descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt VII U 1623/15

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 13 października 2016 r.

Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy

i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący: SSO Zbigniew Szczuka

Protokolant: st. sekr. sądowy Maria Nalewczyńska

Uzasadnienie

P. W. w dniu 22 października 2015 r. wniósł odwołanie za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. do Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie od decyzji Likwidatora Funduszu Alimentacyjnego Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 września 2015 r., nr: (...) dotyczącej umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Odwołujący wskazał, że nieprawdą jest, aby nie podejmował żadnych działań w celu uregulowania zobowiązań. Ubezpieczony podniósł, że jego trudna sytuacja materialna wynika w dużej mierze z bezduszności organu rentowego, który pomimo śmierci matki jego synów, odmówił przyznania prawa do renty ( k. 2 a. s.).

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. wniósł w odpowiedzi

na odwołanie z dnia 6 listopada 2015 r. wniósł o jego oddalenie. Organ rentowy wskazał,

że odmówił wnioskodawcy umorzenia należności likwidowanego funduszu alimentacyjnego oraz 5% opłaty na pokrycie kosztów związanych z działalnością funduszu w kwocie

18350,00 złotych ( k. 3 a. s.).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Wyrokiem z dnia 26 czerwca 1998 r. Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy IX Wydział Rodzinny i Nieletnich podwyższył pozwanemu P. W. alimenty z kwoty łącznej po 200,00 złotych miesięcznie zasądzonych na rzecz jego małoletnich dzieci, do kwot

po 250,00 złotych miesięcznie na rzecz K. W. i U. W., łącznie kwotę 500,00 złotych płatne do ich matki A. W. (1) ( k. 3 akt ZUS, tom I).

A. W. (1) w dniu 4 września 1998 r. złożyła wniosek o przyznanie świadczeń

z funduszu alimentacyjnego na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego z dnia 26 czerwca 1998 r. ( k. 1 akt ZUS, tom I).

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. wydał decyzję z dnia

8 września 1998 r., znak: (...), którą przyznał świadczenia z funduszu alimentacyjnego K. W. urodzonej w dniu (...) i U. W. urodzonej w dniu (...) w kwocie po 250,00 złotych podejmując wypłatę od września 1998 r. Należność funduszu alimentacyjnego ustalono łącznie z 5% opłatą na pokrycie kosztów działalności funduszu wynoszącą 25,00 złotych, która została ustalona zgodnie

z rozporządzeniem Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 4 grudnia 1974 r.

w sprawie wysokości opłat na pokrycie kosztów związanych z działalnością funduszu alimentacyjnego ( k. 8 akt ZUS, tom I).

Organ rentowy wydał decyzję o zaprzestaniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego z dnia 24 listopada 2003 r., znak: (...) dla K. W. w kwocie 250,00 złotych ( k. 64 akt ZUS, tom I).

Matka dwójki dzieci odwołującego z drugiego małżeństwa – A. W. (1) zmarła w dniu 29 października 2012 r. ( k. 11 akt ZUS, tom III).

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. w dniu 3 lipca 2015 r. wezwał odwołującego do podjęcia spłaty zadłużenia, które na dzień 3 lipca 2015 r. stanowi kwota 18350,00 złotych z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz K. i U. W. ( k. 19 akt ZUS, tom II).

Odwołujący w dniu 23 lipca 2015 r. złożył wniosek do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności likwidowanego funduszu alimentacyjnego z tytułu wypłaconych świadczeń wraz z 5% opłatą na pokrycie kosztów związanych z działalnością funduszu alimentacyjnego w łącznej kwocie 18350,00 złotych ( k. 1 akt ZUS, tom III).

W oparciu o własne ustalenia Likwidator Funduszu Alimentacyjnego Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydał zaskarżoną decyzję z dnia 16 września 2015 r.,

nr: (...). Organ rentowy na podstawie art. 68 ust. 1 w związku z art. 63 ust. 3 i 4 ustawy

z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych po rozpatrzeniu wniosku odwołującego z dnia 23 lipca 2015 r. odmówił umorzenia należności likwidowanego funduszu alimentacyjnego z tytułu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego

oraz 5% opłaty na pokrycie kosztów związanych z działalnością funduszu w łącznej kwocie 18350,00 złotych. Oddział wskazał, że odwołujący posiada dochód z tytułu zatrudnienia,

co umożliwia mu regulowanie zobowiązań wobec likwidowanego funduszu alimentacyjnego. Po przeanalizowaniu całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ rentowy stwierdził, że ubezpieczony nie jest w stanie jednorazowo spłacić swoich zobowiązań, jednakże sytuacja w której się znalazł nie przesądza o trwałym braku możliwości spłaty zadłużenia ( k. 74-76 akt ZUS, tom III).

