Treść orzeczenia
Sygn. akt VI Ka 536/22
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 8 listopada 2022 r.
Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący – Sędzia Andrzej Tekieli
Protokolant Joanna Szmel
przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej w Jeleniej Górze Agnieszki Jurzec-Jasieckiej po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2022r. sprawy R. L. ur. (...) w J.
s. P., M. z domu P.
oskarżonego z art. 279 § 1 kk w związku z art. 64 § 2 kk, i inne
z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze
z dnia 5 lipca 2022 r. sygn. akt II K 2162/21
uchyla zaskarżony wyrok wobec oskarżonego R. L. w całości i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Jeleniej Górze do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Formularz UK 2
Sygnatura akt
Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
1. CZĘŚĆ WSTĘPNA
1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji
Wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 5 lipca 2022 r. sygn. akt II K 2162/21
1.2. Podmiot wnoszący apelację
☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ oskarżyciel posiłkowy
☐ oskarżyciel prywatny
☐ obrońca
☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ inny
1.3. Granice zaskarżenia
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
☒ na korzyść
☐ na niekorzyść
☒ w całości
☐ w części
☐
co do winy
☐
co do kary
☐
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
1.3.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☐
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☐
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☒
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☐
art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☐
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐
☐
brak zarzutów
1.4. Wnioski
☐
uchylenie
☒
zmiana
2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy
2.1. Ustalenie faktów
2.1.1. Fakty uznane za udowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
,2.2. Ocena dowodów
2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów
Lp. faktu z pkt 2.1.1
Dowód
Zwięźle o powodach uznania dowodu
2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2
Dowód
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków
Lp.
Zarzut
1.obraza prawa procesowego tj. art. 343 § 7 k.p.k. mającą wpływ na treść orzeczenia a polegającą na wydaniu na posiedzeniu w trybie art. 339 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 335 § 2 k.p.k. wyroku skazującego który nie zawiera uzgodnień z oskarżonym dotyczących uznania wszystkich zarzucanych mu czynów za ciąg przestępstw opisany w art. 91 § 1 k.k. i orzeczenie przy przyjęciu w/wym przepisu kary pozbawienia wolności w wymiarze 2 lat, a które to uzgodnienie zostało wskazane w dołączonym do aktu oskarżenia wniosku w trybie art. 335 § 2 k.p.k.
☒ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny
2.obraza prawa procesowego tj. art. 413 § 1 pkt 4 k.p.k. mająca wpływ na treść orzeczenia a polegająca na nieprawidłowym przytoczeniu w części wstępnej wyroku opisów i kwalifikacji prawnej czynów zarzucanych oskarżonemu w ten sposób że:
a. w czynie opisanym w pkt. 7 nieprawidłowo wskazano wysokość szkody na kwotę 500 PLN podczas gdy w rzeczywistości wynosiła ona 1.000 PLN oraz nieprawidłowo zakwalifikowano czyn jako występek z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. podczas gdy prawidłowa kwalifikacja prawna czynu zarzuconego oskarżonemu to art. 13 § 2 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. i art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k.;
b. w czynie opisanym w pkt. 9 nieprawidłowo wskazano, iż sprawca wyrządził szkodę w nieustalonej wysokości podczas gdy w rzeczywistości wynosiła ona 600 PLN;
c. w czynie opisanym w pkt. 10 nieprawidłowo zakwalifikowano czyn jako występek z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. podczas gdy prawidłowa kwalifikacja prawna czynu zarzuconego oskarżonemu to art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. i art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k.;
d. w czynie opisanym w pkt. 16 nieprawidłowo zakwalifikowano czyn jako występek z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. podczas gdy prawidłowa kwalifikacja prawna czynu zarzuconego oskarżonemu to art. 13 § 2 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. i w zw. z art. 64 § 2 k.k.;
e. w czynie opisanym w pkt. 18 nieprawidłowo wskazano wysokość szkody na kwotę 1.500 PLN podczas gdy w rzeczywistości wynosiła ona 1.700 PLN;
f. w czynie opisanym w pkt. 19 nieprawidłowo zakwalifikowano czyn jako występek z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. podczas gdy prawidłowa kwalifikacja prawna czynu zarzuconego oskarżonemu to art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. i w zw. z art. 64 § 2 k.k.;
g. w czynie opisanym w pkt. 21 nieprawidłowo zakwalifikowano czyn jako występek z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. podczas gdy prawidłowa kwalifikacja prawna czynu zarzuconego oskarżonemu to art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. i w zw. z art. 64 § 2 k.k.;
co powoduje że oskarżony w pkt I części dyspozytywnej wyroku został skazany za czyny nie przystające ani swoim opisie ani w przyjętej kwalifikacji prawnej do czynów zarzucanych mu w akcie oskarżenia i faktycznie przez niego popełnionych.
