Treść orzeczenia
Sygn. akt VI Ka 478/13
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 29 października 2013 r.
Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący – Sędzia SO Klara Łukaszewska
Protokolant Jolanta Kopeć
po rozpoznaniu w dniu 29 października 2013r. sprawy J. M. obwinionego z art. 66 § 1 kw z powodu apelacji, wniesionej przez obwinionego od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 9 lipca 2013 r. sygn. akt II W 2152/12
I. uchyla zaskarżony wyrok wobec obwinionego J. M. i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Jeleniej Górze do ponownego rozpoznania,
II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. K. kwotę 516, 60 zł w tym 96, 60 zł podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej obrony obwinionego z urzędu w postępowaniu odwoławczym.
Uzasadnienie
J. M. został obwiniony o to, że:
w dniu 1 maja 2012r. ok. godz. 09.15 w (...) gm. S., woj. (...), podając się za mężczyznę o nazwisku P. z numerem (...) telefonicznie zgłosił interwencję, czym wywołał niepotrzebną czynność funkcjonariuszowi Policji,
tj. o wykroczenie z art. 66§1 kw.
Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze wyrokiem z dnia 09 lipca 2013r. (sygn. akt IIW 2152/12):
I. uznał obwinionego J. M. za winnego popełnienia czynu opisanego w części wstępnej wyroku tj. wykroczenia z art. 66§1 kw i za to na podstawie art. 66§1 kw wymierzył mu karę grzywny w wysokości 500 (pięćset) złotych,
II. na podstawie art.624§1 kpk w zw. z art. 119 kpow, zwolnił obwinionego od ponoszenia kosztów postępowania w niniejszej sprawie, obciążając nimi Skarb Państwa i nie obciążył go opłat.
Z wyrokiem tym nie zgodził się obwiniony. W osobiście sporządzonej apelacji domagał się wyznaczenia mu obrońcy z urzędu, a którego przyznania odmówił mu Sąd I instancji a także wnosił o przesłuchanie świadków. Skarżący nie sformułował wniosków końcowych wniesionego środka odwoławczego, ale jak należy wnosić domagał się uniewinnia od przypisanego mu czynu, kwestionując swoje sprawstwo.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje
Zaskarżony wyrok nie mógł się ostać.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż stosownie do art. 22 k.p.s.w. gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, obwinionemu, który nie ma obrońcy z wyboru, wyznacza się na jego wniosek obrońcę z urzędu, jeżeli w sposób należyty wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez poważnego uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. Wyznaczenie, zatem w trybie art. 22 k.p.s.w., obrońcy z urzędu w postępowaniu w sprawie o wykroczenia uzależnione jest od kumulatywnego spełnienia dwóch warunków: niezamożności wnioskującego i interesu wymiaru sprawiedliwości. Przepis ten wymaga także, by obwiniony w sposób należyty wykazał pierwszą z przesłanek, przy czym - w odróżnieniu od art. 78 § 1 k.p.k. - uszczerbek w utrzymaniu siebie i rodziny musi być poważny, a więc taki, który w istotny sposób utrudniłby mu niezbędne utrzymanie (por. postanowienie SN z dnia 16 listopada 2011 r. III KZ 77/11 OSNKW 2012/2/20, Biul.SN 2012/2/16).
Obwiniony J. M. w dniu 29 stycznia 2011 r. złożył wniosek o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu, powołując się na swoją sytuację majątkową tj. niski osiągany dochód przez siebie i małżonkę (łącznie 920, 95 zł), zły stan zdrowia oraz fakt całodobowej opieki nad synem, cierpiącym na całkowity bezwład czterokończynowy. Na pierwszej rozprawie Sąd I instancji stosownie do art. 22 k.p.s.w. odmówił wnioskowi, podnosząc że obwiniony „nie wykazał w dostateczny sposób, aby zachodziły w stosunku do niego przesłanki z art. 22 k.p.s.w.”
Zaznaczyć jednak należy, iż przepisy art. 22 k.p.s.w. oraz stanowiący jego rozwinięcie § 284 ust. 1 regulaminu urzędowania sądów powszechnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 38, poz. 249 ze zm.), nie wymagają udokumentowania sytuacji majątkowej, a tylko należytego wykazania, że obwiniony nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez poważnego uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. Dlatego też wymóg ten może zostać spełniony przez złożenie pisemnego oświadczenia o stanie majątkowym. (por. postanowienie SN z dnia 25 listopada 2010 r. V KZ 77/11 Biul. PK 2010/9/32). Natomiast jeżeli Sąd I instancji kwestionował rzetelność wskazanego oświadczenia winien wezwać obwinionego do przedłożenia stosownych dokumentów, wyznaczając mu na to odpowiedni termin. Mając zaś na uwadze, iż J. M. zdaje się nie rozumieć o popełnienie jakiego czynu jest obwiniony za czym przemawia treść składanych przez niego wniosków dowodowych a także jego wystąpień, w czasie których stara się wykazać, że jego sąsiad S. P. „nadal pali w piecu”, co ma zagrażać zdrowiu i życiu jego oraz jego rodziny to należało uznać, że spełniona została również druga przesłanka z art. 22 k.p.s.w. tj za wyznaczeniem obwinionemu obrońcy przemawiał „interes wymiaru sprawiedliwości”. O ile postawa obwinionego w szczególności w świetle sporządzanych przez niego pism za syna M. M. w ogóle nie powinna skłonić Sądu I instancji do rozważenia przesłanek z art. 21 § 1 pkt. 2 k.p.s.w. i zasięgnięcia w tym celu opinii o stanie zdrowia J. M..
Stąd też zachodzi konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Niewątpliwie bowiem powyższa obraza przepisów postępowania przez Sąd Rejonowy wiążąca się z naruszeniem prawa do obrony obwinionego miała wpływ na treść orzeczenia. (art. 438 pkt. 2 k.p.k. w zw. z art. 109 § 2 k.p.s.w.).
Rozpoznając ponownie sprawę Sąd Rejonowy przeprowadzi przy udziale obrońcy obwinionego postępowanie dowodowe w sprawie. Z uwagi zaś na treść zgłoszonych w postępowaniu odwoławczym wniosków dowodowych zwróci się do policji z zapytaniem czy dysponuje nagraniem zgłoszenia z dnia 1 maja 2012 r.
Na podstawie art. 29 ust. 1 Prawo o adwokaturze zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy koszty nieopłaconej obrony udzielonej obwinionemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym.