Treść orzeczenia
Sygn. akt VI P 491/16
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 16 grudnia 2016 roku.
Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
PrzewodniczącySSR Przemysław Chrzanowski
Protokolant Patrycja Wielgus
po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2016 roku w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa W. K. przeciwko (...)w W. o sprostowanie umowy o pracę i świadectwa pracy
1. oddala powództwo,
2. zasądza od W. K. na rzecz (...)w W. kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Uzasadnienie
W. K. wniósł pozew przeciwko (...)w W. o sprostowanie umowy o pracę oraz świadectwa pracy poprzez wskazanie w tych dokumentach, że wykonywał prace w szczególnych warunkach, jako ślusarz, mechanik i lakiernik ręczny.
Pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny :
W. K. pracuje w (...)w W. od 1 marca 1982 roku na stanowisku, którego nazwa zmieniała się: ślusarz remontowy, ślusarz mechanik remontowy, ślusarz mechanik, starszy mechanik, mechanik.
Powód wystąpił do pracodawcy o wydanie świadectwa pracy w warunkach szczególnych.
Pracodawca odmówił wydania w/w dokumentu podczas trwania stosunku pracy.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy oraz oświadczeń stron co do okoliczności bezspornych, a także na podstawie zeznań powoda. Zebrany w sprawie materiał dowodowy Sąd uznał za wiarygodny i kompletny, albowiem żadna ze stron nie kwestionowała autentyczności, czy treści zgromadzonych dokumentów.
Sąd oddalił wniosek powoda o przesłuchanie świadka, albowiem z przyczyn podanych poniżej, zeznania świadka byłyby bez znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy.
Sąd zważył, co następuje
W. K. wniósł o sprostowanie umowy o pracę oraz świadectwa pracy poprzez wskazanie w tych dokumentach, że wykonywał prace w szczególnych warunkach, jako ślusarz, mechanik i lakiernik ręczny.
Zgodnie z art. 97 § 1 k.p., w związku z rozwiązaniem lub wygaśnięciem stosunku pracy pracodawca jest obowiązany niezwłocznie wydać pracownikowi świadectwo pracy. Wydanie świadectwa pracy nie może być uzależnione od uprzedniego rozliczenia się pracownika z pracodawcą.
Nie są zasadne roszczenia o sprostowanie świadectwa pracy poprzez wskazanie, że powód wykonywał pracę w szczególnych warunkach, jako ślusarz, mechanik i lakiernik ręczny, o wydanie świadectwa pracy ze wskazaniem, że powód wykonywał pracę w szczególnych warunkach, jako ślusarz, mechanik i lakiernik ręczny oraz o wydanie świadectwa pracy w warunkach szczególnych. Bowiem powód nadal jest pracownikiem pozwanego zakładu pracy, zaś pracodawca nigdy nie wydawał rzeczonego świadectwa pracy.
Nie jest także zasadne roszczenie o sprostowanie umowy o pracę poprzez wskazanie, że powód „wykonywał pracę w szczególnych warunkach, jako ślusarz, mechanik i lakiernik ręczny”. Powód dobrowolnie podpisywał przedmiotową dokumentację pracowniczą i nigdy nie uchylił się od złożonego oświadczenia woli w przedmiocie nawiązania stosunku pracy na zajmowanym stanowisku. Ponadto przepisy prawa pracy nie przewidują procedury sprostowania umowy o pracę. Z kolei sam fakt „wykonywania pracy w szczególnych warunkach” może być potwierdzony odpowiednim świadectwem i nie ma takiej potrzeby, by już w umowie o pracę zawierać takie stwierdzenie.
Art. 189 k.p.c. dodatkowo stanowi, że powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.
Posiadanie interesu prawnego w ustaleniu jest materialnoprawną przesłanką zasadności powództwa o ustalenie. Każdy inny interes, któremu nie można przypisać przymiotnika „prawny” nie uzasadnia powództwa wytoczonego na podstawie art. 189 k.p.c.
Analiza treści ww. art. 189 k.p.c. pod kątem zawartych w nim elementów prowadzi do wniosku, że na podstawie tegoż artykułu nie podlegają ustaleniu stany faktyczne i fakty. Przez stosunek prawny należy rozumieć taki stosunek między podmiotami prawa, w którym podmioty te mają wynikające z normy prawnej uprawnienia i obowiązki, a ich realizacja zagwarantowana jest przymusem państwowym.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że powód jest nadal zatrudniony w pozwanym zakładzie pracy.
Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, iż pomiędzy stronami nie było sporu co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego. Powód wytaczając powództwo w niniejszej sprawie domaga się ustalenia faktu. Tego rodzaju powództwo, w którym powód domaga się ustalenia faktu wykonywania pracy w szczególnych warunkach, nie jest dopuszczalne.
