Treść orzeczenia
Sygn. akt VI Ka 148/13
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 26 kwietnia 2013r.
Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący – Sędzia SO Andrzej Wieja
Protokolant Małgorzata Dzieniszewska
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Jeleniej Górze Zbigniewa Jaworskiego po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2013r. sprawy P. H. oskarżonego z art. 278§1 kk z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Bolesławcu z dnia 8 stycznia 2013r. sygn. akt II K 1212/12
I. zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonego P. H. w ten sposób, że z punktu III części dyspozytywnej eliminuje sformułowanie „w okresie 3 (trzech) miesięcy od dnia uprawomocnienia się wyroku”,
II. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy,
III. zwalnia oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze obciążając nimi Skarb Państwa.
Uzasadnienie
P. H. został oskarżony o to, że:
w dniu 27 września 2012 r. w B. na ul. (...) w Przychodni (...) zabrał w celu przywłaszczenia portfel o wartości l0 PLN z zawartością pieniędzy w kwocie 530 PLN o łącznej wartości 540 PLN na szkodę M. K.,
tj. o czyn z art. 278 § l k.k.
Sąd Rejonowy w Bolesławcu wyrokiem z dnia 8 stycznia 2013 r. w sprawie II K 1212/12:
I. uznał oskarżonego P. H. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, opisanego w części wstępnej wyroku, stanowiącego przestępstwo z art. 278 § l k.k. i za to na podstawie art. 278 § l k.k. w zw. z art. 58 § 3 k.k. wymierzył mu karę mu karę 6 (sześciu) miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 (dwadzieścia) godzin w stosunku miesięcznym:
II. na podstawie art. 63 § l k.k. na poczet orzeczonej kary ograniczenia wolności zaliczył oskarżonemu okres rzeczywistego pozbawienia wolności dnia 27 września 2012 r. przyjmując że jeden dzień zatrzymania równa się dwóm dniom kary ograniczenia wolności;
III. na podstawie art. 46 § l k.k. orzekł wobec oskarżonego obowiązek naprawienia szkody w całości poprzez uiszczenie na rzecz pokrzywdzonej M. K. kwoty 138,81 (sto trzydzieści osiem 81/100) złotych w okresie 3 (trzech) miesięcy od dnia uprawomocnienia się wyroku;
IV. na podstawie art. 624 § l k.p.k. w zw. z art. 17 ust. l ustawy o opłatach w sprawach karnych zwolnił oskarżonego w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych.
Powyższy wyrok zaskarżył prokurator na niekorzyść oskarżonego w części dotyczącej orzeczenia o karze, w zakresie orzeczenia o środku karnym, zarzucając obrazę przepisu prawa materialnego, art. 46 § 1 k.k., polegającą na określeniu terminu obowiązku naprawienia szkody, przy braku ku temu podstawy prawnej, konsekwencją czego jest pozbawienie pokrzywdzonej możliwości wystąpienia do Sądu o nadanie wyrokowi klauzuli wykonalności przez okres 3 miesięcy.
W oparciu o powyższy zarzut prokurator wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w punkcie III jego sentencji poprzez uchylenie określenia terminu zapłaty kwoty 138,81 zł na rzecz M. K..
Sąd Okręgowy zważył, co następuje
Apelacja prokuratora jest oczywiście uzasadniona.
Na wstępie stwierdzić należy, iż Sąd Rejonowy przeprowadził w przedmiotowej sprawie prawidłowe postępowanie, a zgromadzone dowody poddał obiektywnej ocenie, i na tej podstawie poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne. Wątpliwości nie budzi prawidłowość kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonemu P. H. czynu. Orzeczona wobec oskarżonego kara, przy zastosowaniu art. 58 § 3 k.k., w żadnym razie nie jest rażąco niesprawiedliwa.
Nie sposób nie podzielić jednak zarzutu, że Sąd I instancji, skazując P. H. za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. i orzekając wobec niego obowiązek naprawienia szkody na podstawie art. 46 § 1 k.k. z zakreśleniem terminu 3 miesięcy do wykonania tego obowiązku, dopuścił się obrazy przepisu art. 46 § 1 k.k.
Obowiązek naprawienia szkody orzekany przez sąd karny na podstawie przytoczonego przepisu stanowi środek karny (art. 39 pkt 5 k.k.) i jako instytucja prawa karnego materialnego ma charakter samoistny i imperatywny, a wynikające z jego treści zobowiązania oskarżonego i uprawnienia pokrzywdzonego, z chwilą uprawomocnienia się rozstrzygnięcia o jego orzeczeniu, będąc samodzielnym tytułem egzekucyjnym, nie wymagają już dalszego kształtowania przez jakikolwiek inny podmiot poza uprawnionym beneficjentem (art. 196 § 1 k.k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.k.w.). W tym wypadku, tylko i wyłącznie wola uprawnionego rozstrzyga o terminie dochodzenia przezeń zasądzonego roszczenia, a zatem wykonanie tego obowiązku przez oskarżonego (skazanego) nie może być obwarowane z urzędu żadnymi terminami (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 31 października 2006 r., sygn. II AKa 262/06).
Tym właśnie środek karny orzekany na podstawie art. 46 § 1 k.k. różni się od, podobnego co do istoty, obowiązku probacyjnego polegającego na nałożeniu na oskarżonego obowiązku naprawienia szkody (art. 72 § 2 k.k.), którego termin i sposób wykonania – stosownie do treści art. 74 § 1 k.k. – może zostać ukształtowany przez Sąd orzekający przy jednoczesnym uwzględnieniu stanowiska oskarżonego.
Skoro ustalenie przez Sąd orzekający w punkcie III części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku trzymiesięcznego terminu dla wykonania orzeczonego środka karnego przez oskarżonego P. H. nastąpiło z naruszeniem prawa materialnego, zaskarżony wyrok wymagał korekty zgodnie z wnioskiem końcowym apelacji. Sąd Okręgowy na podstawie art. 437 § 1 i 2 k.p.k. zmienił zatem zaskarżony wyrok wobec oskarżonego P. H. w ten sposób, że z puntu III części dyspozytywnej wyeliminował sformułowanie „w okresie 3 (trzech) miesięcy od dnia uprawomocnienia się wyroku”, utrzymując zaskarżony wyrok w mocy w pozostałej części.
O kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. Sąd obciążył nimi Skarb Państwa ze względów słuszności, bowiem postępowanie odwoławcze skutkujące korektą zaskarżonego wyroku toczyło się wyłącznie z powodu uchybień Sądu I instancji.