Treść orzeczenia
Sygnatura akt VI Ka 1022/13
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 25 lutego 2014 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący SSO Dariusz Prażmowski
Sędziowie SSO Andrzej Ziębiński (spr.)
SSR del. Marcin Schoenborn
Protokolant Aleksandra Studniarz
przy udziale Marka Dutkowskiego Prokuratora Prokuratury Okręgowej po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2014 r. sprawy A. W. syna S. i B., ur. (...) w L. oskarżonego z art. 209 § 1 kk na skutek apelacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 30 lipca 2013 r. sygnatura akt VII K 845/12 na mocy art. 437 § 1 kpk i art. 636 § 1 kpk
1. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;
2. zasądza od oskarżycielki posiłkowej C. W. na rzecz Skarbu Państwa wydatki postępowania odwoławczego w kwocie 20 zł (dwadzieścia złotych) i wymierza jej opłatę za II instancję w kwocie 60 zł (sześćdziesiąt złotych).
Sygn. akt VI Ka 1022/13
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy w Zabrzu, wyrokiem z dnia 30 lipca 2013 r., w sprawie o sygnaturze akt VII K 845/12, uniewinnił oskarżonego A. W. od popełnienia zarzucanego mu przestępstwa z art. 209 § 1 k.k. i na mocy art. 632 pkt 2 k.p.k. kosztami procesu obciążył Skarb Państwa.
Wyrok ten zaskarżył w całości pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej, zarzucając:
1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę, mający wpływ na treść wydanego orzeczenia, polegający na przyjęciu, że zachowanie oskarżonego nie przybiera cech uporczywości, podczas gdy z zeznań pokrzywdzonej, świadka D. W., świadka J. S. oraz dokumentów w postaci wniosku kuratora z dnia 23 kwietnia 2012 r. jednoznacznie wynika, że oskarżony w sposób celowy i zamierzony uchyla się od spełnienia ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego względem C. W.;
2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę, mający wpływ na treść wydanego orzeczenia, polegający na przyjęciu, iż pokrzywdzona C. W. nie została narażona na niemożność zaspokojenia podstawowych „podstaw” (winno być: potrzeb) życiowych, podczas gdy z zeznań pokrzywdzonej, świadków D. W., J. S. oraz przedłożonej dokumentacji w postaci karty wynagrodzeń pokrzywdzonej wynika w sposób niebudzący wątpliwości, iż oskarżycielka posiłkowa nie jest w stanie się samodzielnie utrzymać bez wsparcia finansowego osób trzecich;
3. obrazę przepisów postępowania, tj. art. 410 k.p.k. w zw. z art. 424 § 1 k.p.k., która miała wpływ na treść orzeczenia, poprzez nieuwzględnienie całokształtu okoliczności ujawnionych na rozprawie głównej i oparcie rozstrzygnięcia jedynie na wybranych dowodach, przy jednoczesnym braku wskazania podstaw takiego wyboru;
4. obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, zwłaszcza poprzez odmówienie wiarygodności zeznaniom pokrzywdzonej ze względu na „negatywny stosunek pokrzywdzonej do oskarżonego”, tj. obrazę przepisu art. 7 k.p.k.
Stawiając powyższe zarzuty, wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uznanie oskarżonego za winnego popełnienia „czynów” zarzucanych mu aktem oskarżenia, ewentualnie z ostrożności procesowej o uchylenie tegoż wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje
Apelacja jest niezasadna.
Sąd Rejonowy nie popełnił błędu, ustalając, że zachowanie oskarżonego nie naraziło pokrzywdzonej na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.
Pokrzywdzona w objętym zarzutem okresie pracowała. Jej zarobki - wbrew treści zarzutu - nie były na tyle niskie (około 1.500 zł netto miesięcznie), by pokrzywdzona nie była w stanie samodzielnie utrzymać się i zaspokoić podstawowych potrzeb życiowych, zwłaszcza że nie miała nikogo na utrzymaniu. W omawianym okresie zamieszkiwała z dorosłą, prowadzącą działalność gospodarczą córką D. W.. Jest zatem rzeczą naturalną, że córka dokładała się do wspólnych kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania, koniecznymi opłatami, czy też do wydatków na wyżywienie. Nie miało to nic wspólnego z alimentowaniem pokrzywdzonej (nie ma zatem zastosowania przytoczona w apelacji teza uchwały Sądu Najwyższego w sprawie VI KZP 13/75), lecz było zwykłym efektem wspólnego zamieszkiwania i wspólnego prowadzenia gospodarstwa domowego.
Ani sąd I instancji, ani sąd odwoławczy nie stoi na stanowisku, iż sytuacja materialna pokrzywdzonej w okresie objętym zarzutem była bardzo dobra. Nie była jednak aż tak zła, jak usiłuje tego dowieść autor apelacji, przekonując, że pokrzywdzona „nie była w stanie się samodzielnie utrzymać bez wsparcia finansowego osób trzecich”. Osoba dorosła, posiadająca stały etat, niemająca nikogo na utrzymaniu niewątpliwie jest w stanie samodzielnie się utrzymać i nieotrzymywanie alimentów nie naraziło jej na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Pokrzywdzona w tym czasie spłacała uprzednio zaciągniętą pożyczkę i raty na samochód, co niewątpliwie ujemnie wpływało na jej ówczesną sytuację materialną (i powodowało korzystanie z pomocy siostry). Nie zmienia to jednak faktu, że zaspokojenie jej podstawowych potrzeb życiowych nie było narażone przez niewywiązywanie się przez oskarżonego z obowiązku alimentacyjnego.
Niewypełnienie jakiegokolwiek ze znamion typu czynu zabronionego musi spowodować wydanie wyroku uniewinniającego. W wypadku przestępstwa niealimentacji ustalenie, że zachowanie oskarżonego nie naraziło osoby pokrzywdzonej na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych musiało spowodować uniewinnienie A. W., niezależnie od ewentualnego wypełnienia pozostałych znamion czynu zabronionego. Z tego względu ustosunkowanie się do pozostałych zarzutów apelacji uznać należy za bezprzedmiotowe.
W tej sytuacji na marginesie należy zauważyć, że wniosek apelacji był oczywiście niezgodny z treścią normy z art. 454 § 1 k.p.k., zakazującej sądowi odwoławczemu skazanie oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji.
Zgodnie z treścią art. 636 § 1 k.p.k. kosztami procesu za postępowanie odwoławcze obciążono oskarżycielkę posiłkową.