Treść orzeczenia
Sygn. akt VI Gz 177/15
Postanowienie
Dnia 10 lipca 2015 r.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Anna Walus-Rząsa ( spr.)
Sędziowie: SO Barbara Frankowska
SO Renata Bober
Protokolant: st. sekr. sądowy Magdalena Kamuda
po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2015 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa : S. K. przeciwko (...) S.A. w W. o zapłatę na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu V Wydziału Gospodarczego z dnia 15 kwietnia 2015 r., sygn. akt V GNc 408/15 postanawia: postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do dalszego prowadzenia Sądowi Rejonowemu w Tarnobrzegu V Wydziałowi Gospodarczemu, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Tarnobrzegu Wydział V Gospodarczy stwierdził swą niewłaściwość i sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Mielcu.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, że spór pomiędzy stronami dotyczy kwoty z tytułu zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego. Powód nabył powyższą wierzytelność od S. R. – osoby poszkodowanej w kolizji z pojazdem mechanicznym ubezpieczonym przez pozwanego. Zdaniem Sądu Rejonowego sprawa nie ma charakteru gospodarczego albowiem z akt sprawy nie wynika aby poszkodowany był przedsiębiorcą a uszkodzony pojazd był wykorzystywany przez niego w prowadzonej działalności gospodarczej, co ewentualnie mogłoby być okolicznością, która przemawiałaby za tym, że sprawa ma charakter sprawy gospodarczej. Powód nabywając wierzytelność od poszkodowanego w dalszym ciągu dochodzi odszkodowania wynikającego ze skutków kolizji, albowiem przelew wierzytelności skutkuje jedynie zmianą wierzyciela, a sama wierzytelność przechodzi na nabywcę w takim zakresie i w takim stanie w jakim znajdowała się w chwili przelewu.
Stosownie do art. 2 ustawy z dnia 24 maja 1989 r. o rozpoznawaniu przez sądy spraw gospodarczych – do właściwości sądów gospodarczych należą sprawy ze stosunków cywilnych pomiędzy przedsiębiorcami i w związku z prowadzoną przez nich działalnością gospodarczą. Takiego charakteru nie ma niniejsza sprawa i dlatego powinna być rozpoznana przez sąd cywilny, zgodnie z właściwością miejscową – dlatego też Sąd Rejonowy przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Mielcu w oparciu o art. 200 § 1 kpc.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł powód, zaskarżając je w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Tarnobrzegu V Wydziałowi Gospodarczemu.
Zaskarżonemu postanowieniu powód zarzucił:
1) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mający wpływ na treść zapadłego postanowienia, a sprowadzający się do ustalenia , że sprawa nie ma charakteru gospodarczego,
2) naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 1989 r. o rozpoznawaniu przez sądy spraw gospodarczych poprzez ich niezastosowanie.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący argumentował, że w dniu złożenia pozwu powód i pozwany prowadzili działalność gospodarczą i roszczenie jakie powód posiada względem pozwanego wynika ze stosunku cywilnego między przedsiębiorcami.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje
Zażalenie powoda zasługuje na uwzględnienie.
Wskazać należy, że Sąd Rejonowy błędnie ustalił Sąd właściwy dla rozpoznania sprawy, uznając, że przedmiotowa sprawa nie ma charakteru sprawy gospodarczej.
Zasygnalizować należy, że z analizy orzecznictwa sądów opublikowanego na portalu orzeczeń sądów powszechnych (http://orzeczenia.ms.gov.pl) wynika, że w sprawach o przedmiotowej problematyce wątpliwości czy sprawy te mają charakter gospodarczy ma szereg sądów powszechnych. Tytułem przykładu należy wskazać sprawy powadzone przez Sąd Rejonowy dla Warszawy Śródmieście w Warszawie I Wydział Cywilny (I C 1591/12,I C 2638/12), Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze I Wydział Cywilny (I C 1648/12), Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Śródmieście we Wrocławiu IX Wydział Cywilny (IX C 496/14), Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Śródmieście we Wrocławiu VIII Wydział Cywilny (674/14), Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Śródmieście we Wrocławiu I Wydział Cywilny (I C 1401/13), Sąd Okręgowy w Białymstoku II Wydziału Cywilnego Odwoławczego (II Ca 842/13, II Ca 84/14), Sądu Okręgowego w Elblągu I Wydziału Cywilnego (I Ca 284/13), Sądu Okręgowego w Olsztynie IX Wydziału Cywilnego Odwoławczego (IX Ca 485/13).
