Treść orzeczenia
Sygn. akt VI Gz 229/13
Postanowienie
Dnia 30 sierpnia 2013 r.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie, Wydział VI Gospodarczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Andrzej Borucki
SO Beata Hass-Kloc (spr.) SO Anna Harmata
Protokolant: asystent sędziego Agnieszka Wasilewska - Kardyś
po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2013 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa: T. O. i D. K. przeciwko: E. B. i A. S. o zapłatę na skutek zażalenia powodów na postanowienie Sądu Rejonowego w Rzeszowie V Wydziału Gospodarczego z dnia 28 czerwca 2013 r., sygn. akt V GC 1412/12 w przedmiocie zabezpieczenia postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 6 czerwca 2013 r. powodowe wnieśli o zabezpieczenie dochodzonego roszczenia pieniężnego, poprzez obciążenie hipotekami przymusowymi czterech nieruchomości:
- objętej księgą wieczystą nr (...), należącej do pozwanego A. S.,
- objętej księgą wieczystą nr (...), stanowionej współwłasność majątkową małżeńską pozwanego A. S. i jego małżonki,
- objętej księgą wieczystą nr (...), stanowiącej współwłasność majątkową małżeńską pozwanej E. B. i jej męża,
- objętej księgą wieczysta nr (...), stanowiącej współwłasność majątkową małżeńską pozwanej E. B. i jej męża -
wszystkie księgi wieczyste prowadzone przez Sąd Rejonowy w Łańcucie IX Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w L. - do sumy zabezpieczenia po 48.143,00 zł każda hipoteka, obejmującej należność główną w kwocie 35.383,66 zł, skapitalizowane odsetki ustawowe i koszty postępowania. Na uzasadnienie wniosku powodowe podali, że wobec pozwanych prowadzonych jest wiele postępowań sądowych i egzekucyjnych w celu wyegzekwowania należnych świadczeń. Pozwana E. B. ma zajęte wynagrodzenie za pracę. Natomiast nieruchomości stanowiące własność pozwanych objęte są postępowaniem egzekucyjnym. Dodatkowo wskazał, że przed Sądem Rejonowym w Rzeszowie prowadzone są przeciwko pozwanym sprawy pod sygn. akt V GNc 5804/12, V Gc 1400/12.
Postanowieniem z dnia 28.06.2013 r., sygn. akt V GC 1412/12 Sąd Rejonowy w Rzeszowie oddalił wniosek powodów.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd ten wskazał, że powodowie nie uprawdopodobnili interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia, tj. że z uwagi na postępowania sądowe i egzekucyjne, toczące się przeciwko pozwanym, nieudzielanie zabezpieczenia może uniemożliwić lub utrudnić wyegzekwowanie dochodzonego roszczenia.
Sąd powołał się na pismo Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Łańcucie, który prowadzi przeciwko pozwanym postępowanie egzekucyjne w sprawie Km 371/13, na podstawie nakazu zapłaty Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 14 grudnia 2012 r., sygn. akt V GNc 5381/12, obejmującego należność główną w kwocie 16.091,71 zł, odsetki ustawowe oraz koszty sądowe w kwocie 202 zł, z którego wynikało, że pozwani zapłacili dobrowolnie na rzecz wierzyciela całość należności.
Sąd wskazał też na pismo Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Łańcucie A. K., z którego wynikało, że prowadzone przeciwko pozwanej E. B.cztery postępowania egzekucyjne w sprawach: (...), (...), (...)i (...), na kwoty odpowiednio: 21.420 zł, 17.680, 16.570 zł 18.660 zł, są częściowo skuteczne.
