Treść orzeczenia
Sygn. akt VIII Ga 42/15
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 10 marca 2015 r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VIII Wydział Gospodarczy
w składzie:
Przewodniczący SSO Barbara Jamiołkowska
Protokolant st. sekr. sąd. Mariola Kotlewska
po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2015 r. w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa: P. S. przeciwko: J. B. i R. L. o zapłatę na skutek apelacji wniesionej przez pozwanych od wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 28 października 2014 r. sygn. akt VIII GC 257/14 upr oddala apelację.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy w wyroku z dnia 28 października 2014 r. zasądził od pozwanego kwotę 4.329,40 zł z ustawowymi odsetkami od kwot:
- 2.135,00 zł od dnia 4 stycznia 2012 r. do dnia zapłaty,
- 2.135,00 zł od dnia 1 lipca 2012 r. do dnia zapłaty
oraz kwotę 717 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
Sąd uznał, że powód wykonał dzieło zamówione przez pozwanych, a ci nie zgłosili mu żadnych roszczeń z tytułu rękojmi w oparciu o art. 637 kc. Tym samym zobowiązani byli zapłacić powodowi umówione wynagrodzenie zgodnie z art. 627 kc wraz z odsetkami za opóźnienie.
Sąd oddalił powództwo jedynie w zakresie odsetek ustawowych od kwoty 2.135 zł za okres od 4 stycznia 2012 r. do 30 czerwca 2012 r., gdyż należność zgodnie z umową została podzielona na dwa terminy płatności, przy czym druga płatność miała nastąpić do 30 czerwca 2012 r. Opóźnienie w zapłacie należało liczyć od 1 lipca 2012 r.
W apelacji od wyroku pozwani zarzucili:
1. sprzeczność poczynionych ustaleń Sądu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i naruszenie art. 233 § 1 kpc czyli zasady swobodnej oceny dowodów, co doprowadziło do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 627 kc w zw. z art. 58 § 1 kc poprzez jego niewłaściwą interpretację i jego niezastosowanie oraz uznanie, że czynność prawna w postaci umowy o dzieło z 1 lipca 2010 r. nie jest sprzeczna z ustawą,
2. ewentualnie - sprzeczność poczynionych ustaleń Sądu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i naruszenie art. 233 § 1 kpc czyli zasady swobodnej oceny dowodów, co doprowadziło do uznania, że umowa o dzieło z 1 lipca 2010 r. została wykonana,
3. ewentualnie - sprzeczność poczynionych ustaleń Sądu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i naruszenie art. 233 § 1 kpc czyli zasady swobodnej oceny dowodów, poprzez przyjęcie, że nie zostało ustalone między stronami, że dzieło zostało oddane w dniu 7 grudnia 2011 r., co doprowadziło do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 646 kc poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że nie doszło do upływu terminu przedawnienia.
Wskazując powyższe zarzuty pozwani wnieśli o zmianę wyroku w całości poprzez oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda solidarnie na ich rzecz kosztów procesu.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje
Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.
Podkreślić trzeba, że Sąd pierwszej instancji przeprowadził postępowanie dowodowe zgodnie z dyspozycją art. 233 k.p.c., nie przekraczając zarazem zasady swobodnej oceny dowodów, a przekonujące motywy swego rozstrzygnięcia przedstawił w swoim uzasadnieniu sporządzonym zgodnie z art. 328 § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy podziela i przyjmuje za własne wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia ustalenia Sądu pierwszej instancji oraz dokonaną ocenę prawną, o ile poniżej nie uznał odmiennie.
Zarzut sprzeczności z ustawą zawartej przez strony umowy został podniesiony dopiero w apelacji. Brak właściwego określenia przedmiotu dzieła nie został przez pozwanych udowodniony, przez co zarzut nie podlegał uwzględnieniu. Podkreślić należy, że pozwani zaakceptowali projekt zamówionych modułów reklamowych w mailu z 28 lipca 2010 r. („pełna akceptacja, teraz jest perfect” – k. 6 akt). Natomiast kwestie dokładnego umiejscowienia reklam oraz terminu zakończenia dzieła nie wynikały z treści pisemnej umowy, a pozwani nie wykazali, że należały one do istotnych warunków zawartej umowy i że zostały w sposób precyzyjny ustalone.
Sąd Rejonowy w tym zakresie poczynił prawidłowe ustalenia na podstawie zeznań przesłuchanych świadków i powoda oraz dokumentu w postaci listu intencyjnego Starosty (...) z marca 2010 r. (k. 55), że tablice reklamowe stanąć miały w głównych punktach K., jednak w chwili podpisywania umowy z pozwanymi nie było jeszcze ostatecznej decyzji odnośnie precyzyjnej lokalizacji tablic i daty zakończenia prac, gdyż były to okoliczności od powoda niezależne.
Bezzasadny był zarzut dotyczący sprzeczności umowy z ustawą, gdyż dane takie jak: termin wykonania dzieła i miejsce ustawienia wykonanych na podstawie umowy tablic nie stanowią elementów umowy o dzieło określonych w art. 627 kc. Pozwani nie wykazali, by ustalenia w tym przedmiocie należały do istotnych elementów tej konkretnej umowy o dzieło i były w ogóle poczynione przy podpisywaniu umowy.
