Treść orzeczenia
Sygn. akt VI Ka 527/13
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 5 listopada 2013 r.
Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący – Sędzia SO Klara Łukaszewska
Protokolant Jolanta Kopeć
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Jeleniej Górze Zbigniewa Jaworskiego po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2013r. sprawy E. D. oskarżonego z art. 286 § 1 kk i art. 270 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 13 sierpnia 2013 r. sygn. akt II K 643/13
I. zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonego E. D. w ten sposób, że:
- na podstawie art. 45 § 1 kk orzeka od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa przepadek kwoty 200 (dwustu) złotych,
- na podstawie art. 46 § 1 kk orzeka od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonego (...) Finanse S.A. we W. obowiązek naprawienia w części szkody poprzez zapłatę kwoty 500 (pięciuset) złotych,
II. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy,
III. zwalnia oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze obciążając nimi Skarb Państwa.
Sygn. akt VI Ka 527/11
Uzasadnienie
E. D. oskarżony był o to, że w dniu 24 V 2012 roku w J. działając w celu uzyskania korzyści majątkowej doprowadził (...) Finanse SA do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w ten sposób, że w celu wprowadzenia w błąd pracownika (...) G. B. w J. ul. (...) co do swojego zatrudnienia i uzyskiwanych dochodów posłużył się jako autentycznym podrobionym zaświadczeniem o swoim zatrudnieniu i wysokości zarobków uzyskiwanych w (...) – Serwis (...) w J. ul. (...) przez co wprowadził pracownika (...)w błąd co do autentyczności zaświadczenia oraz możliwości i zamiaru wywiązania się ze spłaty rat, po czym zawarł umowę kredytu konsumenckiego na zakup towarów i usług nr (...) w wysokości 21.521, 08 złotych w celu zakupu pojazdu nr (...) wartości 18.900 złotych, czym działał na szkodę (...) Finanse SA (...)-(...) W., ul. (...), tj. o czyn z art. 286 § 1 kk i art. 270 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk.
Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2013 r. w sprawie o sygn. akt IIK 643/13:
I. oskarżonego E. D. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, opisanego w części wstępnej wyroku przy przyjęciu, iż działał on wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami oraz, że posłużył się zaświadczeniem podrobionym wcześniej przez inną osobę, to jest występku z art. 286 § 1 kk i art. 270 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk i za to, na podstawie art. 286 § 1 kk w zw. z art. 11 § 3 kk wymierzył mu karę roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności,
II. na podstawie art. 69 § 1 i 2 kk oraz art. 70 § 1 pkt 1 kk wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 5 lat,
III. na podstawie art. 72 § 1 pkt 4 kk zobowiązał oskarżonego w okresie próby do podjęcia stałej pracy zarobkowej,
IV. na podstawie art. 230 § 2 kpk zwrócił (...) Finanse SA we W. umowę, znajdującą się w aktach sprawy na k. 7,
V. na podstawie art. 44 § 2 kk orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa zaświadczenia k. 7a akt sprawy,
VI. na podstawie art. 624 § 1 kpk zwolnił oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych.
Apelację od powyższego wyroku złożył prokurator, który zarzucił:
1. obrazę przepisów prawa materialnego – art. 46 § 1 kk – wskutek nie orzeczenia środka karnego w postaci obowiązku naprawienia szkody w kwocie 21.521, 08 zł na rzecz pokrzywdzonego (...) Finanse SA z/s w W. w sytuacji kiedy orzeczenie tego obowiązku było obligatoryjne, gdyż pokrzywdzony złożył wniosek o orzeczenie takiego obowiązku, a oskarżony nie naprawił szkody wyrządzonej przestępstwem,
2. obrazę przepisów prawa materialnego – art. 45 § 1 kk – wskutek nie orzeczenia środka karnego w postaci przepadku na rzecz Skarbu Państwa równowartości korzyści majątkowej w kwocie 200 zł jaką uzyskał oskarżony pośrednio od innej osoby za popełnione przestępstwo, choć orzeczenie tego środka było obligatoryjne.
