descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt VIII Ga 119/19

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 27 września 2019 r.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VIII Wydział Gospodarczy

w składzie:

Elżbieta Kala Artur Fornal Beata Sadowska

Uzasadnienie

Powódka C. S. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą (...) w B. w pozwie skierowanym przeciwko (...) z siedzibą w W. domagała się zasądzenia od pozwanego kwoty 7.284,67 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 8 marca 2017 r. do dnia zapłaty. Nadto powódka domagała się zasądzenia od pozwanego odsetek ustawowych od dnia 21 stycznia 2017 r. do dnia 7 marca 2017 r. w kwocie 147,29 zł, na którą składały się odsetki od kwoty 2.084,86 zł w wysokości 23,33 zł wynikające z opóźnienia w zapłacie za fakturę za odnowienie ceramiki oraz odsetki od kwoty 11.075,81 zł w wysokości 123,96 zł wynikające z opóźnienia w zapłacie za faktury za wynajem samochodu zastępczego, która to kwota została pomniejszona o nadpłacony VAT za usługę hotelową w wysokości 18,44 zł. Powódka wniosła także o zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwu powódka podała, że doznała szkody w następstwie wypadku komunikacyjnego. Uszkodzony pojazd, przez nią leasingowany, był przez nią wykorzystywany w prowadzonej działalności gospodarczej i nie mógł być zastąpiony przez inny jej pojazd. W związku z tym powódka wynajęła pojazd zastępczy, który mogła używać w podobnym zakresie, na dogodnych dla niej warunkach finansowych, zbliżonych do tych, które proponują inni przedsiębiorcy organizujący pojazdy zastępcze.

W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa oraz domagał się zasądzenia od powódki kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Pozwany podniósł, że wypłacił już powódce należne odszkodowanie, w pełni rekompensujące poniesioną przez nią szkodę. Ograniczył przy tym, dokonując weryfikacji roszczeń, stawki dobowego najmu, gdyż w toku postępowania likwidacyjnego, podczas zgłoszenia szkody, oferował powódce możliwość wynajmu pojazdu zastępczego, jak również informował o wysokości akceptowanych kosztów wynajmu dla pojazdów danego segmentu.

Wyrokiem z dnia 29 listopada 2018 r. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 2.605,62 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 8 marca 2017 r. do dnia zapłaty, a także kwoty:

-

52,75 zł tytułem skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 6.396,77 zł za okres od dnia 21 stycznia 2017 r. do dnia 7 marca 2017 r.,

-

17,19 zł tytułem skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 2.084,96 zł za okres od dnia 21 stycznia 2017 r. do dnia 7 marca 2017 r.,

a ponadto oddalił powództwo w pozostałej części i zasądził od powódki na rzecz pozwanego kwotę 1.031,48 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sąd pierwszej instancji ustalił, że w dniu 16 października 2016 r. uszkodzeniu uległ samochód marki S., nr rejestr. (...), stanowiący własność (...), którego leasingobiorcą była powódka. Sprawca szkody w momencie zdarzenia był pod wpływem alkoholu, a pojazd sprawcy nie był oznakowany numerem rejestracyjnym. W dniu 17 października 2016 r. poszkodowana zleciła warsztatowi naprawczemu (...) wykonanie naprawy ww. uszkodzonego pojazdu. Pojazd ten był naprawiany w serwisie S. w W.. Do momentu ustalenia, czy sprawca szkody był ubezpieczony z tytułu OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, nie było możliwe podjęcie żadnych czynności naprawczych. Sprawca szkody był ubezpieczony u pozwanego w zakresie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów (OC). O odpowiedzialności pozwanego za skutki przedmiotowego zdarzenia poszkodowana dowiedziała się w dniu 26 października 2016 r.

Poszkodowana w dniu 17 października 2016 r. zawarła z (...) w B. umowę najmu samochodu zastępczego marki O. (...), nr rejestr. (...), ze stawką czynszu najmu w wysokości 199 zł netto + VAT.

