descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt VI Ka 127/25

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 3 kwietnia 2025 r.

Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:

Przewodniczący – Sędzia Andrzej Tekieli (spr.)

Sędzia Robert Bednarczyk,

Sędzia Tomasz Skowron

Protokolant Sandra Michalec

oskarżonego z art. 107 § 1 kks w związku z art. 9 § 3 kks,

z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego

od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze

z dnia 21 listopada 2024 r. sygn. akt II K 754/20

uchyla zaskarżony wyrok wobec oskarżonego B. K. i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Jeleniej Górze do ponownego rozpoznania;

Uzasadnienie

Formularz UK 2

Sygnatura akt

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 21 listopada 2024 r. sygn. akt II K 754/20

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana

2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

1.oczywiste i wielokierunkowe naruszenie procedury które w konsekwencji doprowadziło do faktycznego upozorowania postępowania, w tym dowodowego, przeprowadzonego w I instancji a to w szczególności poprzez:

- naruszenie art. 410 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. tj. orzeczenie w oparciu jedynie o wybrane spośród dowodów zgromadzonych w ciągu wielu lat trwania procesu karnego w sprawie niniejszej, przy zupełnym zignorowaniu innych – w szczególności opinii biegłego;

- naruszenie art. 7 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. a to poprzez całkowicie dowolną a nawet czytelnie kierunkową ocenę wyselekcjonowanego, fragmentarycznego materiału dowodowego – dokonaną wyłącznie dla wydania wyroku skazującego;

- naruszenie art. 170 § 1 pkt 2 i 3 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. poprzez nieprawidłowe zastosowanie oraz art. 170 § 1a k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. poprzez niezastosowanie w sytuacji gdy postulowany dowód z opinii biegłego ocenić należy za kluczowy w procesie, a przy tym zgłoszony i nawet już przez Sąd dopuszczony wiele lat temu – co wyklucza w sposób oczywisty słuszność twierdzenia sądu na temat rzekomego dążenia do przedłużania postępowania w sprawie;

- naruszenie art. 211 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. poprzez nadanie znaczenia nadmiernego, wprost kluczowego dla orzeczenia akcesoryjnej czynności dowodowej jaką jest eksperyment procesowy nawet mimo jednoznacznych w treści zeznań świadka – funkcjonariusza celnego przeprowadzającego ów eksperyment – który wyjaśnił mechanizm realizacji tej czynności oraz sposobu oceny jego wyników, dokonywanej przez osobę nie biorącą w nim udziału – co nakazuje szczególną ostrożność przy weryfikacji czynności dowodowej zrealizowanej w taki iście ekstrawagancki sposób;

w konsekwencji licznych i wielokierunkowych naruszeń procedury wskazanych wyżej:

- naruszenie art. 6 k.p.k.tj. faktyczne pozbawienie oskarżonego prawa do obrony, w szczególności realizowanej przy udziale obrońcy, a to z uwagi na sposób przeprowadzenia rozprawy – jedynej w procesie prowadzonym od początku wobec zmiany składu orzekającego, gdy całość przewodu udało się sądowi rejonowemu pomieścić w 34 minutach ( poczynając od sprawdzenia obecności odczytania zarzutów aktu oskarżenia, odebrania od oskarżonego jego danych i wyjaśnień poprzez całe szczątkowe postępowanie dowodowe aż do głosów stron ) – co pozwala na twierdzenie o faktycznym upozorowaniu rzetelnego sądowego procesu karnego , gdzie wszelkie próby aktywności obrony były przez sąd I instancji torpedowane iście spontanicznymi wypowiedziami, nawet zdecydowanie chybionymi i nie zakotwiczonymi w procedurze;

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

2.na wypadek braku akceptacji dla wniosków i twierdzeń wyżej wyartykułowanych – rażącej niewspółmierności kary wymierzonej oskarżonemu w relacji do wagi czynów mu zarzucanych, co wynika między innymi z naruszenia art. 10 § 5 k.k.s. poprzez jego niezastosowanie mimo iż jeśli linia obrony oskarżonego jest błędna i okazuje się to być błąd nieusprawiedliwiony, to taka ocena skutkować powinna zastosowaniem dobrodziejstwa nadzwyczajnego złagodzenia kary – czego sąd rejonowy jednak nie wziął pod uwagę w kwestionowanym obecnie orzeczeniu.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Ad. 1

Zarzut powyższy był zasadny, w szczególności odnośnie naruszenia art. 410 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., art. 7 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., a także – w kontekście wcześniej wskazanych naruszeń - art. 6 k.p.k.