Zgodnie z zaświadczeniem Powiatowego Urzędu Pracy w L. z dnia

29 lutego 2016 r. odwołujący był zarejestrowany jako bezrobotny w okresie od dnia 6 lipca 2010 r. do dnia 1 listopada 2011 r. oraz od dnia 29 listopada 2012 r. do dnia 23 września

2013 r., a także pobierał zasiłek od dnia 14 lipca 2010 r. do dnia 1 sierpnia 2010 r., od dnia

7 sierpnia 2010 r. do dnia 13 stycznia 2011 r. oraz od dnia 7 grudnia 2012 r. do dnia

23 września 2013 r. w wysokości 120% ( k. 39 a. s.).

Zgodnie z zaświadczeniem Powiatowego Urzędu Pracy w L. z dnia

29 lutego 2016 r. odwołujący pobierał zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 4400,90 złotych za okres od dnia 14 lipca 2010 r. do dnia 31 grudnia 2010 r., 303,10 złotych za okres od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 13 stycznia 2011 r., 794,20 złotych za okres od dnia 7 grudnia

2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. oraz 7140,60 złotych za okres od dnia 1 stycznia 2013 r.

do dnia 23 września 2013 r. ( k. 40 a. s.).

Odwołujący w 2013 r. osiągnął dochód w wysokości 14406,01 złotych, a w 2014 r. 26291,29 złotych ( k. 21-38 a. s.).

Zgodnie z umową o pracę zawartą w dniu 1 lipca 2015 r., (...) Spółka Jawna z siedzibą w O. zatrudniła odwołującego na okres próbny od dnia 1 lipca 2015 r. do dnia 30 września 2015 r. na stanowisku handlowca w pełnym wymiarze czasu pracy z wynagrodzeniem 1750,00 złotych wraz z przysługującą premią uznaniową

( k. 12 akt ZUS, tom III).

Zgodnie z umową o pracę zawartą w dniu 30 września 2015 r., (...) Spółka Jawna z siedzibą w O. zatrudniła odwołującego na czas określony

od dnia 1 października 2015 r. do dnia 30 września 2018 r. na stanowisku handlowca

w pełnym wymiarze czasu pracy z wynagrodzeniem 1750,00 złotych wraz z przysługującą premią uznaniową ( k. 45 a. s.).

Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, ubezpieczony jest ojcem dwóch synów z drugiego małżeństwa, M. urodzonego (...) oraz P. urodzonego w dniu (...) P. W. otrzymuje dochód z tytułu umowy o pracę w kwocie 3000,00 złotych miesięcznie,

a M. W. z tytułu umowy zlecenia w kwocie 300,00 złotych miesięcznie.

Do zobowiązań i stałych wydatków zaliczono w stosunku miesięcznym ratę kredytu

w wysokości 750,00 złotych potwierdzoną harmonogramem spłat kredytu obowiązującą

do dnia 7 listopada 2022 r., spłatę karty kredytowej w wysokości 290,00 złotych, opłatę RTV w wysokości 149,90 złotych, rachunek za telefon w wysokości 120,00 złotych, wynajem mieszkania w wysokości 1000,00 złotych, media w wysokości 250,00 złotych, leki

w wysokości 100,00 złotych oraz koszty rehabilitacyjne w wysokości 1200,00 złotych

( k. 41-42 i 46-49 a. s.).

P. W. jest ojcem dwóch córek z pierwszego małżeństwa. Starsza córka

w wieku 30 lat ma lekkie upośledzenie umysłowe, a młodsza córka ma 29 lat. Z tytułu umowy o pracę ubezpieczony osiąga wynagrodzenie w wysokości 3000,00 - 4000,00 złotych netto. Obecnie odwołujący mieszka w wynajętym mieszkaniu w L.. Dwóch synów

z drugiego małżeństwa ubezpieczony wychowuje samodzielnie. Odwołujący zmaga się

z problemami związanymi z kręgosłupem i układu ruchu oraz cierpi na chorobę refluksową

i przepuklinę żołądka. Młodszy syn odwołującego ma przewlekłe zapalenie dróg oddechowych. W związku z problemami zdrowotnymi obaj wspólnie biorą leki profilaktyczne ( zaświadczenie lekarskie, k. 99 a. s. oraz zeznania odwołującego, k. 93-94

i 100 a. s.).