Poszkodowana zwróciła wynajmującemu najęty pojazd w dniu 5 grudnia 2016 r.

Z tytułu najmu pojazdu zastępczego, wynajmujący wystawił powódce następujące faktury VAT:

-

nr (...) z dnia 31 października 2016 r. na kwotę 3.671,55 zł brutto, obejmującą koszt najmu pojazdu zastępczego przez okres 15 dni, przy zastosowaniu stawki w kwocie 199 zł netto za dobę,

-

nr (...) z dnia 30 listopada 2016 r. na kwotę 7.343,10 zł brutto, obejmującą koszt najmu pojazdu zastępczego przez okres 30 dni, przy zastosowaniu stawki w kwocie 199 zł netto za dobę,

-

nr (...) z dnia 5 grudnia 2016 r. na kwotę 1.223,85 zł brutto, obejmującą koszt najmu pojazdu zastępczego przez okres 5 dni, przy zastosowaniu stawki w kwocie 199 zł netto za dobę.

Poszkodowana zapłaciła należności wynikające z ww. faktur VAT.

Szkoda została zgłoszona ubezpieczycielowi sprawcy szkody w dniu 26 października 2016 r. W momencie zgłaszania szkody przedstawiciel ubezpieczyciela poinformował zgłaszającego o możliwości wynajęcia pojazdu zastępczego w porozumieniu z ubezpieczycielem, o obowiązku współdziałania poszkodowanego z ubezpieczycielem w celu niepowiększania rozmiaru szkody, o akceptowanych przez ubezpieczyciela dobowych stawkach najmu pojazdów zastępczych oraz, w przypadku samodzielnego organizowania najmu, o możliwości ograniczenia przez ubezpieczyciela wysokości dobowych stawek najmu do akceptowanych przez niego stawek oraz okresu najmu do czasu niezbędnego do naprawy pojazdu.

W związku z uszkodzeniem przedmiotowego pojazdu poszkodowana poniosła koszt odnowienia powłoki ceramicznej na lakierowanych elementach w kwocie 1.869,92 zł netto, co przy uwzględnieniu 50% podatku VAT wynosi 2.084,96 zł. W dniu 5 grudnia 2016 r. powódka przesłała pozwanemu faktury VAT z tytułu naprawy pojazdu i najmu pojazdu zastępczego.

W pismach z dnia 21 stycznia 2017 r. poszkodowana wezwała pozwanego do wypłaty odszkodowania za odnowienie powłoki ceramicznej w uszkodzonym pojeździe oraz zwrotu poniesionych kosztów z tytułu najmu samochodu zastępczego.

Po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego, na mocy decyzji z dnia 7 marca 2017 r. pozwany ubezpieczyciel przyznał i wypłacił poszkodowanej odszkodowanie z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego w kwocie 3.791,15 zł oraz z tytułu odnowienia powłoki ceramicznej.

Pozwany w ww. decyzji wskazał, że wynajem pojazdu zastępczego w klasie adekwatnej do pojazdu wynajętego (klasa B) w uznanym wymiarze długości najmu był możliwy do zorganizowania przez (...) za stawki:

- do faktury VAT (...) dni x 70 zł netto,

- do faktury VAT (...) dni x 65 zł netto,

- do faktury VAT (...) dni x 80 zł netto.

Poszkodowana powódka w dniu powstania szkody prowadziła działalność gospodarczą. Uszkodzony pojazd był wykorzystywany w prowadzonej działalności gospodarczej, lecz nie stanowił środka trwałego firmy. Powódka korzystała z odliczenia 50 % VAT. Poszkodowania nie posiadała innego pojazdu, który mógłby być wykorzystany w zamian pojazdu zastępczego.

