziesiąt złotych sześćdziesiąt sześć groszy). (-) SSO Teresa Kalinka
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 26 maja 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział
w Z., powołując się na art. 83 ust. 1 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998r.
o systemie ubezpieczeń społecznych, ustalił dla S. K., jako płatnika składek, wysokość zaległych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od marca 2004r. do lutego 2014r. w łącznej w kwocie 25.289,66 zł wraz z odsetkami w łącznej w kwocie 14.081,00 zł;
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że płatnik składek S. K. był zobowiązany do opłacania comiesięcznych składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz, że od składek nieuiszczonych w terminie naliczane są odsetki za zwłokę. W załączniku do tej decyzji organ rentowy zamieścił szczegółowe zestawienie należnych i nieopłaconych składek z rozbiciem na poszczególne fundusze i miesiące za które miały być opłacone, jak również z uwzględnieniem należności głównej i należnych odsetek.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł S. K. wskazując, że w jego odczuciu naliczenie przez ZUS spornych zaległości jest bezpodstawne, bowiem jedyną prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, jest udział w firmie (...) PP1 (...) S.C.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. ZUS wskazał, że odwołujący posiada również wpis do ewidencji działalności gospodarczej pod numerem (...). Dalej ZUS wskazał, że obowiązek podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tego tytułu, został określony prawomocną decyzją Dyrektora (...) Oddziału Wojewódzkiego (...) w K.
z dnia 3 kwietnia 2013r. Organ rentowy wyjaśnił ponadto, że w oparciu o powyższą decyzję NFZ wydał w dniu 25 lipca 2013r. decyzję na mocy której ustalił dla odwołującego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne, z tytułu prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, pod wpisem (...).
Wyrokiem z dnia 19 lutego 2015r. w sprawie VIII U 1469/14 Sąd Okręgowy
w G. oddalił odwołanie od przedmiotowej decyzji. Następnie wyrokiem z dnia
10 marca 2016r. Sąd Apelacyjny w Katowicach, wydanym w sprawie III AUa 1001/15, uchylił powyższy wyrok Sądu Okręgowego i przekazał temu sądowi sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny wskazał, że Sąd Okręgowy niedostatecznie zbadał kwestię osiągania przez odwołującego przychodów z obu zarejestrowanych przez niego działalności gospodarczych, a w szczególności zarejestrowanej pod wpisem (...), co winno stanowić przedmiot postępowania dowodowego przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez ten Sąd.
Sąd Okręgowy ponownie rozpoznając sprawę, ustalił co następuje
S. K. od roku 1991 jest uprawniony do górniczej emerytury. W roku 1990 dokonał zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej, który został zarejestrowany pod numerem (...). Od roku 2006 prowadzi działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej (...) PP1 (...) S.C., która została wpisana do rejestru pod numerem (...).
Ubezpieczony jako płatnik składek zgłosił się do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego wyłącznie z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej zarejestrowanej pod numerem (...). Należne z tego tytułu składki opłaca w terminie i we właściwej wysokości i tym samym nie posiada zaległości z tego tytułu.
Decyzją z dnia 3 kwietnia 2013r. Dyrektor (...) Oddziału Wojewódzkiego (...) w K., stwierdził objęcie odwołującego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej zarejestrowanej pod numerem (...), od dnia 1 stycznia 1999r. oraz zarejestrowanej pod numerem (...), od dnia 20 czerwca 2006r. Decyzji tej ubezpieczony S. K. nie skarżył, tym samym stała się ona prawomocna.
Równocześnie odwołujący w związku z powyższą decyzją nie złożył w organie rentowym wymaganej dokumentacji zgłoszeniowej i rozliczeniowej z tytułu podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu w związku z prowadzeniem obu powyższych działalności gospodarczych. W konsekwencji organ rentowy w dniu 25 lipca 2014r. wydał decyzję numer (...), mocą której ustalił podstawy wymiaru składek na to ubezpieczenie z obu powyższych tytułów. Również i od tej decyzji ubezpieczony nie złożył odwołania.
W dniu 26 maja 2014r. organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję ustalając dla ubezpieczonego wysokość zaległych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od marca 2004r. do lutego 2014r., wraz z odsetkami łącznie na kwotę główną 39.370,66 zł.
Okoliczności powyższe nie były sporne.
Z kolei w toku procesu Sąd ustalił, że S. K. faktycznie w spornym okresie prowadzi wyłącznie działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej. Nie prowadzi natomiast indywidualnej działalności zarejestrowanej pod numerem (...) i z tego tytułu nie osiągał w spornym okresie przychodów.
Powyższe okoliczności Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego oraz zeznań świadka T. W. (k.99-100) i wyjaśnień samego odwołującego (k.100-101),
a także zaświadczenia Naczelnika I Urzędu Skarbowego w G. z dnia 5 września 2016r., nr (...)- (...)-1.4060.173.2016 (k.91). Zebrane dowody Sąd uznał za wystarczające i mogące być podstawą ustaleń faktycznych oraz rozstrzygnięcia
w niniejszej sprawie. W szczególności Sąd w pełni dał wiarę zeznaniom świadka
i wyjaśnieniom ubezpieczonego, bowiem znajdują one pełne potwierdzenie w dowodzie
z dokumentu, tj. zaświadczenia Urzędu Skarbowego.
Sąd zważył, co następuje
Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie.
W przedmiotowej sprawie spornym nie było, że odwołujący z tytułu indywidualnej działalności gospodarczej, zarejestrowanej pod numerem (...), został przez NFZ prawomocnie objęty obowiązkiem podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu oraz, że prawomocnie ustalono dla niego z tego tytułu podstawę wymiaru składek.
Przedmiotem sporu było natomiast, czy mimo ustalenia powyższego obowiązku, ubezpieczony był zobowiązany w spornym okresie do opłacania składek na to ubezpieczenie i czy w związku z tym powstała po jego stronie zaległość składkowa.
Zgodnie z treścią art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. 215r., poz. 581 ze zm.) „1. Dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego. Do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń.
2. Do spraw, o których mowa w ust. 1, nie należą sprawy z zakresu wymierzania
i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należące do właściwości organów ubezpieczeń społecznych.
3. Wniosek o rozpatrzenie sprawy, o której mowa w ust. 1, zgłasza ubezpieczony,
a w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym wniosek może zgłosić w szczególności Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego lub członek rodziny ubezpieczonego, także w zakresie dotyczącym objęcia ubezpieczeniem
w okresie poprzedzającym złożenie wniosku.
4. Dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu rozpatruje sprawy, o których mowa w ust. 1, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia ich wniesienia, wydając decyzję. Uzasadnienie decyzji sporządza się z urzędu.
5. Odwołanie od decyzji wydanej w sprawach, o których mowa w ust. 1, wnosi się do Prezesa Funduszu w terminie 7 dni od dnia jej otrzymania.
6. W sprawach, o których mowa w ust. 1, w zakresie nieregulowanym niniejszą ustawą, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego”.
Z kolei obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą wynika z art. 66 ust 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Zgodnie z art. 81 ust 2 podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c, stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 75 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".
W myśl art. 83 ust. 1 ustawy systemowej ZUS wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących m.in. przebiegu ubezpieczeń, ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek.
Mając na uwadze powyższe, nie budzi wątpliwości Sądu, że Dyrektor (...) Oddziału Wojewódzkiego (...) w K. miał prawo wydać decyzję w zakresie podlegania przez odwołującego ubezpieczeniu społecznemu. Również ZUS miał prawo wydać decyzję określającą podstawę wymiaru składek na to ubezpieczenie.
Przede wszystkim należy jednak mieć na uwadze, że odwołujący wykazał, że
w całym spornym okresie nie osiągał przychodu z działalności zarejestrowanej pod numerem (...), a jedynie z działalności zarejestrowanej pod numerem (...).
Zgodnie z obowiązującym do 26 września 2004r. art. 24 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt l lit. c) ustawy z dnia 23 stycznia 2003r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym -Funduszu Zdrowia, jeżeli ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego źródła przychodów w ramach tego samego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 9 ust, pkt 1 lit. c (prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej), składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana od każdego ze źródeł przychodów.
Z kolei jak stanowi art. 82 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r.
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (obowiązującym od 27 września 2004r.) w przypadku gdy w ramach jednego z tytułów do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego wymienionych w art. 66 ust. 1 ubezpieczony uzyskuje więcej niż jeden przychód, składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana od każdego z uzyskanych przychodów odrębnie, przy czym jeżeli ubezpieczony prowadzący działalność pozarolniczą uzyskuje przychody z więcej niż jednego z rodzajów działalności określonych w ust. 5, składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana odrębnie od każdego rodzaju działalności, z zastrzeżeniem ust. 4. Równocześnie zgodnie z ust. 5 ww. artykułu rodzajami działalności są:
-
działalność gospodarcza prowadzona w formie spółki cywilnej;
-
działalność gospodarcza prowadzona w formie jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością;
-
działalność gospodarcza prowadzona w formie spółki jawnej;
-
działalność gospodarcza prowadzona w formie spółki komandytowej;
-
działalność gospodarcza prowadzona w formie spółki partnerskiej;
-
wykonywanie działalności twórczej lub artystycznej jako twórca lub artysta;
-
wykonywanie wolnego zawodu w rozumieniu przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne;
-
wykonywanie wolnego zawodu, z którego przychody są przychodami z działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych;
Reasumując, ubezpieczony podważył w toku postępowania prawidłowości wydanej decyzji. Mianowicie wykazał, że w spornym okresie osiągał przychody wyłącznie
z jednego rodzaju działalności podlegającego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, natomiast nie osiągał takiego przychodu z tytułu indywidualnej działalności gospodarczej. Tym samym należało uznać, że mimo, iż w tym czasie podlegał obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu, to jednak równocześnie nie miał obowiązku opłacania z tego tytułu składek na to ubezpieczenie, a w konsekwencji nie doszło do powstania zaległych składek na ubezpieczenie zdrowotne.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy na mocy art. 477 14 § 2 k.p.c., orzekł jak w sentencji.
(-) SSO Teresa Kalinka