descriptionTreść orzeczenia

Uzasadnienie

Formularz UK 1

Sygnatura akt

Sygn. akt VII K 176/21

Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.

1. USTALENIE FAKTÓW

1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

1.1.1.

R. P.

jak w akcie oskarżenia

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione

Dowód

Numer karty

Oskarżony R. P. jest ojcem D. P. (urodzonego (...) ) i J. P. (urodzonego (...)), które pochodzą z jego małżeństwa z I. P.. W dniu 22 lutego 2011 r. oskarżony zawarł z żoną przed Sądem (...) w P. (...) w sprawie (...) ugodę na mocy które zobowiązał się do płacenia alimentów na rzecz w/w dzieci w kwotach po 400 złotych miesięcznie. Wyrokiem z 28 lutego 2017 r. Sąd (...) w P. (...) w sprawie (...) rozwiązał przez rozwód małżeństwo oskarżonego z I. P.. Na mocy wyroku ustalono miejsce pobytu dzieci przy I. P., oskarżony został zobowiązany do płacenia alimentów na dzieci w wysokości i warunkach ustalonych wskazaną wyżej ugodą.

odpis wyroku

PROTOKÓŁ

Oskarżony nie płacił dobrowolnie alimentów. I. P. złożyła wniosek do komornika o ich egzekucję jeszcze przed zapadnięciem wyroku rozwodowego w 2011 r. Komornik ściągał od oskarżonego drobne kwoty nie pokrywające bieżących alimentów. Na przestrzeni od 2012 r. do grudnia 2020 r. udało się dokonać 18 ściągnięć z poborów oskarżonego na łączną kwotę 2464,79 zł. W okresie od lutego 2020 r. do grudnia 2020 r. oskarżony nie zapłacił do rąk przedstawicielki ustawowej, ani komornikowi jakiejkolwiek kwoty tytułem alimentów.

karta rozliczeniowa

18-19

informacja o stanie egzekucji

zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji

wniosek egzekucyjny

wyjaśnienia oskarżonego R. P.

104-105,57

Ponieważ oskarżony nie płacił alimentów I. P. wystąpiła do Funduszu Alimentacyjnego o wypłatę świadczeń zastępczych. M. (...) w S. w 2020 r. wypłacał do jej rąk świadczenia z funduszu alimentacyjnego w kwotach po 400 złotych miesięcznie na rzecz D. P. i J. P.. Przyznano także zasiłki rodzinne na pokrzywdzonych w kwotach po 100 zł miesięcznie, które były wypłacane w 2020 r. oraz tzw. świadczenia "500 plus". W czasie od lutego 2020 r. do grudnia 2020 r. oskarżony nie kontaktował się z dziećmi, nie dawał im prezentów. I. P. w 2020 r. nie pracowała, przebywała na urlopie wychowawczym w związku z urodzeniem 3 dziecka z innym partnerem. Jedynym źródłem utrzymania były świadczenia z zabezpieczenia społecznego. Nie była z nikim związana, zamieszkiwała u swojej matki. (...) oskarżonego leczą się u alergologa, I. P. ponosiła w związku z tym wydatki w łącznej kwocie 300 złotych miesięcznie na obu synów, na zakup leków.

decyzje MOPS

4,5, 22

zeznania świadka I. P.

94,37-38

wyjaśnienia oskarżonego R. P.

104-105,57

Oskarżony R. P. w okresie od 1 lutego 2019 r. do 17 listopada 2019 r. odbywał w zakładzie karnym karę 10 miesięcy pozbawienia wolności za czyn z 209 § 1 kk orzeczoną wyrokiem Sądu (...) w P. (...) z 14 marca 2013 r. w sprawie (...)

obliczenie kary

wyjaśnienia oskarżonego R. P.

104-105,57

1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

1.2.1.

R. P.

Jak w akcie oskarżenia.

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione

Dowód

Numer karty

Obiektywna niemożność znalezienia przez oskarżonego płatnej pracy po opuszczeniu Zakładu Karnego w listopadzie 2019 r.

wyjaśnienia oskarżonego R. P.

104-105,57

2. OCena DOWOdów

2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

zeznania świadka I. P.