Stan faktyczny w sprawie Sąd Rejonowy ustalił na podstawie przedstawionych przez strony dokumentów prywatnych, w tym znajdujących się w aktach szkody, a ponadto w oparciu o uznane za wiarygodne zeznania świadka : S. S. (2) oraz powódki.

Sąd pierwszej instancji zważył, że zgodnie z art. 822 k.c. przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zakład ubezpieczeń zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, względem których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo osoba, na której rzecz została zawarta umowa ubezpieczenia.

W dalszej kolejności Sąd Rejonowy przytoczył treść przepisów art. 34 ust. 1 i art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (tekst jedn,: Dz. U. z 2018 r., poz. 473 ze zm.), które regulują zasady wypłaty odszkodowania z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Wskazując na obowiązującą w polskim prawie zasadę pełnego odszkodowania Sąd ten podkreślił, że zakres obowiązku naprawienia szkody normuje w podstawowy sposób art. 361 k.c.

Sąd Rejonowy zauważył – odwołując się do poglądów orzecznictwa – że odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za uszkodzenie albo zniszczenie pojazdu mechanicznego obejmuje celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego; nie jest ona uzależniona od niemożności korzystania przez poszkodowanego z komunikacji zbiorowej.

Wobec zatem ustalenia, że w czasie naprawy uszkodzonego samochodu powódka nie miała możliwości korzystania z innego pojazdu, w ocenie Sadu pierwszej instancji nie ulegało wątpliwości, że przysługiwało jej co do zasady prawo do najmu pojazdu zastępczego. Nie budziło także wątpliwości Sądu Rejonowego, że chodzi tylko o refundację kosztów najmu za okres konieczny i niezbędny do naprawy samochodu, z uwzględnieniem rozsądnej proporcji pomiędzy korzyścią wierzyciela, a obciążeniem dłużnika.

W ocenie tego Sądu postulat pełnego odszkodowania przemawiał za przyjęciem stanowiska o potrzebie zwrotu przez ubezpieczyciela tzw. wydatków koniecznych, potrzebnych na czasowe używanie zastępczego środka komunikacji w związku z niemożliwością korzystania z niego. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że nie wszystkie wydatki, pozostające w faktycznym związku przyczynowym z wypadkiem komunikacyjnym, powinny być refundowane przez ubezpieczyciela.

W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu Rejonowego należało mieć na względzie, że pozwany ubezpieczyciel, już w momencie zgłoszenia mu szkody, przedstawił zgłaszającemu propozycję najmu pojazdu zastępczego, zastrzegając sobie jednocześnie – w przypadku nieskorzystania przez poszkodowaną (powódkę) z tej oferty – prawo do weryfikacji stawki za dobę najmu zastosowanej w umowie zawartej przez poszkodowanego.

Sąd pierwszej instancji, odwołując się stanowiska Sądu Najwyższego zawartego w uchwale z dnia 24 sierpnia 2017 r. (III CZP 20/17), wskazał, że wydatki na najem pojazdu zastępczego poniesione przez poszkodowanego, przekraczające koszty zaproponowanego przez ubezpieczyciela skorzystania z takiego pojazdu są objęte odpowiedzialnością z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, jeżeli ich poniesienie było celowe i ekonomicznie uzasadnione.

