Treść orzeczenia
Sygn. akt VI Ka 126/15
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 17 kwietnia 2015 r.
Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący – Sędzia SO Andrzej Wieja
Sędziowie SO Edyta Gajgał SR del. do SO Maria Migoń-Karwowska (spr.)
Protokolant Jolanta Kopeć
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Jeleniej Górze Zbigniewa Jaworskiego po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2015r. sprawy A. G. (1) oskarżonego z art. 278 § 1 kk w zw. z art. 64 § 1 kk z powodu apelacji wniesionej przez oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze VIII Zamiejscowego Wydziału Karnego z siedzibą w Kamiennej Górze z dnia 3 grudnia 2014 r. sygn. akt II K 32/15 (VIII K 321/14) uchyla zaskarżony wyrok wobec oskarżonego A. G. (1) i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Kamiennej Górze do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
A. G. (1) został oskarżony o to, że:
I. w dniu 29 grudnia 2013 r. w J., powiat (...), działając wspólnie i w porozumieniu z M. K., ze stacji paliw „O.” na ul. (...), zabrał w celu przywłaszczenia 93,22 litra etyliny (...) 98 o łącznej wartości 519,24 zł, czym działał na szkodę (...) S.A. w P., przy czym czynu tego dopuścił się będąc uprzednio skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w Złotoryi z dnia 27 listopada 2009 r., sygn. akt II K 699/09, za czyn z art. 289 § 2 k.k., na karę 1 roku pozbawienia wolności, którą odbył w okresie od 1.09.2009 r. do 2.09.2009 r. oraz od 19.04.2011 r. do 18.04.2012 r.,
tj. o czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.
II. w dniu 31 grudnia 2013 r. w K., powiat (...), działając wspólnie i w porozumieniu M. K., ze stacji paliw „O.”, zabrał w celu przywłaszczenia 110.48 litra oleju napędowego (...) 98 o łącznej wartości 580,02 zł, czym działał na szkodę (...) S.A. w P., przy czym czynu tego dopuścił się będąc uprzednio skazanym w warunkach opisanych w punkcie I, tj. o czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.
III. w dniu 3 stycznia 2014 r. w J., powiat (...), działając wspólnie i w porozumieniu z M. K., ze stacji paliw „O.”, zabrał w celu przywłaszczenia 83,65 litra etyliny (...) 95 o łącznej wartości 438,33 zł, czym działał na szkodę (...) S.A. w P., przy czym czynu tego dopuścił się będąc uprzednio skazanym w warunkach opisanych w punkcie I,
tj. o czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.
IV. w dniu 4 stycznia 2914 r. w G., powiat (...), działając wspólnie i w porozumieniu z M. K., ze stacji paliw „O.”, zabrał w celu przywłaszczenia 141,68 litra oleju napędowego o łącznej wartości 755,15 zł, czym działał na szkodę (...) S.A. w P., przy czym czynu tego dopuścił się będąc uprzednio skazanym w warunkach opisanych w punkcie I,
tj. o czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.
V. w dniu 30 stycznia 2014 r. w R., powiat (...), działając wspólnie i w porozumieniu z M. K., ze stacji paliw S. zabrał z celu przywłaszczenia 81,18 litra oleju napędowego (...) o łącznej wartości 470,57 zł, czym działał na szkodę Spółdzielni (...) w B., przy czym czynu tego dopuścił się będąc uprzednio skazanym w warunkach opisanych w punkcie I,
tj. o czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.
Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze Wydział VIII Karny Zamiejscowy w Kamiennej Górze wyrokiem zaocznym z dnia 3 grudnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt VIII K 321/14:
1. uznał A. G. (1) za winnego popełnienia czynów opisanych w punktach I - V części wstępnej wyroku, stanowiących występki z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § l k.k., przyjmując, że czyny te stanowiły ciąg przestępstw w rozumieniu przepisu art. 91 § l k.k. i za to, na podstawie art. 278 § l k.k. w zw. z art. 91 § l k.k. wymierzył A. G. (1) karę l (jednego) roku i 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności;
2. na podstawie art. 624 § l k.p.k. i art. 17 ust. l ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych zwolnił A. G. (1) od ponoszenia kosztów sądowych, obciążając nimi Skarb Państwa i nie wymierzył mu opłaty.
Z treścią wyroku nie zgodził się oskarżony A. G. (1) i zaskarżył ten wyrok w całości na swoją korzyść. Powołując się na przepis art. 438 pkt 1, 2 i 3 k.p.k. skarżący zarzucił:
1. obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 53 i art. 64 § 1 k.k. polegającą na nietrafnym uwzględnieniu w wysokości stopnia winy oskarżonego jego zachowania przed popełnieniem czynu zabronionego oraz niesłusznym zastosowaniu postulatów negatywnej prewencji ogólnej;
2. obrazę przepisów postępowania, a mianowicie art. 470 § 1 k.p.k. i art. 22 k.k.w., polegającą na wyrokowaniu pod nieobecność oskarżonego, który nie został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy głównej.
