Treść orzeczenia
Sygn. akt VI Ka 621/21
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 14 grudnia 2021 r.
Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący – Sędzia Andrzej Tekieli (spr.)
Sędziowie Karin Kot
Klara Łukaszewska
Protokolant Jolanta Kopeć
przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej w Zgorzelcu Agnieszki Kwaśniak po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2021r. sprawy D. S. ur. (...) w Z.
s. A., H. z domu M.
o wyrok łączny
z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Rejonowego w Zgorzelcu
z dnia 31 sierpnia 2021 r. sygn. akt II K 1140/20
I. uchyla zaskarżony wyrok wobec skazanego D. S. w części dotyczącej rozstrzygnięcia z pkt 3 części dyspozytywnej w zakresie umorzenia postępowania odnośnie orzeczenia o łącznym środku karnym zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych i zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym i w tej części sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Zgorzelcu do ponownego rozpoznania,
II. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy,
III. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. J. kwotę 147,60 złotych w tym 27,60 złotych podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej obrony skazanego z urzędu w postępowaniu odwoławczym,
IV. zwalnia skazanego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, obciążając nimi Skarb Państwa.
Uzasadnienie
Formularz UK 2
Sygnatura akt
Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
1. CZĘŚĆ WSTĘPNA
1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji
Wyrok łączny Sądu Rejonowego w Zgorzelcu z dnia 31 sierpnia 2021 r. sygn. akt II K 1140/20
1.2. Podmiot wnoszący apelację
☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ oskarżyciel posiłkowy
☐ oskarżyciel prywatny
☒ obrońca
☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ inny
1.3. Granice zaskarżenia
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
☒ na korzyść
☐ na niekorzyść
☐ w całości
☒ w części
☐
co do winy
☒
co do kary
☒
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
1.3.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☐
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☒
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☐
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☐
art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☒
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐
☐
brak zarzutów
1.4. Wnioski
☒
uchylenie
☐
zmiana
2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy
2.1. Ustalenie faktów
2.1.1. Fakty uznane za udowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
2.2. Ocena dowodów
2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów
Lp. faktu z pkt 2.1.1
Dowód
Zwięźle o powodach uznania dowodu
2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2
Dowód
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków
Lp.
Zarzut
1.naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 85 § 3 k.k. w zw. z art. 90 § 2 k.k. w stanie obowiązującym do dnia 23.06.2020 r. poprzez błędne przyjęcie że wobec skazanego D. S. istnieje negatywna przesłanka procesowa uniemożliwiająca połączenie orzeczonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym podczas gdy orzeczone w wyrokach podlegających łączeniu wyrokiem łącznym ( w sprawach II K 271/19, II K 687/19, II K 826/19, II K 1111/19 ) zakazy prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym podlegały łączeniu, albowiem naruszenie zakazów objętych wyrokami w sprawach I K 687/19, II K 826/19, II K 1111/19 nastąpiło przed rozpoczęciem wykonywania prawomocnie orzeczonego pierwszego podlegającego łączeniu zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym tj. przed dniem 22.10.2019 r.