Wiele sądów sprawy analogiczne kwalifikuje jako sprawy niegospodarcze, w konsekwencji czego rozpoznają je wydziały cywilne tych sądów, ale i Sądy (...) rozpoznają sprawy, których przedmiotem są wierzytelności z tytułu kosztów najmu pojazdów zastępczych nabyte w drodze cesji. W sprawach tych z reguły jednak poszkodowanymi byli przedsiębiorcy. Bezspornie jednak część spraw o wierzytelności z tytułu kosztów najmu pojazdów zastępczych nabytych w drodze cesji od poszkodowanych przez przedsiębiorców pojazdy te wynajmujące jest rozstrzygana przez Sądy Gospodarcze, mimo że w chwili powstania tej wierzytelności przysługiwała ona podmiotowi nie posiadającemu statusu przedsiębiorcy. Źródłem wątpliwości jest rozbieżna interpretacja przepisu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 1989 r. o rozpoznawaniu przez sądy spraw gospodarczych (Dz.U.2015.127 j.t.) definiującego pojęcie sprawy gospodarczej, a w szczególności czy do „stosunków cywilnych między przedsiębiorcami w zakresie prowadzonej przez nich działalności gospodarczej” należy zaliczyć roszczenie wynikające z umowy ubezpieczenia OC sprawcy szkody, a nabyte od poszkodowanego nie posiadającego statusu przedsiębiorcy.
Sąd Okręgowy Sąd Gospodarczy w Rzeszowie dotychczas stał na stanowisku, że takiego typu sprawy nie są sprawami gospodarczymi (tak min. orzeczenia w sprawach VI Ga 266/14, VI Ga 231/14). Jednakże rozpoznając jedną z kolejnych apelacji tut. Sąd uznał, iż zagadnienie to budzi poważne wątpliwości prawne i przedstawił je do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu. Sąd Okręgowy zapytał „ czy wierzytelność wynikająca bezpośrednio z obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów, nabytą na podstawie umowy przelewu wierzytelności po jej powstaniu od poszkodowanego nie będącego przedsiębiorcą, można uznać za pozostającą, w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 1989 r. o rozpoznawaniu przez sądy spraw gospodarczych, w zakresie prowadzonej przez powoda działalności gospodarczej, której zasadniczym przedmiotem jest wynajem samochodów, co w konsekwencji kwalifikować będzie niniejszą sprawę jako gospodarczą?”.
Rozpoznając powyższe zagadnienie prawne Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2015r. odmówił co prawda podjęcia uchwały (sygn. akt III CZP 12/15), jednakże w ustnym uzasadnieniu (w chwili wydania niniejszego orzeczenia brak uzasadnienia SN na piśmie) przesądził, że tego typu sprawy są sprawami gospodarczymi. Wyjaśnił, iż po obu stronach występują firmy: ubezpieczeniowa i zajmująca się wynajmem aut, a rozliczenie tego wydatku to typowa ich działalność. Zdaniem Sądu Najwyższego po zniesieniu procedury gospodarczej należy do tej kwestii podchodzić funkcjonalnie i elastycznie (zob. Marek Domagalski, Branża zastępczych aut to działalność gospodarcza, Rzeczpospolita z dnia 23.04.2015r. ).
Mając na uwadze najnowsze stanowisko, powagę i autorytet orzeczniczy Sądu Najwyższego, Sąd Okręgowy w niniejszym składzie uznał, uwzględniając także zasadę jednolitości orzecznictwa, iż rozpoznawana sprawa ma charakter gospodarczy w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 1989 r. o rozpoznawaniu przez sądy spraw gospodarczych.
Dlatego też zaskarżone orzeczenie, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy uchylił i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Tarnobrzegu do dalszego prowadzenia. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów znajduje oparcie w art. 108 § 2 k.p.c.