Treść orzeczenia
Sygn. akt VI Gz 281/15
Postanowienie
Dnia 8 października 2015 r.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Anna Harmata
Protokolant: Małgorzata Florek
po rozpoznaniu w dniu 8 października 2015 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) Spółka z o.o. w J. przeciwko (...) Spółka z o.o. w J. o zapłatę na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Rejonowego w Krośnie V Wydziału Gospodarczego z dnia 6 sierpnia 2015 r., sygn. akt V GNc 534/15 postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Krośnie oddalił wniosek pozwanej o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, iż pozwana nie wykazała w sposób dostateczny zasadności udzielenia zwolnienia. Z odpisu KRS wynika, że pozwana spółka została zarejestrowana 29.09.2011r. i posiada kapitał zakładowy w wysokości 600 000zł. Działa zatem na rynku od kilku lat, nie sposób powiedzieć, że należy do spółek niewielkich, a zatem winna być przygotowana do funkcjonowania w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Pozwana ograniczyła się jedynie do przedłożenia wyciągu z rachunku bankowego, pisma komornika o zajęciu rachunku bankowego oraz oświadczenia zarządu o braku „wolnych środków”. Tymczasem dane te nie oddają w pełni rzeczywistej sytuacji finansowej spółki, skali prowadzonej przez nią aktualnie działalności gospodarczej – a zatem skali ewentualnie spodziewanych zysków i istniejących zobowiązań finansowych. Nie wyjaśniają również w żaden sposób, czy nastąpiło w przeszłości jakiekolwiek zdarzenie faktyczne, które uniemożliwiło (lub zlikwidowało w sposób nieoczekiwany dla strony), zapasy finansowe, które winna ona gromadzić na ewentualne sprawy sądowe. W szczególności nie jest wystarczające oświadczenie o braku wolnych środków, skoro te potrzebne na pokrycie należności sądowych (w niniejszej sprawie stosunkowo niewielkich), mogą być przejściowo sfinansowane różnymi drogami, choćby przez zbycie zbędnego majątku, czy w ostateczności przy symbolicznym kredytowaniu. Stąd jedynym dowodem przedstawionym przez pozwaną jest wyciąg bankowy z 30.06.2015r., przy czym brak wskazania, czy jest to jedyny rachunek pozwanej. Nie jest to jednak wystarczająco przekonujący dowód sytuacji ekonomicznej uniemożliwiającej uiszczenia symbolicznej w istocie opłaty. Stan rachunku w dacie sporządzenia wydruku może być rezultatem przejściowego zbiegu kilku operacji finansowych i może już kilka godzin później, przedstawiać się zupełnie inaczej. Nie może zatem wskazywać całościowo na sytuację ekonomiczną podmiotu.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył pozwany wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i zwolnienie pozwanego od kosztów sądowych od zarzutów od nakazu zapłaty w całości lub w części, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu dla niniejszego wskazał, iż to nie on jako pozwany wybrał moment zainicjowania postępowania sądowego stąd nie mógł liczyć się z możliwością prowadzenia postępowania sądowego i odłożenia na ten cel stosownych środków. Ponadto wykazał, iż jego sytuacja finansowa nie pozwala na opłacenie zarzutów. Pozwany do zażalenia przedłożył również listę zobowiązań do zapłaty których nie reguluje z powodu braku środków. Jego rachunek został zablokowany wobec dokonanego zabezpieczenia, miał on tylko kilka dni na zgromadzenie stosownych środków.
Sąd Okręgowy zważył co następuje
Zażalenie nie jest uzasadnione.
Na mocy art. 103 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2005 r., nr 167, poz. 1398, z późn. zm.) Sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie.
W ocenie Sądu Okręgowego brak jest podstaw do zwolnienia pozwanego od uiszczenia opłaty sądowej od zarzutów. Trzeba podkreślić, iż pozwany swój wniosek zawarty w zarzutach uzasadnił w sposób bardzo ogólny i lakoniczny, nie przedstawiając Sądowi na potwierdzenie zasadności swego wniosku żadnych dokumentów obrazujących sytuację finansową spółki ograniczając się jedynie do gołosłownych twierdzeń w zakresie braku możliwości wygenerowania środków dla opłaty sądowej z powołaniem się jedynie na dokonane zajęcie rachunku w trybie zabezpieczenia.
Należy podkreślić, iż w myśl art. 103 w/w ustawy podstawą zwolnienia od kosztów sądowych jest wykazanie braku dostatecznych środków na ich uiszczenie. Korzyść ze zwolnienia od kosztów ma odnieść strona i to ona powinna w sposób sprawny i wszechstronny przedstawić argumenty na rzecz uwzględnienia wniosku. Nieudokumentowania wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych przez osobę prawną nie można, w świetle art. 103 w/w ustawy, uznać za brak formalny podlegający rygorowi z art. 130 k.p.c. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest pismem procesowym, powinien więc zawierać przedstawienie opisu kondycji finansowej wnioskodawcy wraz
z dowodami na poparcie przytoczonych okoliczności (art. 126 § 1 pkt 3 k.p.c.). Dlatego też skutkiem zaniechania wnioskodawcy w tym zakresie jest oddalenie wniosku.
Skoro jednak Sąd Rejonowy zobowiązał pozwanego do przedstawienia faktów i dowodów potwierdzających tezę o braku dostatecznych środków na uiszczenie kosztów sądowych , Sąd Okręgowy dokonał również analizy tejże dokumentacji w świetle sformułowanych przez pozwanego w zażaleniu zarzutów.
W ocenie Sadu Okręgowego dokumentacja w postaci wyciągu z rachunku bankowego z dnia 30.06.2015r. ( bank (...)) i zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego przez komornika sądowego z dnia 02.06.2015r. jak również dołączone do zażalenia zestawienie wierzycieli i zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego przez komornika sądowego nie jest wystarczającym dla wykazania przesłanek przewidzianych treścią art. 103 w/w ustawy.
Instytucja zwolnienia strony od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w polskim systemie wymiaru sprawiedliwości nie jest regułą, stosowana jest w sytuacjach wyjątkowych. Opłaty uiszczane w związku z toczącymi się sprawami sądowymi są dochodem Skarbu Państwa. Zwolnienie z obowiązku ponoszenia opłat jest więc w rzeczywistości kredytowaniem - w tym przypadku - przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą.
Pozwany nie wykazał sytuacji finansowej w sposób pełny, jednoznaczny i klarowny, nie przedkładając dla wykazania tejże właściwej dokumentacji ( bilans, sprawozdanie rachunkowe, rachunek zysków i strat, deklaracje złożone dla celów podatkowych). Wskazać należy, iż zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego w związku z zabezpieczeniem dokonanym na podstawie nakazu zapłaty z dnia 18 maja 2015. (sygn.. akt VI GNc 166/15) nie jest wystarczającym zwłaszcza, iż brak jest podstaw dla ustalenia stanu konta bankowego skoro stan ten został przedstawiony jedynie dla jednego dnia, a dla zobrazowania sytuacji finansowej na koncie wyciąg taki winien obejmować czasokres znacznie dłuższy, brak jednocześnie podstaw dla stwierdzenia, iż konto z którego przedstawiano wyciąg jest kontem jedynym.
Dlatego też podzielając stanowisko Sądu Rejonowego o braku wykazania przesłanek z art. 103 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych orzeczono jak w sentencji na mocy art. 385 kpc w zw. z art. 397 par. 2 kpc.
ZARZĄDZENIE
1. (...)
2. (...)