Treść orzeczenia
Sygn. akt VIII Gz 66/16
Postanowienie
Dnia 21 czerwca 2016 r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VIII Wydział Gospodarczy
w następującym składzie:
Przewodniczący: SSO Wojciech Wołoszyk
po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2016 r. w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. B. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie o ogłoszenie upadłości w przedmiocie zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 10 maja 2016 r. ( sygn. akt XV GU 73/16 ) postanawia : zmienić zaskarżone postanowienie i ustanowić dla dłużniczki M. B. radcę prawnego z urzędu celem reprezentowania jej w sprawie XV GU 73/16 Sądu Rejonowego w Bydgoszczy , którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w S..
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 10 maja 2016r. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy zwolnił M. B. od kosztów sądowych w całości i oddalił wniosek uczestniczki o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd Rejonowy zważył , iż w myśl art. 117 § 2 kpc osoba fizyczna niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie zaś do treści art. 117 § 5 kpc sąd uwzględni wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, jeżeli udział adwokata lub radcy prawnego w sprawie uzna za potrzebny. Udział adwokata (radcy prawnego) w sprawie sąd może w szczególności uznać za potrzebny, gdy strona wnosząca o jego ustanowienie jest nieporadna, ma trudności z samodzielnym podejmowaniem czynności procesowych albo gdy sprawa jest skomplikowana pod względem faktycznym lub prawnym (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z 23 września 1964 r., II PZ 46/64, NP 1965, nr 5, s. 56).
Sąd zwolnił uczestniczkę od kosztów sądowych w całości . Jednakże Sąd nie uznał udziału adwokata lub radcy prawnego za potrzebny, gdyż w ocenie Sądu przedmiotowa sprawa nie należy do zbyt skomplikowanych zarówno pod względem faktycznym jak i prawnym, z drugiej zaś strony uczestniczka wykazała się zdolnością do jasnego i zrozumiałego dla Sądu przedstawienia swojego stanowiska. Brak podstaw do przyjęcia, że jest osobą nieporadną. W żaden sposób nie świadczy o tym podjęte leczenie, które wskazuje na świadomość występowania określonych problemów i konieczność podjęcia reakcji. Uczestniczka składając wniosek o ogłoszenie upadłości będzie korzystała ze stosownego formularza, który ułatwia wskazanie stosownych informacji. Ponadto zważyć należy, iż w przypadku ewentualnych braków wniosku o ogłoszenie upadłości Sąd wezwie o ich uzupełnienie, jak również może dokonać ustaleń na posiedzeniu jawnym. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie udział profesjonalnego pełnomocnika nie jest konieczny i na podstawie przepisu art. 117 § 5 kpc a contrario orzekł, jak w punkcie II formuły sentencji.
Powyższe postanowienie zaskarżyła dłużniczka zarzucając : naruszenie art. 117 § 5 kpc poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji odmowę ustanowienia pełnomocnika z urzędu dla wnioskodawczym, podczas gdy w sprawie zachodzi potrzeba udziału takiego pełnomocnika z uwagi na zły stan zdrowia wnioskodawczyni, art. 227 kpc oraz art. 233 § 1 kpc poprzez pominięcie w procesie dowodzenia Skierowania z 2 grudnia 2013 roku do Poradni zdrowia psychicznego, Recepty z dnia 21 grudnia 2015 roku z odnotowanym nań zwolnieniem lekarskim, oraz oświadczenia uczestniczki o jej stanie zdrowia, stosowaniu leczenia farmakologicznego oraz o sporządzeniu wniosku o ogłoszenie upadłości wraz z załącznikami przy udziale radcy prawnego M. T., art. 328 § 2 w zw. z art. 361 kpc poprzez zaniechanie wskazania w uzasadnieniu skarżonego postanowienia z jakich względów odmówiono mocy dowodowej dokumentom i oświadczeniom uczestniczki, błąd w ustaleniach faktycznych, który doprowadził do niewłaściwego zastosowania art. 117 § 3 kpc, polegający na przyjęciu, że w sprawie udział pełnomocnika jest niepotrzebny, w szczególności, że uczestniczka nie jest osobą nieporadną, stosowane leczenie nie wpływa na sposób jej funkcjonowania i nie utrudnia samodzielnego występowania w sprawie, że wniosek o ogłoszenie upadłości wraz z załącznikami oraz zobowiązania Sądu wykonała samodzielnie, podczas gdy zarówno stan zdrowia uczestniczki jak i przyjmowane parzeń leki psychotropowe uniemożliwiają jej normalne funkcjonowanie, pojmowanie i podejmowanie czynności procesowych, zaś wszystkie dotychczas przedsięwzięte czynności procesowe uczestniczka podejmowała przy udziale radcy prawnego M. T..