Wskazał, też że pozwani w dniu 23 kwietnia 2013 r. dokonali zapłaty na poczet należności dochodzonej pozwem kwoty 2.000 zł. W ocenie Sądu Rejonowego w świetle dobrowolnej zapłaty przez pozwanych należności wierzycieli w znaczniej kwocie, a także z uwagi na częściowe zaspokojenie należności wierzycieli w prowadzonych przeciwko pozwanej w postępowaniach egzekucyjnych i częściową zapłatę należności w niniejszej sprawie, brak było podstaw do uznania, że zaspokojenie roszczenia będzie utrudnione czy ewentualna egzekucja przeciwko pozwanej E. B., na podstawie orzeczeń wydanych w sprawach V GNc 5804/12 i V GC 1400/12 będzie bezskuteczna, prowadzenie tej egzekucji utrudni czy uniemożliwi wyegzekwowanie należności strony powodowej. Wierzyciel nie podał żadnych konkretnych informacji, dotyczących sytuacji majątkowej pozwanych.
Powyższe postanowienie zaskarżyli w całości zażaleniem powodowie wnosząc o jego zmianę poprzez udzielenie powodom zabezpieczenia i zasądzenie kosztów postępowania.
Powodowie zakwestionowali stanowisko, iż nie został uprawdopodobniony interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia.
Powodowe wskazali, że wobec pozwanej prowadzone są nadal cztery egzekucje na łączną kwotę 74 000 zł., częściowa skuteczność wynika wyłącznie z zajęcia wynagrodzenia za pracę. Okoliczności jednorazowej w przeciągu dwóch lat wpłaty kwoty 2000 zł. , przy należności głównej 37 000 zł. wskazują, że została uregulowana przez rodzinę pozwanego, co przemawia za tezą, że pozwani nie mają środków własnych.
Dalej podnieśli, że na prawdopodobieństwo trudności z wyegzekwowaniem wierzytelności wskazuje łączna kwota wierzytelności dochodzona od pozwanej, przy czym nie ma znaczenia stopień prawdopodobieństwa, ale fakt, iż ono występuje.
Sąd Okręgowy mając na uwadze powyższe zważył, co następuje
Zażalenie powodów nie zasługuje na uwzględnienie, ale z przyczyn wskazanych poniżej.
W oparciu o akta sprawy Sąd Okręgowy ustalił, że w toku wskazanej we wniosku o zabezpieczenie egzekucji dokonano zajęcia nieruchomości pozwanej dla której prowadzona jest księga wieczysta KW (...), jak też nieruchomość pozwanego o nr KW (...). Wobec wstrzymania się tylko przez komornika z dalszymi czynnościami, egzekucja co do tych składników majątku pozwanych nadal się zatem toczy. Jednocześnie nie jest znana wartość rynkowa tych nieruchomości.
Kolejny składnik majątku pozwanego A. S., a to nieruchomość o nr KW (...) obciążony jest hipoteką kaucyjną na kwotę 141 600 zł.
Biorąc pod uwagę treść wniosku o zabezpieczenie jak również treść zarzutów podniesionych w złożonym zażaleniu wypada podnieść, iż przedmiotowy wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie przede wszystkim
z innych przyczyn, niż wskazał to Sąd Rejonowy w Rzeszowie.
Zgodnie z treścią art. 732 k.p.c. w zasadzie zabezpieczenie udzielane jest na wniosek, a w oparciu o treść art. 736 § 1 i § 3 k.p.c. wnioskodawca obowiązany jest wskazać we wniosku sposób, w jaki ma być dokonane zabezpieczenie. Sposób sądowego zabezpieczenia powinien pozostawać w związku z przyszłą realizacją roszczenia w razie jego uwzględnienia o tyle, że ma zapewnić zaspokojenie dochodzonego w pozwie żądania (por. orz. SN z 28.11.1961, II CZ 167/61). Wskazanie sumy zapieczenia limitowane jest wysokością dochodzonego w sprawie roszczenia wraz z należnymi odsetkami, ale tylko do dnia wydania postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia. Suma owa obejmuje również koszty postępowania. Nie można pominąć, iż wskazanie sumy zapieczenia w sprawach o roszczenie pieniężne jest obligatoryjne. Również zaznaczenia wymaga, iż Sąd jest związany granicami wniosku zarówno, co do zakresu jak i sposobu zapieczenia (art. 738 k.p.c.).
