descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt VIII Pa 62/15

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 20 sierpnia 2015 r.

Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

SSO Teresa Kalinka (spr.)

SSO Mariola Szmajduch

SSO Joanna Smycz

Anna Krzyszkowska

Sędzia Przewodniczący Sędzia

Uzasadnienie

Powód E. P. wniósł w dniu 23.02.2012r. pozew o zapłatę nagrody jubileuszowej przeciwko pozwanej (...) Spółka Akcyjna z siedziba w T.. Po ostatecznym sprecyzowaniu żądania powód wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanej kwoty 11.553 zł netto (14.089 zł brutto) wraz z odsetkami ustawowymi od 23.12.2011r. oraz o zasądzenie na rzecz powoda od pozwanej kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwu powód wyjaśnił, że uległ wypadkowi przy pracy z winy pozwanej, po czym odszedł na rentę, zaś pozwany płacił mu rentę wyrównawczą.. Powód wystąpił o nagrodę jubileuszową i Sąd wyrokiem z 18.03.2010r. zasądził kwotę 6 579 zł. Obecnie powód domagał się nagrody jubileuszowej za 45 lat pracy, której wypłaty pozwana mu odmówiła.

Pozwana (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w T., wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz od powoda kosztów postępowania według norm przepisanych.

W 2009r. prowadzona była procedura zwolnień grupowych u pozwanej, która objęła również grupę tokarzy. Zdaniem pozwanej, zachodzi prawdopodobieństwo graniczące z pewnością, że powód zostałby zwolniony z pracy przed nabyciem prawa do potencjalnej nagrody jubileuszowej.

Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2014 roku Sad Rejonowy w T. G.oddalił powództwo i odstąpił od obciążania powoda kosztami postępowania.

W toku postępowania ustalono, że E. P. przez 35 lat pracował u pozwanej na stanowisku tokarza i operatora obrabiarek sterowanych numerycznie (tzw. operator OSN). Skończył szkołę zawodową , a następnie technikum w zawodzie tokarz, dodatkowo nabył uprawnienia operatora OSN. Pracę wykonywał na stanowisku tokarza metali kolorowych. W czasie pracy u pozwanej uległ wypadkowi – zakład wypłaca mu rentę wyrównawczą. W 2009r., na skutek odmowy pozwanej wypłaty powodowi nagrody jubileuszowej za 40 lat pracy, ten wystąpił z pozwem do Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach, który zasądził od (...) S.A w T. nagrodę jubileuszową w wysokości 6.579 zł netto. W 2012 roku pozwany odmówił powodowi wypłaty nagrody jubileuszowej za 45 lat pracy.

W pozwanym zakładzie, na skutek trudnej sytuacji ekonomicznej przeprowadzono restrukturyzację Ograniczono powierzchnię hal produkcyjnych, zrezygnowano z pracy na niektórych maszynach, a z tym związana była konieczność zmniejszenia stanu zatrudnienia. Wdrożono procedury zwolnień grupowych w maju 2009 roku.. W § 5 pkt. 1 regulaminu zawarto, że pracodawca wytypuje pracowników do zwolnienia kierując się oceną przydatności pracownika dla pracodawcy, a także oceną pracy wykonywanej przez pracownika pod względem jej jakości i wydajności oraz posiadanych przez pracownika kwalifikacji i umiejętności. W pkt. 2 ustalono, że pracodawca nie będzie typował do zwolnienia wszystkich członków rodziny (rozumianych jako małżonków i ich dzieci) będących pracownikami pracodawcy, chyba, że nastąpi to na wniosek pracownika, zaś w pkt. 3 zawarto zapis, że pracodawca dołoży starań, aby w miarę możliwości powierzenia innej pracy pracownikowi, nie rozwiązywać umowy o pracę z pracownikami pozostającymi w trudnej sytuacji życiowej.

Dodatkowym kryterium, branym pod uwagę przez pozwanej była możliwość pozyskania przez pracownika alternatywnego źródła utrzymania np. świadczenia przedemerytalnego oraz fakt, że oboje małżonkowie pracują u pozwanej.