Zeznania świadka są stabilne, logiczne i nawiązują do dowodów w postaci karty rozliczeniowej, decyzji MOPS o przyznaniu świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego oraz zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji. Potwierdził je częściowo sam oskarżony, który otwarcie przyznawał, że w czasie objętym zarzutem „nie płacił na dzieci”, ani też w żaden inny sposób nie zaspakajał ich potrzeb życiowych. Choć świadek złożył obciążające oskarżonego relacje, to trudno go posądzać o skrajnie negatywny stosunek do oskarżonego, który mógł wpłynąć na wiarygodność tego, co zeznał. Po pierwsze, jak wskazano, zeznania I. P. konweniują z innym dowodami, po drugie to nie świadek, a Burmistrz S. realizując ustawowy obowiązek złożył zawiadomienie o popełnieniu przez R. P. przestępstwa.

odpis wyroku, protokół posiedzenia

dowody niekwestionowane w sprawie sporządzone przez uprawnione organy o czytelnej treści;

decyzje MOPS

dowody niekwestionowane w sprawie sporządzone przez uprawnione organy o czytelnej treści;

informacja o stanie egzekucji, zaświadczenie o bezskuteczności egzkeucji

dowody niekwestionowane w sprawie sporządzone przez uprawnione organy o czytelnej treści;

karta rozliczeniowa

dowód niekwestionowany w sprawie sporządzony przez uprawniony organ o czytelnej treści;

2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

wyjaśnienia oskarżonego R. P.

Sąd nie dał wiary wyjaśnieniom oskarżonego w których kwestionował swoją winę, twierdząc, że niepłacenie alimentów nastąpiło z powodów obiektywnych, na które nie miał wpływu i którym nie mógł zapobiec. Oskarżony w dochodzeniu stwierdził, że" nie miał pracy", na rozprawie myśl tą rozwinął mówiąc, że po pierwsze nie miał żadnych propozycji z Urzędu Pracy w P., a po drugie nie mógł znaleźć pracy z uwagi na pandemię. Są to tłumaczenia, których sąd nie może uwzględnić. Samo to, że oskarżony nie otrzymywał propozycji z urzędu pracy (co potwierdziła informacja z (...)Urzędu Pracy z P. - k. 30), nie zwalniało go z obowiązku poszukiwania pracy na własną rękę, aby wywiązać się z obowiązku alimentacyjnego. Nie jest przecież tak, że urząd pracy jest jedynym miejscem, gdzie gromadzone są oferty pracy i nie ma ich poza nim. Praktyka aktywizacji bezrobotnych poprzez przedstawianie im ofert pracy jest jedynie wsparciem dla tego rodzaju osób. Odnosząc się do częstego obecnie w wyjaśnieniach osób oskarżonych o niealimentację argumentu, iż pandemia uniemożliwiała zdobycie zatrudnienia, ma on charakter ogólnikowy i znajduje oparcia w realiach rynkowych. Mimo ogłoszenia pandemii i pewnych związanych z nią ograniczeń (w zakresie zgromadzania się, spotykania, uprawiania sportów, przemieszczania, zobowiązujących do zakrywania ust i nosa etc.) nie doszło do wstrzymania produkcji przemysłowej, czy też działalności w usługach czy handlu. W niektórych sferach gospodarki nastąpiło ożywienie (np. budownictwo, wykończenia wnętrz). Sytuacja na rynku pracy praktycznie nie zmieniła się, nadal bezrobocie było małe (najniższe od lat 90 - tych), a liczba ofert na rynku pracy była duża. Do Polski, aby wykonywać prace fizyczne w przemyśle i usługach, co jest wiedzą powszechną i podstawową zaczęto zatrudniać obcokrajowców z U. G. i A.. Wniosek z tego jest taki, iż gdyby oskarżony rzeczywiście miał chęć znalezienia zatrudnienia i do tego dążył, jak deklarował przed sądem z łatwością mógłby znaleźć zatrudnienie i uzyskać zarobki pozwalające na utrzymanie i pokrycie skromnych alimentów, które nie były waloryzowane od 2011 r. Oskarżony nie był w tym czasie chory, nie rehabilitował się, a wyuczony zawód ślusarz- tokarz dawał mu dobrą pozycję na rynku pracy; oskarżony miał też, „dach nad głową” po opuszczeniu zakładu karnego, mieszkał u kuzyna, co ułatwiało ustabilizowanie się i poszukiwanie pracy. Z resztą w swoich wyjaśnieniach R. P. jest nielogiczny. Z jednej strony twierdził, że szukał pracy, z drugiej zaś otwarcie przyznał, że "włóczył się" przez co sąd rozumie prowadzenie wędrownego trybu życia i przemieszczanie się bez żadnego celu z miejsca na miejsce. Zatem brak znalezienia przez oskarżonego zatrudnienia w okresie objętym zarzutem wynikał nie z przyczyn obiektywnych, a jego świadomej postawy życiowej, na którą miał wpływ. O ile osoba samotna i nie mająca nikogo na utrzymaniu może wybrać tryb życia wagabundy, o tyle dłużnik alimentacyjny postępując w ten sposób naraża się na odpowiedzialność karną. Podkreślić należy, iż negatywna postawa oskarżonego wobec zobowiązania alimentacyjnego wydaje utrwalona, skoro wcześniej był trzykrotnie karany za czyny z art. 209 § 1 kk. O braku minimum dobrej woli oskarżonego świadczy także to, że przez cały 2020 r. nie wyraził żadnego zainteresowania losem dzieci, nawet nie próbował się z nimi skontaktować.

