descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt VI Ka 425/14

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 30 grudnia 2014 r.

Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:

Przewodniczący – Sędzia SO Tomasz Skowron (spr.)

Sędziowie SO Andrzej Tekieli

SO Andrzej Wieja

Protokolant Anna Potaczek

Uzasadnienie

D. D. skazany został prawomocnymi wyrokami:

I. Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze z dnia 23 stycznia 2008 r., sygn. akt II K 250/07, za czyny popełnione w dniu 28.06.2007 r. lub w nocy z 28 na 29.06.2007 r. i 07.07.2007 r., kwalifikowane z art. 279 § 1 k.k., na karę 1 roku pozbawienia wolności,

II. Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze z dnia 20.02.2008 r., sygn. akt VI K 525/07,

a) za czyny popełnione w pierwszej dekadzie czerwca 2007 r., w okresie pomiędzy 20 a 25 lipca 2007 r. pomiędzy 21 a 26 lipca 2007, pomiędzy 22 a 27 lipca 2007 r. i w dniu 25.07.2007, kwalifikowane z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 278 § 1 k.k. i art. 278 § 1 k.k. na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności,

b) za czyny popełnione w nocy z 15/16.06.2007 r., w okresie pomiędzy 13 a 17.07.2007 r., w nocy z 21/22.07.2007 r., w nocy z 21/22.07.2007 r., w dniu 22.07.2007 r. oraz 27.07.2007 r., tj. o czyny z art. 279 § 1 k.k. i art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności,

c) za czyn popełniony w nocy 24/25.07.2007 r. o czyn z art. 279 § 1 k.k. i art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności;

na karę łączną 2 lat pozbawienia wolności;

III. Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze z dnia 27.03.2008 r., sygn. akt VI K 4/08,

a) za czyny popełnione w okresie pomiędzy 15 a 17.07.207 r. i 05.10.2007 r., kwalifikowane z art. 279 § 1 k.k. na karę 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności,

b) za czyn popełniony w okresie od 24.09.2007 r. do 08.10.2007 r., kwalifikowany z art. 275 § 1 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności;

karę łączną 2 lat pozbawienia wolności, z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat próby, zarządzonej do wykonania postanowieniem Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze z dnia 20.04.2012 r. w sprawie sygn. akt II Ko 503/12,

IV. Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze z dnia 09.04.2008 r., sygn. akt II K 27/08,

a) za czyn popełniony w dniu 30.12.2007 r., kwalifikowany z art. 278 § 1 k.k. na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności,

b) za czyny popełnione 12.01.2008 r. oraz w okresie pomiędzy 8 a 13.01.2008 r. kwalifikowane z art. 279 § 1 k.k. na karę 1 roku i 5 miesięcy pozbawienia wolności;

karę łączną 1 roku i 5 miesięcy pozbawienia wolności,

V. Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze z dnia 10.02.2012 r., sygn. akt II K 705/11,

a) za czyn popełniony w dniu 22.09.2011 r. kwalifikowany z art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności,

b) za czyn popełniony w dniu 29.09.2011 r., kwalifikowany z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności;

karę łączną 2 lat pozbawienia wolności,

VI. Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze z dnia 23.02.2012 r., sygn. akt II K 674/11, za czyn popełniony w dniu 13.03.2011 r. kwalifikowany z art. 158 § 1 k.k. na karę 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności,

VII. Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze z dnia 09.08.2012 r., sygn. akt II K 278/12, za czyn popełniony w dniu 20.02.2012 r. kwalifikowany z art. 62 ust. 1 Ustawy z dnia 29.07.2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii na karę 2 miesięcy ograniczenia wolności po 30 godzin miesięcznie,

VIII. Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 12.11.2013 r., sygn. akt II K 913/13,

a) za czyn popełniony w dniu 12.06.2012 r., kwalifikowany z art. 226 § 1 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności,

b) za czyn popełniony 12.06.2012 r., kwalifikowany z art. 190 § 1 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności,

na karę łączną 10 miesięcy pozbawienia wolności.

Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze VIII Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w Kamiennej Górze wyrokiem z dnia 27 maja 2014r. w sprawie VIII K 698/13:

1. na podstawie art. 569 § 1 k.p.k. w zw. z art. 86 § 1 k.k. połączył skazanemu D. D. kary pozbawienia wolności orzeczone prawomocnymi wyrokami opisanymi w punktach I, IIa, IIb, IIc, IIIa, IIIb, IVa i IVb części wstępnej wyroku łącznego i wymierzył mu karę łączną 7 (siedmiu) lat pozbawienia wolności,

2. na podstawie art. 569 § 1 k.p.k. w zw. z art. 86 § 1 k.k. połączył skazanemu D. D. kary pozbawienia wolności orzeczone prawomocnymi wyrokami opisanymi w punktach Va, Vb i VI części wstępnej wyroku łącznego i wymierzył mu karę łączną 3 (trzech) lat pozbawienia wolności,

3. na podstawie art. 63 § 1 k.k. w zw. z art. 577 k.p.k. zaliczył skazanemu D. D. na poczet kary łącznej pobawienia wolności orzeczonej w pkt 1 części dyspozytywnej wyroku łącznego okres rzeczywistego pozbawienia wolności: w sprawie II K 250/07 od 10.07.2007 r. do 11.07.2007 r., w sprawie VI K 525/07 w dniach 28.07.2007 r., 30.07.2007 r., 31.07.2007 r. i 01.08.2007 r., w sprawie VI K 4/08 w dniach 06.10.2007 r., 07.10.2007 r., 08.10.2007 r., w sprawie II K 27/08 w okresie od 02.01.2008 r. do 04.01.2008 r., od 12.01.2008 r. do 20.02.2008 r. i w sprawie II K 103/08 od 10.09.2008 r. do 09.12.2010 r.,

4. na podstawie art. 63 § 1 k.k. w zw. z art. 577 k.p.k. zaliczył skazanemu D. D. na poczet kary łącznej pobawienia wolności orzeczonej w pkt 2 części dyspozytywnej wyroku łącznego okres rzeczywistego pozbawienia wolności: w sprawie II K 705/11 w dniu 18.10.2011 r. i w sprawie II K 674/11 od dnia 13.03.2011 r. do 17.08.2011 r.,

5. pozostawił do odrębnego wykonania pozostałe orzeczenia zawarte w wyrokach opisanych w pkt od I do VI części wstępnej wyroku łącznego,

6. na podstawie art. 572 k.p.k. umorzył postępowanie w zakresie wyroków opisanych w punktach VII i VIII części wstępnej wyroku,

7. na podstawie § 2 ust. 3 i § 14 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. C. R. kwotę 147,60 zł, w tym kwotę 27,60 zł stanowiącą stawkę podatku od towarów i usług,

8. na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. i art. 17 ust. 1 ustawy z 23.06.1973 r.

o opłatach w sprawach karnych zwolnił D. D. od ponoszenia kosztów sądowych obciążając nimi Skarb Państwa, w tym nie wymierza mu opłaty.

Od powyższego wyroku wniósł apelację obrońca skazanego, który zarzucił wyrokowi :

1. rażącą niewspółmierność kary wyrażającą się w wymierzeniu oskarżonemu kary łącznej pozbawienia wolności w nadmiernym wymiarze tj. 7 lat pozbawienia wolności w miejsce kar jednostkowych orzeczonych wyrokami Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze z dnia 23.01.2008r o sygn. akt II K 250/07, z dnia 20.02.2008r. o sygn. . akt VI Ka 525/07, z dnia 27.03.2008r o sygn.. akt VI K 4/08 oraz z dnia 09.04.2008r o sygn. akt II K 27/08, która to kara łączna ukształtowana została na zasadzie asperacji i jako taka nie odpowiada dyrektywom wymiaru kary łącznej oraz nie uwzględnia w należytym stopniu okoliczności dotyczących osoby skazanego a mających wpływ na ograniczenie wysokości przedmiotowej kary łącznej ponadto w sytuacji gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy wyraźnie wskazuje, iż wymierzenie skazanemu kary łącznej pozbawienia wolności w znacznie niższym wymiarze będzie wystarczające dla osiągnięcia wobec niego celów kary, w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa,