Uczestniczka wniosła o zmianę przedmiotowego postanowienia w zaskarżonej części i ustanowienie dla uczestniczki pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego M. T., dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów: historii choroby uczestniczki leczonej w Poradni zdrowia psychicznego, ulotki informacyjnej leku P. przyjmowanego przez uczestniczkę, recepty z 4 kwietnia 2016 roku, na której odnotowane jest zwolnienie lekarskie dla uczestniczki, korespondencji e-mail z dnia 17.04.2016 roku pomiędzy uczestniczką a r.pr. M. T., korespondencji e-mail z dnia 26 i 27 kwietnia 2016 roku pomiędzy uczestniczką a r.pr. M. T., oświadczenia lekarza psychiatry prowadzącego leczenie uczestniczki na temat jej stanu zdrowia na okoliczność, że stan zdrowia uczestniczki i przyjmowane przezeń leki uniemożliwiają je samodzielne podejmowanie czynności procesowych, że wszystkie dotychczas podjęte czynności procesowe uczestniczka wykonała przy udziale radcy prawnego M. T..
Sąd Okręgowy zważył co następuje
Zażalenie okazało się uzasadnione. Biorąc pod uwagę dokumentację medyczną oraz oświadczenia uczestniczki znajdujące się we wniosku o zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika z urzędu , jak również korespondencję z radcą prawnym nie budzi wątpliwości , zdaniem Sądu Okręgowego , iż uczestniczka cierpi na poważne zaburzenia psychiczne , utrudniające a często także uniemożliwiające jej podejmowanie zwykłych czynności życiowych. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego , choroba uczestniczki spowodowała znaczące ograniczenie jej możliwości samodzielnego działania. Należy wskazać , iż uczestniczka ma problemy z podejmowaniem działań i decyzji , konieczna jest jej pomoc nawet w odpowiedzi na proste zobowiązania Sądu do wskazania adresu pobytu. Zażywa ona leki stosowane w leczeniu depresji, zaburzeń lękowych i fobii społecznych. Uczestniczka ma problemy w interpretacji zarządzeń otrzymywanych z sądu , co jednoznacznie wskazuje , iż konieczna jest jej fachowa pomoc. Uczestniczka nie ukrywała , iż przy sporządzaniu wniosku o ogłoszenie upadłości korzystała z pomocy radcy prawnego. Nie można zatem przyjąć , iż działała samodzielnie. Jak oświadczyła uczestniczka , ta pomoc prawna do chwili obecnej była udzielana nieodpłatnie. O złej sytuacji majątkowej uczestniczki świadczy zresztą zwolnienie jej od kosztów sądowych. Tak więc , mimo iż przedmiotowa sprawa nie należy do szczególnie skomplikowanych , stan zdrowia dłużniczki i jej niezdolność do samodzielnego działania w pełni uzasadniają przyjęcie , iż udział w sprawie zawodowego pełnomocnika jest konieczny.
W związku z powyższym , na podstawie art. 117 § 5 kpc oraz art. 386 § 1 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc , należało orzec jak w sentencji.