Treść orzeczenia
Sygnatura akt VI Ka 149/16
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 29 marca 2016 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący SSO Małgorzata Peteja-Żak
Protokolant Agata Lipke
Sygn. akt VI Ka 149/16
przy udziale Krystyny Marchewki Prokuratora Prokuratury Okręgowej po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2016 r. sprawy M. K. ur. (...) P., syna J. i I. oskarżonego z art. 178a§1 kk na skutek apelacji wniesionych przez oskarżyciela publicznego i obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 18 listopada 2015 r. sygnatura akt II K 718/15 na mocy art. 437 kpk i art. 438 kpk uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Zabrzu do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE WYROKU
z dnia 29 marca 2016r.
Wyrokiem z dnia 18 listopada 2015r., w sprawie o sygn. II K 718/15, Sąd Rejonowy w Zabrzu na mocy art. 66 § 1 kk i art. 67 § 1 kk warunkowo umorzył postępowanie karne przeciwko M. K. o czyn z art. 178a § 1 kk, równocześnie ustalając okres próby wynoszący 2 lata oraz orzekając od oskarżonego na mocy art. 67 § 3 kk świadczenie pieniężne w kwocie 5.000zł. na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Po myśli art. 67 § 3 kk orzekł nadto wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat, zaliczając na jego poczet okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 17 sierpnia 2015r. do dnia 18 listopada 2015r. oraz zasądził od oskarżonego koszty sądowe.
Od niniejszego wyroku apelację wywiedli Prokurator i obrońca oskarżonego.
Prokurator, zaskarżając wyrok w całości na niekorzyść oskarżonego, zarzucił mu:
1. obrazę przepisów postępowania, a to art. 424 § 1 pkt 1 i 2 kpk, poprzez zaniechanie pełnego odtworzenia stanu faktycznego i przeprowadzenia oceny istotnych okoliczności podmiotowo – przedmiotowych zdarzenia pozwalających na pełną ocenę stopnia społecznej szkodliwości czynu oraz stopnia zawinienia, które to okoliczności miały fundamentalne znaczenie dla ustalenia przesłanej warunkowego umorzenia postępowania, a zaniechanie ich ustalenia uniemożliwia prawidłową kontrolę merytoryczną wydanego orzeczenia,
2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający istotny wpływ na jego treść, albowiem skutkujący wydaniem wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne, podczas gdy prawidłowa ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że wina oskarżonego i społeczna szkodliwość czynu są znaczne, natomiast w wydanym orzeczeniu przeceniono okoliczności podmiotowe, a to wcześniejszą niekaralność i warunki osobiste oskarżonego oraz nie dostrzeżono okoliczności przedmiotowych istotnie obciążających oskarżonego podczas, gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że poruszał się on autostradą, a więc drogą przeznaczoną dla większych prędkości oraz o intensywnym ruchu, około godziny 10.00 w dniu pracującym, a więc podczas największego nasilenia ruchu pojazdów, zaplanował trasę przejazdu obejmującą kilkanaście kilometrów, a alkohol spożywał wiedząc, iż ma zaplanowany wyjazd samochodem, natomiast stężenie alkoholu w wydychanym powietrzu o wartości 0,36 mg/l nie stanowiło wartości granicznej i było wartością istotną, ponad dolną granicą penalizacji.
Stawiając takie zarzuty Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Obrońca oskarżonego, zaskarżając wyrok w części dot. okresu na jaki został ustalony okres próby (pkt 1 wyroku) oraz orzeczony środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat (pkt 3 wyroku), zarzucił wyrokowi rażącą niewspółmierność (surowość) orzeczonego środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat, a także ustalenia okresu próby na dwa lata.
Wniósł zatem o zmianę zaskarżonego wyroku przez ustalenie okresu próby warunkowego umorzenia postępowania karnego na 1 rok i orzeczenie w konsekwencji środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku. Jednocześnie wniósł o dopuszczenie dowodu z dwóch kserokopii dokumentacji lekarskiej oskarżonego, której nie był on w stanie przedłożyć przed Sądem Rejonowym, na okoliczność jego stanu zdrowia, owej dokumentacji jednak skarżący nie dołączył.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje
Apelacja Prokuratora okazała się skuteczna, co spowodowało konieczność uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Trzeba podkreślić, iż Sąd I instancji prawidłowo wyjaśnił wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, zebrał wszechstronny materiał dowodowy i należycie go ocenił, jednakże błędnie przyjął, że wina i społeczna szkodliwość czynu oskarżonego nie są znaczne.
