descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt VIII P 426/22

UZASADNIEN IE

wyroku z dnia 25 kwietnia 2025 roku

W pozwie z dnia 29 września 2022 roku (data nadania pozwu na poczcie) skierowanym przeciwko pozwanemu (...) S.A. z siedzibą w R. (dalej: „pozwany” lub (...)), powód (...) odwołał się od oświadczenia pozwanego w przedmiocie rozwiązania umowy o pracę, wnosząc o zasądzenie odszkodowania w kwocie 30.000 złotych wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 8 września 2022 roku do dnia zapłaty. Wniósł też o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych (k. 4-8).

W odpowiedzi na pozew pozwany (...), działając za pośrednictwem pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych (k. 274-280).

W dalszym toku postępowania strony popierały stanowiska wyrażone w pierwszych pismach procesowych. W szczególności strona powodowa jednoznacznie oświadczała, że popiera powództwo o odszkodowanie (k. 528, k. 613).

Sąd Rejonowy – Sąd Pracy ustalił następujący stan faktyczny.

(...) od dnia 1 stycznia 2015 roku zatrudniony był w (...) na podstawie umowy o pracę, od dnia 25 listopada 2015 roku na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony na stanowisku menedżera.

/świadectwo pracy k. 3/C akt osobowych, umowy o pracę k. 2/B i k. 17/B akt osobowych, porozumienie zmieniające k. 18/B akt osobowych/

W dniu 1 marca 2017 roku (...) rozwiązał z (...) umowę o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia.

Wyrokiem z dnia 4 maja 2018 roku, uprawomocnionym z dniem 6 grudnia 2018 roku, (...) został przywrócony do pracy. Uzasadnieniem tego rozstrzygnięcia było wskazanie przez pracodawcę przyczyny wypowiedzenia w sposób ogólnikowy, niezrozumiały i nieweryfikowalny, tym samym naruszający wymóg z art. 30 § 4 k.p.. Niezależnie od tego przyczyna ta odnosiła się do efektów pracy, mimo że umowa o pracę jest umową starannego działania, a nie rezultatu.

/wyrok z uzasadnieniem k. 6/C akt osobowych/

Po przywróceniu do pracy(...) świadczył jako menedżer pracę w komórce organizacyjnej Departament (...) ((...)), komórce wewnętrznej Dział (...).

/pismo k. 40/B akt osobowych/

Główne zadania związane z jego stanowiskiem pracy polegały na przeprowadzaniu niezależnych i obiektywnych kontroli operacyjnych mających na celu ocenę działalności jednostki kontrolowanej lub realizowanego przez nią zadania dokonanych na podstawie ustalonego stanu faktycznego przy zastosowaniu przyjętych standardów kontroli. Pełnił rolę eksperta wewnętrznego w zakresie standardów kontroli i procesów produkcyjnych realizowanych w (...).

/karta stanowiska pracy k. 38/B akt osobowych/

Przełożonym (...) był kierownik Działu (...) D. P..

/zeznania świadka D. P. k. 528-528v, nagranie k. 532/

(...) otrzymał polecenie przełożonego skierowanego do wszystkich pracowników (...) zamieszczania efektów wykonanej pracy (sporządzonych analiz, przygotowanych dokumentów, notatek itp.) na wspólnym dysku (...) celem zapewnienia odpowiedniego przepływu informacji oraz kontroli wykonywanej pracy. Nie zgłosił jednak pomimo ponagleń przełożonemu braku uprawnień do zapisywania informacji na dysku i nie wystąpił do komórki IT o ich nadanie. Po interwencji kierownika w sierpniu 2021 roku wystąpił on z wnioskiem do serwisu IT w tej sprawie, ale nie zweryfikował prawidłowości realizacji zlecenia aż do października 2021 roku, kiedy to okazało się że nie ma w dalszym ciągu pełnych uprawnień do pracy na dysku wspólnym (...) wobec czego nie posiadał wymaganych dostępów i nie mógł w pełni realizować powierzonych zadań, jak też inni pracownicy nie mieli dostępu do dokumentów przez niego wytworzonych. Ponadto nie wywiązał się w terminie z polecenia złożenia w systemie e-dokumenty wniosku o własne elektroniczne upoważnienie do przetwarzania danych osobowych, mimo że komunikatem Departamentu (...) z dnia 25 sierpnia 2021 roku każdy pracownik (...) został zobowiązany do podjęcia czynności w tym zakresie zgodnie z zamieszczoną instrukcją. Termin sporządzenia dokumentu wyznaczono na 25 października 2021 roku, a w dniach 17 i 23 września 2021 roku wszyscy pracownicy (...) zostali dodatkowo szczegółowo poinformowani o konieczności i sposobie przygotowania w systemie e-dokumenty stosownych upoważnień. W dniu 10 lutego 2022 roku jego przełożony otrzymał informację z Departamentu (...) o niewywiązaniu się przez niego z zadania i dopiero po interwencji kierownika i przy wsparciu innych pracowników (...) wystawił takie upoważnienie, zaś do tego czasu wykonywał swoje obowiązki z naruszeniem przepisów wewnętrznych w zakresie przetwarzania danych.