Sąd pierwszej instancji wskazał dalej, że poszkodowana, która nie skorzystała z propozycji ubezpieczyciela dotyczącej możliwości zorganizowania najmu pojazdu zastępczego, nie wykazała szczególnych racji, które mogłyby przemawiać za uznaniem za celowe i ekonomicznie uzasadnione zastosowanych przez wynajmującego stawek najmu pojazdu zastępczego. Sąd ten miał na uwadze, że w rozpatrywanej sprawie najem pojazdu zastępczego trwał od dnia 17 października 2016 r., podczas gdy zgłoszenie szkody nastąpiło dopiero w dniu 26 października 2016 r., co wynikało z faktu, że sprawca szkody w momencie zdarzenia był pod wpływem alkoholu i nie było możliwe ustalenie, jaki podmiot ponosi odpowiedzialność za skutki przedmiotowego zdarzenia. Dopiero więc w momencie zgłoszenia szkody ubezpieczycielowi, tj. w dniu 26 października 2016 r., poszkodowana została poinformowana o możliwości wynajęcia pojazdu zastępczego w porozumieniu z ubezpieczycielem. Uwzględniając zatem 7-dniowy okres wypowiedzenia umowy najmu, Sąd Rejonowy przyjął, że powódka musiała korzystać z wynajętego od (...) pojazdu do dnia 3 listopada 2016 r. Zatem od dnia 4 listopada 2016 r. poszkodowana (powódka) mogła skorzystać z najmu pojazdu zastępczego w wypożyczalni współpracującej z ubezpieczycielem (pozwanym), wobec czego od tego dnia do ustalenia wysokości należnego odszkodowania zastosowanie miały stawki stosowane przez ubezpieczyciela. W tych okolicznościach, Sąd Rejonowy uznał, że powódka może domagać się zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego w następujący sposób:

-

w zakresie należności wynikającej z faktury VAT nr (...), tj. za okres od 17 do 31 października 2016 w kwocie 2.985 zł netto + 50% podatku VAT, co łącznie daje kwotę 3.328,28 zł,

-

w zakresie należności wynikającej z faktury VAT nr (...):

a) za okres od dnia 1 do 3 listopada 2016 r. w kwocie wynikającej z tej faktury, tj. 3 dni x 199 zł netto + 50% podatku VAT, co łącznie daje kwotę 665,66 zł,

b) za okres od dnia 4 do 30 listopada 2016 r. w kwocie uznanej przez ubezpieczyciela, tj. 65 zł netto, a zatem: 27 dni x 65 zł netto + 50% podatku VAT, co łącznie daje kwotę 1.956,83 zł,

c) za okres od dnia 1 do 5 grudnia 2016 r. w kwocie uznanej przez ubezpieczyciela, tj. 80 zł netto, a zatem: 5 dni x 80 zł netto + 50% podatku VAT, co łącznie daje kwotę 446 zł.

Sąd Rejonowy przyjął zatem, że należne powódce odszkodowanie z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego wynosi łącznie 6.396,77 zł (3.328,28 + 665,66 + 1.956,83 + 446). Za uzasadniony uznał natomiast cały okres najmu, zresztą pozwany w tym zakresie nie kwestionował zgłoszonego roszczenia.

Wobec tego Sąd pierwszej instancji, uwzględniając wcześniej już wypłacone powódce odszkodowanie, na podstawie art. 822 § 1 k.c. i art. 361 § 2 k.c. zasądził od pozwanego na jej rzecz kwotę 2.605,62 zł, stanowiącą różnicę pomiędzy należnym jej odszkodowaniem, a wypłaconą dotychczas kwotą (6.396,77 zł – 3.791,15 zł) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 8 marca 2017 r. do dnia zapłaty (art. 481 § 1 i 2 zd. 1 k.c. w zw. z art. 14 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych), uwzględniając, że powódka domagała się odsetek za opóźnienie w płatności od 15 dnia po wezwaniu ubezpieczyciela do zapłaty (co miało miejsce w dniu 21 stycznia 2017 r.) skapitalizowanych do dnia dokonania zapłaty (co nastąpiło w dniu 7 marca 2017 r.). Dalej idące żądanie pozwu zostało przez Sąd Rejonowy oddalone jako niezasadne.

O kosztach procesu Sąd pierwszej instancji orzekł na podstawie art. 100 zd. 1 w zw. z art. 98 i 99 k.p.c., wobec częściowego tylko uwzględnienia żądań zachodziły bowiem podstawy aby koszty te stosunkowo rozdzielić. Skoro powódka wygrała sprawę w 36 %, a poniesione przez nią koszty to kwota 365 zł (opłata od pozwu), pozwany zaś wygrał sprawę w 64 %, a poniósł koszty w kwocie 1.817 zł (wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym), to zasądzeniu na rzecz tej ostatniej strony podlegała różnica przy uwzględnieniu powyższego stosunku.