Zwrócić należy uwagę, że na pozwanych, jako na wierzycielach spoczywał obowiązek współdziałania przy wykonywaniu zobowiązania określony w art. 354 § 2 kc. Obowiązek współdziałania wierzyciela przy wykonywaniu zobowiązania obejmuje działania podjęte w celu umożliwienia prawidłowej realizacji zobowiązania, do których z pewnością zaliczyć należało informowanie przyjmującego zamówienie o zmianach dotyczących działalności, które powinny mieć odzwierciedlenie w treści zamówionej reklamy. Natomiast, jeśli zamówienie nie miało już dla pozwanych żadnego znaczenia po ponad roku od zawarcia umowy, to również ich obciążał obowiązek zawiadomienia o tym fakcie powoda
i wypełnienie obowiązków przewidzianych w art. 644 kc dla odstąpienia od umowy.
Pozwani nie wykazali, by dochowali jakichkolwiek aktów staranności, np. wzywali powoda do oddania dzieła w określonym terminie, co mogłoby świadczyć o wiarygodności ich argumentów dotyczących ustalenia terminu oddania dzieła.
Tym samym brak było podstaw do przyjęcia innego terminu oddania dzieła niż przewidziany w § 5 umowy (k. 5 akt): „o fakcie wykonania dzieła „przyjmujący zamówienie” zobowiązany jest zawiadomić „zamawiającego” pisemnie lub telefonicznie, co jest równoznaczne z gotowością do jego oddania”. Dalej strony ustaliły pisemnie, że brak zastrzeżeń w ciągu pięciu dni oznacza, że przyjmujący zamówienie przyjął dzieło bez zastrzeżeń.
Powód wykazał, że pierwszą fakturę z dnia 20 grudnia 2011 r. wysłał pozwanym
30 grudnia 2011 r. (k. 7-8 akt), zatem tę ostatnią datę można było uznać za najwcześniejszy możliwy dzień oddania dzieła pozwanym.
Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, na ustalenia Sądu Rejonowego dotyczące daty oddania dzieła. Sąd I instancji przyjął na podstawie dokumentu: protokołu odbioru montażu tablic wykonanego przez firmę obcą względem stron niniejszego sporu,
a podpisanego przez powoda (k. 60), że odbiór tablic reklamowych nastąpił 7 grudnia 2011 r. co nie oznacza, iż w tej dacie nastąpiło oddanie dzieła pozwanym. W ocenie Sądu Okręgowego wobec braku wykazania przez pozwanych innej daty, należało przyjąć, że przedstawienie dzieła do odbioru miało miejsce wraz z pisemnym wysłaniem faktury z 20 grudnia 2011 r., tj. po 30 grudnia 2011 r., co odpowiadało treści § 5 zawartej przez strony umowy i miało potwierdzenie w zeznaniach powoda „listem poleconym wysyłamy po wykonaniu pracy fakturę VAT, która jest potwierdzeniem wykonania prac z materiałem fotograficznym” (k. 106 akt). Wobec opisanych wiarygodnych dowodów w postaci dokumentów, nie mogły zostać uwzględnione gołosłowne twierdzenia pozwanych, którzy twierdzili, że odbioru nie było.
Data oddania dzieła miała istotne znaczenie dla oceny zarzutu przedawnienia roszczeń wywodzonego z treści art. 646 kc, zgodnie z którym roszczenia wynikające z umowy o dzieło przedawniają się z upływem lat dwóch od dnia oddania dzieła, a jeżeli dzieło nie zostało oddane - od dnia, w którym zgodnie z treścią umowy miało być oddane.
Dodać należy, że w orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że do oddania dzieła dochodzi, jeśli nic innego nie wynika z umowy, jeśli przyjmujący zamówienie stawia dzieło do dyspozycji zamawiającego i zamawiający może je odebrać, choć tego nie czyni (por wyrok SN z 7 października 2010 r., sygn. akt IV CSK 173/10). Wobec uregulowania kwestii odbioru w umowie stron, właściwą reakcją pozwanych na nieprawidłowości oddanego dzieła, byłoby zgłoszenie zastrzeżeń w terminie pięciu dni od odebrania doręczonej im faktury. Pozwani nie wykazali, by to uczynili, brak było więc podstaw do twierdzenia, że dzieło było niezgodne z zawartą umową lub obarczone wadami. Skoro pozwani nie wykazali, iż oddanie dzieła nastąpiło przed 20 grudnia 2011 r., to nie mógł zostać uwzględniony ostatni
z zarzutów pozwanych – przedawnienia roszczeń powoda ( pozew wniesiony został do Sądu Rejonowego w dniu 20.12. 2013 r. k. 2 akt) .
Apelacja okazała się tym samym bezzasadna i podlegała oddaleniu w oparciu
o przepis art. 385 kpc w zw. z art. 505 10 § 1 i 2 k.p.c.