U pozwanej w okresie od 2009 do 2011r. w grupie pracowników zajmujących stanowiska tokarza, wytaczacza, operatora OSN, frezera i szlifierza zostało zwolnionych z przyczyn niedotyczących pracownika 9 osób, , z tego 4 pracowników ze stażem pracy powyżej 40 lat i posiadający prawo do świadczeń przedemerytalnych (F. C., J. P., T. R., N. S.) . Wśród zwolnionych znajdowali się operatorzy OSN (H. W. i J. G.). W drodze wyjątku, w zatrudnieniu pozostali pracownicy, zajmujący stanowiska przewidziane do redukcji i którzy mogliby nabyć prawo do świadczeń przedemerytalnych – pracodawca nie zwolnił ich ze względu na unikalne umiejętności i kwalifikacje. Byli to: J. J. (szlifierz -tokarz) ze względu na jego unikalne kwalifikacje – umiejętność bardzo precyzyjnego wykonywania części cylindrów hydraulicznych, J. K. (tokarz) ze względu na jego unikalne kwalifikacje – jedyny w zakładzie obsługiwał tokarki ciężkie, S. K. (wytaczacz) ze względu na jego unikalne kwalifikacje- jako wytaczacz obsługiwał specjalistyczną obrabiarkę.

Zdaniem Sądu powód zostałby wytypowany do zwolnienia najpóźniej do dnia 31 grudnia 2009 roku, bowiem wówczas posiadałby uprawnienia do świadczenia przedemerytalnego. Do 31.12.2009r. zostali zwolnieni u pozwanej wszyscy pracownicy zatrudnieni na takich samych bądź podobnych stanowiskach co powód, a prawo do hipotetycznej nagrody jubileuszowej za 45 lat pracy powód nabyłby 1.09.2011r., Powód nie posiadał żadnej cechy szczególnej (unikalnych umiejętności, zatrudnienie innego członka rodziny u pozwanej, czy też braku możliwości otrzymania świadczenia przedemerytalnego), która mogłaby powodować w drodze wyjątku odstąpienie od doręczenia mu wypowiedzenia umowy o pracę. Zdaniem Sądu, sytuacji powoda nie można było porównywać z pracownikami: R. K., G. D., S. S. i P. M., gdyż byli to frezerzy, czyli zupełnie inna grupa zawodowa, a w wypadku jedynego tokarza w tej grupie – pana D., w ramach zwolnień grupowych zwolniono jego żonę. Ponadto, w wypadku H. J., i P. M. byli oni objęci ochroną przedemerytalną.

U pozwanej obowiązuje regulamin wynagradzania wraz z aneksami. Zgodnie z art. 18 regulaminu, pracownikom, którzy przepracowali w spółce 45 lat przysługuje nagroda jubileuszowa w wysokości 365% podstawy wymiaru. Podstawę wymiaru nagrody stanowi przeciętne wynagrodzenie w Spółce z ostatniego kwartału poprzedzającego wypłatę nagrody.

Według wyliczeń pozwanej, w przypadku powoda nagroda jubileuszowa za 45 lat pracy, wynosiłaby 11.553 zł netto (14.089 zł brutto).

Powód został zatrudniony u pozwanej w dniu 26 sierpnia 1966r., gdyby hipotetycznie pracował, 1.09.2011r. miałby 45 letni staż pracy .

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd wskazał art. 444 k.c., 907 § 2 k.c. w powiązaniu z art.300 k.p. W myśl tego przepisu, jeśli obowiązek płacenia renty wynika z ustawy, każda ze stron może w razie zmiany stosunków żądać zmiany wysokości lub czasu trwania renty, chociażby wysokość renty i czas jej trwania były ustalone w orzeczeniu sądowym lub w umowie.

Skoro zatem na podstawie art. 907 § 2 k.c. można żądać zmiany wysokości renty w ogólności, to można też żądać podwyższenia jednej, konkretnej raty renty. Zdaniem Sadu doszło do zmiany stosunków w rozumieniu powołanego przepisu, bowiem powód nabył prawo do hipotetycznej nagrody jubileuszowej za 45 lat.

Skoro Sąd ustalił, iż powód zostałby zwolniony najpóźniej z dniem 31.12.2009r., tym samym upadła podstawa żądania przez niego zasądzenia nagrody jubileuszowej za 45 lat pracy, gdyż staż ten, powód miałby dopiero w 2011r. Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił powództwo, odstępując jednocześnie na podstawie art. 102 kpc od obciążania powoda kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego.

