descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt VI GC 343/12

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 09 lipca 2013 r.

Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSO Beata Hass-Kloc

Protokolant: st. sekr. sądowy Joanna Kościak

w W. Oddział Gospodarowania (...) z/s w K. kwotę 226.978,29 zł (słownie: dwieście dwadzieścia sześć tysięcy dziewięćset siedemdziesiąt osiem złotych dwadzieścia dziewięć groszy) z ustawowymi odsetkami od kwot:

- 10.808,49 zł od dnia 11 października 2006 r. do dnia zapłaty,

- 10.808,49 zł od dnia 11 stycznia 2007 r. do dnia zapłaty,

- 10.808,49 zł od dnia 11 kwietnia 2007 r. do dnia zapłaty,

- 10.808,49 zł od dnia 11 lipca 2007 r. do dnia zapłaty,

- 10.808,49 zł od dnia 11 października 2007 r. do dnia zapłaty,

- 10.808,49 zł od dnia 11 stycznia 2008 r. do dnia zapłaty,

- 10.808,49 zł od dnia 11 kwietnia 2008 r. do dnia zapłaty,

- 10.808,49 zł od dnia 11 lipca 2008 r. do dnia zapłaty,

- 10.808,49 zł od dnia 11 października 2008 r. do dnia zapłaty,

- 10.808,49 zł od dnia 11 stycznia 2009 r. do dnia zapłaty,

- 10.808,49 zł od dnia 11 kwietnia 2009 r. do dnia zapłaty,

- 10.808,49 zł od dnia 11 stycznia 2009 r. do dnia zapłaty,

- 10.808,49 zł od dnia 11 października 2009 r. do dnia zapłaty,

- 10.808,49 zł od dnia 11 stycznia 2010 r. do dnia zapłaty,

- 10.808,49 zł od dnia 11 kwietnia 2010 r. do dnia zapłaty,

- 10.808,49 zł od dnia 11 lipca 2010 r. do dnia zapłaty,

- 10.808,49 zł od dnia 11 października 2010 r. do dnia zapłaty,

- 10.808,49 zł od dnia 11 stycznia 2011 r. do dnia zapłaty,

- 10.808,49 zł od dnia 11 kwietnia 2011 r. do dnia zapłaty,

- 10.808,49 zł od dnia 11 lipca 2011 r. do dnia zapłaty,

- 10.808,49 zł od dnia 11 października 2011 r. do dnia zapłaty,

II. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 18.566,00 zł (słownie: osiemnaście tysięcy pięćset sześćdziesiąt sześć złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu w tym kwotę 7.217,00 zł (słownie: siedem tysięcy dwieście siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Uzasadnienie

wyroku z dnia 9 lipca 2013 r. sygn. akt VI GC 343/12

Powód (...) Państwowe S.A. w W. Oddział Gospodarowania (...) z/s w K. złożył pozew przeciwko (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w K. o zapłatę kwoty 226.978,29 zł wraz z ustawowymi odsetkami .

W uzasadnieniu swego żądania podał ,że zawarł z pozwanym umowę z dnia 1.04.1992r na podstawie której pozwany miał mu wpłacić zaliczkowo 10% kosztów budowy budynku mieszkalnego nr (...) w terminie do dnia 30.04.1992r. Ponadto pozwany był zobowiązany do zwrotu pozostałych kosztów związanych z budową tego budynku w formie oprocentowanych kwartalnych rat płatnych w ciągu 20 lat od miesiąca następnego po zasiedleniu mieszkań. Strony ustaliły ,że wysokość oprocentowania na 10 % w skali roku. Powód notą księgową z dnia 29.06.1993r poinformował pozwanego o całkowitym koszcie zadania inwestycyjnego na kwotę 8.646.786.700,00 zł. Powyższe wyliczenie zostało zaakceptowane przez pozwanego. Z uwagi na wniosek pozwanego została mu zawieszona spłata odsetek najpierw do 31.03.1998r , a potem do 31.12.1999r. Powyższa kwota po denominacji wynosi 864.678,67 zł. Pozwany wezwany do jej zapłaty pismem z dnia 28.05.2010r przyznał ,że wpłacił 10 % kosztów budowy i rozpoczął spłacanie pozostałej należności. W związku z tym pozwany zapłacił do chwili obecnej kwotę 86.467,87 zł jako 10 % oraz 336.129,60 zł czyli 40% zadłużenia. Powód próbował polubownego załatwienia sporu przed Sądem Rejonowym w Rzeszowie składając stosowny wniosek w dniu 15.02.2010r. W chwili obecnej powód domaga się zapłaty 21 rat kwartalnych za okres od trzeciego kwartału 2006r do trzeciego kwartału 2011r. Do każdej z 21 rat doliczono 10 % oprocentowanie w skali roku co dało wysokość jednej raty 10.808, 49 zł co w sumie 21 rat daje kwotę 226.978,29 zł .