Apelację od powyższego wyroku wniosła powódka, zaskarżając go w części w jakiej żądanie pozwu nie zostało uwzględnione w kwocie 4.697,49 zł - gdy chodzi o należność główną oraz w kwocie 31,19 zł - gdy chodzi o odsetki.

Skarżąca domagała się zmiany zaskarżonego wyroku polegającej na zasądzeniu od pozwanego na jej rzecz kwot:

-

7.303,11 zł tytułem odszkodowania (zamiast zasądzonej z tego tytułu kwoty 2.605,62 zł; tj. przy uwzględnieniu kwot: 3.328,28 zł za okres od dnia 17 do 31 października 2016 r.; 665,66 zł za okres od dnia 1 do 3 listopada 2016 r. i 7.100,32 zł za okres od dnia 4 listopada do 5 grudnia 2016 r. - pomniejszonego o kwotę 3.791,15 zł wypłaconą z tego tytułu w dniu 8 marca 2017 r.) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 8 marca 2017 r. do dnia zapłaty,

-

91,94 zł tytułem odsetek od ww. należnego odszkodowania w łącznej kwocie 11.075,81 zł za okres od 21 stycznia 2017 r. do 7 marca 2017 r. (zamiast zasądzonej z tego tytułu kwoty 52,75 zł liczonej od odszkodowania w kwocie 6.396.77 zł),

a ponadto zasądzeniu od pozwanego na rzecz powódki zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych.

W uzasadnieniu apelacji powódka podniosła, że pozwany podczas rozmowy telefonicznej (zgłoszenia szkody) nie przedstawił jej żadnej oferty wynajmu pojazdu zastępczego. Zgodnie z art. 66 § 1 k.c. ewentualna oferta powinna określać istotne postanowienia umowy, jednak w toku ww. rozmowy ze strony pozwanego nie przedstawiono nawet woli zawarcia umowy, a tym bardziej nie zostały określone żadne jej istotne postanowienia. Pozwany poinformował wówczas jedynie o tym, jakie stawki za dobę wynajmu akceptuje (co nie może być uznane za wiążące dla poszkodowanej), natomiast nie twierdził, że będzie w stanie taki najem zorganizować. Oferta taka nie została powódce w żaden inny sposób, a w szczególności za pośrednictwem zakładu naprawczego, z którego usług w zakresie wynajmu pojazdu zastępczego powódka nie korzystała. W związku z powyższym, w ocenie strony powodowej, nie zaistniały żadne okoliczności uzasadniające zmianę stawki za dobę wynajmu pojazdu zastępczego w okresie od dnia 4 listopada do dnia 5 grudnia 2016 r. – na stawkę inną niż wynika to z przedłożonych faktur.

W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od powódki kosztów procesu w drugiej instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Uzasadniając swoje stanowisko pozwany podkreślił, że poszkodowana otrzymała informację o możliwości bezgotówkowego i bezpłatnego dla niej najmu pojazdu, zatem nieuzasadnione było wynajmowanie przez nią pojazdu za cenę wyższą niż akceptowana przez pozwanego ubezpieczyciela.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje

Apelacja strony powodowej nie zasługiwała na uwzględnienie.

Sąd drugiej instancji – rozpoznający sprawę w granicach zaskarżenia (art. 378 § 1 k.p.c.), tj. gdy chodzi o tą część wyroku Sądu Rejonowego, w której powództwo zostało oddalone – przyjmuje za własne ustalenia faktyczne stanowiące podstawę kwestionowanego rozstrzygnięcia w zakresie w jakim ostatecznie okazały się one istotne dla rozstrzygnięcia. Ponowna ocena materiału dowodowego zgromadzonego przed Sądem pierwszej instancji dokonana przez Sąd Okręgowy stosownie do art. 378 § 1 k.p.c. i art. 382 k.p.c., nie dała podstaw do uznania zaskarżonego rozstrzygnięcia za nieprawidłowe.