/zeznania świadka D. P. k. 529v-530, nagranie k. 532, zeznania świadka M. K. k. 540v, nagranie k. 543, wydruki korespondencji e-mail k. 307-317/

Odnotowywano brak samodzielności (...) w przygotowywaniu podstawowych dokumentów dla fazy przygotowania kontroli, w szczególności tabeli ryzyk oraz programu zadania. Zarówno tabela ryzyk jak i program dotyczące kontroli realizacji projektu (...) – przygotowane przez niego na obowiązujących wzorach – zawierały liczne błędy merytoryczne, w tym istotne błędy polegające na uwzględnieniu w tabeli ryzyk ryzyka dotyczącego innego projektu. W programie w zakresie podmiotowym kontroli wskazał on też np. spółki spoza Grupy (...), do których kontrolowania (...) nie miała uprawnień.

(...) dopuszczał się uchybień również w prostych czynnościach stanowiących praktykę działań kontrolnych, np. w realizacji zadania polegającego na sporządzeniu polecenia przeprowadzenia kontroli realizacji projektu (...), tj. wykorzystując wzór polecenia z innej kontroli i nie zmienił numeru, pozostawiając na dokumencie numer już przypisany, co wprowadziło niezgodność w rejestrze spraw prowadzonych przez (...).

Ponadto przygotował on dokumenty, które nie były zgodne ze standardami przyjętymi u pracodawcy i niezgodne z oczekiwaniem przełożonego, bowiem zawierały liczne błędy i nieprawidłowe odniesienia. Podczas kontroli realizacji projektu (...), co miało miejsce w okresie listopad 2021 – luty 2022 roku, zgodnie z poleceniem przełożonego miał on przygotować formularze testów do badań kontrolnych, których realizacja jest powszechną praktyką w zadaniach kontrolnych. Wykorzystał on testy z innych kontroli, które uprzednio zostały wskazane jako przykładowe, a skutkiem niestarannego ich wykorzystania przygotowane przez niego testy nie nadawały się do użycia, albowiem stanowiły kopie testów z innych zadań i w konsekwencji nie odpowiadały merytorycznie badanemu projektowi (np. nie odwoływały się do umowy wsparcia i biznesplanu, które nie miały zastosowania w tym projekcie, do mierzenia efektów projektu, podczas gdy projekt nie był jeszcze zakończony itp.). Mimo otrzymanych od kierownika uwag, wskazujących na główne nieprawidłowości, testy nie zostały przez niego należycie poprawione i ostatecznie przygotował je inny kontroler.

(...) nie wywiązał się także należycie z polecenia kierownika dotyczącego przygotowania szczegółowej notatki z przeglądu korespondencji prowadzonej w ramach kontroli realizacji projektu (...) w okresie od 22 lutego 2022 roku do 7 marca 2022 roku, a dotyczącej realizacji zadań projektowych przez spółkę (...) S.A.. Notatka ta miała stanowić podstawę do opisu ustaleń w raporcie pokontrolnym, natomiast z uwagi na dostęp do dokumentów podlegających kontroli tylko w formule „do wglądu” i wyłącznie na terenie spółki (...) (udostępniającej dokumentację jako Lider Konsorcjum), miała ona kluczowe znaczenie dla przebiegu realizacji kontroli. Nie przygotował on w odpowiednio długim czasie notatki w formie zgodnej z poleceniem, a jedynie zestawienie pism z podaniem ich numerów, datą i tematem, a więc w formie zbyt ogólnej, aby notatka mogła stanowić oczekiwaną wartość. Zadania tego nie ukończył z uwagi na zwolnienie lekarskie i niezbędnej do przygotowania raportu analizy wskazanej dokumentacji musiał dokonać samodzielnie kierownik, co znacznie wydłużyło czas trwania kontroli.

W procesie kontroli dotyczącej (...), realizowanego w (...) S.A. w okresie od grudnia 2020 roku do 1 stycznia 2021 roku, (...) jako członek zespołu kontrolnego otrzymywał od koordynatora procesu kontroli dokładnie sprecyzowane zadania do wykonania, niezbędne dokumenty do analizy oraz przygotowane szablony notatki do uzupełnienia. Nie wykonał jednak prawidłowo i w terminie analizy i nie uzupełnił szablonu notatki o wymagane informacje. Przygotowane częściowe informacje, które przesłał on drogą elektroniczną, wykazywały niespójności i nie odzwierciedlały stanu faktycznego zawartego w dokumentach, jak też nie odwoływały się do nich. Na ponowne prośby koordynatora o uzupełnienie szablonu notatki o odpowiednie informacje uzupełnił on tylko część z nich, część przeniósł z korespondencji e-mail, przy czym ponownie nie zachowując wymaganej jakości, a w miejscu wniosków zamieścił własne opinie nie wskazując dokumentów źródłowych, na podstawie których je formułował. Jako takie nie mogły one zostać wykorzystane w raporcie pokontrolnym, a z uwagi na wciąż niezadowalające jakościowo efekty pracy oraz mając na względzie obwiązujące terminy realizacji zadania pracę musiał wykonać samodzielnie współpracownik koordynujący proces kontroli, również w tej części zleconej bezpośrednio (...).