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów zawartych w aktach sprawy i aktach rentowych. Zdaniem Sądu, powołane wyżej dokumenty, w zakresie w jakim Sąd oparł na nich swoje ustalenia są wiarygodne, wzajemnie się uzupełniają i tworzą spójny stan faktyczny. Nie były one przez strony kwestionowane w zakresie ich autentyczności, a zatem okoliczności wynikające z treści tych dokumentów należało uznać

za bezsporne i mające wysoki walor dowodowy. Sąd uznał również za wiarygodne zeznania odwołującego, gdyż ich treść korelowała wzajemnie z dokumentami zgromadzonymi

w aktach niniejszej sprawie.

W związku z tym Sąd uznał materiał dowodowy za wystarczający do rozstrzygnięcia w sprawie.

Sąd zważył, co następuje

Dłużnik nie uzyskuje żadnych dochodów albo na minimalnym, nie ma majątku. Brak renty.

Odwołanie P. W. od decyzji od decyzji Likwidatora Funduszu Alimentacyjnego Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 września 2015 r.,

nr: (...) jest niezasadne i jako takie podlega oddaleniu.

W rozpoznawanej sprawie poza sporem była okoliczność, w której Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. dokonywał wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz małoletnich synów wnioskodawcy, do których alimentacji zobowiązany był skarżący. Należność główna podlegająca wpłacie przez odwołującego

z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz jego uprawnionych córek z pierwszego małżeństwa wraz z 5% opłatą na pokrycie kosztów związanych

z działalnością funduszu, która wyniosła na dzień wydania decyzji 18350,00 złotych. Sąd ustalił, że oś sporu wyznaczało jedynie ustalenie, czy organ rentowy prawidłowo dokonał oceny kondycji finansowej odwołującego w zaskarżonej decyzji, gdyż decyzja odnosząca się do opłacenia należności przez zobowiązanego z tytułu likwidowanego funduszu alimentacyjnego nie została zakwestionowana.

Zgodnie z art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. z 2015 r., poz. 114 j. t.) w szczególnie uzasadnionych przypadkach związanych

z sytuacją zdrowotną lub rodzinną osoby, przeciwko której jest prowadzona egzekucja alimentów lub osoby zobowiązanej do zwrotu bezpodstawnie pobranych świadczeń

z funduszu, likwidator może umorzyć, rozłożyć na raty lub odroczyć termin płatności należności likwidowanego funduszu z tytułu wypłaconych lub bezpodstawnie pobranych świadczeń z funduszu. W świetle wyżej cytowanego przepisu art. 68 ustawy zobowiązany

do świadczeń alimentacyjnych może ubiegać się o rozłożenie należności na raty, odroczenie płatności należności lub umorzenie należności. Możliwość ubiegania się o umorzenie należności likwidowanego funduszu ustawodawca uzależnił od spełnienia szczególnie uzasadnionych przesłanek związanych z sytuacją zdrowotną lub rodzinną dłużnika.

Z pierwszą sytuacją możemy mieć do czynienia wówczas, gdy sytuacja finansowa wprawdzie nie pozwala na spłatę całej należności jednorazowo dobrowolnie, czy w drodze przymusu egzekucyjnego, lecz jest na tyle stabilna, że gwarantuje spłatę należności rozłożonej na raty. W drugim z wymienionych przypadków szczególne okoliczności uzasadniają ocenę, że spłata ani też wyegzekwowanie należności nie będzie możliwe przez pewien czas. W ostatniej sytuacji z uwagi na szczególne okoliczności brak jest możliwości skutecznego zaspokojenia należności od zobowiązanego w jakimkolwiek czasie.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego uważa się, że w rozumieniu art. 68 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych ,,nie powinno budzić wątpliwości, że nie można stawiać znaku równości pomiędzy sytuacją osoby, u której przejściowo wystąpiła niemożność całkowitego lub częściowego regulowania zaległości alimentacyjnych oraz osoby, która bezpowrotnie utraciła zdolność jakiegokolwiek zarobkowania i nie posiada żadnego majątku ani dochodów. Pierwszy z wymienionych przypadków może uzasadniać co najwyżej odroczenie terminu płatności należności lub rozłożenie jej na raty i to niezależnie od wyboru przez osobę obciążoną zaległościami alimentacyjnymi ulgi polegającej na umorzeniu należności i złożenia przez nią wniosku w tym zakresie. W takiej sytuacji uwzględnienie wniosku i zwolnienie

