Treść orzeczenia
Sygn. akt VUa 18/14
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 26 czerwca 2014 r.
Sąd Okręgowy w Opolu
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Wojciech Sabat
Sędziowie: SSO Ewa Grabińska (spr.)
SSO Wanda Grochecka
Protokolant: sekr. sądowy Elżbieta Kielanowska
po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2014 r. w Opolu na rozprawie sprawy z wniosku B. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o jednorazowe odszkodowanie i świadczenie rehabilitacyjne na skutek apelacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Rejonowego w Opolu Wydziału IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 lutego 2014 r. sygn. akt IVU 671/12 oddala apelację Na oryginale właściwe podpisy.
Uzasadnienie
Wnioskodawca B. B. w odwołaniu od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 31 października 2012r. nr (...) oraz decyzji z dnia 26 lipca 2012r. nr (...), domagał się ich zmiany i przyznania po ostatecznej modyfikacji prawa do jednorazowego odszkodowania za dalszy 4% uszczerbek na zdrowiu oraz wnosił o przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego z uwagi na dolegliwości o podłożu psychiatrycznym od dnia 20 czerwca 2012r. na okres 12 miesięcy, w związku z wypadkiem przy pracy jakiemu uległ w dniu 21 grudnia 2011 r.
Pierwotnie, w uzasadnieniu odwołania od decyzji ustalającej prawo do jednorazowego odszkodowania na poziomie 6.800 zł (adekwatnie do ustalonego 10% uszczerbku na zdrowiu spowodowanego skutkami wypadku przy .pracy z dnia 21 grudnia 2011 r.) wnioskodawca wskazał, iż nie zgadza się ze wskazanym uszczerbkiem na zdrowiu, brakiem wyszczególnienia za co jest uszczerbek na zdrowiu i jakie urazy zostały uznane przez ZUS O.. Dodatkowo, uzasadniając stanowisko w zakresie prawa do świadczenia rehabilitacyjnego, wnioskodawca wskazał, iż orzeczenie negatywne Komisji Lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych uniemożliwiało wnioskodawcy ukończenie leczenia i rehabilitacji.
W odpowiedzi na odwołanie od decyzji z dnia 31 października 2012r. nr (...) organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania podnosząc, iż decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami, a odszkodowanie zostało wyliczone stosownie do wysokości 10% uszczerbku na zdrowiu, ustalonego przez lekarza orzecznika.
Ustosunkowując się do odwołania wnioskodawcy od decyzji z dnia 26 lipca 2012. nr (...), organ rentowy wskazał, iż odmówił prawa do świadczenia rehabilitacyjnego z uwagi na orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który ustalił że B. B. nie jest niezdolny do pracy.
Sprawa o jednorazowe odszkodowanie wnioskodawcy o sygnaturze IV U 671/12 została połączona przez Sąd I instancji ze sprawą o świadczenie rehabilitacyjne o sygnaturze IV 672/14 do wspólnego rozpoznania .
W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Sąd I instancji ustalił następujący stan faktyczny:
B. B., prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą Handel (...) B. B., w dniu 21 grudnia 20lir. udał się samochodem osobowym, należącym do jego kolegi po towar do K.- Z., około godziny 5.55 wracał wraz z B. C. do K. autostradą (...) samochodem osobowym O. (...), należącym do B. C.. Zjechał z autostrady w kierunku S. ok. godz.6.55. B. B. najprawdopodobniej zasnął prowadząc samochód, samego wypadku nie pamięta, stracił przytomność. Został zabrany przez pogotowie ratunkowe z miejsca wypadku do Szpitala (...) w S. na oddział Chirurgii ogólnej. Tam wykonano badania-stwierdzono stłuczenie głowy i kręgosłupa, wstrząśnienie mózgu, ranę tłuczoną głowy. B. B. przebywał w szpitalu od 21 grudnia 2011r. do 24 grudnia 2011r., następnie przebywał na zwolnieniu lekarskim. Z uwagi na niezdolność do pracy, wnioskodawca do dnia 19.06.2012 roku, pobierał zasiłek chorobowy z ubezpieczenia wypadkowego przez łączny okres 182 dni.
