descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt VIII Ka 718/ 13

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 19 listopada 2013 roku

Sąd Okręgowy w Białymstoku VIII Wydział Karny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący: SSO Wiesław Oksiuta

Protokolant Aneta Chardziejko

Uzasadnienie

J. G. został oskarżony o to, że w dniu 14 kwietnia 2013 roku około godziny 18,20 w S. na ulicy (...) kierował rowerem będąc w stanie nietrzeźwości 0,70 mg/dm3 w wydychanym powietrzu, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu pięciu lat pod odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne tj. o czyn z art. 178a§2 k.k. w zw. z art. 64§1 k.k.

Sąd Rejonowy w Sokółce wyrokiem z dnia 10 lipca 2013 roku oskarżonego J. G. uznał za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu i za to, na mocy art. 178a§2 k.k. w zw. z art. 64§1 k.k., skazał go, a na podstawie art. 178§2 k.k. wymierzył mu karę 5 (pięć) miesięcy pozbawienia wolności.

Na podstawie art. 42§2 k.k. orzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia pojazdów rowerowych na okres 5 (pięć) lat.

Zwolnił oskarżonego w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych.

Powyższy wyrok, na zasadzie art. 425§1 , 2 i 3 k.p.k. w części dotyczącej kary, na niekorzyść oskarżonego J. G., zaskarżył prokurator. W oparciu o przepisy art. 438 pkt 2 k.p.k. i art. 437§1 i 2 k.p.k. wyrokowi temu zarzucił obrazę art. 343§1 i §7 k.p.k. polegającą na wymierzeniu J. G. bez przeprowadzenia rozprawy kary 5 miesięcy pozbawienia wolności, pomimo zawartego w akcie oskarżenia wniosku oskarżyciela o wymierzenie uzgodnionej z oskarżonym kary 6 miesięcy pozbawienia wolności.

Wskazując na powyższe wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie J. G. kary 6 miesięcy pozbawienia wolności.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje

Apelacja prokuratora okazała się nie pozbawiona racji, aczkolwiek „przekwalifikowanie” przez ustawodawcę, już po wydaniu zaskarżonego wyroku, przestępstwa przypisanego J. G. do kategorii wykroczeń, doprowadziła – na etapie postępowania odwoławczego – do konieczności zmiany tego wyroku z urzędu.

Na wstępie wskazać należy, że Sąd Rejonowy orzekający w niniejszej sprawie, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ocenionego zgodnie z zasadami prawidłowego rozumowania, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, trafnie ustalił, że J. G. w dniu 14 kwietnia 2013 roku około godziny 18.20 w S. na ulicy (...) kierował rowerem będąc w stanie nietrzeźwości 0,70 mg/dm3 w wydychanym powietrzu.

Oskarżony przyznał się do zarzuconego mu czynu, a o jego sprawstwie przekonują nie tylko jego wyjaśnienia, ale również zeznania świadka D. D. oraz protokół z badania stanu trzeźwości (zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu). Zważywszy, że Sąd Okręgowy podzielił ocenę materiału dowodowego i ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji, szersze rozważania w tym zakresie stały się zbędne i niecelowe. Zwłaszcza, że powyższe nie było również kwestionowane w złożonym środku odwoławczym, w którym rzecznik oskarżenia zarzucił Sądowi Rejonowemu naruszenie trybu tzw. „skazania bez rozprawy” tj. uchybienie przepisowi art. 343§1 i 7 k.p.k.

Nie odmawiając słuszności argumentacji apelującego wskazać jednak należy, że po wydaniu przez Sąd I instancji wyroku w przedmiotowej sprawie, zachowanie przypisane J. G., z woli ustawodawcy, przestało być występkiem z art. 178a§2 k.k., a stało się wykroczeniem z art. 87§1a k.w., co doprowadziło do konieczności zmiany zaskarżonego wyroku w tym kierunku (postulat sformułowany przez rzecznika oskarżenia w treści apelacji stał się, w tym momencie, nieaktualny).

O powyższym przesądziła mianowicie treść ustawy z dnia 27 września 2013 roku o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.2013.1247), która w tym zakresie weszła w życie w dniu 09 listopada 2013 roku. Regulacja ta wprowadziła istotną zmianę w zakresie penalizacji czynów zabronionych, skierowanych przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w zakresie kryminalizacji zachowań polegających na prowadzeniu w stanie nietrzeźwości pojazdów innych, niż mechaniczny.