☒ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny
2.surowość orzeczonego wobec skazanego D. S. kary łącznej 5 lat i 7 miesięcy pozbawienia wolności przy zastosowaniu do łączenia kar zasady asperacji, w sytuacji gdy spełnione zostały przesłanki do zastosowania zasady absorbcji albowiem skazany w Zakładzie Karnym podczas odbywania kary pozbawienia wolności posiada opinię umiarkowaną, negatywnie odnosi się do popełnionego przestępstwa, nie uczestniczy w podkulturze przestępczej, a zatem zachowanie skazanego po wydaniu wyroków wskazuje na to zrozumiał naganność wykraczania przeciwko obowiązującym przepisom prawa i obowiązującemu porządkowi prawnemu co tym samym wskazuje, że osiągnięte zostały już wobec skazanego prewencyjne cele kary, co tym samym znaleźć powinno odzwierciedlenie w treści rozstrzygnięcia o wymiarze kary łącznej;
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny
Ad.1
Zarzut zasadny zważywszy na stan faktyczny niniejszej sprawy i lakoniczność pisemnego uzasadnienia w tej kwestii, a w zasadzie jego brak. Sąd I instancji wskazał jedynie, że postępowanie w sprawie orzeczenia łącznego środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych umorzono wobec zaistnienia negatywnej przesłanki z art. 85 § 3 k.k. z czym nie sposób się zgodzić. Przepis ten obowiązujący do czasu wejścia w życie nowelizacji kodeksu karnego ustawą z dnia 19.06.2020 r. ( Dz.U. z 2020 r.poz.1086 ) stanowił że jeśli po rozpoczęciu a przed zakończeniem wykonywania kary ( środka karnego – art. 90 § 2 k.k.) sprawca popełnił przestępstwo za które orzeczono karę ( środek karny ) tego samego rodzaju orzeczona kara ( środek karny ) nie podlega łączeniu z karą ( środkiem karnym ) odbywaną w czasie popełnienia czynu. Skarżąca zasadnie wskazuje że w niniejszej sprawie o wyrok łączny pierwszy wyrok jednostkowy którym orzeczono środek karny zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych uprawomocnił się 22.10.2019 r. ( sprawa II K 271/19 – k.24 akt ) i od tego dnia biegnie okres wykonywania tego środka, co wynika także z akt tej sprawy, a przestępstwa za które orzekano analogiczne środki karne z art. 39 pkt 3 k.k. w sprawach II K 687/19, II K 826/19, II K 1111/19 popełnione zastały wcześniej, bo pomiędzy 22.11.2018 r. i 11.05.2019 r. ( II K 687/19 k. 25 – 28 ), w dniach 11.05.2019 r. i 22.08.2019 r. ( II K 826/19 – k.29 ), pomiędzy 31.07.2019 r. i 26.08.2019 r. ( 43 – 44 ). Wydaje się więc że art. 85 § 3 k.k. nie znajduje w niniejszej sprawie zastosowania.
Ad.2
Podstawą odwoławczą z art. 438 pkt 4 k.p.k. nie jest surowość lecz rażąca surowość orzeczonej kary, w przypadku niniejszej sprawy kary łącznej. Zarzut ten jest jednak niezasadny. Zastosowanie w sprawie zasady asperacji było uzasadnione okolicznościami wskazywanymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Dodać należy, że połączeniu podlegały kary orzeczone za przestępstwa popełnione w okresie ponad dwóch i pół roku od stycznia 2017 r. do sierpnia 2019 r. i były one skierowane przeciwko różnym dobrom prawnym: mieniu, bezpieczeństwu w komunikacji, wolności i przeciwko wymiarowi sprawiedliwości. Wbrew twierdzeniom skarżącej obrońcy opinia o skazanym z zakładu karnego nie zawiera elementów świadczących o znacznych postępach jego resocjalizacji, na co wskazywał już Sąd I instancji. Wymierzona kara łączna 5 lat i 7 miesięcy pozbawienia wolności nie jest w tych warunkach rażąco surowa.
Wniosek
o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji
☐ zasadny
☒ częściowo zasadny
☐ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
Wniosek zasadny w części dotyczącej zarzutu naruszenia art. 85 § 3 k.k. w zw. z art.90 § 2 k.k., niezasadny w części dotyczącej zarzutu surowości orzeczonej kary, o czym przesądza całość argumentacji przedstawionej powyżej. .
4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
1.
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO
5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
Przedmiot utrzymania w mocy
Sąd Okręgowy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok wobec skazanego D. S. w części dotyczącej orzeczenia kary łącznej pozbawienia wolności i rozstrzygnięć z nim związanych ( pkt 1,2,4,5 części dyspozytywnej wyroku, a także pkt 3 z wyłączeniem umorzenia postępowania w zakresie orzeczenia łącznych środków karnych zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych ).
Zwięźle o powodach utrzymania w mocy
Zważywszy na argumentację przedstawioną powyżej zaskarżony wyrok we wskazanej wyżej części należało utrzymać w mocy.