3. PODSTAWA PRAWNA WYROKU

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Oskarżony

☒

3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem

R. P.

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

Oskarżony R. P. w okresie od 1 lutego 2020 r. do 16 grudnia 2020 r. uchylał się od wykonywania obowiązku płacenia rat alimentacyjnych wobec małoletnich pokrzywdzonych ustalonych ugodą zawartą przed Sądem (...) w P. (...) w dniu 22 lutego 2011 r. w sprawie (...) w kwotach pod 400 złotych miesięcznie przy czym łączna wartość zaległości przekraczała trzykrotność co najmniej trzech świadczeń okresowych. Jak napisano: nie było żadnych obiektywnych przeszkód - poza psychiką oskarżonego - aby uzyskać pracę i wywiązać się z obowiązku alimentacyjnego. Przy dobrej sytuacji na rynku pracy, pozostawaniu skazanego w zdrowiu i pełni sił, posiadaniu przez niego wyuczonego zawodu ślusarz- tokarz, nie znalezienie pracy należy tłumaczyć tylko i wyłącznie niechęcią oskarżonego do pracy zarobkowej, świadomym wyborem wędrownego trybu życia ponad realizacją obowiązku dzielenia się z dziećmi nawet najmniejszym dochodem. To że oskarżony wolał włóczyć się, niż pracować, zarabiać i płacić alimenty (ta druga postawa jest oczekiwana przez społeczeństwo), nie może powodować dla niego korzystnych skutków w postaci zwolnienia z obowiązku dostarczania dzieciom środków utrzymania (N. audiatur propriam turpitudinem allegans). Podkreślić należy, że oskarżony sam wyjaśnił, iż latem 2020 r. znalazł zatrudnienie, miał więc dochody i mimo tego nie wpłacił na alimenty, nawet symbolicznej kwoty. Łącząc to z uprzednimi skazaniami za przestępstwa niealimentacji uznać należy, że taka postawa R. P. wydaje się być ugruntowana.

Sąd dodatkowo ustalił i uzupełnił w tym zakresie opis czynu przypisanego, że oskarżony swoim zachowaniem naraził małoletnich pokrzywdzonych na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Ich matka sprawowała w tym czasie opiekę nad trojgiem dzieci w tym nad jednym w wieku zaledwie 2 lat w ramach urlopu wychowawczego. Jej możliwości zarobkowe były więc znacznie ograniczone. Nie miała żadnych innych dochodów poza świadczeniami z opieki społecznej. Nie stać jej było chociażby na zakup, a nawet wynajęcie mieszkania, a więc realizację chociażby potrzeb w tym zakresie. Gdyby nie świadczenia z zabezpieczenia społecznego i udostępnienie "kąta" mieszkania przez jej matkę podstawowe potrzeby życiowe małoletnich nie byłyby zaspokojone. Okoliczność, że w rzeczywistości potrzeby uprawnionego są zaspokajane przez inne osoby, nie wyłącza odpowiedzialności karnej zobowiązanego. W szczególności stanu zagrożenia wywołanego niepłaceniem alimentów nie usuwa fakt, że potrzeby uprawnionego zaspokaja osoba współzobowiązana do łożenia na jego utrzymanie, jeżeli sama świadczy znacznie więcej, niż na nią przypada, z uszczerbkiem dla swego zdrowia lub własnych potrzeb. Analogiczna sytuacja istnieje wtedy, gdy koszty utrzymania i wychowania uprawnionego do alimentacji ponosi faktycznie osoba nie obciążona takim obowiązkiem. Dotyczy to także wypadków świadczeń ze strony zakładów opiekuńczo-wychowawczych i funduszu alimentacyjnego (por. uchwała SN z 9 czerwca 1976 r. IV KZP 13/75). Zatem to, że podstawowe potrzeby życiowe małoletnich zostały częściowo zaspokojone w wyniku pomocy gminy czy osób najbliższych nie mogło zwolnić oskarżonego z odpowiedzialności za występek z art. 209 § 1a kk.