Przedmiotem ustalenia mogą być tylko prawa i stosunki prawne, nie można żądać ustalenia stanu faktycznego lub faktu (orz. S.N. z 22.05.1953, I C 22/53, OSN 1954, nr 3 poz. 58, orz. S.N. z 22.05.1953 r. I C 26/53, PiP 1953, nr 12 s. 905).
Ponadto należy stwierdzić, że powód nie ma interesu prawnego w wytoczonym przeciwko pozwanemu powództwie. Z akt sprawy wynika, że ustalenie jest mu potrzebne do celów emerytalnych (pismo powoda z dnia 14 maja 2016 roku – k. 1, pismo powoda z dnia 16 sierpnia 2016 roku – k. 31).
Sąd Najwyższy w uchwale z 6.08.1976 r., I PZP 35/76 (nie publikowana) orzekł, że organ rentowy w swym zakresie działania samodzielnie rozstrzyga wszystkie okoliczności niezbędne dla prawidłowego rozpoznania wniosku. W wyroku z 6.12.1966, II PRN 74/66, OSPiKA 1967, z.7-8, poz. 193, Sąd Najwyższy orzekł, że całokształt postępowania związanego z ustaleniem prawa do świadczeń rentowych z tytułu ubezpieczeń społecznych należy do właściwych organów rentowych.
Ponadto postępowanie sądowe o ustalenie nie może być środkiem do uzyskania dowodów, które miałyby być wykorzystane w innym postępowaniu.
W niniejszej sprawie mamy do czynienia z taką właśnie sytuacją. Wynik procesu (zgodny z oczekiwaniami powoda) miałby być dowodem w postępowaniu przed organem rentowym (ZUS-em), dotyczącym emerytury.
W sprawach, takich jak zgłoszona przez powoda, Sąd z urzędu bada, czy istnieje interes prawny powoda w wytoczeniu powództwa.
W uchwale Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 1987 r. (III PZP 19/87) stwierdzono, że roszczenie pracownika przeciwko zakładowi pracy o ustalenie wykonywania zatrudnienia w szczególnych warunkach - dla celów ubezpieczeniowych - podlega oddaleniu z braku interesu prawnego (OSNC 1988/10/132, Lex 13036).
Stwierdzenie braku interesu prawnego także skutkuje oddaleniem powództwa.
Z powyższych względów i na podstawie wskazanych przepisów, Sąd orzekł jak w sentencji.
Na marginesie powyższych wywodów należy też wskazać, że zapadłe rozstrzygnięcie w niniejszym postępowaniu nie oznacza, że droga sądowa dla ustalenia wykonywania pracy w szczególnych warunkach dla celów emerytalnych powoda jest zamknięta. Jeżeli powód wystąpi do ZUS w tej sprawie i organ ten wyda decyzję, to powód w przypadku niezadawalającej go decyzji, będzie mógł odwołać się do Sądu Okręgowego – Sądu Ubezpieczeń Społecznych.
Sąd Ubezpieczeń Społecznych może prowadzić postępowanie dowodowe zmierzające do ustalenia, czy praca wykonywana przez stronę, była wykonywana w warunkach wymaganych przepisami rozporządzenia, czy ubezpieczony zajmował któreś ze stanowisk pracy wymienionych w załącznikach nr 1 lub 2 do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (tak orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 4 listopada 2008 r., III AUa 3113/08). Z kolei w uzasadnieniu orzeczenia z dnia 14 grudnia 2004 r., III AUa 2474/03, LEX nr 151770, Sąd przyjął, że w postępowaniu sądowym, toczącym się z odwołania ubezpieczonego od decyzji organu rentowego, dopuszczalne jest przeprowadzenie wszelkich dowodów dla wykazania okoliczności, mających wpływ na prawo skarżącego do świadczenia, i to zarówno wtedy, gdy pracodawca wystawił świadectwo, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych kwestionuje jego treść, jak i wówczas, gdy dokument taki z żadnych przyczyn nie może być sporządzony.
Dlatego również i z powyższych względów brak jest podstaw do uwzględnienia powództwa przez Sąd Rejonowy – Sąd Pracy.
Art. 98 § 1 k.p.c. stanowi, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).
Pozwany był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który wnosił o obciążenie powoda kosztami zastępstwa procesowego.
Zgodnie z § 9 ust. 1 pkt. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1804), stawki minimalne wynoszą w sprawach z zakresu prawa pracy o inne roszczenia niemajątkowe - 120 zł. W konsekwencji Sąd na podstawie w/w przepisów zasądził od W. K. na rzecz (...) w W. kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.