Pozwany do dnia wniesienia pozwu w/w kwoty nie uregulował.

Z tych też względów pozew stał się konieczny.

Pozwany w sprzeciwie od nakazu zapłaty (k- 12 -13,48 - 50) wniósł o oddalenie powództwa w całości.

W pisemnych motywach strona pozwana stwierdziła ,że powód na podstawie umowy z dnia 1.04.1992r zobowiązał się do dokończenia budowy i przenieść na rzecz nowoutworzonej spółdzielni własność terenów budowlanych wraz z posiadaną dokumentacją . W zamian pozwany zobowiązał się do zapłaty zaliczkowo na konto powoda 10 % kosztów budowy, a ponadto zobowiązała się do zapłaty w ciągu 20 lat od zasiedlenia mieszkań w ratach kwartalnych pozostałe koszty budowy . Poza tym twórcy spółdzielni byli przy tym zapewnieni ,że w przypadku pojawienia się korzystniejszych warunków sprzedaży będą mogli z nich skorzystać. Pozwany wpłacił na rzecz powoda 10 % zaliczkowo , lecz (...) jako nie posiadająca tytułu prawnego do opisanej w/w umowie nieruchomości nie przeniosła na pozwaną własności , a jedynie wydała ją w posiadanie obecnych lokatorów i administrowanie spółdzielni. Pozwany wydał mieszkania lokatorom – pracownikom wskazanym przez (...) . Ponieważ (...) zapewniała pozwaną o woli ostatecznego przeniesienia własności spółdzielcy zobowiązali się wpłacać kwotę o której mowa w par 3 ust 2 w/w porozumienia. Powód mimo uzyskania tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości nie zaoferowała pozwanej przeniesienia własności. Uzależnia

powyższe od wpłacenia kwoty wskazanej w par 3 ust. 2 porozumienia.

W ocenie pozwanego obowiązek zapłaty mógłby być elementem umowy przenoszącej własność , a nie warunkiem zawarcia takiej umowy.

Poza tym pozwany podniósł ,że budynek miał wady , które obniżały jego wartość. Pozwana w celu ich usunięcia poniosła koszty w wysokości 401.708,00 zł.

Pozwany w związku z tym ,że powód nie zaoferował przeniesienia na nią własności pozwany wstrzymał się z spełnieniem świadczenia wzajemnego na podstawie art. 488 par 2 kc. .

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 1.04.`1992r Południowa (...) w K. zawarła Spółdzielnią Mieszkaniową (...) w R. porozumienie w którym na podstawie par 1 Południowa (...) przekaże Spółdzielni odpłatnie tereny budowlane wraz z posiadaną dokumentacją pod budynek nr (...) na osiedlu (...) w R. i ustalenie kosztów związanych z wykupem i dokumentacją oraz partycypacją w uzbrojeniu terenu nastąpi w odrębnym porozumieniu. W par 2 w/w strony zapisały , iż Południowa (...) dokończy budowy mieszkalnego nr (...) i przekaże go Spółdzielni w momencie odbioru budynku od wykonawcy. W par 3 zaś w/w strony postanowiły ,że Spółdzielnia zapłaci zaliczkowo 10 % kosztów budowy do dnia 30.04.1992r na rzecz Południowej (...); natomiast w ust. 2 zawarto ,że Spółdzielnia zwróci Dyrekcji pozostałe koszty budowy w ciągu 20 lat w ratach kwartalnych do 10 dni po upływie kwartału. Rozpoczęcie spłaty nastąpi od miesiąca następnego po zasiedleniu mieszkań. Oprocentowanie zadłużenia

będzie wynosiło 10 % w stosunku rocznym ( dowód: porozumienie k- 37).

Pismem z dnia 09.09.1992r Południowa (...) poinformowała Spółdzielnię

o zgodzie na zaproponowany sposób odbioru i przekazania mieszkań lokatorom ( k- 61).

W dniu 29.06.1993r Południowa (...) wystawiła notę księgową (k- 38) mocą której obciążyła Spółdzielnię 8.646.786.700 zł jako koszt całkowitego zadania inwestycyjnego.

W piśmie z dnia 24.05.1993r ( k- 57) i z dnia 31.12.1998r (...) wyraziło zgodę na odroczenie spłatę należności odsetkowych za okres najpierw do

końca 1993r, a potem do dnia 31.12.1999r (k- 39).