Z pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd Rejonowy oparł ustalenia w zakresie sprawstwa i winy oskarżonego na zeznaniach świadków B. Z., A. O., R. B. i A. W., protokołach eksperymentu procesowego i oględzin a także – częściowo, w zakresie w jakim potwierdzał pełnienie przez siebie funkcji w podmiocie wskazanym w zarzucie – na wyjaśnieniach oskarżonego. Wszyscy wymienieni świadkowie są funkcjonariuszami celno – skarbowymi biorącymi udział w czynnościach procesowych w niniejszej sprawie, część z nich przeprowadzało eksperyment procesowy na automatach w miejscu ich zabezpieczenia, Sąd Rejonowy uznał ich zeznania za wiarygodne w całości. Nie sposób jednak nie dostrzec, że postępowanie sądowe w sprawie toczyło się od początku po zmianie składu orzekającego i wylosowaniu w dniu 12.04.2024 r. nowego sędziego – referenta, pod którego przewodnictwem przeprowadzone została rozprawa na 2 terminach w dniach 24.06.2024 r. i 7.11.2024 r. kiedy to otwarto przewód sądowy i wydano wyrok, oraz że na żadnym z nich nie przesłuchano świadków B. Z., A. O., R. B. i A. W. ani nie wprowadzono do materiału dowodowego ich wcześniejszych zeznań w inny sposób tj. poprzez odczytanie czy też ujawnienie bez odczytywania. Zawarta w protokole rozprawy z dnia 7.11.2024 r. formułka o ujawnieniu bez odczytywania wszystkich protokołów i dokumentów podlegających odczytaniu na rozprawie na podstawie art. 405 § 2 k.p.k. odnosi się do dokumentów zawartych w akcie oskarżenia w wykazie dowodów do ujawnienia na rozprawie ( a więc m.in. protokołów eksperymentu procesowego i oględzin ) nie dotyczy jednak zeznań świadków, w szczególności tych których nie wnioskowano do przesłuchania w akcie oskarżenia a przesłuchano po raz pierwszy w postępowaniu sądowym prowadzonym w innym składzie orzekającym. Tym samym zasadny jest zarzut naruszenia art. 410 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że wydając wyrok skazujący B. K. Sąd Rejonowy nie oparł się na opinii biegłego z zakresu automatów do gier R. R. ( dowód ten nie został nawet wymieniony w pisemnym uzasadnieniu wyroku ) i w tej sytuacji fundamentalne znaczenie miały wspomniane dowody z protokołów eksperymentu procesowego odtworzenia możliwości przebiegu gier a także oględzin kwestionowanych automatów, oraz właśnie dowody z zeznań świadków B. Z., A. O., R. B. i A. W.. W zaistniałej sytuacji obrońca oskarżonego i sam oskarżony zostali pozbawieni możliwości uczestniczenia w przesłuchaniu świadków, zadawania im pytań itd. i nie może być sanowaniem powyższego fakt iż przed poprzednim składem orzekającym świadkowie ci zostali szczegółowo przesłuchani z udziałem oskarżonego i obrońcy. Poprzednio procedujący Sąd dążył do rozszerzenia materiału dowodowego o kolejną opinię biegłego ( dlatego postępowanie w sprawie przedłużało się ), Sąd w obecnym składzie nie widział takiej potrzeby, tym bardziej więc powinien przesłuchać na nowo świadków z udziałem oskarżonego i obrońcy, skoro na dowodach tych opierał swoje rozstrzygnięcie. Nie czyniąc tego Sąd Rejonowy naruszył prawo do obrony określone w art. 6 k.p.k. Nie jest przy tym decydujące czy rozprawa na której wydano wyrok trwała 34 minuty co podnosi w zarzucie obrońca i czy powinna trwać dłużej, lecz czy obrońca nie był ograniczony w realizowaniu obrony i czy wydane orzeczenie oparte zostało o dowody i okoliczności ujawnione w toku rozprawy. Wymogom w tym zakresie nie sprostał Sąd I instancji w składzie w którym wydał zaskarżony wyrok.