Ponadto w czerwcu 2021 roku, gdy wraz z kierownikiem działu (...) przeprowadzał czynności kontrolne w spółce (...) S.A. (kontrola postępowania przetargowego w ramach kontroli cyklicznej (...)), mimo prośby kierownika, aby na bieżąco sporządzał on w wersji elektronicznej notatkę z przeglądu dokumentacji przetargowej, wykonywał odręczne notatki, oznajmiając, że notatki zapisze na dysku wspólny po powrocie z delegacji, przy czym już pierwszego dnia roboczego po powrocie z delegacji udał się na dłuższą absencję chorobową. Wobec niewykonania notatek na bieżąco w wersji elektronicznej i dostępnej na dysku wspólnym (...), kierownik musiał samodzielnie i od podstaw dokonać analizy badanego postępowania przetargowego, co zajęło dodatkowy czas i stwarzało ryzyko przekroczenia terminu zakończenia kontroli.

Podczas realizacji zadania kontrolnego w spółce (...) S.A. w okresie od grudnia 2020 roku do marca 2021 roku, dotyczącego umowy w sprawie wsparcia niebędącego pomocą publiczną zawartej w dniu 2 września 2011 roku ze Skarbem Państwa, tj. kontroli realizacji (...), kontrolowana spółka zgłosiła zastrzeżenia do ustaleń pokontrolnych w zakresie zagadnień, za kontrolę których odpowiadał (...). Stwierdzono, iż na etapie prowadzenia działań kontrolnych (...) nie wystąpił do spółki o niezbędną dokumentację źródłową, wobec czego precyzując wnioski nie dysponował on materiałem potwierdzającym zasadność wydanej opinii.

/zeznania świadka D. P. k. 528-530v, nagranie k. 532, k. 536-537, nagranie k. 539, zeznania świadka M. K. k. 540v-541, nagranie k. 543, zeznania świadka A. S. k. 541-542, nagranie k. 543, zeznania świadka P. J. (1) k. 537v-538v, nagranie k. 539, wydruki korespondencji e-mail k. 318-379, k. 412-429, zestawienie stanowisk z opisem k. 381, zestawienie kontroli k. 383-385, raporty pokontrolne k. 387-392, k. 395-411, wydruk z kalendarza k. 431, program audytu k. 435-439, opracowanie (...) k. 441-460, kontrola planowa k. 462-474, wzory notatek powoda i innego pracownika k. 476-480, k. 482-499/

(...) od połowy 2021 roku był nieobecny w pracy z powodu choroby w następujących okresach: 28.06.2021r.–23.07.2021r., 13.09.2021r.-10.10.2021r., 28.12.2021r.-31.12.2021r., 01.01.2022r.-26.01.2022r., 14.03.2022r.-12.04.2022r., 13.04.2022r.-14.05.2022r., 15.05.2022r.-13.06.2022r. i 14.06.2022r.-13.07.2022r. Powyższe powodowało dezorganizację pracy Działu Kontroli Wewnętrznej, zwłaszcza że z uwagi na charakter pracy (...) i terminy wyznaczonych mu zadań, zachodziła nagła konieczność przydzielania dodatkowej pracy pozostałym pracownikom, a nierzadko również przełożonemu, wreszcie konieczności angażowania dodatkowych jeszcze osób.

/zestawienie nieobecności k. 433, zeznania świadka D. P. k. 529-529v, nagranie k. 532, zeznania świadka M. K. k. 540v, nagranie k. 543, zeznania świadka P. J. (1) k. 538, nagranie k. 539/

W dniu 9 września 2022 roku pracodawca (...) oświadczył na piśmie (...), że rozwiązuje z nim umowę o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia, za skutkiem na dzień 31 grudnia 2022 roku. Jako przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę wskazano nienależyte wykonywanie obowiązków pracowniczych, przejawiające się w szczególności brakiem należytej staranności i sumienności przy realizacji zadań, niskim zaangażowaniem oraz niezadowalającą jakością efektów pracy, jak również częste nieobecności, co łącznie powoduje trudności i dezorganizację pracy Działu (...). Dodano, iż stanowisko menedżera jest stanowiskiem wymagającym samodzielności w działaniu oraz wysokospecjalistycznej wiedzy fachowej, popartej doświadczeniem zawodowym, co uzasadnia odpowiednio wysokie wymagania pracodawcy względem jakości świadczonej przez pracownika na tym stanowisku. W piśmie z przedmiocie wypowiedzenia wskazano następujące przykłady:

- co do niewłaściwego podejścia do obowiązków służbowych przejawiającego się m.in. zaniedbaniem w zakresie organizacji pracy własnej, w tym brakiem dbałości o niezbędne zasoby pracy, niestosowaniem się do poleceń związanych z organizacją pracy, wskazano, że nie stosował się do wyraźnego i ponawianego polecenia zamieszczania efektów wykonanej pracy na wspólnym dysku (...) celem zapewnienia odpowiedniego przepływu informacji oraz kontroli wykonywanej pracy. Ponadto nie wywiązał się w terminie z polecenia złożenia w systemie e-dokumenty wniosku o własne elektroniczne upoważnienie do przetwarzania danych osobowych i przez dłuższy czas wykonywał swoje obowiązki z naruszeniem przepisów wewnętrznych w zakresie przetwarzania danych.