☒ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, zasadny albo niezasadny
Ad. 1 i 2
Obydwa zarzuty apelacji dotyczyły w istocie tej samej kwestii tj. niezgodności wydanego przez Sąd I instancji wyroku na posiedzeniu w trybie art. 343 § 6 k.p.k. w zw. z art. 335§ 2 k.p.k. z zarzutami sformułowanymi wobec oskarżonego w akcie oskarżenia i z treścią dołączonego do aktu oskarżenia wniosku o wydanie wyroku skazującego i wymierzenie uzgodnionej z oskarżonym kary, dlatego omówione zostaną łącznie.
Zarzuty są zasadne. Z niejasnych dla Sądu Okręgowego powodów w opisach i kwalifikacjach prawnych 7 czynów zarzuconych oskarżonemu R. L., wskazanych w apelacji ( czyny nr 7, 9, 10, 16, 18, 19, 21 części wstępnej ) w zaskarżonym wyroku zaistniały błędy w istocie dyskwalifikujące ten wyrok. Błędnie wpisane kwalifikacje prawne czynów w części wstępnej wyroku mogłyby zostać potraktowane jako omyłki pisarskie czy też wynik niechlujstwa przy sporządzaniu wyroku i wyeliminowane przez Sąd Odwoławczy zmianą wyroku, gdyby nie fakt że rzutują one na część dyspozytywną zaskarżonego wyroku. W akcie oskarżenia zarzucono oskarżonemu m.in. 2 czyny kwalifikowane m.in. z art. 288 § 1 k.k. ( czyny nr. 7 i 10 ). Tymczasem Sąd I instancji skazał oskarżonego R. L. na posiedzeniu za popełnienie dwóch ciągów przestępstw: pierwszy z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k., drugi z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. ( pkt I części dyspozytywnej wyroku ). W żadnej z tych kwalifikacji prawnych nie ma art. 288 § 1 k.k., samo więc „poprawienie” kwalifikacji prawnych w części wstępnej jak tego domaga się skarżący prokurator, nie eliminuje błędów wyroku. Odrębną kwestią jest fakt, iż skazując oskarżonego za dwa ciągi przestępstw Sąd I instancji wymierzył oskarżonemu jedną karę 2 lat pozbawienia wolności, co ewidentnie sprzeczne jest z art. 91 § 1 k.k., za każdy ciąg powinna być bowiem wymierzona oddzielna kara, a następnie kara łączna ( art. 91 § 2 k.k. ), co z kolei sprzeczne jest z wnioskiem o skazanie złożonym w trybie art. 335 § 2 k.p.k. ( k. 564 ). Inną kwestią jest czy taki wniosek obejmujący artykułem 91 § 1 k.k. wszystkie 39 zarzucanych oskarżonemu przestępstw mógł zostać uwzględniony, skoro czyny mają w akcie oskarżenia różne kwalifikacje prawne, z art. 279 § 1 k.k. i część dodatkowo z art. 288 § 1 k.k. Sprzeczności przy ustaleniu wysokości szkody w opisie czynów nr 7, 9, 18 w stosunku do aktu oskarżenia także mają swoje odbicie w części dyspozytywnej wyroku. I tak np. w opisie czynu nr 9 przyjęto że oskarżony dokonał zaboru laptopa nieustalonej wartości na szkodę W. M. ( co wygląda na nowe ustalenia w stosunku do aktu oskarżenia a nie na omyłkę pisarską ), podczas gdy w pkt. II części dyspozytywnej wyroku Sąd Rejonowy orzekł naprawienie szkody na podstawie art. 46 § 1 k.k. poprzez zapłatę od oskarżonego na rzecz W. M. kwoty 600 zł. W przekonaniu Sądu Okręgowego tego rodzaju błędy wymagają ponownego rozpoznania sprawy przez Sąd Rejonowy.
Za powyższym przemawiają jeszcze dwie istotne okoliczności które zwraca uwagę Sąd Okręgowy poza zarzutami apelacji. Sąd I instancji na posiedzeniu uwzględnił wniosek prokuratora o wydanie wyroku na posiedzeniu w trybie art. 343 § 6 k.p.k. w zw. z art. 335 § 2 k.p.k., a następnie odroczył wydanie wyroku na 12 dni „z uwagi na zawiły charakter sprawy” ( k. 622 ). W przekonaniu Sądu Okręgowego takie procedowanie jest niedopuszczalne. Art. 335 § 2 k.p.k. stanowi, że wyrok w tym trybie może być wydany jeżeli okoliczności popełnienia przestępstwa i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości i zaakceptowane zostały uzgodnione wcześniej pomiędzy oskarżonym i prokuratorem kara i inne środki przewidziane przez kodeks karny, co stoi to w sprzeczności z „zawiłym charakterem sprawy”. Art. 343 k.p.k., umieszczony w przepisach kodeksu karnego o wstępnej kontroli aktu oskarżenia nie przewiduje możliwości odroczenia wydania wyroku, możliwość taka zachodzi dopiero na rozprawie głównej, zgodnie z art. 411 § 1 k.p.k. Wyrok Sądu Rejonowego w niniejszej sprawie wydany został wbrew tym przepisom, co mogło mieć wpływ na jego treść zważywszy na niezrozumiałe błędy w jego treści o których mowa powyżej.