5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
Przedmiot i zakres zmiany
Zwięźle o powodach zmiany
5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji
5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia
1.1.
Zwięźle o powodach uchylenia
2.1.
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości
Zwięźle o powodach uchylenia
3.1.
Konieczność umorzenia postępowania
Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia
4.1.
Zasada ne peius
Zwięźle o powodach uchylenia
Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok wobec skazanego D. S. w części dotyczącej rozstrzygnięcia z pkt 3 części dyspozytywnej w zakresie umorzenia postępowania odnośnie orzeczenia o łącznym środku karnym zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych i zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym i w tej części przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Zgorzelcu. Zasada ne peius wyklucza możliwość wydania wyroku skazującego przez Sąd Odwoławczy jeżeli w pierwszej instancji umorzono postępowanie. Nowe rozstrzygnięcie którym będzie orzeczenie łącznych środków karnych z art. 39 pkt 3 k.k. nie może pozostawać bez ewentualnej kontroli instancyjnej, co miałoby miejsce w przypadku zmiany wyroku i merytorycznego rozstrzygnięcia przez Sąd Odwoławczy.
5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania
Ponownie rozpoznając sprawę wydania wyroku łącznego w części w której zaskarżony wyrok został uchylony i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania Sąd I instancji będzie miał na względzie wszystkie okoliczności i zapatrywania prawne wskazywane powyżej.
Sąd Okręgowy zauważa, że w sprawach II K 271/19 i II K 687/19 orzeczono środki karne zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, zaś w sprawach II K 826/19 i II K 1111/19 środki karne zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym, co wynika jednoznacznie z treści wydawanych w tych sprawach wyroków. Łączeniu na podstawie art. 90 § 2 k.k. podlegać mogą jedynie zakazy rodzajowo i zakresowo tożsame, natomiast zakazy różniące się zakresem lub przedmiotem, mimo że z punktu widzenia art. 39 pkt 3 k.k. stanowią zakazy tego samego rodzaju nie podlegają łączeniu ( zob. m.in. wyrok SA w Szczecinie z dnia 12.05.2016 r.II AKa 58/16, LEX 2117700 ). Sąd I instancji zobowiązany więc będzie rozważyć orzeczenie w niniejszej sprawie dwóch różnych łącznych środków karnych, jeden dotyczący zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, drugi dotyczący zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym.
Sąd I instancji będzie miał ponadto na względzie, że tożsame rodzajowo środki karne orzeczone w jednostkowych wyrokach które mogą być łączone do czasu ich prawomocnego połączenia w wyroku łącznym podlegają odrębnemu wykonaniu i okresy w jakich środki te zostały odrębnie wykonane przed ich prawomocnym połączeniem w wyroku łącznym należy wymienić jako zaliczone na poczet orzeczonego łącznego środka karnego zgodnie z wymogami art. 577 k.p.k. w zw. z art. 90 § 2 k.k. ( zob. uchwała SN z dnia 26.05.2020 r. I KZP 13/19, LEX nr 2987231 ).
5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
6. Koszty Procesu
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
III, IV
Na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy Prawo o Adwokaturze Sąd Okręgowy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. J. kwotę 147,60 zł. w tym 27,60 zł. podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej obrony skazanego z urzędu w postępowaniu odwoławczym.
Na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. Sąd Okręgowy zwolnił skazanego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze obciążając nimi Skarb Państwa.
7. PODPIS
1.3. Granice zaskarżenia
Kolejny numer załącznika
Podmiot wnoszący apelację
Obrońca skazanego
Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja
Rozstrzygnięcie co do nieorzeczenia łącznego środka karnego i wysokości orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
☒ na korzyść
☐ na niekorzyść
☐ w całości
☒ w części
☐
co do winy
☒
co do kary
☒
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
1.3.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☐
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☒
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☐
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☐
art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☒
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐
☐
brak zarzutów
1.4. Wnioski
☒
uchylenie
☐
zmiana