W apelacji od wyroku powód zarzucił sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że powód z całkowitą pewnością zostałby zwolniony z pracy przed osiągnięciem stażu w pracy wymaganego do otrzymania nagrody jubileuszowej, mimo że z okoliczności sprawy taka pewność nie wynika oraz obrazę prawa procesowego przez nieuwzględnienie w trakcie postępowania wytycznych co do dalszego postępowania i wskazań prawnych ostatniego wyroku Sądu okręgowego. Powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje. Wskazał że Sąd Okręgowy wyroku z dnia 22 sierpnia uchylając wyrok sądu pierwszej instancji oddalający powództwo wskazał ziem sąd pierwszej instancji dokonał błędnych ustaleń faktycznych w sprawie, w szczególności uznając, że z uwagi na zwolnienia grupowe, jakie miały miejsce u pozwanej powód zostałby z pewnością zwolniony, a tym samym nie uzyskał uprawnień do nagrody jubileuszowej za 45 lat. Sąd Okręgowy wskazał wówczas ,że tylko w sytuacji gdyby pozwany wykazał w jakiej konkretnej dacie nastąpiłby skutek w postaci rozwiązania umowy o pracę, to taka okoliczność mogłaby rzutować na zasadność powództwa. Zdaniem powoda wyrok sądu jest niesprawiedliwy i krzywdzący. W apelacji opisał przebieg zatrudnienia u pozwanej. Wskazał, że jeszcze podczas jego zatrudnienia doszło do restrukturyzacji zakładu pracy i wówczas i zwolniono najwięcej osób. Posiada wszelakie kwalifikacje - mógł pracować jako tokarz i frezer, często pracował w nadgodzinach. Jego zdaniem sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na zeznaniach świadków wskazanych przez stronę pozwaną, którzy zeznawali na niekorzyść powoda.

Sąd II instancji zważył co następuje

Na wstępie Sąd Okręgowy pragnie zwrócić uwagę, że w oparciu o sformułowane żądanie pozwu, sprawa została zarejestrowana w Sądzie Rejonowym jako sprawa o nagrodę jubileuszową .

Dopiero w wyroku z dnia 22 sierpnia 2013 roku Sąd Okręgowy wskazał, że Sąd pierwszej instancji winien dokonać oceny zasadności powództwa w świetle przesłanek wynikających z art. 907 § 2 k.c. W związku z powyższym należało uznać, że sprawa nie dotyczy zapłaty nagrody jubileuszowej, lecz jest sprawą o podwyższenie renty wyrównawczej. Błędna dekretacja i określenie przedmiotu sporu w wyroku Sądu Rejonowego z dnia 18 grudnia 2014 roku nie skutkuje koniecznością uchylenia wyroku do ponownego rozpoznania. Z uzasadnienia orzeczenia wynika wprost że Sąd I instancji rozpoznał sprawę o podwyższenie renty wyrównawczej w oparciu o przepis art.907 § w k.c.

Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie .

Sąd drugiej instancji podziela i przyjmuje za własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji, za wyjątkiem twierdzenia, że prawo do renty wyrównawczej zostało przyznane powodowi wyrokiem wydanym w sprawie IV P 28/09. Sprawa ta dotyczyła podwyższenia renty wyrównawczej poprzez zasądzenie kwoty stanowiącej równowartość hipotetycznej nagrody jubileuszowej za 40 lat pracy. Wysokość renty wyrównawczej ustalono w wyroku w sprawie IV P 349/04. Błędne powołanie sygnatury akt sprawy pozostaje bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego

Sąd Okręgowy podziela ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. Sąd Rejonowy dokonał również trafnej interpretacji prawa materialnego, co czyni zbytecznym ponowne przytaczanie ustaleń oraz szczegółowych rozważań zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (por. Sąd Najwyższy wyroku z dnia 5 listopada 1998 roku sygn. 1 PKN 330/ 998 oraz postanowienie Sądu Najwyższego w z dnia 4 lipca 2012 roku sygn. 1 CSK 72 / 12 - w postępowaniu przed sądem drugiej instancji stosuje się w art. 328 § 2 k.p.c. odpowiednio, a więc z uwzględnieniem istoty i swoistości postępowania przed tym sądem art. 391 § 1 k.p.c. ).