Sąd Okręgowy ocenia także jako przedwczesne oddalenie na posiedzeniu, bez dokonania jakichkolwiek ustaleń, wniosku oskarżonego R. L. o badanie psychiatryczne jego osoby. Oskarżony powoływał się we wniosku na zażywanie narkotyków mogące mieć wpływ na jego psychikę ( k. 620, był on wcześniej karany z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii k. 216 ), okoliczność ta wymaga dopytania oskarżonego na rozprawie pod kątem – co oczywiste – ewentualnego jednorazowego badania sądowo – psychiatrycznego, a nie obserwacji w szpitalu którą zawnioskować mogą tylko biegli psychiatrzy.
Wszystkie powyższe okoliczności warunkują konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i ponownego rozpoznania sprawy przez Sąd Rejonowy na rozprawie.
Wniosek
o zmianę zaskarżonego wyroku Sądu I instancji poprzez przyjęcie prawidłowego opisu i prawidłowej kwalifikacji prawnej wszystkich czynów zarzucanych oskarżonemu w postępowaniu zgodnie z ich brzmieniem opisanym w akcie oskarżenia oraz uznanie wszystkich zarzucanych oskarżonemu czynów za ciąg przestępstw opisany w art. 91 § 1 k.k. i orzeczenie przy przyjęciu w/wym przepisu kary pozbawienia wolności w wymiarze 2 lat, utrzymanie wyroku w pozostałym zakresie w mocy.
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
wniosek o zmianę wyroku w sposób wyżej opisany i utrzymanie wyroku w pozostałej części jest niezasadny, zachodzi bowiem konieczność wydania wyroku kasatoryjnego, zważywszy na argumentację przedstawioną powyżej.
4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO
5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
Przedmiot utrzymania w mocy
Zwięźle o powodach utrzymania w mocy
5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
Przedmiot i zakres zmiany
Zwięźle o powodach zmiany
5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji
5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia
1.1.
Zwięźle o powodach uchylenia
2.1.
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości
Zwięźle o powodach uchylenia
Mając na uwadze błędy i uchybienia Sądu I instancji o których mowa powyżej zaszła konieczność przeprowadzenia przewodu sądowego w całości na rozprawie ( który to przewód dotychczas de facto nie został przeprowadzony gdyż Sąd orzekał na posiedzeniu bez postępowania dowodowego ), co skutkowało uchyleniem zaskarżonego wyroku wobec oskarżonego R. L. i przekazaniem sprawy Sądowi Rejonowemu w Jeleniej Górze do ponownego rozpoznania.
3.1.
Konieczność umorzenia postępowania
Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia
4.1.
Zwięźle o powodach uchylenia
5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania
Ponownie rozpoznając sprawę Sąd Rejonowy skieruje sprawę na rozprawę główną, przeprowadzi przewód sądowy, przy czym za zgodą stron możliwe jest odstąpienie od przesłuchiwania świadków – pokrzywdzonych. Sąd Rejonowy rozstrzygnie także kwestię ewentualnej opinii sądowo – psychiatrycznej dotyczącej oskarżonego. Wydając wyrok Sąd Rejonowy będzie baczył, aby nie popełnić błędów które były powodem uchylenia wyroku w niniejszej sprawie, będzie miał przy tym na uwadze że prokurator złożył apelację na korzyść oskarżonego. Swoje stanowisko Sąd Rejonowy prawidłowo uzasadni, zgodnie z wymogami art. 424 k.p.k.
5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
6. Koszty Procesu
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
7. PODPIS
1.3. Granice zaskarżenia
Kolejny numer załącznika
Podmiot wnoszący apelację
Prokurator
Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja
Rozstrzygnięcie co do całości wyroku
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
☒ na korzyść
☐ na niekorzyść
☒ w całości
☐ w części
☐
co do winy
☐
co do kary
☐
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
1.3.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☐
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☐
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☒
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☐
art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☐
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐
☐
brak zarzutów
1.4. Wnioski
☐
uchylenie
☒
zmiana