z długu alimentacyjnego prowadziłoby do nieuzasadnionego poszerzenia możliwości korzystania z umorzenia należności kosztem uszczuplenia środków z funduszu ubezpieczeń społecznych przez osoby, których sytuacja w dającej się przewidzieć perspektywie może ulec poprawie na tyle, że będą one w stanie regulować zaległości alimentacyjne lub które posiadają dochód pozwalający na choćby częściową spłatę długów alimentacyjnych.’’ ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2012 r., sygn. akt II UK 133/11) ,,Szczególnie uzasadnione przypadku związane z sytuacją zdrowotną lub rodzinną zobowiązanego

to sytuacje nadzwyczajne (wyjątkowe), powstałe w wyniku wypadku losowego, a w każdym razie istniejące niezależnie od zobowiązanego, w następstwie których jego sytuacja ulegnie takiemu pogorszeniu, że nie jest on w stanie na bieżąco spłacać swoich należności, a nadto

nie ma perspektywy poprawy i zmiany tej sytuacji.’’ ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia

3 lutego 2010 r., sygn. akt I UK 270/09)

W toku postępowania odwołujący przedstawił dowody na potwierdzenie jego sytuacji majątkowej oraz stanu zdrowia. Z szeregu dokumentacji wynika przede wszystkim,

że ubezpieczony jest osobą czynną zawodowo, ponieważ jest zatrudniony w spółce jawnej

na stanowisku handlowca. P. W. zeznając w niniejszej sprawie wskazał,

iż miesięcznie osiąga dochód z tytułu umowy o pracę w kwocie 3000,00 – 4000,00 złotych. Rodzina ubezpieczonego nie należy do osób ubogich. Spłacanie długoletnich kredytów

nie wyklucza, że w przyszłości będzie można spłacić zadłużenie względem organu rentowego. W ocenie Sądu stan majątkowy zaprezentowany w toku postępowania pozwala

na spłacenie wszystkich zaległości. Rodzina odwołującego nie jest na skraju ubóstwa oraz

ma perspektywy, aby zgromadzić pieniądze potrzebne na spłatę uregulowań finansowych

w stosunku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Najstarszy syn odwołującego w toku postępowania rozpoczął pracę, z której jego miesięczny dochód stanowi kwotę

3000,00 złotych miesięczne, a więc istnieje możliwość, aby wspomógł finansowo ojca wpłacie zadłużenia, gdyż obowiązek alimentacyjny istnieje również w stosunku do dzieci względem swoich rodziców. Sąd oddalając odwołanie miał na uwadze również okoliczności związane z kredytami zaciągniętymi w związku ze spłatą zobowiązań wobec banku. Analiza akt sprawy oraz zgromadzonego materiału dowodowego prowadzi do przekonania,

że zobowiązania wobec banku są regulowane, a odwołujący nie wnosił o umorzenie należności.

Odnosząc się do ostatniego zarzutu odwołującego dotyczącego złego stanu zdrowia, Sąd zważył, że ubezpieczony nie jest osobą niezdolną do pracy. Kłopoty zdrowotne odwołującego związane z bólami kręgosłupa dotyczą znacznej części społeczeństwa

i z czasem można skorzystać z rehabilitacji czy ze zwolnień lekarskich. Niemniej jednak problemy zdrowotne nie wykluczają całkowicie możliwości pracy. Ponadto Sąd doszedł

do wniosku, że z akt sprawy nie wynika, aby stan zdrowia ubezpieczonego uniemożliwiał mu wykonywanie pracy. Należy podkreślić, że P. W. jest osobą czynną zawodowo

i w dalszym ciągu wykonuje pracę na rzecz swojego pracodawcy. Należy się zgodzić

ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, zgodnie z którym ,,alimentacyjnie zobowiązany, który posiada realne możliwości choćby częściowej lub rozłożonej w czasie spłaty długów alimentacyjnych nie powinien być premiowany umorzeniem należności zlikwidowanego funduszu alimentacyjnego z tytułu biernej postawy lub bezzasadnego oczekiwania, że jego długi alimentacyjne zostaną umorzone kosztem stron lub innych uczestników systemu ubezpieczeń społecznych z uszczupleniem funduszów tego systemu.’’ ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 2010 r., sygn. akt I UK 119/10)

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Zarządzenie:(...)

(...)