Odnosi się to również do zarzutu naruszenia art. art. 7 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. Aby ocena dowodów uznana została za swobodną a nie dowolną musi być poprzedzona ujawnieniem w toku rozprawy całokształtu okoliczności w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy, stanowić wynik rozważenia wszystkich okoliczności korzystnych i niekorzystnych dla oskarżonego i być wyczerpująco i logicznie argumentowana w uzasadnieniu orzeczenia. Także tym wymogom nie sprostał Sąd I instancji. Szczególnie podkreślić należy, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest lakoniczne, o ile jeszcze Sąd Rejonowy wskazał na jakich dowodach oparł rozstrzygnięcie, o tyle nie uzasadnił lub uzasadnił zdawkowo dlaczego dowodom przeciwnym nie dał wiary i z jakiego powodu. Sprawa dotyczy skomplikowanej materii z ustawy o grach hazardowych i taka ocena dowodów jest niewystarczająca.

Ad. 2

Mając na uwadze iż zarzut Ad. 1 uznany został za zasadny co skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania ( o czym mowa będzie poniżej ), zarzut Ad. 2 dotyczący wymiaru kary jest przedwczesny ( art. 436 k.p.k. ).

Wniosek

1.o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania z uwagi na trudną do zanegowania konieczność powtórzenia rzetelnego przewodu sądowego w całości;

2.z ostrożności procesowej o zmianę zaskarżonego wyroku co do wymiaru kary, przy uwzględnieniu możliwości nadzwyczajnego jej złagodzenia.

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Mając na uwadze całą argumentację przedstawioną powyżej zasadny był wniosek o wydanie wyroku kasatoryjnego, albowiem w zasadzie Sąd Rejonowy nie przeprowadził postępowania dowodowego bezpośrednio na rozprawie, co powoduje konieczność powtórzenia całego przewodu sądowego. Tym samym bezprzedmiotowy był wniosek o złagodzenie oskarżonemu wymiaru kary.

4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

Bezwzględna przyczyna odwoławcza

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☒ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

W niniejszej sprawie zachodziła konieczność uchylenia wyroku Sądu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Jeleniej Górze wobec potrzeby przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości. Skala naruszeń prawa procesowego o których mowa powyżej była na tyle doniosła, że zaskarżony wyrok nie mógł się ostać, a Sąd Rejonowy rozpoznając sprawę nie przeprowadził bezpośrednio na rozprawie w zasadzie żadnych dowodów ( przesłuchał jedynie lakonicznie oskarżonego, protokół przesłuchania zawiera 6 krótkich zdań, nie wynika z niego aby w pozostałym zakresie oskarżony odmawiał składania wyjaśnień ).

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

4.1.

Zasada ne peius

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

Ponownie rozpoznając sprawę Sąd Rejonowy będzie baczył aby nie popełnić uchybień procesowych które były powodem uchylenia wyroku. Sąd ten przeprowadzi przewód sądowy w całości, w szczególności przesłucha oskarżonego i świadków B. Z., A. O., R. B. oraz A. W., w razie potrzeby także innych świadków, przeprowadzi dowody z dokumentów i opinii biegłego, w przypadku powtórzenia wniosków dowodowych o ponowne przeprowadzenie eksperymentu w zakresie działania spornych urządzeń do gier i powołania innego biegłego, rozstrzygnie co do ich zasadności ( Sąd Okręgowy nie przesądza powyższego ), całość zgromadzonego materiału dowodowego podda gruntownej i prawidłowej ocenie a następnie wyda wyrok który prawidłowo uzasadni zgodnie z wymogami art. 424 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s.

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6. Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

7. PODPIS

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Całość wyroku

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana