Treść orzeczenia
Sygn. akt VI U 490/16
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 6 września 2016 r.
Sąd Okręgowy w Szczecinie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie następującym:
SSO Monika Miller-Młyńska
Michał Maśnik
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2016 r. w S. sprawy S. B. (1) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. o wysokość renty na skutek odwołania S. B. (1) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. z dnia 11 maja 2016 roku znak: (...) oddala odwołanie.
Uzasadnienie
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. decyzją z dnia 11 maja 2016 roku przyznał S. B. (1) prawo do renty rodzinnej po zmarłym ojcu, poczynając od 2 lutego 2016 roku, tj. od dnia śmierci ojca, do 31 października 2017 roku. Wysokość renty obliczono na kwotę 1989,91 zł, a po waloryzacji od 1 marca 2016 r. - 1994,69 zł brutto, doliczając do niej ponadto dodatek dla sieroty zupełnej wynoszący 391,26 zł brutto, a po waloryzacji od 1.03.2016 r. – 392,20 zł brutto.
S. B. (1) odwołała się od powyższej decyzji. W obszernym odwołaniu opisała swoją sytuację życiową i rodzinną, podkreślając, że ponosi bardzo duże wydatki, w tym związane z utrzymaniem mieszkania, a obecnie przyznane świadczenie nie starcza jej na ich pokrycie.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie w całości, wyjaśniając szczegółowo w jaki sposób obliczył wysokość świadczenia i wskazując, że nie jest możliwe jego przyznanie w wyższej kwocie.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
S. B. (1) urodziła się w dniu (...)
Jej ojciec, S. B. (2), zmarł w dniu(...) roku. W dacie śmierci był uprawniony do emerytury, wypłacanej mu przez (...) Oddział w S. (nr świadczenia (...)-1). Wysokość świadczenia S. B. w dacie jego śmierci wynosiła 2341,07 złotych brutto.
Matka S. B. (1), G. B., zmarła w dniu (...) roku.
S. B. (1) w dniu 24 lutego 2016 roku złożyła w ZUS O/S. wniosek o rentę rodzinną po zmarłym ojcu.
Niesporne, a nadto dowód: dokumenty w aktach ZUS O/S. dot. S. i S. B. (2).
S. B. (1) w dacie złożenia wniosku o rentę rodzinną była ponadto uprawniona do renty socjalnej, którą pobierała na mocy kolejnych decyzji ZUS od 1 listopada 2012 roku. Po raz ostatni prawo do tego świadczenia zostało jej przyznane decyzją z 7 listopada 2014 roku, na okres do 31 października 2017 roku. Podstawą takiego rozstrzygnięcia stanowiło orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z 22 października 2014 roku, uznające ubezpieczoną za całkowicie niezdolną do pracy do 31 października 2017 roku, przy jednoczesnym stwierdzeniu, że niezdolność ta pozostaje w związku z naruszeniem sprawności organizmu powstałym przed ukończeniem 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole – przed ukończeniem 25 roku życia.
Niesporne a nadto dowody – dokumenty w pliku akt ZUS O/S. dot. renty socjalnej dla S. B. (1).
W związku ze złożeniem przez S. B. wniosku o rentę rodzinną została ona poddana badaniu przez lekarza orzecznika ZUS, który w orzeczeniu z 25 kwietnia 2016 roku uznał ją za całkowicie niezdolną do pracy do 31 października 2017 roku, wskazując jednocześnie, że niezdolność ta powstała w trakcie nauki. Podstawę tego orzeczenia stanowiło rozpoznanie u S. B. schizofrenii paranoidalnej, z naruszeniem funkcji zdrowia psychicznego w dużym stopniu, z utrzymującymi się pomimo leczenia zaburzeniami psychotycznymi.
Dowody: orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z 25.04.2016 r. – k. 25, pl. IV akt ZUS O/S. dot. S. B. oraz opinia lekarska z 25.04.2016 r. – w pliku dokumentacji medycznej akt ZUS, karta nienumerowana.
