Treść orzeczenia
Sygn. akt VI Ga 90/13
Postanowienie
Dnia 13 czerwca 2013 r.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Anna Walus-Rząsa
Sędziowie: SO Anna Harmata
SR del. M. Z.(spr.)
Protokolant: st. sekr. sądowy Joanna Mikulska
Sygn. akt V Gzd 12/12
po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2013 r. w Rzeszowie na rozprawie sprawy z wniosku Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z udziałem M. B. o orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej na skutek apelacji dłużnika na postanowienie Sądu Rejonowego w Krośnie V Wydziału Gospodarczego z dnia 17 stycznia 2013 r., sygn. akt postanawia: oddalić apelację. Uzasadnienie postanowienia z dnia 13.06.2013 r. Wnioskodawca Skarb Państwa reprezentowany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. wniósł o orzeczenie względem dłużnika M. B. zakazu prowadzenia działalności gospodarczej… na podstawie art. 373 ustęp 1 pkt 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, podając w uzasadnieniu , iż uczestnik od 1999 roku prowadzi działalność gospodarczą i na dzień 15.10.2012 r. jego zobowiązania względem Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. wynoszą 604.748,54 zł z tytułu należności podatkowych, a ponadto względem Banku (...) S.A. w kwocie 39.124,41 zł oraz względem ZUS w kwocie 40.596,39 zł, przy czym względem tych dwóch ostatnich wierzycieli najstarsze wierzytelności dotyczą roku 2010. SR w Krośnie Wydział V Gospodarczy na rozprawie dopuścił dowód z listy zaległości oraz raportu dokumentu podmiotu z dnia 15.10.2012 r. na okoliczność zadłużenia uczestnika M. B., przy czym uczestnik oświadczył, iż nie kwestionuje istniejącego zadłużenia oraz iż w ciągu roku jest w stanie spłacić 500.000,00 zł. Na rozprawie wniósł o oddalenie wniosku. Postanowieniem z dnia 17.01.2013 r. sygn. akt V Gzd 12/12 sąd rejonowy pozbawił M. B. prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej, reprezentanta lub pełnomocnika w spółce handlowej, w przedsiębiorstwie państwowej, w spółdzielni, w fundacji lub w stowarzyszeniu na okres 3 lat oraz nakazał ściągnąć od dłużnika na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Krośnie kwotę 100,00 zł tytułem opłaty od wniosku. W uzasadnieniu wyroku sąd ten powołując się na bezsporne między stronami zadłużenie uczestnika względem trzech podmiotów stwierdził, iż dłużnik jest niewypłacalny w myśl art. 11 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, ponieważ nie wykonuje swych wymagalnych zobowiązań. Zgodnie art. 21 ust. 1 cyt. ustawy dłużnik obowiązany był złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości nie później niż w terminie 2 tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, co nastąpiło co najmniej w 2010 r., zatem zasadnym było w myśl art. 373 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, itd. względem uczestnika na okres 3 lat. Kosztami opłaty od wniosku obciążył dłużnika zgodnie z art. 113 ustęp 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Powyższe postanowienie apelacją zaskarżył uczestnik i wniósł:
- o niepozbawianie go prawa prowadzenie działalności gospodarczej, itd. oraz zasądzenie na jego rzecz od wnioskodawcy kosztów postępowania, ewentualnie:
- uchylenie postanowienia do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu apelacji zarzucił, iż orzeczenie zakazu w myśl art. 373 ustęp 1 nie jest obligatoryjne, lecz fakultatywne, a sąd w takim postępowaniu winien ustalić, czy uchybienie w złożeniu wniosku o upadłość było spowodowane brakiem wiedzy dłużnika i nieświadomością. Uczestnik jest prostym rzemieślnikiem i nie zna się na przepisach prawa upadłościowego, zatem brak złożenia wniosku było wynikiem niewiedzy oraz nieświadomości.
W odpowiedzi na apelację wnioskodawca wniósł o jej oddalenie i uzasadnił, iż dłużnik jest profesjonalnym uczestnik obrotu gospodarczego od 1999 roku i od takiego uczestnika wymaga się podwyższonej staranności działania. Niewiedza o obowiązku złożenia wniosku o upadłość, nieznajomość przepisów prawa świadczy o niedbalstwie dłużnika, niedochowaniu należytej staranności wymaganej od profesjonalisty.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje
Apelacja uczestnika M. B. nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie podnieść należy, iż stan faktyczny ustalony przez SR w Krośnie nie był kwestionowany przez skarżącego, okoliczności naprowadzone we wniosku nie były między stronami sporne, a wynika z nich, iż dłużnik M. B. nie reguluje swych wymagalnych zobowiązań w stosunku do 3-ech podmiotów, tj. Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego, ZUS oraz banku (...) S.A. od 2010 r.
Podstawą do ogłoszenia upadłości w myśl art. 11 jest sytuacja, kiedy dłużnik nie spełnia przynajmniej swych dwóch wymagalnych zobowiązań, co ma miejsce w przypadku uczestnika M. B.. Powyższa okoliczność nakazywała mu w myśl art. 21 Prawa upadłościowego i naprawczego złożenie w terminie 2 tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, złożenie wniosku do sądu o ogłoszenie upadłości. Uczestnik M. B. takiego wniosku nie złożył. Przepis art. 373 ustęp 1 pkt 1 uprawniał w takiej sytuacji sąd do orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej względem dłużnika , który ze swej winy nie złożył w w/w terminie wniosku o upadłość, przy czym przy orzekaniu zakazu sąd bierze pod uwagę stopień winy oraz skutki podejmowanych działań, w szczególności obniżenie wartości ekonomicznej przedsiębiorstwa i rozmiar pokrzywdzenia wierzycieli. Nieznajomość przepisów prawa, a zwłaszcza przepisów prawa upadłościowego przez przedsiębiorcę stanowi wprost okoliczność świadczącą o winie uczestnika, biorąc pod uwagę, iż działalność gospodarczą prowadzi od dłuższego czasu: ponad 10 lat. Upadłość niewypłacalnego przedsiębiorcy służy ochronie interesów majątkowych wierzycieli, a zatem dłużnik nie może zasłaniać się nieznajomością obowiązków wynikających z tychże przepisów, a zwłaszcza podstawowego, polegającego na terminowym złożeniu wniosku o upadłość, co służy właśnie najpełniejszej ochronie wszystkich wierzycieli tegoż dłużnika, umożliwiając im zaspokojenie swych wierzytelności oraz niepogłębianiu zadłużenia dłużnika. Zważyć przy tym należy, iż sąd I instancji, orzekając taki zakaz, ustalił go na okres najkrótszy, jaki ustawa przewiduje, tj. 3 lata. Sąd II instancji miał nadto na względzie przepis art. 377 Ustawy prawo upadłościowe i naprawcze, który stanowi o negatywnej przesłance orzeczenia zakazu: Nie orzeka się zakazu, o którym mowa w art. 373, jeżeli postępowanie w tej sprawie nie zostało wszczęte w terminie roku od dnia umorzenia lub zakończenia postępowania upadłościowego albo oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości na podstawie art. 13, a gdy wniosek o ogłoszenie upadłości nie był złożony, w terminie trzech lat od dnia, w którym dłużnik obowiązany był taki wniosek złożyć. Skoro stan niewypłacalności uczestnika powstał w 2010 r., co nie było kwestionowane przez dłużnika, a wniosek o orzeczenie zakazu został złożony w dniu 16.10.2012 r., a więc przed upływem 3-letniego terminu, zatem nie zaszła negatywna przesłanka do orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, którą sąd bierze pod uwagę z urzędu.