- co do braku oczekiwanej jakości realizowanych zadań i satysfakcjonujących efektów pracy, wynikających z niskiego zaangażowania oraz braku staranności i uważności w działaniu, realizacji zadań bez zachowania standardów pracy kontrolera, niedostatecznej samodzielności w realizacji zadań na poziomie menedżera i niezadowalającego tempa wykonywania zadań służbowych, wskazano, że (...) nie potrafi samodzielnie przygotowywać podstawowych dokumentów dla fazy przygotowania kontroli, w szczególności tabeli ryzyk oraz programu zadania (podano konkretne przykłady dotyczące sposobu realizacji projektu (...)). Ponadto wskazano przykłady popełniania błędów nawet w prostych czynnościach stanowiących praktykę działań kontrolnych. Wskazano też, że (...) przygotował dokumenty, które nie były zgodne ze standardami przyjętymi u pracodawcy i niezgodne z oczekiwaniem przełożonego, bowiem zawierały liczne błędy i nieprawidłowe odniesienia (podano przykłady dotyczące projektu (...), konkludując, że mimo otrzymanych od kierownika uwag, wskazujących na główne nieprawidłowości, zadanie nie zostało należycie wykonane i ostatecznie przygotował je inny kontroler. Ponadto podano, że nie wywiązał się on we właściwy sposób z polecenia kierownika dotyczącego przygotowania szczegółowej notatki z przeglądu korespondencji prowadzonej w ramach kontroli realizacji projektu (...), a dotyczącej realizacji zadań projektowych przez spółkę(...) S.A., wskazując, na czym ta nieprawidłowość polegała i zwrócono uwagę na to, że w konsekwencji kierownik samodzielnie musiał dokonać analizy wskazanej dokumentacji, niezbędnej do przygotowania raportu, a powyższe skutkowało znacznym wydłużeniem czasu trwania kontroli. Podniesiono również, że w procesie kontroli dotyczącej (...) realizowanego w (...) S.A., (...) jako członek zespołu kontrolnego otrzymywał od koordynatora procesu kontroli dokładnie sprecyzowane zadania do wykonania, niezbędne dokumenty do analizy oraz przygotowane szablony notatki do uzupełnienia, lecz pomimo to nie wykonał on prawidłowo i w terminie analizy i nie uzupełnił szablonu notatki o wymagane informacje, wskazując, na czym nieprawidłowość polegała i zaznaczając, że efekty jego pracy w tym zakresie nie mogły zostać wykorzystane w raporcie pokontrolnym i mając na względzie obwiązujące terminy realizacji zadania pracę samodzielnie musiał wykonać w całości jego współpracownik. Dodano, że podobna jak wyżej sytuacja miała miejsce w czerwcu 2021 roku, gdy wraz z kierownikiem działu przeprowadzał on czynności kontrolne w spółce (...) S.A. (kontrola postępowania przetargowego w ramach kontroli cyklicznej (...)). Mimo prośby kierownika, aby na bieżąco sporządzał on w wersji elektronicznej notatkę z przeglądu dokumentacji przetargowej, robił odręczne notatki, utrzymując, że notatki zapisze na dysku wspólny po powrocie z delegacji, do czego nie doszło i w konsekwencji, a także wobec wystąpienia dłuższej absencji chorobowej kierownik musiał samodzielnie i od początku dokonać analizy badanego postępowania przetargowego, co zajęło dodatkowy czas i stwarzając ryzyko przekroczenia terminu zakończenia kontroli. Nadto podniesiono, że podczas realizacji zadania kontrolnego w spółce (...) S.A., dotyczącego umowy w sprawie wsparcia niebędącego pomocą publiczną zawartej w dniu 2 września 2011 roku ze Skarbem Państwa (kontrola realizacji (...)), w zakresie zagadnień, za kontrolę których on odpowiadał, kontrolowana spółka zgłosiła zastrzeżenia do ustaleń pokontrolnych i okazało się, że na etapie prowadzenia działań kontrolnych (...) nie wystąpił do spółki o niezbędną dokumentację źródłową, skutkiem czego precyzując wnioski nie dysponował on materiałem potwierdzającym zasadność wydanej opinii, co stanowi naruszenie standardów pracy kontrolera.

W pisemnym wypowiedzeniu wskazano wreszcie, że (...) spowodował dezorganizację pracy wskutek częstych i długotrwałych nieobecności w pracy, które stanowiły w okresie od lipca 2021 roku do lipca 2022 roku przeszło 50% planowanego czasu pracy, przy czym absencje trwające od 20 do blisko 30 dni występowały także wcześniej. Od kilku lat średnio co dwa miesiące przebywa on na miesięcznym zwolnieniu. Powyższe nie pozostaje bez wpływu na organizację pracy zespołu, w tym konieczności organizacji nagłych i nieokreślonych czasowo zastępstw, przydzielania dodatkowej pracy pozostałym pracownikom, a często przełożonemu (kosztem należytej intensywności jego działań nadzorczych i kierowniczych wobec zespołu), czy konieczności zatrudniania dodatkowych osób, co z kolei przekłada się na wzrost kosztów pracy.

W piśmie zawarte było pouczenie o prawie złożenia odwołania od wypowiedzenia do sądu pracy.

/wypowiedzenie – w części C akt osobowych, kserokopia k. 9-10/

Miesięczne wynagrodzenie (...), liczone jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy, wynosiło 10.000 złotych brutto.