2. rażącą niewspółmierność kary wyrażającą się w wymierzeniu oskarżonemu kary łącznej pozbawienia wolności w nadmiernym wymiarze tj. 3 lat pozbawienia wolności w miejsce kar jednostkowych orzeczonych wyrokami Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze z dnia 10.02.2012r. o sygn.. akt II K 705/11 oraz z dnia 23.02.2012r. o sygn..akt II K 674/11, która to kara łączna została ukształtowana na zasadzie asperacji i jako taka nie odpowiada dyrektywom wymiaru kary łącznej oraz nie uwzględnia w należytym stopniu okoliczności dotyczących osoby skazanego a mających wpływ na ograniczenie wysokości przedmiotowej kary łącznej, ponadto w sytuacji, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy wyraźnie wskazuje, iż wy mierzenie skazanemu kary łącznej pozbawienia wolności w znacznym stopniu niższym wymiarze Będzie wystarczające dla osiągnięcia wobec niego celów kary w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa.

Wskazując na powyższe zarzuty obrońca wniósł o:

1. zmianę zaskarżonego orzeczenia w części obejmującej rozstrzygnięcie o karze łącznej przez wymierzenie oskarżonemu kar łącznych w dolnych granicach ustawowego zagrożenia tj. poprzez zastosowanie zasady absorpcji,

2. zasądzenie na rzecz obrońcy kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu wg norm przepisanych za sporządzenie środka odwoławczego.

Sąd Okręgowy zważył co następuje

Apelacja obrońcy skazanego zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy zaznaczyć, iż Sąd Rejonowy poczynił prawidłowe ustalenia odnośnie istnienia zbiegów realnych pomiędzy czynami, za które D. D. został skazany w sprawach II K 250/07, VI K 525/07, VI K 4/08 i II K 27/08 Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze oraz w sprawach II K 705/11 i II K 674/11 Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze, podobnie jak i odnośnie braku warunków do wydania wyroku łącznego obejmującego skazania w sprawach II K 278/12 Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze i II K 913/13 Sądu Rejonowego w Świdnicy.

Rażąca niewspółmierność kary w rozumieniu art.438 pkt 4 k.p.k. zachodzi wówczas, gdy orzeczona kara bądź suma zastosowanych kar zasadniczych i środków karnych wymierzonych przez sąd za przypisane oskarżonemu przestępstwo nie uwzględnia należycie stopnia szkodliwości społecznej czynów oraz nie realizuje w wystarczającej mierze celów kary w zakresie społecznego oddziaływania oraz celów zapobiegawczych i wychowawczych, jakie ma uczynić w stosunku do osoby skazanej. Innymi słowy, tylko wtedy można uznać, że przesłanka rażącej niewspółmierności kary jest spełniona, jeśli z punktu widzenia nie tylko sprawcy ( przy wymiarze kary łącznej w odrębnym postępowaniu – skazanego ), ale i ogółu społeczeństwa, kara jawi się jako niesprawiedliwa, zbyt drastyczna, przynosząca nadmierną dolegliwość.

Oczywistym jest, iż zmiana kary w instancji odwoławczej nie może następować w każdym przypadku, lecz wyłącznie wówczas, gdy kara orzeczona nie daje się akceptować z powodu różnicy między nią a kara sprawiedliwą, różnicy o randze zasadniczej rażącej. Taka sytuacja – w ocenie Sądu Okręgowego w niniejszej sprawie właśnie występuje.