I tak na mocy jej art. 2 ust. 3 lit. a dodano do art. 87 kodeksu wykroczeń §1 a. Zgodnie z jego treścią obecnie popełnia wykroczenie ten kto, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem podobnie działającego środka, prowadzi na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub w strefie ruchu inny pojazd niż określony w § 1 (a więc inny, niż mechaniczny). Jednocześnie w art. 12 ust. 3 ustawy nowelizującej w art. 178a k.k. uchylono §2. Tym samym zmieniono charakter prawny tego rodzaju działania i z dotychczasowego występku stypizowanego w art. 178a§2 k.k. przeniesiono je na grunt odpowiedzialności wykroczeniowej.

W konsekwencji, w miejsce dotychczasowej podstawy orzekania środka karnego za tego rodzaju czyn, wprowadzono do art. 87 k.w. § 4, który w sposób fakultatywny uprawnia Sąd do orzeczenia obok kar za w/w wykroczenie, także środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów niemechanicznych (art. 2 ust. 3 lit. c ustawy nowelizującej). W świetle art. 29§1 k.w. zakaz taki wymierza się w miesiącach lub latach, na okres od 6 miesięcy do 3 lat.

Mając powyższe na względzie Sąd Okręgowy na rozprawie apelacyjnej uprzedził obecne strony o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej zarzuconego oskarżonemu czynu z art. 178a§2 k.k. w zw. z art. 64§1 k.k. na wykroczenie z art. 87§1 a k.w. Prokurator przychylił się do powyższego stanowiska wnosząc o wymierzenie oskarżonemu kary 30 dni aresztu i orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów rowerowych na 3 lata (k. 73v).

W efekcie, z uwagi na wyżej opisaną modyfikację odpowiedzialności poczynioną przez ustawodawcę i bez wątpienia odnoszącą się do zachowania przypisanego J. G. (także z uwagi na treść art. 27 ustawy nowelizującej nakazującej stosowanie jej przepisów do spraw wszczętych przed dniem jej wejścia w życie), zaskarżony wyrok – na etapie postępowania odwoławczego – należało skorygować. Dlatego też zmieniono go w ten sposób, że przypisany oskarżonemu J. G. czyn zakwalifikowano z art. 87§1a k.w. i ten przepis przyjęto za podstawę skazania i wymiaru kary.

Takie rozstrzygnięcie zdeterminowało konieczność nowego określenia rodzaju i wymiaru sankcji za przypisane oskarżonemu zachowanie.

Kierując się dyrektywami art. 33 k.w. Sąd Okręgowy wziął przede wszystkim pod uwagę, że J. G. kierował rowerem na jednej z głównych ulic (...) w stanie nietrzeźwości z zawartością 0,70 mg/dm 3 alkoholu w wydychanym powietrzu (poziom blisko trzykrotnie wyższy niż stężenie określone w art. 115 pkt 16 k.k.). W tym stanie jego zdolności psychomotoryczne były w znacznym stopniu zakłócone. Nie ulega wątpliwości, że stwarzał tym duże zagrożenie nie tylko dla siebie, ale również dla innych uczestników ruchu pomimo, że miało to miejsce w godzinach wieczornych.

Jednocześnie J. G., jakkolwiek przyznał się do popełnienia zarzuconego mu czynu, co należało poczytać na jego korzyść, jest osobą wcześniej karaną, w tym za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, co niewątpliwie stanowi okoliczność go obciążającą.

Reasumując, w ocenie Sądu Okręgowego, najwyższa z kar przewidzianych za wykroczenie, a mianowicie kara 30 dni aresztu jest karą współmierną, która uwzględnia wszystkie okoliczności istotne z punktu widzenia wymiaru kary, a w szczególności znaczny stopień społecznej szkodliwości czynu popełnionego przez oskarżonego i cele nie tylko w zakresie społecznego oddziaływania, ale także zapobiegawcze i wychowawcze. W szczególności winna ona uzmysłowić J. G. naganność jego zachowania lekceważącego zarówno obowiązujący porządek prawny, jak i realnie zagrażającego dobrom innych osób – uczestników ruchu.

Z uwagi również na to wywołane zagrożenie, w ocenie Sądu Okręgowego należało wyeliminować z ruchu osobę oskarżonego jako kierowcę pojazdów rowerowych na okres 2 lat. Przeciwnie do stanowiska prokuratora wyrażonego na rozprawie apelacyjnej – zdaniem Sądu Okręgowego – zakaz ten orzeczony w górnych, ale nie maksymalnych ustawowych granicach będzie dla oskarżonego wystarczająco dotkliwy. Dlatego też, na mocy art. 87§4 k.w., orzeczono jak w sentencji wyroku.

Mając na uwadze charakter zmian dokonanych przez Sąd Okręgowy, na mocy art. 624§1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. i w zw. z art. 119 k.p.w., kierując się względami słuszności, Sąd ten zwolnił oskarżonego od ponoszenia opłaty za obie instancje oraz zryczałtowanych wydatków za postępowanie pierwszoinstancyjne i postępowanie odwoławcze.