/zaświadczenie k. 47/

Ww. ustaleń stanu faktycznego Sąd Rejonowy – Sąd Pracy dokonał w pierwszej kolejności w oparciu o zaliczone w poczet materiału dowodowego dokumenty, a także wydruki, które jako inne dokumenty w rozumieniu art. 308 k.p.c., a w każdym razie jako inne środki dowodowe w rozumieniu art. 309 k.p.c., podlegają swobodnej ocenie sędziowskiej jak każdy inny dowód na zasadzie art. 233 § 1 k.p.c.. Podkreślenia wymaga, że strony postępowania nie kwestionowały złożonych dokumentów czy wydruków, w każdym razie ich autentyczności i istnienia o zawartej w nich treści.

Zauważyć należy, że w następstwie argumentacji strony pozwanej przytoczonej w odpowiedzi na pozew oraz obszernego materiału dowodowego nieosobowego dołączonego do odpowiedzi na pozew (wydruki korespondencji e-mail, zestawienia, notatki raporty itp.), powód, reprezentowany w sprawie przez pełnomocnika będącego adwokatem, do treści ww. pisma procesowego pozwanego i tychże licznych dowodów w żaden sposób się nie odniósł, z tym wyjątkiem, że nawiązał, zresztą nader ogólnikowo, do jednego tylko z tych dowodów (k. 502-503).

Stan faktyczny ustalono także w oparciu o zeznania świadków: D. P. (k. 528-530v, nagranie k. 532, k. 536-537, nagranie k. 539), P. J. (1) (k. 537v-538v, nagranie k. 539), M. K. (k. 540v-541, nagranie k. 543) i A. S. (k. 541-542, nagranie k. 543).

Zeznania ww. świadków w zakresie faktów istotnych dla rozstrzygnięcia są spójne i logiczne, a także wzajemnie się uzupełniają oraz korespondują z obszernym nieosobowym materiałem dowodowym. Wskazać należy, że forma i treść zeznań świadków pozwala na wniosek, że relacjonowali oni w sposób rzeczowy, szczery, pozbawiony emocjonalnego nastawienia do sprawy czy powoda i co warto w tym kontekście zaznaczyć, potrafili wypowiadać się też pozytywnie czy korzystnie o pracy czy postawie powoda (np. A. S. k. 541v: 00:39:37 czy 00:40:21 czy P. J. (1) k. 538: 01:24:56). Odnosili się do powoda i jego postawy pracowniczej w sposób wyważony i taktowny, w odróżnieniu do zeznań powoda w odniesieniu do nich, o czym mowa będzie niżej.

Zarówno zeznania świadków i złożone przez pozwanego dowody nieosobowe umożliwiły w tej sprawie poczynienie ustaleń faktycznych w sprawie w gruncie rzeczy zbieżnych ze sformułowanymi przez pozwanego na piśmie przyczynami wypowiedzenia powodowi umowy o pracę.

Co się tyczy zeznań powoda w charakterze strony (k. 556, nagranie k. 557, transkrypcja k. 563-570, k. 580, nagranie k. 582, transkrypcja k. 591-604), to w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że chodzi w tym wypadku o relacje osoby bezpośrednio zainteresowanej wynikiem procesu, co wymaga odnoszenia się do tego dowodu z odpowiednio większą ostrożnością.

Powód w swoich zeznaniach w wielu przypadkach nie kwestionował w gruncie rzeczy prawdziwości przyczyn wypowiedzenia, tylko np. polemizował z zasadnością czy to kierowanych do niego poleceń czy to wprowadzanych rozwiązań (np. zamieszczanie efektów pracy na dysku wspólnym, praktyka testów do celów kontrolnych). Powoływał się nadto na dokumenty, których nie złożył jako dowodów w sprawie. Zwracał uwagę na pewne fakty dla niego korzystne (np. jego absencja chorobowa w dniach 17 i 23 września 2021 roku, kiedy to skierowano do pracowników (...) e-maile przypominające), które jednak nie mogły wzruszyć zasadności danego zarzutu (ww. absencja chorobowa nie usprawiedliwiała powoda, który w okresie wcześniejszym, przed absencją chorobową otrzymał komunikat w sprawie złożenia wniosku w systemie e-dokumenty, a później, po powrocie z absencji chorobowej mógł zapoznać się z wiadomościami z 17 i 23 września 2021 roku, a tymczasem kilka następnych miesięcy nie wywiązał się z obowiązku). Zdarzało się, że szczerze przyznawał występowanie niektórych faktów, np. co do pewnej jego niesamodzielności (np. „jeśli nie umiałem, bo zdarzały się i takie sytuacje …, to prosiłem koleżanki, które opłacałem pączkami, kwiatkami, w różny sposób”), braku wymaganego dokumentowania („ja notatki miałem w głowie”), czy innych zarzucanych mu działań (np. uwzględnienie w kontroli spółek spoza (...)). W ramach swobodnej, obszernej wypowiedzi, a także później, odnosząc się w odpowiedzi na pytania do konkretnych zarzutów, podnosił swoje szczególne umiejętności, zresztą nie zawsze adekwatnie do przedmiotu sprawy („sam zarządzałem przedsiębiorstwami”, „wybudowałem największą ostojnicę …, nikt do tej pory w Polsce”, „byłem zawodnikiem kadry, ścigałem się na wodzie, na ślizgaczach”, „tylko ja jeden byłem w stanie ocenić tak powiem realność z punktu widzenia, że tak powiem technicznego, ryzyka technicznego”, „akurat nigdy się nie pomyliłem”), podważając z drugiej strony kompetencje innych („dla mnie tak powiem większość problemów wynikała z nieznajomości właśnie z tych spraw technicznych przez moich przełożonych i moich kolegów”, „pan koordynator projektu był zagubiony, jak dziecko we mgle”, „D. P. … nigdy nie kontrolowała fabryki… To tak, jak ja bym się wypowiadał na temat powiedzmy szpitala albo okulistyki”, „jadą osoby, które że tak powiem, nie mają zielonego pojęcia”, „Kolega, który zajmował się (...), który taką tabelkę zrobił, że tak powiem, jedyna, że tak powiem styczność z (...) …, to że w L. kupował (...)”). Na pytanie swojego pełnomocnika, czy popełniał podstawowe błędy, powód odpowiedział jedynie, że