Powszechnie przyjmuje się, iż skrajne sposoby konfigurowania kary łącznej – pełna kumulacja i pełna absorpcja są stosowane w sytuacjach wyjątkowych, które to nie występują w realiach niniejszej sprawy. W orzecznictwie sądowym oraz piśmiennictwie wskazuje się, iż przy wymiarze kary łącznej orzekanej wyrokiem łącznym należy brać pod uwagę : - ścisłość związku podmiotowo – przedmiotowego zachodzącego między przestępstwami, za które wymierzono podlegające łączeniu kary jednostkowe, - okoliczności, które zaistniały po wydaniu łączonych wyroków, - dyrektywy prewencji ogólnej i indywidualnej ( zob. wyrok Sądu Najwyższego z 11.02.1975r., I KR 292/75, OSNKW 1976, z. 10-11, poz. 128; wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 10.10.1991r., II Akr 127/91, KZS 1991, nr10, poz.10 i z 30.09.1998r. II AKa 191/98, Prok. i Pr. z 1999r., nr4, poz. 24; wyrok Sądu Najwyższego z 25.10.1983r., IV KR 213/83, OSNKW 1984, z.. 5-6, poz. 65 oraz G. Całkiewicz, Dyrektywy wymiaru kary łącznej orzekanej wyrokiem łącznym, Palestra z 2006r., nr 7-8, s. 66-81).

Sąd rejonowy w niniejszej sprawie sąd dysponował możliwością wymierzenia skazanemu D. D. kary łącznej w wymiarze od 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności ( najsurowsza z kar jednostkowych wymierzona w sprawie VI K 525/07 Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze ) do 8 lat pozbawienia wolności ( suma wszystkich kar orzeczonych za czyny pozostające w zbiegu realnym ) w zakresie pierwszego z ustalonych zbiegów realnych oraz od 1 roku i 6 miesięcy ( najsurowsza z kar jednostkowych wymierzona w sprawie II K 705/11 Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze ) do 3 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności ( suma wszystkich kar orzeczonych za czyny pozostające w zbiegu realnym ) w zakresie drugiego ze zbiegów realnych. Rzeczywista dolegliwość jaka wynikała dla skazanego z wszystkich wyroków jednostkowych objętych niniejszym wyrokiem łącznym wynosiła jednak 6 lat i 5 miesięcy pozbawienia wolności odnośnie pierwszego zbiegu realnego i 3 lata i 2 miesiące pozbawienia wolności odnośnie drugiego ze zbiegów, gdyż za przestępstwa, za które D. D. został skazany w sprawie VI K 525/07, VI K 4/08, II K 27/08 oraz II K 705/11 Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze wymierzono mu kary łączne.

W rezultacie zatem sąd I instancji wymierzył skazanemu kary w wysokości praktycznie odpowiadającej rzeczywistej dolegliwości dla skazanego odnośnie drugiego ze zbiegów, a w pierwszym zbiegu realnym karę przekraczającą rzeczywistą dolegliwość wynikającą z wyroków jednostkowych. Wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie może za tym przemawiać uprzednia wielokrotna karalność skazanego, jak i fakt umyślnego popełniania przestępstw. Okoliczności te nie są bowiem okolicznościami decydującymi o wymiarze kary łącznej. Odstęp czasowy w jakim zostały popełnione przez skazanego czyny wchodzące w skład przedmiotowych zbiegów realnych , przewaga przestępstw przeciwko mieniu przemawiają za potrzeba wymierzenia skazanemu kary łącznej pozbawienia wolności z zastosowaniem zasady częściowej absorpcji w większym stopniu, zbliżając tą kare do dolnego progu możliwości orzeczenia.

Wobec powyższego sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, ze obniżył orzeczone w stosunku do skazanego D. D. kary łączne: do 5 lat w zakresie zbiegu realnego z punktu 1 części dyspozytywnej wyroku oraz do 2 lat i 6 miesięcy w zakresie drugiego z przypisanych skazanemu zbiegów realnych ( w pkt 2 części dyspozytywnej wyroku ).

W pozostałej części zaskarżony wyrok należało utrzymać w mocy

Wobec ustanowienia D. D. obrońcy z urzędu Sąd Okręgowy na podstawie art.29 ust.1 ustawy z dnia 26.05.1982r. prawo o adwokaturze zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. C. R. kwotę 177,12 zł. w tym 33,12 zł. tytułem podatku od towarów i usług. Wysokość zasądzonej kwoty sąd ustalił na podstawie §14 ust.5 oraz §16 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Na podstawie art.634 k.p.k. w zw. z art.624§1 k.p.k. Sąd Odwoławczy zwolnił skazanego D. D. od ponoszenia kosztów postępowania odwoławczego obciążając nimi Skarb Państwa.