Treść orzeczenia
Sygn. akt VI Ga 378/16
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 9 marca 2017 r.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Andrzej Borucki
Sędziowie: SO Beata Hass-Kloc
SO Marta Zalewska (spr.)
Protokolant: st.sekr.sądowy Małgorzata Zawiło
po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2017 r. w Rzeszowie na rozprawie sprawy z powództwa: (...) Spółka z o.o. z siedzibą w Ś. przeciwko: (...) S.A. w W. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego co do punktu I i II wyroku Sądu Rejonowego w R. V Wydziału Gospodarczego z dnia 13 września 2016 r., sygn. akt V GC 2332/15
I. oddala apelację,
II. zasądza od pozwanego (...) S.A. w W. na rzecz powoda (...) Spółki z o.o. w Ś. 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.
Sygn. akt V Ga 378/16
Uzasadnienie wyroku z dnia 9.03. 2017 r.
Powód (...) Sp. z o.o. w Ś. wniósł o zasądzenie od pozwanego (...) S.A. w W. kwoty 1285,35 zł z ustawowymi odsetkami i kosztami postępowania z tytułu wynajmu pojazdu zastępczego.
W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu. Pozwany uznał w własną odpowiedzialność, co do zasady za powstała szkodę, zakwestionował stawkę, wskazując na częściowe spełnienie do kwoty 1420,65 zł brutto po stawce 105 zł netto za 11 dni. A ponadto wskazał, że poszkodowany po zgłoszeniu szkody został poinformowany o możliwości najmu pojazdu zastępczego bezgotówkowo oraz o stawkach najmu stosowanych przez współpracującą z pozwanym wypożyczalnię w wysokości 105 zł netto za dobę. Zakwestionował też stawkę wynajmu jako wygórowaną.
Sąd Rejonowy w R. w dniu 13.09.16r. wydał wyrok, którym uwzględnił powództwo w całości. Podstawą wydanie wyroku były następujące ustalenia faktyczne i ich ocena prawna:
W wyniku zdarzenia komunikacyjnego uszkodzeniu uległ samochód A. R. 166 należący do P. W.. Sprawca szkody był ubezpieczony w ramach odpowiedzialności OC w przedsiębiorstwie pozwanego. Wobec niemożności korzystania przez poszkodowanego z pojazdu, w związku z jego uszkodzeniem, oraz z uwagi na brak innego samochodu, poszkodowany najął od powoda (...) Sp. z o. o. w Ś. pojazd zastępczy tej samej klasie co uszkodzony tj O. (...) (klasa C) , na okres 11 dni to jest na okres naprawy na kwotę 246 zł brutto za dzień. Pozwany zapłacił częściowo odszkodowanie z tytułu najmu pojazdu zastępczego w kwocie 1420,65 przyjmując dobową stawkę czynszu na kwotę 105,00 zł netto, uznając okres trwania naprawy w ilości 11 dni za zasadny. Wierzytelność z tytułu najmu pojazdu zastępczego poszkodowany przeniósł na rzecz I. spz.o.o. w Ś. na podstawie umowy cesji zawartej w formie pisemnej.
W trakcie dokonywania czynności związanych ze zgłoszeniem szkody pozwane towarzystwo ubezpieczeń nie zaoferowało poszkodowanemu możliwość zorganizowania najmu pojazdu zastępczego ani nie poinformowało po jakich stawkach dokonuje najmu – tego rodzaju konstatacja wynika z faktu, że przedłożone nagranie jest na tyle nieczytelne, że powyższych faktów nie da się odsłuchać.
Powód wykazał, że poniesione przez niego koszty w zakresie wynajmu pojazdu zastępczego w były celowe i ekonomicznie uzasadnione w kontekście stawki w kwocie 246 zł brutto. Zważyć bowiem należy, iż co prawda poszkodowany nie ma obowiązku poszukiwania wynajmującego, oferującego najtaniej swe usługi ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2002 r., I CKN 1466/99 OSNC 2003, nr 5, poz. 64 oraz III CZP 32/03 ), to jednak obowiązany jest zachować się sposób, który nie będzie prowadził do zwiększenia rozmiaru szkody. Poszkodowany zmuszony sytuacją najął pojazd na rynku za cenę rynkową a (...) nie wykazało, że ta rynkowa cena najmu jest rażąco wyższa od stawek średnich, dlatego Sąd uznał te stawki za nienaruszające zasady minimalizacji szkody m.in. na skutek zachowania (...). W niniejszej sprawie Sąd nie dysponował dowodem oferty najmu pojazdu zastępczego wystosowanej przez (...), która podawałaby stawki po jakich (...) zawiera umowy ze stowarzyszonymi wypożyczalniami. Wbrew twierdzeniom pozwu w nagraniu ani raz nie pada informacja o stawkach a tylko o możliwości najmu. Reasumując pozwany nie wykazał, aby zaoferował najem w sposób nieskrępowany na czas naprawy oraz by poinformował o stawkach, jakie stosują wypożyczalnie z nim stowarzyszone. Biegły w niekwestionowanej opinii pisemnej ustalił., że średnie stawki najmu pojazdu należącego do segmentu C+ przy najmie powyżej dni 7 mieszczą się w kwocie 226 zł brutto a powód najmował pojazd nieznacznie drożej bo po 246 zł. Należało więc uznać, że stawka powoda w żadnej mierze nie odbiegała od stawek średnich.