jego „przełożeni popełniali podstawowe błędy”. Niekiedy, zamiast odnosić się do poszczególnej przyczyny wypowiedzenia, zeznawał o kwestiach nieistotnych w kontekście zakresu kognicji w tej sprawie (np. „działania, które tak powiem były prowadzone w departamencie polegały na tak powiem zamiataniu problemów pod dywan a nie tak powiem stwierdzeniu prawdziwego stanu”, „prawa sprzed ostatnich dni, tak powiem afera w (...), „ja mam też mam też dokumenty, tak powiem, potwierdzające fałszerstwa, tak powiem, w (...), czy „Kierownikiem (...) był alkoholik wyrzucony przez pana prezesa S. za finanse”), ewentualnie wielokrotnie przyczyny te określał bredniami.

Na rozprawie w dniu 14 listopada 2023 roku Sąd Rejonowy – Sąd Pracy pominął częściowo, tj. w zakresie wnioskowanym przez stronę powodową, dowody z zeznań świadka M. K. (wniosek k. 501, sądowe wezwanie do sprecyzowania wniosku k. 540, wniosek złożony wskutek wezwania k. 540-540v, postanowienie dowodowe k. 540v), zaś na rozprawie w dniu 18 stycznia 2024 roku pominął dowody z zeznań świadków J. B., S. G., M. W. (wnioski k. 4, sądowe wezwanie do sprecyzowania wniosków k. 259 i 265, postanowienie dowodowe k. 550v), a także zeznań świadków A. C., K. K., R. N., B. G., W. D., A. P. – G. i P. J. (2) (wnioski k. 501, sądowe wezwanie do sprecyzowania wniosków k. 542v, wnioski złożone wskutek wezwania k. 544-545).

Na rozprawie w dniu 18 stycznia 2024 roku pominięto dowody nieosobowe, tj. dokument z Sądu Okręgowego w C. (wniosek k. 4-5, sądowe wezwanie do sprecyzowania wniosku k. 542v) oraz raport o którym mowa w piśmie powoda z dnia 21 kwietnia 2023 roku (wniosek k. 502, sądowe wezwanie do sprecyzowania wniosku k. 542v, wniosek złożony wskutek wezwania k. 545, postanowienie dowodowe k. 550v)

Wnioski o przeprowadzenie ww. dowodów nie czyniły zadość wymogowi z art. 235 ( 1 )k.p.c., co do wyszczególnienia faktów, które wnioskujący chciał wykazać tymi dowodami. Strona powodowa, reprezentowana w sprawie przez pełnomocnika będącego adwokatem była wzywana do usunięcia tego braku pod rygorem pominięcia dowodów. Wskutek tychże wezwań albo brak było jakiejkolwiek odpowiedzi strony powodowej (zeznania J. B., S. G., M. W., dowód z dokumentu z Sądu Okręgowego wC.), bądź też w odpowiedzi wnioskowane tezy dowodowe w dalszym ciągu były dotknięte ww. brakiem.

Wymóg z art. 235 1 k.p.c. jest o tyle istotny, że na podstawie należycie sformułowanej, tj. w myśl art. 235 1 k.p.c., wnioskowanej tezy dowodowej, sąd ma możliwość ustalenia, czy mamy do czynienia z faktami istotnymi w sprawie, nadto czy mamy do czynienia z faktami spornymi lub czy fakty, na które dopuszczony ma zostać dowód, nie zostały już udowodnione zgodnie z twierdzeniem wnioskodawcy, tj. czy nie wynikają już w sposób niebudzący wątpliwości z innych dowodów. Brak zaś uczynienia zadość temu wymogowi uniemożliwia sądowi ocenę takiego wnioskowanego dowodu pod kątem ww. kryteriów, tym samym ze względów formalnych dowód taki względnie odpowiednia jego część podlega pominięciu na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 6 k.p.c..

W wnioskowanych tez dowodowych odnoszących się do ocen, a nie twierdzeń o faktach (np. „na okoliczność pozorności przyczyn wypowiedzenia”), albo sformułowanych w sposób np. „funkcjonowania powoda u pracodawcy”, „kompetencji powoda”, „innych okoliczności i przyczyn”, kwestii związanych z organizacją dopuszczeń do dokumentacji”, „umiejętności merytorycznych powoda”, „przyczyn negatywnej oceny” - nie wynika, jakie fakty strona powodowa chciała udowodnić (jakie funkcjonowanie, jakie kompetencje, jakie inne okoliczności, jakie kwestie, jakie umiejętności czy przyczyny). Nie wynika to także z wniosków dowodowych sformułowanych w formie pytań (np. „czy moje działania i zaniechania wpływały na dezorganizację pracy”, „jak długo i jak często musiał świadek pomagać powodowi”, „czy … odstawałem na minus” itp.).