Słusznie Sąd Rejonowy przyjął, że oskarżony swoim zachowaniem wypełnił znamiona zarzucanego przestępstwa. Działanie oskarżonego polegało na kierowaniu samochodem marki F. (...) w czasie gdy był on w stanie nietrzeźwości wyrażającym się wynikiem pierwszego badania 0,36 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu. Poprzedniego wieczoru w towarzystwie znajomych, w swoim miejscu zamieszkania, spożył on w godzinach późnowieczornych, co najmniej od ok. godziny 23.00. do godziny 24.00, 5-6 piw, doskonale wiedząc o tym, iż rankiem dnia następnego będzie prowadził pojazd. W dniu zdarzenia (poniedziałek), około godziny 10.35, został zatrzymany do kontroli drogowej na autostradzie (...) węzeł Z. – (...), jadąc najprawdopodobniej z miejsca zamieszkania, tj. z T. do G., a następnie kierując się z G. załadowanym samochodem w stronę T.. Dokonując tego czynu oskarżony działał zatem z pełną świadomością konsekwencji prawnych wynikających z tego działania. Dlatego też stopień winy i społecznej szkodliwości czynu oskarżonego należy ocenić jako znaczny. Oskarżony bowiem jako osoba dorosła, świadoma zagrożenia jakie niesie za sobą prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości, zdecydował się na prowadzenie pojazdu w dzień powszedni, w godzinach rannych, jadąc kilkadziesiąt kilometrów do miejsca przeznaczenia samochodem typu transit, a więc większych gabarytów, z ładunkiem, nadto podążając autostradą, a więc drogą o intensywnym ruchu, przeznaczoną dla większych prędkości. Wartość zatem stwierdzonego podczas kontroli stanu nietrzeźwości oskarżonego, choć znacząca z punktu widzenia stopnia społecznej szkodliwości czynu, nie jest jedyną okolicznością determinującą możliwość zastosowania warunkowego umorzenia postępowania, ale jedną z wielu wpływających na prawidłową ocenę poczynionego stanu faktycznego i konsekwencji prawnych. Przyjęcie nieznacznego stopnia winy i stopnia społecznej szkodliwości skutkowało zatem niezasadnym warunkowym umorzeniem postępowania karnego wobec oskarżonego.
Ma rację w pełni skarżący Prokurator gdy podkreślając wszystkie powyższe okoliczności zarzuca Sądowi orzekającemu przecenienie okoliczności podmiotowych (dotychczasowa niekaralność oskarżonego, ustabilizowany tryb życia, nienaganne warunki osobiste, w tym zwłaszcza pomoc niesiona schorowanemu ojcu oraz uiszczanie alimentów na rzecz córki), przy równoczesnym zbagatelizowaniu okoliczności podnoszonych wyżej, towarzyszących popełnieniu tego czynu, o wydźwięku jednak niewątpliwie negatywnym i obciążającym dla oskarżonego.
Mając powyższe na uwadze należało uchylić zaskarżony wyrok na podstawie art. 437 kpk i art. 438 kpk.
Wobec rozważań zawartych powyżej, odnoszenie się do treści środka odwoławczego obrońcy oskarżonego wydaje się zbyteczne. Wydaje się jednak, że przecenia znacznie skarżący wagę podjętej współpracy przez oskarżonego z organami ścigania oraz jego postawę nieutrudniającą postępowania, jeśli się zważy na charakter czynu zarzuconego oskarżonemu i okoliczności jego ujawnienia. Trudno też zgodzić się z obrońcą gdy podnosi, że oskarżony jechał samochodem w przekonaniu, iż zawartość alkoholu w jego organizmie nie przekraczała dozwolonego progu, mając na uwadze osiągnięty podczas badania wynik, przekraczający znacznie dolną granicę penalizacji występku, a bynajmniej nie zbliżający się do wartości granicznej stanowiącej o realizacji wykroczenia.
Uwzględniając wskazane wyżej okoliczności, które legły u podstaw uchylenia zaskarżonego wyroku Sąd przeprowadzi postępowanie dowodowe bezpośrednio w zakresie, jaki jest konieczny dla prawidłowej oceny stopnia zawinienia i społecznej szkodliwości zachowania oskarżonego oraz oceny prawnej jego zachowania, skupiając się na wyjaśnieniach M. K., ale i przeprowadzając dowód z zeznań funkcjonariusza K. F. na okoliczności wskazane powyżej.