W dniu 28 lutego 2012r. została sporządzona przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w O. karta wypadku, w której uznano, że w dniu 21 grudnia 2011r. B. B. uległ wypadkowi przy pracy w czasie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.
U wnioskodawcy rozpoznano stan po urazie głowy ze wstrząśnieniem mózgu, stan po złamaniu kompresyjnym trzonu L3, bez istotnego ograniczenia ruchomości z nawrotowym zespołem bólowym, stan po skręceniu odcinka szyjnego kręgosłupa, stan po złamaniu czterech zębów w obrębie żuchwy i szczęki, oraz zaburzenie stresowe pourazowe.
Wnioskodawca, w związku z wypadkiem w dniu 21 grudnia 2011r., doznał długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w zakresie kręgosłupa w wysokości 5% oraz z przyczyn psychiatrycznych w wysokości 9%. Łączny uszczerbek na zdrowiu, stanowiący skutek wypadku, wyniósł 14%.
Po dniu 19.06.2012 roku wnioskodawca odzyskał zdolność do wykonywanego zatrudnienia.
Decyzją z dnia 31 października 2012r. nr (...), organ rentowy przyznał wnioskodawcy odszkodowanie w łącznej kwocie 6.800 zł oraz ustalił, iż uszczerbek na zdrowiu wynosi 10%.
Decyzją z dnia 26 lipca 2012r. nr (...), organ rentowy odmówił wnioskodawcy prawa do świadczenia rehabilitacyjnego.
W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Sąd Rejonowy w Opolu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 13 lutego 2014r. zmienił zaskarżona decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 31 października 2012r. i przyznał wnioskodawcy B. B. prawo do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy z dnia 21 grudnia 2011 roku w kwocie 2.720 zł za dalszy 4% uszczerbek na zdrowiu, wobec ostatecznie ustalonego 14% uszczerbku na zdrowiu i oddalił odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 26 lipca 2012r.
W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż przedmiotem niniejszego sporu zostało objęte prawo wnioskodawcy do jednorazowego odszkodowania i świadczenia rehabilitacyjnego z tytułu wypadku przy pracy z dnia 21 grudnia 2011r.
Ostatecznie poza sporem pozostawał fakt, iż wnioskodawca dnia 21 grudnia 2011 roku doznał wypadku przy pracy. Przesłanki uznania danego zdarzenia za wypadek przy pracy nie były kwestionowane przez strony postępowania. Zdarzenie z dnia 21 grudnia 2011r. niewątpliwie było zdarzeniem nagłym powodującym uraz, związanym z pracą i wywołanym przyczyną zewnętrzną. Sporną kwestią pozostawała natomiast wysokość procentowego uszczerbku na zdrowiu jakiego wnioskodawca doznał w wyniku owego zdarzenia. Zgodnie z art. 11 ust. 1-3 ustawy z dnia 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2002 roku, nr 199, poz. 1673) ubezpieczonemu, który wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, przysługuje jednorazowe odszkodowanie. Przy czym za stały uszczerbek na zdrowiu uważa się takie naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu nie rokujące poprawy, natomiast za długotrwały uszczerbek na zdrowiu uważa się takie naruszenie czynności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu na okres przekraczający sześć miesięcy, mogące jednak ulec poprawie.
W celu ustalenia wielkości doznanego uszczerbku, Sąd zasięgnął opinii biegłych sądowych z zakresu neurologii, ortopedii, chirurgii szczękowej i psychiatrii. Na tej podstawie Sąd ustalił, że uszczerbek ha zdrowiu B. B., spowodowany wypadkiem przy pracy wynosi 14 %.