W dniu 12.12.1999r ( k- 53) (...) wystosowała pismo do Spółdzielni w którym podniosła m. in. ,że do tej pory pozwana spłaciła 40 % pozostałych kosztów budowy i w związku z tym brak jest podstaw do sprzedaży mieszkań na zasadach określonych w ustawie z dnia 17.12.1998r o zmianie ustawy o przedsiębiorstwie państwowym (...) .

Pismem z dnia 17.12.2001r (k- 51) powód skierował do pozwanego pismo w którym odniesiono się do przeniesienia własności na rzecz Spółdzielni.

W okresie od 1993r do 1999r strony wymieniały korespondencję dotyczącą

wyjaśnienia kwestii własnościowych i sprawowanego przez pozwaną zarządu

( dowód: pisma k- 54-55,56,57,58 ,59,60,62,63,65).

W dniu 26.04.1993r odbyło się posiedzenie Spółdzielni , której przedmiotem były wady jakie ujawniły się w wybudowanym budynku ( k- 67).

Pismem z dnia 28.05.2010r pełnomocnik Spółdzielni wystosował pismo (k- 40) do (...) w której m. in. podał , że Decyzją Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 4.09.1994r Dyrektor Generalny (...) został zobowiązany do nieodpłatnego przekazania przedmiotowego mienia na rzecz Spółdzielni pod warunkiem zwrotu nakładów finansowych poniesionych przez Południową (...) na opracowanie dokumentacji i budowy domu

( dowód : pismo z dnia 28.05.2010r , decyzja z dnia 14.09.1994r ,k- 99).

W dniu 03.02.2010r (...) S.A. skierowała do Sądu Rejonowego w Rzeszowie

wniosek o zawezwanie do próby ugodowej przeciwko pozwanemu o zapłatę kwoty 528.550,00 zł ( dowód: wniosek k- 41).

Przedstawione przez strony dowody w postaci dokumentów Sąd ocenił jako wiarygodne, albowiem żadna ze stron ich nie kwestionowała , a poza tym tworzą razem logiczną i spójną całość, wzajemnie się uzupełniając.

Ponadto Sąd przyznał walor wiarygodności przesłuchanym w toku niniejszego postępowania świadkowi i stronie pozwanej, albowiem ich zeznania nie tylko wzajemnie się uzupełniają , ale również znajdują

one odzwierciedlenie w pozostałych dowodach zalegających w aktach sprawy.

Niemniej jednak w zakresie zeznań świadka Z. K. należy wziąć pod uwagę ,że Sąd nie dysponował zeznaniami osoby , która reprezentowała Południową (...) przy zawieraniu porozumienia z dnia 1.04.1992r i należy oceniać je jako jego subiektywną ocenę intencji stron i cel zawieranego wówczas porozumienia; szczególnie ,iż z literalnego brzmienia w/w porozumienia nie wynika , aby zapłata kwoty ujętej w par. 3 ust. 2 była uzależniona od przeniesienia na rzecz Spółdzielni własności przedmiotowej nieruchomości. Poza tym świadek wprost zeznał , iż w momencie zawierania tegoż porozumienia żadna z stron , które je zawierały nie wiedziała jak to z tą kwestią będzie w przyszłości ( k- 125, 126).

Sąd oddalił dowód z zeznań świadków zawnioskowanych przez pozwanego w sprzeciwie od nakazu zapłaty na okoliczności tam wskazane i sprecyzowane przez pozwanego w piśmie z dnia 26.11.2012r ( k- 81) jako nie mających znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy po myśli art. 227 kpc i art. 233 par 1 kpc.

Sąd Okręgowy mając na uwadze powyższe zważył, co następuje

Na wstępie należy podnieść, że jeśli strona powodowa udowodniła fakty przemawiające za zasadnością powództwa, to na stronie pozwanej spoczywał ciężar udowodnienia ekscepcji i faktów uzasadniających jej zdaniem oddalenie powództwa (por. wyrok SN z dnia 20.04.1982 sygn. akt I CR 79/82 niepublikowane).