Dowody z zeznań świadków A. C., K. K., R. N., B. G., W. D., A. P. – G. i P. J. (2), czy też z wnioskowanego raportu częściowo zostały też pominięte dlatego, że fakty, które strona powodowa tymi dowodami chciała wykazać, nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w świetle wskazanych przez pozwanego przyczyn jego zwolnienia z pracy (izolowanie powoda, wykryte przez powoda nieprawidłowości) względnie odnosiły się dodatkowo do faktów niespornych (np. współpraca świadka P. J. (2) z powodem).

Sąd Rejonowy - Sąd Pracy pominął nadto postanowieniem z dnia 27 stycznia 2025 roku dowody nieosobowe zgłoszone przez stronę powodową na rozprawie w dniu 21 maja 2024 roku (postanowienie dowodowe k. 605, wnioski dowodowe k. 581-581v), przy czym większość z nich z uwagi na złożenie ich ze znacznym uchybieniem terminu zakreślonego w trybie art. 205 3 § 2 k.p.c. (k. 257, k. 259 z uwzględnieniem, że odpowiedź na pozew doręczona została stronie powodowej w dniu 11 kwietnia 2023 roku – k. 501), a pełnomocnik powoda nawet nie chciał się odnieść do tego, dlaczego dowody te zostały zgłoszone dopiero w dniu 21 maja 2024 roku (k. 581). Dowód z artykułu prasowego z 12-18 czerwca 2023 roku, a więc którego nie można było złożyć w zakreślonym wyżej terminie, odnosił się natomiast do faktów nieistotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. w kontekście wskazanych na piśmie przyczyn wypowiedzenia.

Sąd Rejonowy – Sąd Pracy zważył, co następuje

Powództwo jako niezasadne nie zasługiwało na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 44 k.p., pracownik może wnieść odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę do sądu pracy. Zgodnie zaś z art. 45 k.p., w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy - stosownie do żądania pracownika - orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu - o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu.

W tej sprawie powód (...) domagał się odszkodowania.

Stosownie do treści art. 30 § 4 k.p., wypowiadając umowę o pracę zawartą na czas nieokreślony pracodawca ma obowiązek wskazać na piśmie przyczynę wypowiedzenia.

Przyczyna wypowiedzenia powinna być sformułowana w sposób konkretny, powinna być rzeczywista i stanowić dostateczne uzasadnienie decyzji pracodawcy. Nie musi jednak mieć szczególnej wagi czy nadzwyczajnej doniosłości skoro wypowiedzenie jest zwykłym sposobem rozwiązania bezterminowego stosunku pracy (por. wyroki wyrok Sądu Najwyższego: z dnia 13 maja 1998 roku, sygn. akt I PKN 105/98, z dnia 1 października 1997 roku, sygn. akt I PKN 315/97, czy z dnia 4 grudnia 1997 roku, sygn. akt I PKN 419/97).

Konstrukcja taka ma na celu ochronę pracownika przed arbitralnym zachowaniem się pracodawcy oraz umożliwienie pracownikowi oceny słuszności wypowiedzenia i w tym kontekście rozważenie celowości kwestionowania wypowiedzenia w postępowaniu sądowym. W razie bowiem wniesienia przez pracownika odwołania od wypowiedzenia przez pracodawcę umowy o pracę, przedmiotem badania sądu, jak już wyżej wskazano, jest zasadność i prawdziwość tej właśnie przyczyny wypowiedzenia (ujętej w oświadczeniu o wypowiedzeniu), bowiem pozwany nie może opierać zasadności rozwiązania umowy o pracę o inną przyczynę niż wskazana w wypowiedzeniu (tak np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 1999 roku, sygn. akt I PKN 571/98).

Stosownie natomiast do art. 264 § 1 k.p. odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę wnosi się do sądu pracy w ciągu 21 dni od dnia doręczenia pisma wypowiadającego umowę o pracę.

Powód (...), odwołując się w dniu 29 września 2022 roku od wypowiedzenia z dnia 9 września 2022 roku, dochował ww., 21-dniowego terminu.

Z kolei pozwany pracodawca, wypowiadając powodowi umowę o pracę, uczynił zadość wymogom formalnym określonym przepisami prawa. Wskazana przyczyna wypowiedzenia podana została na piśmie w sposób jednoznaczny i zrozumiały, a nadto zegzemplifikowana. Ponadto w treści oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę zawarto pouczenie o przysługującym pracownikowi prawie odwołania się do sądu pracy.

Skuteczność wypowiedzenia, co wynika z poprzedniej części niniejszego uzasadnienia, zależy nie tylko od spełnienia formalnego wymogu wskazania przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie, lecz również od tego, czy przyczyna ta jest prawdziwa i dostatecznie doniosła w rozumieniu art. 45 § 1 k.p. Ciężar dowodu w zakresie wykazania prawdziwości tej przyczyny spoczywa na pracodawcy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 1977 roku, sygn. akt I PRN 17/77).