Z uwagi na bezsporny fakt, iż wypadek spowodował u wnioskodawcy uszkodzenie kilku narządów lub układów, sąd miał na uwadze brzmienie § 9 ust.1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, tryb postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania (Dz. U nr 234, poz. 1974). Zgodnie z owym przepisem prawa, w takim przypadku ogólny stopień stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu równa się sumie procentów uszczerbku ustalonych za poszczególne uszkodzenie, w sposób określony w ocenie procentowej, z ograniczeniem do 100%.
Sąd ustalił, że uszczerbek na zdrowiu B. B. stanowiący skutek przebytego urazu w postaci uszkodzenia kręgosłupa w odcinku lędźwiowym w postaci urazowego zespołu korzonkowego lędźwiowo - krzyżowego wynosi 5 % i należy go kwalifikować odpowiednio z pkt 94c tabeli stanowiącej załącznik do wskazanego powyżej rozporządzenia. Pkt 94c tabeli, dla wskazanego rodzaju uszczerbku na zdrowiu, przewiduje ocenę procentową w widełkach od 5 do 25%. Ostatecznie Sąd na podstawie opinii biegłych z dnia 13.02.2013 roku i 8.05.2013 roku przyjął, iż ustalony uszczerbek na zdrowiu w wysokości 5% jest adekwatny dla aktualnego stanu zdrowia wnioskodawcy i rozpoznanych schorzeń. Ocena procentowa doznanego uszczerbku została prawidłowo dokonana z uwzględnieniem zapisu § 8 ust 2 rozporządzenia tzn. stopień uszczerbku oceniono w granicach poz. 94c, z uwzględnieniem obrazu klinicznego, stopniał uszkodzenia czynności narządu i towarzyszących powikłań. Ocena procentowa w dolnej granicy póz. 94 c, jak wskazali wyraźnie biegli wynika z faktu, iż aktualnie u wnioskodawcy nie stwierdza się istotnego ograniczenia ruchomości odcinka szyjnego i lędźwiowego kręgosłupa, wzmożonego napięcia mięśni ani uszkodzenia struktur nerwowych przykręgosłupowych. Występujące nawracające zespoły bólowe uzasadniają zatem - potwierdzoną również uprzednimi ustaleniami lekarzy orzeczników ZUS-u, 5% kwalifikację uszczerbkową obejmująca uszkodzenie kręgosłupa. Co istotne, ostatecznie żądna ze stron nie kwestionowała takowej oceny wskazanego uszczerbku.
Dodatkowo, opinia biegłej sądowej psychiatry z dnia 20 grudnia 2012r. i opinia uzupełniająca z dnia 9.07.2013 roku, potwierdza fakt doznania z przyczyn psychiatrycznych dodatkowego uszczerbku w wysokości 9%, związanego ze stanowiącymi skutek wypadku zaburzeniami stresowymi pourazowymi. Zaburzenia takowe, których występowanie zostało bezspornie stwierdzone już na etapie postępowania administracyjnego, w sposób prawidłowy zostały zakwalifikowane z pkt 10a. Zgodnie z tym pkt ww. tabeli, zaburzenia adaptacyjne będące następstwem urazów i wypadków, w których nie doszło do trwałych uszkodzeń OUN w postaci utrwalonych nerwic związanych z urazem czaszkowo-mózgowym należy kwalifikować jako uszczerbek na zdrowiu w granicach od 5 do 10%. Ustalony na poziomie 9 % uszczerbek na zdrowiu z tego pkt odpowiada stanowi faktycznemu, ponieważ za przyjęciem wysokości uszczerbku w górnej granicy uszczerbkowej przemawiał wskazany przez biegłą fakt ponad półrocznego znacznego nasilenia objawów istotnie zaburzających funkcjonowanie wnioskodawcy.
