descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt VI U 240/15

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 28 lipca 2015 roku

Sąd Okręgowy w Płocku, VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący – Sędzia SO Hanna Parzybut-Dan

Protokolant: sekr. sądowy Tomasz Suchodolski

SSO Hanna Parzybut-Dan

Uzasadnienie

A. N. odwołała się do Sądu Okręgowego w Płocku od decyzji z dnia 8.01.2015r., którą Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. ubezpieczonej odmówił jej ustalenia i wypłaty emerytury zawieszonej w okresie, od 1.10.2011r. do 21.11.2012r. wskazując, że prawo do emerytury nabyła po 31.12.2010r.

W odwołaniu podniosła, że prawo do emerytury nabyła w 2006 r. po skończeniu 55 lat i przepracowaniu stażu 30 lat. Prawo to zostało potwierdzone decyzją z dnia 29 lipca 2012 r. Wniosła o wypłatę zawieszonej w okresie od 1.10.2011 r. do 21.11.2012 r. emerytury wraz z odsetkami.

Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. W odpowiedzi na odwołanie zauważył, że ubezpieczona w 2006 r. spełniała warunki do ustalenia prawa do emerytury na podstawie art. 46 w zw. z art. 29 ustawy emerytalnej. Decyzją z dnia 23.12.2008 r. ubezpieczonej przyznano emeryturę na podstawie tych przepisów, jednakże pismem z dnia 26 stycznia 2009 r. ubezpieczona wycofała wniosek. Wobec wycofania wniosku postępowanie uległo umorzeniu. Z kolejnym wnioskiem o emeryturę odwołująca wystąpiła w lipcu 2011 r. i na podstawie decyzji z 29 lipca 2001 r., emerytura została jej przyznana. Ponieważ nabyła prawo do emerytury po 31.12.2010 r., nie nabyła prawa do wyrównania zawieszonej emerytury na podstawie ustawy z dnia 13.12.2013 r. o ustaleniu i wypłacie emerytur, do których prawo uległo zawieszeniu w okresie od dnia 1.10.2011 r. do 21.11.2012 r. (Dz.U. z 2014 r. poz. 169).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Dnia 29 października 2008 r. A. N. wystąpiła z wnioskiem o emeryturę. Wnioskodawczyni spełniała warunki do ustalenia prawa do emerytury na podstawie art. 29 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - do dnia 31.12.2008 r. osiągnęła wiek 55 lat i udowodniła 30 letni okres składkowy i nieskładkowy, a przed zgłoszeniem wniosku pozostawała w stosunku pracy przez co najmniej 6 miesięcy.

Decyzją z dnia 23.12.2008 r. ubezpieczonej ustalono prawo do emerytury( k. 69 akt ZUS). Jednakże pismem z dnia 26.01.2009 r. wycofała wniosek o emeryturę. Ubezpieczona wycofała wniosek skutecznie( k. 78 akt ZUS).

W lipcu 2011 r. ubezpieczona złożyła wniosek o emeryturę. Wnioskodawczyni była zatrudniona na podstawie stosunku pracy od dnia 1.07.2005 r.

Decyzją z dnia 29.07.2011 r. na podstawie art. 46 w zw. z art. 29 ustawy o emeryturach i rentach z FUS wnioskodawczyni przyznano emeryturę od dnia 1.07.2011 r. Wypłata emerytury została zawieszona - stosownie do art. 103 a ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS( k. 22 plik E).

W dniu 10.11.2014 r. ubezpieczona zgłosiła wniosek o podjęcie wypłaty zawieszonego od dnia 1.10.2011 r. świadczenia wraz z ustawowymi odsetkami. Decyzją z dnia 8.01.2015 r. odmówiono ubezpieczonej ustalenia i wypłaty emerytury zawieszonej w okresie od 1.10.2011 r. do 21.11.2012 r.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach ZUS. Stan faktyczny był sporny co do faktu wycofania wniosku o emeryturę przez odwołującą przed uprawomocnieniem się decyzji z dnia 23.12.2008 r. ubezpieczonej ustalono prawo do emerytury, która ubezpieczonej ustalono prawo do emerytury.

Organ rentowy stanął na stanowisku, że wniosek został skutecznie wycofany na podstawie art. 116 ust. 2 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS. Stosownie do art. 116 ust. 2 ustawy emerytalnej wniosek o emeryturę lub rentę może być wycofany, jednakże nie później niż do dnia uprawomocnienia się decyzji. W razie wycofania wniosku postępowanie w sprawie świadczeń podlega umorzeniu.

A. N. nie zgodziła się z argumentacją organu rentowego, podnosząc w piśmie procesowym z 30 czerwca 2015 r., że Zakład Ubezpieczeń Społecznych potwierdził jej prawo do emerytury decyzją z dnia 23 grudnia 2008 r. W aktach sprawy znajduje się także pismo z dnia 26-01-2009 r., z treści którego wynika, że złożyła wniosek o wstrzymanie się z wydaniem decyzji lub jej zawieszenie. Z adnotacji dokonanych przez pracowników ZUS wynika, iż orzekli, że nie jest możliwe uwzględnienie wniosku nie tylko o wstrzymanie się z wydaniem decyzji o kilka miesięcy ale także i jej zawieszenie (adnotacja złożona przez pracownika ZUS w lewym górnym rogu pisma). Natomiast na dolnej części tego pisma jest oświadczenie o anulowaniu wniosku o emeryturę, też pisane przez pracownika ZUS. Odwołująca nie przypomina sobie, aby ustnie złożyła takowe oświadczenie. Nawet jeśli przyjąć, że oświadczenie tej treści złożyła, to jednak w wyniku wprowadzenia jej w błąd przez ZUS, gdyż we wniosku złożyła prośbę alternatywną o wstrzymanie wydania decyzji lub jej zawieszenie.

Sąd nie podzielił jednak stanowiska ubezpieczonej, że jej prawo do emerytury zostało zrealizowane na mocy decyzji z dnia 23 grudnia 2008 r. W oświadczeniu odwołującej złożonym w ZUS w dniu 26 stycznia 2009 r. wskazuje, że w związku z informacją o znacznym wzroście kwoty bazowej od marca 2009r., wnosi o anulowanie jej prośby do marca 2009 r., jednocześnie przepraszając organ rentowy za kłopot, licząc na przychylność i zrozumienie. Jednocześnie z protokołu sporządzonego przez pracownika ZUS z dnia 10 lutego 2009 r.( k. 80) wynika, że wnioskodawczyni wycofuje wniosek o emeryturę. W ocenie Sądu lektura wniosku ubezpieczonej wyraźnie wskazuje, że rezygnuje ona z przyznania emerytury, bowiem od marca 2009 r. miała obowiązywać wyższa kwota bazowa korzystniejsza dla niej. Ponadto pracownik ZUS w protokole z dnia 10 lutego 2009 r., jak należy sądzić po wizycie ubezpieczonej w inspektoracie ZUS zaznaczyła, że A. N. wycofuje wniosek o emeryturę. Nie jest możliwe, aby odwołująca była wprowadzona w błąd co do podjęcia decyzji o wycofaniu wniosku, gdyż sama stwierdziła w piśmie z 26.01.2009 r., że przyznanie emerytury przed marcem 2009 r. nie jest dla niej korzystne. Odwołująca zwróciła się do ZUS cyt.; proszę o anulowanie mojej prośby do marca 2009 r.” Zatem zmierzała do definitywnego wycofania sprawy. W świetle tych okoliczności, w ocenie sądu ubezpieczona oświadczenie o wycofaniu wniosku o emeryturę podjęła świadomie. Natomiast aktualnie odwołująca wadliwie interpretuje przeszły stan faktyczny na swoją korzyść, na użytek tej sprawy, aby uzyskać korzystne dla siebie skutki prawne.

Sąd zważył, co następuje

Odwołanie jest niezasadne.

Z dniem 1.01.2011 r. do ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach wprowadzono art. 103a na mocy art. 28 ustawy z dnia 16.12.2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 257, poz. 1726). W myśl art. 103 a prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego.