W uzasadnieniu apelacji oskarżony podniósł, iż od dnia 5 sierpnia 2014 r. odbywa karę pozbawienia wolności. Uniemożliwienie mu udziału w rozprawie w dniu 3 grudnia 2014 r. pozbawiło go możliwości zgłaszania wniosków dowodowych, zabierania głosu we wszystkich kwestiach podlegających rozstrzygnięciu.
Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje
Apelacja oskarżonego A. G. (1) zasługiwała na uwzględnienie, choć skarżący nieprawidłowo wskazał naruszone przepisy postępowania.
Nie ulega wątpliwości, iż zaskarżony wyrok zaoczny nie może się ostać, ponieważ zapadł z rażącym naruszeniem przepisów postępowania, a mianowicie art. 132 § 2 k.k., art. 479 § 1 k.p.k. i art. 6 k.p.k., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na jego treść. Dokonując analizy akt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, iż oskarżony A. G. (1) w dniu 3 grudnia 2014 r. rzeczywiście nie stawił się na wyznaczoną rozprawę, co potwierdza protokół rozprawy głównej. Odpis aktu oskarżenia został wysłany oskarżonemu na podany przez niego w toku postępowania przygotowawczego adres zamieszkania, tj. N., os. (...), (...)-(...) Ś., przy czym przesyłka ta została odebrana w dniu 18 sierpnia 2014 r. przez dorosłego domownika – A. G. (2)(k. 211). Następnie, na ten sam adres wysłano oskarżonemu wezwanie na rozprawę. Również w tym przypadku przesyłkę tę, w dniu 10 listopada 2014 r., odebrała A. G. (2), jako dorosły domownik (k.217). Sąd Rejonowy uznał w tej sytuacji, że wezwanie skierowane do oskarżonego zostało doręczone mu prawidłowo, w trybie art. 132 § 2 k.p.k. W następstwie tej decyzji Sąd uznał nieobecność A. G. (1) na rozprawie za nieusprawiedliwioną i na podstawie art. 479 § 1 i § 2 k.p.k. postanowił prowadzić postępowanie bez jego udziału i odczytać wyjaśnienia oskarżonego. Po przeprowadzeniu przewodu sądowego i po ujawnieniu dowodów zgromadzonych w aktach sprawy, Sąd Rejonowy wydał wyrok zaoczny, skazujący A. G. (1) za zarzucane mu w akcie oskarżenia przestępstwa.
W realiach procesowych przedmiotowej sprawy bezspornym jest, że oskarżony A. G. (1) w okresie od dnia 7 sierpnia 2014 r. przebywał w Zakładzie Karnym w G. (wydruk z systemu (...) k. 243). W tej sytuacji stwierdzić należy, iż zarówno odpis aktu oskarżenia, jak też wezwanie na rozprawę zostały skierowane na adres zamieszkania oskarżonego w sytuacji, gdy już w tym czasie był on pozbawiony wolności. Nie ulega zatem wątpliwości, że Sąd Rejonowy rażąco - jakkolwiek nie z własnej winy - naruszył przepis art. 132 § 2 k.p.k. Skoro bowiem oskarżony był pozbawiony wolności, to nie mógł mieć zastosowania przepis art. 132 § 2 k.p.k., ponieważ nie wchodziła w grę „chwilowa nieobecność adresata”. Osadzenia w zakładzie karnym celem odbycia kary pozbawienia wolności nie sposób bowiem uznać za „chwilową nieobecność adresata”. Doszło więc do rażącego uchybienia dyspozycji art. 132 § 2 k.p.k., a w konsekwencji też art. 479 § 1 k.p.k., bo w rzeczywistości nie doręczono oskarżonemu wezwania w formie zastępczej (art. 132 § 2 k.p.k.). Natomiast rażące naruszenie prawa do obrony oskarżonego (art. 6 k.p.k.) nastąpiło przez to, że nie otrzymał on aktu oskarżenia (wtedy pierwszy raz wadliwie zinterpretowano art. 132 § 2 k.p.k.), nie mógł wziąć udziału w rozprawie, gdyż nie wiedział o jej terminie i nie został na nią doprowadzony, nie mógł więc złożyć wyjaśnień i oświadczeń co do przeprowadzonych dowodów. W tej sytuacji nie może budzić wątpliwości fakt istotnego wpływu wskazanych uchybień na treść wydanego w sprawie orzeczenia.
Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.