Zdaniem Sądu drugiej instancji zarzuty apelacji są bezpodstawne. Wyniki postępowania dowodowego przeprowadzonego przez Sąd Rejonowy po uchyleniu wyroku do ponownego rozpoznania czynią zasadnym i usprawiedliwionym twierdzenie, że powód zostałby zwolniony z pracy przed osiągnięciem stażu pracy wymaganego do otrzymania na nagrody jubileuszowej. Sąd ustalił, że zwolnienia tokarzy związane z restrukturyzacją miały miejsce do dnia 31 grudnia w 2009 roku Taki wniosek wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego. W związku Sąd pierwszej instancji miał prawo przyjąć, że powód z całkowitą pewnością zostałby zwolniony z pracy przed osiągnięciem stażu pracy wymaganego do otrzymania nagrody jubileuszowej, to jest przed dniem 1 września 2011 roku.

Sąd drugiej instancji nie podziela również stanowiska apelującego, że ponownie rozpoznając sprawę Sąd Rejonowy nie dochował wymogów z art. 386. § 6 k.p.c., W uzasadnieniu wyroku z dnia 22 sierpnia 2014 roku Sąd Okręgowy uchylając sprawę do ponownego rozpoznania stwierdził , że Sąd pierwszej instancji dokonał błędnych ustaleń faktycznych w sprawie. Uzasadnienie to odnosiło się do zgromadzonego materiału dowodowego stanowiącego podstawę wydania wyroku w dniu 22 listopada 2012 roku przez Sąd Rejonowy. W toku ponownego rozpoznania sprawy Sąd Rejonowy przeprowadził postępowanie, które pozwoliło na ustalenie , że do dnia 31 grudnia 2009 roku powód zostałby zwolniony z pracy. Z tymi ustaleniami Sąd Okręgowy się zgadza. Tym samym należy przyjąć, że pozwany wykazał „w jakiej konkretnej dacie nastąpiłby skutek w postaci rozwiązania umowy”. Sąd Rejonowy ustalając najpóźniejszą datę, w której nastąpiłoby rozwiązanie umowy o pracę z powodem wykonał wskazania zawarte w wyroku Sądu Okręgowego.

Sąd drugiej instancji w całości podziela rozważania Sądu Rejonowego dotyczące prawdopodobieństwa wytypowania powoda do zwolnienia. Sąd uwzględnił kryteria pracowników przewidzianych do zwolnienia zawarte w regulaminie w sprawie zwolnień grupowych z dnia 11 maja 2009 roku. Dokonał właściwej oceny dowodów, nie przekroczył granic swobodnej ich oceny.

Bezsporne w sprawie jest, że u pozwanej nadal zatrudnieni są tokarze i frezerzy. Sąd Rejonowy przeprowadził szczegółowe postępowanie dowodowe w zakresie ustalenia kryteriów jakimi kierował się pracodawca dokonując wyboru pracowników , którzy pozostali w zakładzie. (...) działalności wymaga zatrudnienia pracowników na stanowiskach tokarzy i frezerów. Postępowanie dowodowe miało na celu ustalenie czy bardziej prawdopodobne jest, że powód zostałby zwolniony w latach 2009-2011, czy też pozostałby nadal w zatrudnieniu. Wyniki tego postępowania uprawniały Sąd Rejonowy do przyjęcia, że prawdopodobieństwo wytypowania powoda do zwolnienia z pracy było wysoce prawdopodobne. Powód nie znalazł się w żadnej grupie osób, które korzystałyby z ochrony niewynikającej z Kodeksu pracy, czy z regulaminu zwolnień. Co więcej, nalezyw skazać, że byłby osobą przewidzianą do zwolnienia w pierwszej kolejności, jako osoba posiadająca uprawnienia do świadczenia przedemerytalnego.

Pełnomocnik powoda otrzymał w odpisy pism procesowych z dni 19 marca 2014 roku i 26 maja 2014 roku. Ostatnie pismo zawierało zestawienie pracowników przewidzianych do zwolnienia w grupie powoda w latach 2009 -2011 Z załącznika do pisma wynika kiedy i z jakich przyczyn tokarze i frezerzy zostali zwolnieni i dlaczego niektóre z tych osób zostały zwolnione w późniejszym okresie. Strona powodowa nie wniosła zastrzeżeń do treści treść pism i podnoszenie na etapie postępowania apelacyjnego nieprawdziwości tych danych uznać należy za spóźnione ( art. 381 k.p.c.). Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostają okoliczności związane z restrukturyzacją zakładu pracy w okresie kiedy powód był pracownikiem pozwanej.

Apelację jako bezzasadną oddalono na podstawie art. 385 k.p.c..

(-) SSO Joanna Smycz (-) SSO Teresa Kalinka (spr.) (-) SSO Mariola Szmajduch

Sędzia Przewodniczący Sędzia