Przyjmuje się nadto słusznie , iż w sytuacji, gdy pracodawca wskazuje kilka przyczyn wypowiedzenia umowy o pracę, to należy je oceniać łącznie, gdyż możliwe jest, że żadna z nich samodzielnie nie uzasadnia wypowiedzenia, ale razem je uzasadniają (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2007 roku, I PK 187/06, OSNCP 2008/3-4/35). Może też zaistnieć taka sytuacja, że tylko część z tych wskazanych przyczyn, a może nawet tylko jedna z nich spełnia ww. wymogi. Brak jest jednak podstaw do sądowego podważenia złożonego wypowiedzenia, jeśli chociaż jedna wskazana przyczyna jest konkretna, prawdziwa i sama w sobie dostatecznie uzasadnienia rozwiązanie umowy o pracę w tym trybie.

Ponadto, wskazać należy, że w zakresie oceny zasadności wypowiedzenia częściową aktualność zachowuje uchwała pełnego składu Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 1985 roku (sygn. akt III PZP 10/85) w sprawie wytycznych dotyczących wykładni art. 45 k.p. i praktyki sądowej stosowania tego przepisu w zakresie zasadności wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony. Dotyczy to m.in. tezy, wielokrotnie zresztą powoływanej w późniejszych judykatach, zgodnie z którą, w stosunku do pracowników na stanowiskach kierowniczych i samodzielnych należy stosować ostrzejsze kryteria oceny przyczyn uzasadniających wypowiedzenie. Oczekiwania od takich osób ze strony pracodawcy mogą zatem być zdecydowanie wyższe niż do innych pracowników.

Jak wynika poprzedniej części niniejszego uzasadnienia, pozwany pracodawca udowodnił rzeczywistość wskazanych na piśmie przyczyn wypowiedzenia powodowi umowy o pracę, w szczególności zeznaniami świadków i obszernym materiałem dowodowym nieosobowym (dokumenty, wydruki) - dowodami spójnymi i komplementarnymi.

Jeśli chodzi o wskazane na piśmie przyczyny odnoszące się do jakości świadczonej przez powoda pracy, w tym brak wymaganej dbałości, niestosowanie się do niektórych poleceń, niedostateczna samodzielność, czy niskie tempo pracy, to wykazanie prawdziwości tych przyczyn wystarczająco uzasadnia wypowiedzenie umowy o pracę powodowi, tym bardziej, że o czym była mowa wyżej, przyczyna wypowiedzenia nie musi szczególnej wagi czy nadzwyczajnej doniosłości, tym bardziej, że o czym również była mowa, powód zatrudniony był na stanowisku menedżerskim i co do takich pracowników należy stosować ostrzejsze kryteria oceny przyczyn uzasadniających wypowiedzenie.

Kolejną, wskazaną na piśmie przez pozwanego przyczyną wypowiedzenia powodowi umowy o pracę były częste i powtarzające się nieobecności w pracy, skutkujące dezorganizacją pracy w spółce. W ugruntowanym orzecznictwie słusznie wskazuje się, że jeśli w umowie o pracę pracownik zobowiązuje się do świadczenia pracy na rzecz pracodawcy, zaś pracodawca do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem, to sprzeczne z celem stosunku pracy jest jego utrzymywanie wtedy, gdy podwładny nie może wykonywać przyjętych na siebie obowiązków, a taka sytuacja występuje w przypadku częstych i długotrwałych absencji pracownika spowodowanych chorobą (tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 marca 2005 roku, sygn. akt II PK 300/04). Nieprzewidziane, długotrwałe i powtarzające się nieobecności pracownika w pracy, wymagające podejmowania przez pracodawcę działań natury organizacyjnej (wyznaczenia zastępstw) i pociągające za sobą wydatki na zatrudnienie pracowników w godzinach nadliczbowych lub innych osób, czy skutkujące dezorganizacją pracy są uzasadnioną przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę, chociażby były niezawinione przez pracownika i formalnie usprawiedliwione (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 4 grudnia 1997 roku, sygn. akt I PKN 422/97, z dnia 11 lipca 2006 roku, sygn. akt I PK 305/05).

W niniejszej sprawie nieobecności powoda od połowy 2021 roku były długotrwałe i stosunkowo częste. Specyfika pracy powoda w kontekście tych jego dłuższych absencji chorobowych, zwłaszcza na co zwracali uwagę świadkowie, w momentach zaawanasowanego etapu realizacji przez niego poszczególnych zadań, powodowała konieczność przejmowania tych zadań przez inne osoby, nie wykluczając czasami kierownika, czy doangażowania innych osób, co dodatkowo wobec zaniechań powoda w zakresie dzielenia się efektami swojej pracy dezorganizowało dotkliwie prace (...) i narażało na opóźnienia w realizowanych zadaniach.

Mając na uwadze powyższe, złożone powodowi oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę za wypowiedzeniem uznać należy za prawidłowe. W związku z tym, powództwo o odszkodowanie podlega oddaleniu jako bezzasadne.

O kosztach procesu w punkcie II wyroku orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c.. Pozwany wygrał sprawę w całości, ponosząc koszty stanowiące wynagrodzenie radcy prawnego (360 złotych - § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych). Odsetki od tej kwoty orzeczono na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c..

Wynik sprawy i ustawowe zwolnienie powoda od kosztów sądowych uzasadniają określenie w punkcie III wyroku, że koszty te ponosi Skarb Państwa.

Z tych wszystkich względów i na mocy powołanych przepisów orzec należało jak w wyroku.

Piotr Rozbicki