Zarzucanego mu czynu R. P. dopuścił się w warunkach recydywy szczególnej typu podstawowego z art. 64 § 1 kk. W przeszłości był karany wyrokiem Sądu (...) w P. (...) z 14 marca 2013 r. w sprawie (...) na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, którą odbył w całości od 1 lutego 2019 r. do 17 listopada 2019 r. za czyn z art. 209 § 1 kk ( podobny do czynu, za który odpowiada w niniejszej sprawie). Zatem popełniając 16 grudnia 2020 r. czyn z art. 209 § 1a kk oskarżony dopuścił się go przed upływem 5 lat od odbycia kary pozbawienia wolności w rozmiarze przekraczającym 6 miesięcy wymierzonej za umyślne przestępstwo podobne, czyli w sytuacji opisanej w art. 64 § 1 kk.

Zachowaniem swoim oskarżony wyczerpał dyspozycję art. 209 § 1a kk w zw z art. 64 § 1 kk.

☐

3.2. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

☐

3.3. Warunkowe umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania

☐

3.4. Umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania

☐

3.5. Uniewinnienie

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia

4. KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia

z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się

do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

R. P.

Nie znaleziono okoliczności na korzyść oskarżonego. Na niekorzyść oskarżonego przyjęto pokrzywdzenie jednym czynem dwojga pokrzywdzonych, stosunkowo długi okres niealimentacji (3 razy dłuższy niż ustawowe minimum z wyznaczone przez § 1 art. 209 kk), jego uprzednią karalność (w odniesieniu do skazań za wyjątkiem stanowiącego podstawę do przyjęcia recydywy), działanie w warunkach powrotu do przestępstwa. Jest to już czwarte skazanie oskarżonego za czyn z art. 209 § 1 kk. Mimo odbytych kar pozbawienia wolności za czyny z art. 209 § 1 kk oskarżony nie wyciągnął z nich odpowiedniej lekcji. Nie zrobił nic ze swoim życiem, aby ustabilizować się i respektować obowiązek alimentacyjny, nie mówiąc już o spłacie zaległych alimentów. Uchylanie się przez niego od obowiązku alimentacyjnego trwa od 10 lat z przerwami związanymi z odbywaniem kar pozbawienia wolności, co świadczy o rażącym lekceważeniu podstawowego obowiązku rodzica. Z tego względu wymierzona kara, aby miała odpowiedni walor wychowawczy i stanowiła adekwatną odpłatę za czyn oskarżonego, musiała być odpowiednio surowa. Te cele spełni, zdaniem sądu w przedmiotowym przypadku kara 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności. Argument, iż stosunkowo długa kara izolacyjna pozbawi oskarżonego możliwości alimentowania jest chybiony, ponieważ pozostając na wolności i tak alimentów nie regulował, co być może paradoksalne, w największym zakresie obowiązek ten realizował wykonując pracę zarobkową w zakładzie karnym.

5. 1Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia

z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

7.6. inne zagadnienia

W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia,

a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę

7. KOszty procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

Na podstawie Rozporządzenia § 17 ust 2 pkt 3 Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 68). zasądzono na rzecz radcy prawnego R. M. wynagrodzenie w wysokości 420 złotych, powiększone o VAT z tytułu pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu przed sądem I instancji.

Na podstawie art. 624 § 1 kpk w zw z art 17 ust 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych ( Dz. U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223 z późn. zm.) sąd zwolnił oskarżonego od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w tym opłat w całości, uznając iż z uwagi na obecny brak dochodów i zaległości alimentacyjne, zobowiązanie go do ponoszenia dodatkowych wydatków byłoby dla niego zbyt uciążliwe.

6. 1Podpis