Treść orzeczenia
Sygn. akt VIII Gz 144/14
Postanowienie
Dnia 16 grudnia 2014 r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy Wydział VIII Gospodarczy
w następującym składzie:
Przewodniczący: SSO Wojciech Wołoszyk
Sędziowie : SSO Elżbieta Kala
SSO Wiesław Łukaszewski
po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2014 r. w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy upadłościowej J. R. oraz J. G. prowadzących poprzednio działalność gospodarczą pod nazwą (...) s.c. z siedzibą w B. w upadłości likwidacyjnej na skutek zażalenia J. G. na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy XV Wydziału Gospodarczego z dnia 18 września 2014 r. , sygn. akt XV GUp 17/12 postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Dnia 27 maja 2014 r. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy stwierdził zakończenie postępowania upadłościowego J. R. oraz J. G. prowadzących poprzednio działalność gospodarczą pod nazwą (...) s.c. z siedzibą w B. w upadłości likwidacyjnej. W dniu 25 lipca 2014 r. upadły J. G., złożył wniosek o umorzenie w całości jego zobowiązań, które nie zostały zaspokojone w postępowaniu upadłościowym wskazując, iż niewypłacalność, która była przyczyną złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości była następstwem wyjątkowych i niezależnych od niego okoliczności mających negatywny wpływ na jego dalsze możliwości zarobkowe. Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Bydgoszczy oddalił wniosek upadłego J. G. o umorzenie zobowiązań które nie zostały zaspokojone w postępowaniu upadłościowym. Sąd Rejonowy ustalił , iż w myśl art. 369 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego w postanowieniu o zakończeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku upadłego, który jest osobą fizyczną, sąd na wniosek upadłego może orzec o umorzeniu zobowiązań upadłego, które nie zostały zaspokojone w postępowaniu upadłościowym, jeżeli: niewypłacalność była następstwem wyjątkowych i niezależnych od upadłego okoliczności, materiał zebrany w sprawie daje postawę do stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności stanowiące podstawę do pozbawienia upadłego prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji reprezentanta lub pełnomocnika w spółce handlowej, przedsiębiorstwie, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszeniu a upadły rzetelne wykonywał obowiązki nałożone na niego w postępowaniu upadłościowym. W ocenie Sądu I instancji złożony przez upadłego wniosek o umorzenie zobowiązań - niezależnie od podnoszonych w nim argumentów - podlega oddaleniu jako spóźniony. Ugruntowany jest bowiem pogląd doktryny , iż wniosek o umorzenie zobowiązań może być złożony w toku całego postępowania upadłościowego, aż do stwierdzenia przez sad zakończenia postępowania. Należy wskazać, iż w przepisie z art. 369 p.u.n wyraźnie zostało wskazane, iż postępowanie w przedmiocie umorzenia zobowiązań rozpoznaje Sąd upadłościowy w postanowieniu o zakończeniu postępowania zatem wniosek dłużnika winien zostać złożony najpóźniej przed wydaniem postanowienia o zakończeniu postępowania. W niniejszej sprawie postępowanie upadłościowe J. R. oraz J. G. prowadzących poprzednio działalność gospodarczą pod nazwą (...) s.c. z siedzibą w B. w upadłości likwidacyjnej zostało zakończone na mocy postanowienia Sądu z dnia 27 maja 2014 r., które stało się prawomocne z dniem 12 czerwca 2014 r., zaś wniosek upadłego J. G. w przedmiocie umorzenia zobowiązań został złożony dopiero w dniu 25 lipca 2014 r. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 369 a contrario ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1112 ze zm.).
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył upadły wnosząc o jego uchylenie oraz przekazanie sądowi I instancji do merytorycznego rozpoznania. Zdaniem upadłego stanowisko sądu jest niesprawiedliwe. Przed dniem 27.05.2014 r. nie był on przez sąd upadłościowy, ani też przez syndyka w żaden sposób powiadomiony, iż winien wniosek o umorzenie zobowiązań złożyć przed wydaniem postanowienia o zakończeniu postępowania upadłościowego. Żaden z tych podmiotów nie informował go też o etapie, na którym owo postępowanie się znajduje. Postanowienie o zakończeniu postępowania upadłościowego zostało wydane na posiedzeniu niejawnym. Gdyby miało ono miejsce na rozprawie, upadły nie zostałby pozbawiony możliwości złożenia tego wniosku. W zażaleniu podnosił też , że nie może zostać w ten sposób pozbawiony możliwości rozpatrzenia wniosku o umorzenie zobowiązań a sytuacja, w której się obecnie znalazł jest katastrofalna. Zdaniem upadłego takie postawienie przez Sąd Rejonowy jego sprawy stanowi naruszenie zasad współżycia społecznego.
Sąd Okręgowy zważył co następuje
Zażalenie nie jest uzasadnione.
Sąd Rejonowy prawidłowo przyjął , że w myśl art. 369 p.u.n. o ewentualnym umorzeniu zobowiązań upadłego będącego osobą fizyczną Sąd upadłościowy może orzec tylko w postanowieniu o zakończeniu postępowania. Upadły stosowny wniosek może złożyć wcześniej , natomiast niemożliwe jest orzekanie w tym przedmiocie po zakończeniu postępowania upadłościowego. Przesądza o tym wyraźne brzmienie art. 369 p.u.n. Pogląd ten jest powszechnie akceptowany w doktrynie ( por. F. Zedler , Komentarz do art. 369 p.u.n. – LEX 2011 ). W niniejszej sprawie postanowienie o stwierdzeniu zakończenia postępowania upadłościowego nie tylko zostało wydane ale stało się nawet prawomocne przed złożeniem przez upadłego wniosku o umorzenie niezaspokojonych zobowiązań. Nie ma zatem procesowej możliwości rozpoznania wniosku upadłego , gdyż musiałoby to oznaczać cofnięcie się do wcześniejszego etapu postępowania upadłościowego , które już się prawomocnie zakończyło. Z żadnego przepisu nie wynika też obowiązek syndyka jak również sędziego-komisarza udzielania pouczeń upadłemu , który sam jako uczestnik postępowania powinien dbać o własne interesy. Upadły nie może zasłaniać się w tym wypadku nieznajomością przepisów. Nie ma też obowiązku wyznaczania rozprawy w przedmiocie stwierdzenia zakończenia postępowania upadłościowego. Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 214 p.u.n. orzeczenie takie może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Upadły jako uczestnik postępowania upadłościowego otrzymywał , z zastrzeżeniem art. 220 p.u.n. , wszystkie postanowienia zapadłe w jego toku. Już chociażby na tej podstawie winien być zorientowany na jakim etapie jest postępowanie. Nie można za uzasadnione uznać zatem jego twierdzeń , iż nie były mu znane te okoliczności. Ewentualne zaniedbania w tym względzie obciążają samego upadłego.
Na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc należało zatem orzec jak w sentencji.