Powyższy wyrok apelacją zaskarżył pozwany. Wniósł o uzupełnienie postępowania dowodowego i przesłuchanie w charakterze świadka P. W. na okoliczność poinformowania poszkodowanego o możliwości bezpłatnego zorganizowania najmu pojazdu zastępczego i uzyskania informacji o akceptowanych przez ubezpieczyciela stawkach za wynajem pojazdu zastępczego. Ponadto zarzucił naruszenie art. 361 kc i art. 363 kc , 233 § 1 kpc, 217 § 2 kpc i 316 § 1 kpc. Uzasadnił, iż sąd nie wyjaśniając sprawy wydał wyrok nie przeprowadzając dowodu z zeznań świadka (oddalił wniosek dowodowy w tym przedmiocie). Zdaniem pozwanego nagranie rozmowy w 17 minucie zawiera wyraźną informację o możliwości bezpłatnego wynajęcia pojazdu oraz akceptowalnych przez (...) stawkach. Poszkodowany nie korzystając z oferty (...) przyczynił się do zwiększenia rozmiarów szkody zawierając umowę najmu u innego podmiotu bez weryfikacji stawki. Wniósł o zmianę wyroku i oddalenie powództwa oraz zasadzenie kosztów procesu za obie instancje.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje
Apelacja pozwanego podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 kpc. Sąd odwoławczy co do zasady podziela argumentację pozwanego, iż wniosek dowodowy złożony przez niego przed sądem I instancji z zeznań świadka P. W. jako poszkodowanego w sprawie na okoliczność, iż pozwany zaproponował mu bezkosztowe wynajęcie pojazdu oraz poinformował o stawkach aprobowanych przez (...) miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w myśl art. 227 kpc, zwłaszcza, iż przebieg rozmowy telefonicznej utrwalonej na nośniku elektronicznym CD był w tym przedmiocie niemal w całości niesłyszalny, co potwierdza Sąd Okręgowy po odsłuchaniu całego nagrania rozmowy. Wbrew tezie sądu I instancji nie można było z góry przesądzić, iż poszkodowany słuchany w charakterze świadka nie potwierdzi oferty najmu po stawkach (...). W świetle braku czytelnego nagrania treści rozmowy, brak też było podstaw do uznania przez Sąd, iż przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka na treść rozmowy doprowadzi do wydłużenia postępowania (art. 217 § 3 kpc). Zarzut procesowy poczyniony przez pozwanego z tego tytułu w apelacji nie mógł jednak zostać uwzględniony przez Sąd Okręgowy. Zważyć bowiem należy, iż postanowienie Sądu co do oddalenia wniosku dowodowego z zeznań tego świadka zostało wydane na rozprawie w dniu 13.09.2016r., na którą to rozprawę nie stawił się pełnomocnik pozwanego. Tym samym pozwany pozbawił się możliwości złożenia zastrzeżenia w trybie art. 162 kpc odnośnie tej decyzji procesowej sądu. Zgodnie z treścią tegoż przepisu jeżeli strona nie złoży stosownego zastrzeżenia, nie można skutecznie na etapie apelacji wywodzić zarzutów procesowych w zakresie naruszenia przez sąd I instancji przepisów prawa procesowego, co pozwalałoby sądowi II instancji na uzupełnienie postępowania dowodowego i przeprowadzenie wnioskowanego przez stronę dowodu wbrew decyzji dowodowej sądu I instancji, ewentualnie uchylenie wyroku sądu I instancji celem uzupełnienia postępowania dowodowego. W tych okolicznościach Sąd Rejonowy poczynił prawidłowe ustalenia, z których wynika, iż po pierwsze poszkodowany nie otrzymał oferty bezkosztowego wynajmu pojazdu zastępczego, po drugie stawka najmu zastosowana przez powoda nie była rażąco wygórowana i znajdowała odzwierciedlenie na lokalnym rynku, co potwierdził biegły sadowy przed sądem I instancji. Dodać należy, iż z niewyraźnego zapisu treści rozmowy (17:15 minut) sąd II instancji był w stanie jedynie wysłuchać następujących zdań: „ czy jest Pan zainteresowany najmem samochodu zastępczego na czas naprawy auta (…) ja tylko informuję, że zwrot kosztów (…) zależny od czasu najmu i klasy (…) klasa A od 99 do 100, klasa B od 100 do 115złotych”. Powyższa treść nie uzasadniała postawienia tezy, iż ubezpieczyciel zaoferował powodowi bezkosztowy najem pojazdu po wyżej wymienionych stawkach, a samo poinformowanie o akceptowalnych przez ubezpieczyciela stawkach wynajmu pojazdu nie wywiera skutków prawnych w zakresie ograniczenia odpowiedzialności odszkodowawczej ubezpieczyciela z tytułu OC sprawcy szkody do w/w wysokosci, bowiem ubezpieczyciel nie może limitować poszkodowanemu stawek najmu, a poszkodowany ma prawo wynająć pojazd zastępczy u dowolnego wynajmującego w granicach stawek rynkowych, co sąd ustalił na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego.
O kosztach postępowania apelacyjnego sąd orzekł na podstawie art. 108 kpc w zw. z art. 98 § 1 i 3 kpc, który to koszt stanowiła połowa minimalnego wynagrodzenia radcowskiego za II instancję według stawki obowiązującej w dacie złożenia apelacji.