Treść orzeczenia
Sygn. akt VIII Gz 33/17
Postanowienie
Dnia 5 kwietnia 2017 r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, VIII Wydział Gospodarczy
w następującym składzie:
Przewodniczący: SSO Artur Fornal
po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2017 r. w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Ł. N. o zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika z urzędu do sprawy o ogłoszenie upadłości na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 16 lutego 2017 r., sygn. akt XV GUo 2/17 postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 16 lutego 2017 r. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy zwolnił wnioskodawcę w całości od kosztów sądowych w sprawie jaka ma być wytoczona z jego wniosku – jako dłużnika – o ogłoszenie upadłości „konsumenckiej”, oddalił natomiast jego wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Sąd pierwszej instancji podkreślił w uzasadnieniu, że nie ma podstaw do uznania, aby udział adwokata lub radcy prawnego był potrzebny w sprawie. Oceniając charakter przedmiotowej sprawy Sąd ten zwrócił uwagę, że zarówno pod względem faktycznym, jak i prawnym nie jest ona zbyt skomplikowana, wnioskodawca zaś wykazał się dotychczas zdolnością do jasnego i zrozumiałego przedstawienia swojego stanowiska, gdy chodzi o jego sytuację majątkową (co będzie już stanowić istotną część treści wniosku o ogłoszenie jego upadłości). Zdaniem Sądu upadłościowego nie jest on osobą nieporadną, a także w podeszłym wieku (35 lat), nie cierpi również za zaburzenia psychiczne, a w odpowiedzi na zarządzenie Sądu przedłożył prawidłowo oświadczenie o stanie majątkowym. Nadto uczestnik składając wniosek o ogłoszenie upadłości korzystał będzie ze stosownego formularza, ułatwiającego wskazanie stosownych informacji, a w przypadku ewentualnych braków takiego wniosku Sad wezwie o ich uzupełnienie.
Zażalenie na powyższe postanowienie, w części dotyczącej odmowy ustanowienia z urzędu pełnomocnika, złożył wnioskodawca domagając się jego zmiany i uwzględnienia wniosku. Powołał się przy tym na zawartą tam argumentację z której wynika, że nie wie jak dobrze sporządzić wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej, a ustanowiony w tym celu radca prawny, na opłacenie którego nie ma środków, przygotuje taki wniosek fachowo.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje
Zażalenie wnioskodawcy nie było uzasadnione.
Sąd upadłościowy prawidłowo zważył, że nie zachodzą w niniejszej sprawie przesłanki ustanowienia z urzędu fachowego pełnomocnika o których mowa w art. 117 § 5 k.p.c.
W myśl zawartej tam regulacji sąd uwzględni wniosek o ustanowienie z urzędu takiego pełnomocnika, jeżeli udział adwokata lub radcy prawnego w sprawie uzna za potrzebny. Przyjmuje się, iż sytuacja taka zachodzi wówczas, gdy strona (uczestnik postępowania) domagająca się ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie jest w stanie sama poprowadzić swych spraw przed sądem, czyli innymi słowy, gdy jest nieporadna życiowo lub z innych względów (np. zdrowotnych) niezdolna do kompetentnego działania w sprawie, albo sprawa jest na tyle skomplikowana faktycznie lub prawnie, że tylko pomoc dobrze przygotowanego prawnika może zapewnić stronie należyte jej prowadzenie.
Jak słusznie zauważył Sąd Najwyższy w wyroku z 2 marca 2005 r., III CK 533/04 (LEX nr 197647) potrzeba udziału w sprawie adwokata lub radcy prawnego może zachodzić wtedy, gdy nieporadność strony prowadzi do tego, że przy faktycznym lub prawnym skomplikowaniu sprawy nie jest ona w stanie wykorzystać prawnych możliwości prawidłowego jej prowadzenia. Przyjmuje się w związku z tym, że ustanowienie pełnomocnika z urzędu powinno mieć miejsce wyłącznie w sytuacjach wyjątkowych, zasługujących na szczególne uwzględnienie, takie zaś, w ocenie Sądu odwoławczego, nie zachodzą w niniejszej sprawie.
Należy zgodzić się z Sądem Rejonowym, że przedmiotowe postępowanie nie może być uznane za skomplikowane, uczestnik zaś samodzielnie i w sposób jasny formułuje – jak dotychczas – swoje stanowisko w sprawie. W szczególności trzeba zwrócić uwagę, że na wezwanie Sądu wnioskodawca przedłożył w terminie prawidłowo wypełniony formularz oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania ( zob. k. 6 – 13 akt sprawy). Taki sposób działania wskazuje, w ocenie Sądu Okręgowego, na wiedzę i świadomość uczestnika co do podejmowanych czynności, co przesądza o tym, że przynajmniej na obecnym etapie postępowania nie jest mu niezbędna pomoc profesjonalnego pełnomocnika.
Zauważyć przy tym trzeba, że także i sam wniosek o ogłoszenie upadłości „konsumenckiej” dłużnik obowiązany będzie złożyć na właściwym formularzu (art. 491 2 ust. 3 i 6 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe; tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 2717 ze zm. - dalej jako „pr. upadł.”), którego wzór określony został przez Ministra Sprawiedliwości w rozporządzeniu z dnia 17 grudnia 2015 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 2276). Formalnie poprawne złożenie przedmiotowego wniosku polegać zatem będzie na jego wypełnieniu - zgodnie z pouczeniem zawartym na wstępie wzoru formularza. Przypomnieć również trzeba, że w razie uzasadnionej potrzeby sąd może udzielać uczestnikom postępowania występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego niezbędnych pouczeń, co do czynności procesowych (art. 5 k.p.c. w zw. z art. 35 i art. 491 2 ust. 1 pr. upadł.).
Z tych względów zażalenie należało oddalić, na podstawie art. 385 k.p.c. w zw.
z art. 397 § 2 k.p.c., a także w zw. z art. 35 i art. 491 2 ust. 1 pr. upadł.