Odnosząc się do kwestii podniesionej przez pozwanego w sprzeciwie od nakazu zapłaty należy podnieść ,że zapisy porozumienia z dnia 1.04.1992r w par 1 i 3 ust. 2 w literalnej wykładni nie budzą wątpliwości ,że pozwany miał obowiązek zapłacić (...) tytułem wynagrodzenia za wybudowany budynek najpierw zaliczkę w wysokości 10 % , a potem resztę tej należności

w ciągu 20 lat w kwartalnych oprocentowanych ratach, co nastąpi od miesiąca następnego po zasiedleniu mieszkań. Natomiast w kwestii wykupu terenu i zapłaty za wykonaną przez Południową (...) dokumentację i partycypacji w uzbrojeniu terenu strony miały zawrzec odrębne porozumienie. W świetle powyższego niniejsze porozumienie było jedynie

rozliczeniem pomiędzy stronami kosztów budowy i niczym więcej. Brak jest podstaw , aby z jego treść wywieść ,że miało ono gwarantować Spółdzielni

bez zrealizowania jego postanowień ujętych w par. 3 ust. 2 tegoż porozumienia przeniesienie własności budynku przez (...) na jej rzecz; przeczy o tym treść zapisu par 1 tegoż porozumienia (k- 37).

Za taką interpretacją przemawia również treść Decyzji Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14.09.1994r ( k- 99) z której jednoznacznie wynika ,że warunkiem nieodpłatnego przekazania na rzecz Spółdzielni mienia w postaci działki wraz z budynkiem jest uzyskanie od Spółdzielni zwrotu nakładów finansowych poniesionych przez Południową (...) na opracowanie dokumentacji technicznej i budowę domu.

Również za taką oceną powyższego wynika sposób realizacji w/w porozumienia gdzie pozwana Spółdzielnia płaciła bez żadnych zastrzeżeń i wątpliwości na rzecz powoda kwartalne oprocentowane raty wynikające z zapisu par 3 ust. 2 w/w porozumienia ; co w konsekwencji doprowadziło do wpłacenia na rzecz powoda w sumie kwoty 336.129,60 zł co przyznał sam pozwany w piśmie z dnia 28.05.2010r ( k- 40) oraz powód w pozwie.

W tej sytuacji nie można mówić ,że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z warunkami o których stanowi art. 488 par 2 kc , albowiem pozwana Spółdzielnia otrzymała świadczenie niepieniężne w postaci wybudowanego budynku , a więc to co miała zagwarantowane w porozumieniu z dnia 1.04.1992r i za co miała spełnić świadczenie wzajemne w postaci zapłaty wskazanego tam wynagrodzenia określonego według zasad tam wymienionych - w par 3 ust 1,2 w/w porozumienia. Zdaniem Sądu przedmiotowe porozumienie z dnia 1.04.1992r należy oceniać jako umowę o roboty budowlane , co do której brak jest szczególnych uwarunkowań w zakresie formy ( art. 648 par 1 kc).

Ponadto oceniając powyższe nie można pominąć zapisów art. 41 do 43 Ustawy z dnia 8.09.2000r o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa (...) z których wynika ,ze (...) nie może sprzedać lokalu poza procedurą wskazaną w /w przepisach ( por wyrok

z uzasadnieniem SN z dnia 23.11.2005r , II CK 248/05 ).

Zdaniem Sądu zapłata należności wynikającej z w/w porozumienia będzie podstawą do wykupu mieszkań na zasadach określonych w/w ustawie z dnia 8.09.2000r.

Ostatnią kwestią , którą należy podnieść w niniejszej sprawie z uwagi na zarzut pozwanego podniesiony w sprzeciwie od nakazu zapłaty jest sprawa wad jakie zostały ujawnione w tym budynku. Mając na uwadze treść art. 656 kc w zw. z art. 637 kc i art. 638 kc w zw. z art. 568 par 1 kc wypada tylko zaznaczyć ,że skoro wady te były już znane pozwanemu w 1993r ( k- 67)i pozwany nie wskazywał konkretnie ,że odnosi się to do innych wad co do których w/w terminy z rękojmi zostały zachowane brak było podstaw do przeprowadzania dowodu z zeznań świadków na te okoliczności ; poza tym strona pozwana nie podniosła w związku z powyższym żadnych konkretnych

zarzutów, które by musiały być rozpoznane przez sąd jako realizacja jej uprawnień wynikających bądź to z rękojmi , bądź też odszkodowawczych

( art. 566 kc).

Mając na uwadze powyższe Sąd uwzględnił powództwo w całości po myśli powołanych wyżej przepisów oraz art. 353 1 kc; szczególnie ,że pozwany nie kwestionował wysokości żądanych przez powoda kwot, ani terminów ich wymagalności.

O odsetkach Sąd orzekł po myśli art. 481 kc.

Orzeczenie o kosztach procesu znajduje uzasadnienie w treści art. 98 par 1 kpc w zw. z art. 99 kpc.

Zarządzenie :

- odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełn. pozwanej,

-kal. 14 dni