Orzeczeniem z dnia 13.11.2012 r., sygn. akt K 2/12, Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz. 1726 oraz z 2011 r. Nr 291, poz. 1707) w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227, z 2010 r. Nr 40, poz. 224, Nr 134, poz. 903, Nr 205, poz. 1365, Nr 238, poz. 1578 i Nr 257, poz. 1726, z 2011 r. Nr 75, poz. 398, Nr 149, poz. 887, Nr 168, poz. 1001, Nr 187, poz. 1112 i Nr 205, poz. 1203 oraz z 2012 r. poz. 118 i 251), dodanym przez art. 6 pkt 2 ustawy z 16 grudnia 2010 r., w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Przede wszystkim należy wskazać, że powołany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma charakter zakresowy. Nie stwierdził on niezgodności art. 28 ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 103a ustawy emerytalnej w ogólności, lecz w odniesieniu do emerytur nabywanych przed dniem 1 stycznia 2011r. Rzecz jednak w tym, że wspomniana regulacja nie odnosi się do wszystkich emerytur, do których uprawnienie powstało przed wspomnianą datą, a jedynie do ściśle określonego przedziału czasowego sprzed stycznia 2011r. W uzasadnieniu wyroku Trybunał uznał, że rozwiązanie przyjęte przez ustawodawcę w art. 28 ustawy z 16 grudnia 2010 r. spowodowało, iż osoby, które skutecznie nabyły i zrealizowały prawo do emerytury w okresie od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r., zostały objęte nową, mniej korzystną dla nich treścią ryzyka emerytalnego. Aby nadal po 1 października 2011 r. pobierać emeryturę musiały bowiem rozwiązać stosunek pracy z dotychczasowym pracodawcą. Tymczasem, gdyby w momencie przechodzenia na emeryturę osoby te wiedziały, że będą musiały przerwać zatrudnienie, aby uzyskać świadczenie emerytalne, to być może ich decyzja byłaby inna, tzn. nie składałyby wniosku o ustalenie prawa do emerytury i kontynuowałyby zatrudnienie, bowiem korzystniejsze byłoby dla nich osiąganie dochodu ze stosunku pracy niż pobieranie niższej emerytury.

Trybunał Konstytucyjny wskazał zatem na niekonstytucyjność przepisów w stosunku do emerytów nabywających prawa do emerytur od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r. Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego ustawodawca uchwalił ustawę z dnia 13.12.2013 r. o ustaleniu i wypłacie emerytur, do których prawo uległo zawieszeniu w okresie od dnia 1.10.2011 r. do 21.11.2012 r. (Dz.U. z 2014 r. poz. 169) przyznając emerytom, którzy nie pobrali emerytur wskutek błędnie wprowadzonych przepisów art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS", prawo do jej wypłaty w okresie od dnia 1 października 2011 r. do dnia 21 listopada 2012 r.

Zgodnie z art. 1 cytowanej ustawy z dnia 13.12.2013 r. ma ona zastosowanie do emerytury, do której prawo zostało zawieszone na podstawie art. 28 ustawy z dnia 16.12.2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych (...) w zw. z art. 103a. W art. 2 ustawy wskazano, że „zawieszona emerytura", o której mowa w art. 1, przysługuje emerytowi, który łącznie spełnia następujące warunki:

1) nabył prawo do emerytury przed dniem 1.01.2011 r. i

2) jego prawo do emerytury zostało zawieszone na podstawie przepisów określonych w art. l w związku z kontynuowaniem przez niego po dniu 30.09.2011 r. zatrudnienia bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury.

Odwołująca nie spełnia przesłanek z art.1 cytowanej ustawy do wyrównania emerytury za okres od 1.10.2011r. do 21.11.2012 r. W świetle ustaleń Sądu Okręgowego, odwołująca nie nabyła prawa do emerytury na podstawie art. 46 w zw. z art. 29 ustawy o emeryturach i rentach z FUS przed dniem 31 grudnia 2010 r. Ubezpieczona cofnęła wniosek o emeryturę i nie zrealizowała prawa do tego świadczenia, które wymaga skutecznego wniosku. Na podstawie art. 116 ust. 2 ustawy emerytalnej wniosek o emeryturę lub rentę może być wycofany, jednakże nie później niż do dnia uprawomocnienia się decyzji. W razie wycofania wniosku postępowanie w sprawie świadczeń podlega umorzeniu. Postępowanie zainicjowane wnioskiem z dnia 29 października 2008 r. zostało umorzone i A. N. nie zrealizowała prawa do emerytury.

Intencją ustawodawcy w ustawie z dnia 13.12.2013 r. o ustaleniu i wypłacie emerytur, do których prawo uległo zawieszeniu w okresie od dnia 1.10.2011 r. do 21.11.2012 r. było przywrócenie stanu zgodnego z prawem dla emerytów, którzy zrealizowali prawo do emerytury w okresie od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r. i ich prawo zostało zawieszone z powodu kontynuowania stosunku pracy a nie dla osób, które wystąpiły o emeryturę i skutecznie nabyły emerytury z FUS dopiero po tej dacie.

Dlatego Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej zawartego w odwołaniu i oddalił je na podstawie art. art. 477 14 §1 k.p.c.

SSO Hanna Parzybut- Dan