Stawiając powyższy zarzut, jak też opierając się o treść przepisu art. 437 § 1 i § 2 kpk prokurator wniósł o:
- zmianę zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze sygn. akt IIK 643/13 z dnia 13 sierpnia 2013 r. przez:
a) orzeczenie na podstawie art. 46 § 1 kk obowiązku naprawienia szkody przez oskarżonego M. D. przez zapłatę kwoty 21.521, 08 zł na rzecz pokrzywdzonego (...) Finanse SA z/s w W. w razie uwzględnienia zarzutu zawartego w pkt 1 części wstępnej niniejszej apelacji,
b) lub orzeczenie na podstawie art. 45 § 1 kk przepadku na rzecz Skarbu Państwa równowartości korzyści majątkowej w kwocie 200 zł jaką uzyskał oskarżony pośrednio od innej osoby za popełnione przestępstwo w razie uwzględnienia zarzutu zawartego w pkt 2 części wstępnej niniejszej apelacji.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje
Apelacja Prokuratora co do istoty jest zasadna.
Słusznie bowiem skarżący zarzucił Sądowi Rejonowemu obrazę prawa materialnego. Obraza prawa materialnego polega bowiem na wadliwym jego zastosowaniu (lub niezastosowaniu) w orzeczeniu opartym na prawidłowych ustaleniach faktycznych. W niniejszej sprawie Sąd I instancji ustalił, iż E. D. za popełnienie przestępstwa z art. 286 § 1 kk na szkodę (...) Finanse S.A. otrzymał pieniądze w kwocie 200 zł. Stosownie do art. 45 § 1 kk jeżeli sprawca osiągnął z popełnienia przestępstwa, chociażby pośrednio, korzyść majątkową niepodlegającą przepadkowi przedmiotów wymienionych w art. 44 § 1 lub 6 kk, Sąd orzeka przepadek takiej korzyści albo jej równowartości. Przepadku nie orzeka się w całości lub w części, tylko wówczas jeżeli korzyść lub jej równowartość podlega zwrotowi pokrzywdzonemu lub innemu podmiotowi. Zważywszy zatem, że E. D. osiągnął korzyść majątkową z popełnienia przestępstwa to obowiązkiem Sądu Rejonowego było orzeczenie jej przepadku, co musiało skutkować zmianą zaskarżonego orzeczenia.
Rację ma także skarżący kwestionując nieorzeczenie wobec oskarżonego stosownie do art. 46 § 1 kk obowiązku nienaprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem, pomimo złożonego w tym zakresie wniosku pokrzywdzonego. Jeśli tylko wina sprawcy została udowodniona, sąd nie może odmówić orzeczenia tego środka, powołując się na przykład na niemożność lub trudności w zakresie udowodnienia rozmiaru szkody. W tym przypadku sąd musi przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia wysokości szkody wyrządzonej przestępstwem, ewentualnie zasądzić obowiązek naprawienia szkody w tej części, która została udowodniona. Środek karny nie musi zatem obejmować pełnego odszkodowania; sąd karny może ograniczyć się jedynie do określonego sposobu naprawienia szkody (np. restytucja) lub jej naprawienia jedynie w części. W takiej sytuacji do dochodzenia pełnego odszkodowania pozostaje droga powództwa cywilnego. W przypadku jednak, gdy wysokość szkody w sposób bezsporny została udowodniona w ramach postępowania karnego, wybór orzekania odszkodowania w części zamiast w całości stanowi naruszenie art. 46 k.k. (Wróbel, Zoll, s. 463). W niniejszym postępowaniu Sąd Rejonowy zaniechał orzeczenia obowiązku naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonego, podnosząc że zabezpieczono pojazd, który został nabyty na podstawie zawartej umowy kredytowej, a zatem właściciel odzyskał swoją rzecz. Jednakże uwadze Sądu I instancji uszło, że pokrzywdzona (...) Finanse S.A. nie była właścicielem wskazanego pojazdu, a nawet nie stanowił on w jakiejkolwiek formie zabezpieczenia zawartego zobowiązania. Należy także zauważyć, iż wartość pojazdu jest niższa od wysokości szkody wyrządzonej przestępstwem. W tym stanie rzeczy zasadnym było zasądzenie obowiązku naprawienia szkody w części od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonego, co skutkowało kolejną zmianą zaskarżonego orzeczenia.
Stąd też orzeczono jak w pkt. I wyroku. Skoro zaskarżony wyrok nie był ponadto dotknięty uchybieniami, o których mowa w art. 439 § 1 k.p.k., jak również nie był rażąco niesprawiedliwy, to w pozostałej części podlegał on na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. utrzymaniu w mocy.
O kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze orzeczono na podstawie art. 624§1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. kierując się zasadami słuszności.