Co do zasady należy zgodzić się z argumentacją powódki co do przysługującej poszkodowanemu możliwości wyboru dowolnej oferty wynajmu pojazdu zastępczego spośród takich, w których stawka czynszu najmu nie przekracza rażąco cen rynkowych (oferowanych na rynku lokalnym) i braku obowiązku poszukiwania oferty najtańszej (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z 13 czerwca 2003 r., III CZP 32/03, OSNC 2004, nr 4, poz. 51, a także wyrok tego Sądu z dnia 25 kwietnia 2002 r.. I CKN 1466/99, OSNC 2003, nr 5 poz. 64). Zgodnie z dyspozycją art. 361 § 1 i 2 k.c., poszkodowany ma prawo do pełnej rekompensaty poniesionej szkody.

Należy jednak mocno podkreślić, że na poszkodowanym ciąży jednocześnie obowiązek współpracy z ubezpieczycielem poprzez przeciwdziałanie zwiększeniu szkody i minimalizowanie jej skutków (art. 354 § 2 k.c.). Przypisanie poszkodowanemu naruszenia obowiązku współpracy z ubezpieczycielem jest możliwe wówczas, gdy świadomie lub przez niedbalstwo skorzystał on z usług droższych, a będzie tak wówczas gdy poszkodowany, znając podmiot wynajmujący pojazdy po cenach niższych, wynajął pojazd zastępczy tam, gdzie wynajmowano je drożej.

W ocenie Sądu odwoławczego taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Wbrew twierdzeniom skarżącej należy uznać, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy pozwany zakład ubezpieczeń zaoferował poszkodowanej, w ramach likwidacji szkody (już w momencie zgłoszenia jej pozwanemu), udostępnienie jej nieodpłatnie pojazdu zastępczego. Trzeba podkreślić, że z treści rozmowy telefonicznej - której nagranie znajduje się w aktach szkody ( k. 86; plik w formacie (...)) – wynika jednoznacznie, że pracownica pozwanego poinformowała zgłaszającego szkodę w imieniu powódki, że w opisywanej sytuacji „ przysługuje Państwu pojazd zastępczy na czas naprawy (…) pojazdu” (czas nagrania: 22:30-22:37). W dalszej części rozmowy, z której wynikało, że poszkodowana nie jest tym zainteresowana – wobec wcześniejszego wynajęcia pojazdu w wybranej wypożyczalni – pracownica pozwanego poinformowała także o prawnym obowiązku współdziałania poszkodowanego z ubezpieczycielem, w tym także o konieczności nawiązania kontaktu w związku z wynajęciem pojazdu zastępczego oraz o wysokości dobowych stawek akceptowanych przez ubezpieczyciela „ w przypadku samodzielnego organizowania wynajmu (...)” (czas nagrania: 24:20-27:30). Zestawienie tym informacji przekazanych powódce, w ocenie Sądu odwoławczego, świadczy o tym, że ze strony pozwanego ubezpieczyciela przekazano jej informację o możliwości skorzystania z samochodu zastępczego we współpracy z przedsiębiorcą trudniącym się wynajmem pojazdów za określoną cenę.