Biorąc pod uwagę powyższe oraz treść w/w wniosku powodów w ocenie Sądu Okręgowego nie można w przedmiotowej sprawie udzielić zabezpieczenia poprzez ustanowienie hipotek przymusowych na czterech nieruchomościach do wysokości sumy zabezpieczenia każdej z nich do kwoty 48.143,00 zł
Należy w tym miejscu zauważyć, że aprobowana jest w judykaturze i piśmiennictwie praktyka zabezpieczenia określonej wierzytelności w drodze tzw. repartycji, polegającej na obciążeniu odrębnymi hipotekami wielu nieruchomości dłużnika, tak jednak ,aby suma zabezpieczeń nie przewyższała sumy wierzytelności (por. post. SN z 25.01.2012r, sygn. akt V CSK 47/11 oraz z dnia 11.02.2005r, sygn. akt III CK 203/04).
Z treści wniosku wynika, iż powodowie wnosząc o obciążenie każdej z hipotek do sumy zabezpieczenia kwotą 48.143,00 zł zmierzali do nadzabezpieczenia (por. post. SN z 11.02.2005r, sygn. akt III CK 203/04 oraz z dnia 28.10.2010r, sygn. akt II CSK 218/10).
W tym miejscu wypada podnieść, iż zabezpieczenie hipoteczne musi dotyczyć wierzytelności oznaczonej (art. 65 ust 1 u.k.w.h.) tj. wierzytelności w ustalonej wysokości wynikającej z określonego stosunku prawnego. Podstawowe znaczenie w rozpoznanej sprawie będą miały art. 69 u.k.w.h. i 68 art. u.k.w.h. dotyczące zakresu zabezpieczenia hipotecznego. Wynika z nich, że hipoteka zabezpiecza jedynie wierzytelność pieniężną wyrażoną w oznaczonej sumie, a ponadto także roszczenie o nieprzedawnione odsetki oraz przyznane koszty postępowania. Niedopuszczalne jest, zatem objęcie zakresem zabezpieczenia wielokrotności sumy wierzytelności do czego zmierzali powodowie.
Reasumując złożony przez powodów wniosek o zabezpieczenie przez wpis hipotek przymusowych do pełnej wysokości co do każdej nieruchomości narusza art. 111 1 ust. 1 ustawy z dnia 6.07.1982r o księgach wieczystych i hipotece i prowadzi w konsekwencji do nadzabezpieczenia roszczenia. Ponadto zachowanie uprawnionego wnioskującego o obciążenie wszystkich z w/w nieruchomości pozwanych do maksymalnej wysokości dochodzonej w przyszłości kwoty może wpłynąć niekorzystnie na sytuację finansową i gospodarczą pozwanych ; może to również wpłynąć ujemnie na zdolność kredytową nieruchomości obciążonych. Powyższe okoliczności są o tyle istotne, gdyż Sąd udzielając zabezpieczenia winien mieć na uwadze przesłanki wymienione w art. 730 1 par 3 kpc ( por postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 31.01.2013r , sygn. akt XX GCo 15/13).
Na koniec Sąd Okręgowy podnosi również ,iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia zaistnienia hipoteki przymusowej łącznej , która może powstać tylko na podstawie jednoznacznego przepisu ustawy ; poza tym zasadą jest niedopuszczalność takiej hipoteki , poza dwoma wyjątkami określonymi w art. 111 1 ust 1 u.k.w.h., które w niniejszej sprawie nie wystąpiły.
Powodowie nie żądali obciążenia jedną hipoteką przymusową kilku nieruchomości , co byłoby niedopuszczalne z uwagi na treść art. 111 1 ust. 1 u.k.w.h.
Z uwagi na powyższe Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc oddalił wniesione zażalenie.
Zarządzenie:
I. odpis postanowienia doręczyć pełnomocnikowi powodów i pozwanym ,
II. po wykonaniu pkt I akta zwrócić do Sądu Rejonowego w Rzeszowie, Sądowi Gospodarczemu w Rzeszowie