Poza S. B. (1) nie ma innych osób uprawnionych do renty rodzinnej po S. B. (2).
Niesporne.
Sąd zważył, co następuje
Odwołanie okazało się nieuzasadnione.
Zgodnie z przepisem art. 68 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity obowiązujący w dacie wyrokowania: Dz. U. z 2016 r., poz. 887 ze zm. dalej jako: ustawa rentowa), prawo do renty rodzinnej mają dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione bez względu na wiek, jeżeli stały się całkowicie niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolne do pracy w okresie do 16 roku życia lub - po przekroczeniu 16 roku życia – do ukończenia nauki w szkole, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 25 lat życia.
Ponadto, w myśl przepisów art. 73 ust. 1 pkt 1 i art. 73 ust. 2 ustawy rentowej, renta rodzinna wynosi dla jednej osoby uprawnionej - 85% świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu, przy czym za kwotę świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu, uważa się kwotę emerytury, z zastrzeżeniem ust. 3 i 3a, lub renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.
Wreszcie, jak stanowi norma art. 76 ust. 1 ustawy rentowej, jeżeli do renty rodzinnej uprawniona jest sierota zupełna, przysługuje jej dodatek dla sierot zupełnych. Jego wysokość ogłasza corocznie Prezes ZUS (art. 94 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy emerytalnej); w lutym 2016 roku wysokość tego dodatku wynosiła 391,26 zł, zaś od 1 marca 2016 r. – 392,20 zł.
W niniejszej sprawie jej stan faktyczny był między stronami niesporny i wynikał w całości z dokumentów znajdujących się w aktach ZUS. Ubezpieczona kwestionowała bowiem tylko wysokość przyznanego jej świadczenia, wskazując że jest ono zbyt niskie w stosunku do jej potrzeb. W tej sytuacji zadaniem sądu było wyłącznie sprawdzenie czy organ rentowy w prawidłowy sposób obliczył wysokość należnych S. B. świadczeń.
W tym celu sprawdzono wysokość świadczenia emerytalnego, jakie przed swoją śmiercią pobierał z ZUS S. B. (2), ustalając że wynosiło ono 2341,07 złotych brutto. Jeśli więc S. B. (1) jest jedyną osobą uprawnioną do renty po S. B. (2), to zgodnie z przywołanymi wyżej przepisami należna jej renta rodzinna powinna wynieść 85% tej kwoty. Wysokość jej świadczenia powinna więc wynieść 1989,91 zł, a więc dokładnie tyle, ile przyznał jej organ rentowy. Sąd nie doszukał się także błędu przy ustalaniu przez organ rentowy wysokości należnego S. B. (1) dodatku dla sieroty zupełnej – wysokość tego dodatku jest bowiem jednakowa dla wszystkich osób do niego uprawnionych i wynika z komunikatów Prezesa ZUS, wydawanych w oparciu o komunikaty Prezesa GUS.
W tym stanie rzeczy, Sąd Okręgowy, na podstawie art. 477 14 §2 k.p.c. orzekł jak w sentencji wyroku, oddalając odwołanie.
Na zakończenie trzeba podkreślić, że nie uszło uwadze sądu to, iż ubezpieczona kwestionowała także fakt, iż organ rentowy – odkąd uzyskała prawo do renty rodzinnej – nie wypłaca jej renty socjalnej. Choć rozstrzygnięcia tego nie ma w zaskarżonej decyzji, a więc nie podlegało ono merytorycznej ocenie sądu w tej sprawie, trzeba jednak zauważyć, że w myśl przepisu art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o rencie socjalnej (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r. poz. 982 z późn. zm.), renta socjalna nie przysługuje, jeżeli kwota renty rodzinnej przekracza 200% kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Organ rentowy prawdopodobnie zastosował więc niniejszy przepis, co – choć dla ubezpieczonej niekorzystne – było jego obowiązkiem.