To bowiem właśnie w odpowiedzi na przyjmowaną w orzecznictwie dowolność wyboru oferty od firm wynajmujących samochody, zakłady ubezpieczeń od pewnego czasu również wprowadziły do swej oferty możliwość zorganizowania wynajęcia pojazdów zastępczych. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 24 sierpnia 2017 r., III CZP 20/17 (OSNC 2018, Nr 6, poz. 56) podkreślił – z czym należy się zgodzić – że sama konieczność dodatkowego kontaktu z ubezpieczycielem (w praktyce zwykle telefonicznego) nie może być uznana za niedogodność, która uzasadnia poniesienie wyższych kosztów najmu. W ramach bowiem ciążącego na poszkodowanym obowiązku minimalizacji szkody i współdziałania z dłużnikiem (ubezpieczycielem) mieści się obowiązek niezwłocznego zasięgnięcia informacji co do tego, czy ubezpieczyciel może zaproponować poszkodowanemu pojazd zastępczy równorzędny uszkodzonemu. Nie ma to nic wspólnego z koniecznością poszukiwania przez poszkodowanego najtańszej oferty rynkowej najmu, nie jest bowiem istotne to, czy propozycja ubezpieczyciela jest najtańsza, lecz to, że jest przez niego akceptowana. Gdy więc – a tak było w niniejszej sprawie – ubezpieczyciel zaproponował poszkodowanej skorzystanie z pojazdu zastępczego równorzędnego pod istotnymi względami pojazdowi uszkodzonemu albo zniszczonemu (zwłaszcza co do klasy i stanu pojazdu), zapewniając pełne pokrycie kosztów jego udostępnienia, a mimo to poszkodowany zdecydował się na poniesienie wyższych kosztów najmu innego pojazdu, koszty te – w zakresie nadwyżki – podlegają refundacji tylko wtedy, jeśli to poszkodowany (powód) wykaże, stosownie do art. 6 k.c., szczególne racje, przemawiające za uznaniem ich za „celowe i ekonomicznie uzasadnione.

W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy w pełni uwzględnił w tej kwestii szczególną sytuację poszkodowanej (powódki), która z przyczyn od niej niezależnych mogła skontaktować się z ubezpieczycielem OC sprawcy (pozwanym) dopiero w dniu 26 października 2016 r. (w sytuacji gdy do zdarzenia komunikacyjnego doszło w dniu 16 października 2016 r.). Z tego względu wynajęcie pojazdu zastępczego za okres od dnia 17 do 31 października 2016 r. Sąd ten uznał za uzasadnione w stawkach umówionych przez nią z wybraną wypożyczalnią, uwzględniając 7-dniowy okres wypowiedzenia umowy najmu pojazdu zastępczego.

Uznając zasadność takiej argumentacji, ubocznie więc jedynie – skoro w tej części wyrok nie został zaskarżony przez stronę przeciwną (pozwaną) – można zwrócić uwagę, że zgodnie z § 7 umowy najmu pojazdu zastępczego (zob. k. 49- 49v akt) zawartej pomiędzy (...) (jako wynajmującym), a poszkodowaną (jako najemcą) to wynajmujący (a nie najemca) mógł wypowiedzieć przedmiotową umowę z zachowaniem 7-dniowego terminu wypowiedzenia. Należy więc wnosić, ze powódkę ww. umowa obowiązywała do dnia protokolarnego zwrotu przez nią pojazdu, co mogło nastąpić niezwłocznie, a zatem bez konieczności wypowiadania umowy (§ 10 i § 11 zd. 2 umowy – k. 49 v. akt).

Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy oddalił apelację strony powodowej na podstawie art. 385 k.p.c.

O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 99, a także w zw. z art. 391 § 1 zd. 1 k.p.c. i w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Zasądzone z tego tytułu od powódki na rzecz pozwanego koszty procesu za instancję odwoławczą obejmują wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 450 zł, przy uwzględnieniu wartości przedmiotu zaskarżenia (4.698 zł) sprawdzonej z urzędu przez Sąd drugiej instancji (art. 25 § 1 w zw. z art. 391 § 1 zd. 1 k.p.c.). O zwrocie części opłaty od apelacji uiszczonej przez powódkę – nienależnej z tej przyczyny w kwocie 130 zł – orzeczono na podstawie art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r., poz. 785 ze zm.).