Wydając rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa do jednorazowego odszkodowania Sąd ostatecznie podzielił stanowisko pełnomocnika wnioskodawcy w zakresie 14% uszczerbku na zdrowiu jako skutku wypadku. Weryfikacja stanowiska organu rentowego, dokonująca się w wyniku złożonego przez stronę odwołania jest podstawową kompetencją Sądu, stąd ocenę organu rentowego wyrażoną w stanowisku lek.med. B. K. należy uznać wyłącznie za polemikę z prawidłowymi ustaleniami zawartymi w opiniach biegłego psychiatry. Fakt braku złożenia jakichkolwiek zastrzeżeń do opinii uzupełniającej z dnia 9.07.2013 roku, w której biegła wyraźnie odniosła się do zastrzeżeń organu rentowego, jak i okoliczność braku dodatkowych wniosków dowodowych organu rentowego w tej materii, przesładzał przyjęcie przez sąd ustaleń biegłej jako podstawy wyrokowania w sprawie o jednorazowe odszkodowanie. Za merytoryczne zastrzeżenia nie można uznać lakonicznego stwierdzenia o podtrzymaniu dotychczasowego stanowiska. Samo stwierdzenie organu rentowego, że się z opinią nie zgadza nie oznacza, że opinia jest wadliwa. Co istotne, pomimo podważania stanowiska biegłej co do wysokości uszczerbku pełnomocnik organu rentowego, na rozprawie w dniu 13.02.2014 roku, nie wnosił o przesłuchanie biegłej w tej materii.
Wydając rozstrzygnięcie w pkt. I wyroku sąd miał na uwadze również opinię biegłego sądowego chirurga szczękowego z dnia 2.11.2013 roku, której treści żadna ze stron nie kwestionowała. Opinia owa stanowi dowód potwierdzający brak uszczerbku stanowiącego skutek urazu w postaci stłuczenia twarzoczaszki.
Zdaniem Sądu opinie: biegłego psychiatry, chirurga-ortopedy oraz neurologa, specjalisty chirurgii szczękowo-twarzowej nie budzą zastrzeżeń natury logicznej, jak również merytorycznej. Biegli dokonali oceny stanu zdrowia wnioskodawcy nie tylko na podstawie analizy dokumentacji medycznej, ale przede wszystkim na podstawie badania klinicznego i w oparciu o posiadane wiadomości specjalne sformułowali wnioski opinii. Wobec tego Sąd przyjął te wnioski jako własne i na ich podstawie sformułował ostateczne rozstrzygnięcie w przedmiocie jednorazowego odszkodowania. Stąd, mając na uwadze całokształt sprawy należało uznać, że wnioskodawca doznał wskutek wypadku przy prowadzeniu działalności gospodarczej 14 % uszczerbku na zdrowiu.
Wysokość jednorazowego odszkodowania została ustalona w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych i przysługuje w wysokości 20 % przeciętnego wynagrodzenia, za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Zgodnie z art. 2 ww. ustawy przeciętne wynagrodzenie to przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w poprzednim roku, ogłaszane do celów emerytalnych w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, stosowane poczynając od drugiego kwartału każdego roku przez okres jednego roku. Obwieszczeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej
Mając na względzie powyższe ustalenia Sąd zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 31 października 2012r. i przyznał wnioskodawcy B. B. prawo do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy w dniu 21 grudnia 2011r. w kwocie 2.720 zł. za dalszy 4% uszczerbek na zdrowiu, wobec ostatecznie ustalonego 14% uszczerbku na zdrowiu i uprzedniej wypłaty świadczenia za 10% uszczerbek na zdrowiu. Ustalając wysokość jednorazowego odszkodowania sąd miał na uwadze fakt, iż od dnia L04.2012 roku do dnia 31.03.2013 roku kwota jednorazowego odszkodowania wypłacana z tytułu wypadku wynosiła 680 złotych. Obowiązek przyjęcia jako podstawy dla obliczenia wysokości przyznanego prawa, stawki obowiązującej w dacie wydania spornej decyzji, a więc dnia 31.10.2012 roku, potwierdza m.in. rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego w Opolu w sprawie V Pa 29/13.
Z uwagi na powyższe orzeczono jak w pkt I wyroku.
W kwestii odwołania od decyzji z dnia 26.07.2012 roku w przedmiocie prawa do świadczenia rehabilitacyjnego należy wskazać, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 października 2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych świadczenie rehabilitacyjne przysługuje ubezpieczonemu, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy. Celem świadczenia rehabilitacyjnego (również tego z ubezpieczenia wypadkowego) jest umożliwienie osobie niezdolnej do pracy kontynuowania leczenia lub rehabilitacji w sytuacji, gdy okres zasiłku chorobowego jest zbyt krótki do odzyskania pełnej zdolności do pracy - a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy.
Przesłankami przedłużenia prawa do świadczenia rehabilitacyjnego jest więc dalsza niezdolność do pracy oraz pomyślne rokowania co do odzyskania zdolności do pracy w wyniku leczenia lub rehabilitacji.
W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca przebywał na zasiłku chorobowym przez 182 dni do dnia 19.06.2012 roku. W związku ze stanowiskiem stron postępowania istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy było więc określenie stanu zdrowia wnioskodawcy we wskazanej dacie.
Sąd poczynił ustalenia faktyczne w powyższej materii w oparciu o akta rentowe wnioskodawcy, przedłożoną do akt dokumentację medyczną, jak również na podstawie opinii biegłych z zakresu ortopedii - traumatologii i neurologii oraz psychiatrii, którzy dokładnie przeanalizowali akta i schorzenia wskazywane przez wnioskodawcę. Sąd uwzględnił powyższe opinie bowiem zostały one oparte na całej dostępnej dokumentacji lekarskiej oraz wydane po przeprowadzeniu badań przedmiotowych wnioskodawcy. Co istotne, ostatecznie wnioskodawca upatrywał swe prawo do świadczenia rehabilitacyjnego w istniejących jego zdaniem po dniu 19.06.2012 roku dolegliwościach o podłożu psychiatrycznym. Stąd istotne znaczenie miały dla oceny zgłoszonego żądania opinia biegłej sądowej A. W. - S. z dnia 21.06.2013 roku jak i jej zeznania z rozprawy w dniu 13.02.2014 roku.
Na podstawie owych dowodów Sąd ustalił, że wnioskodawca nie kwalifikuje się, po dniu 19 czerwca 2012r., do świadczenia rehabilitacyjnego. Przede wszystkim należy wskazać, iż uprawnienie do świadczenia rehabilitacyjnego nie jest uzależnione od samego faktu istnienia choroby po wyczerpaniu zasiłku chorobowego, lecz od dalszego, nieprzerwanego występowania niezdolności do pracy, spowodowanej tą samą lub inną chorobą, albo też kilkoma współistniejącymi chorobami. W treści opinii z dnia 21.06.2013 roku biegły z zakresu psychiatrii w sposób wyraźny potwierdziła fakt występowania u wnioskodawcy choroby o podłożu psychiatrycznym w postaci przebytych zaburzeń stresowych pourazowych. Co istotne, fakt występowania owej choroby potwierdzony został uprzednio sporządzonymi przez tą samą biegłą opiniami dotyczącymi prawa do jednorazowego odszkodowania. Biegła potwierdziła, iż wnioskodawca przebył zaburzenie "stresowo pourazowe związane z wypadkiem w pracy, powodujące konieczność leczenia farmakologicznego. Jak wskazała biegła, umiarkowane nasilenie objawów nerwicowych nie było powodem niezdolności do pracy wnioskodawcy w okresie 6 miesięcy od daty wypadku, stąd - zdaniem biegłego legitymującego się wiedzą specjalistyczną z danej dziedziny - brak było przesłanek merytorycznych dla przyjęcia, iż po upływie okresu zasiłkowego, taka niezdolność z przyczyn psychiatrycznych nagle wystąpiła. Jak słusznie wskazała biegła, należy rozróżnić dwie sprawy: leczenie psychiatryczne od niezdolności do pracy. W wydanej dnia 21.06.2013 roku opinii biegła wyraźnie wskazała, iż większość terapii farmakologicznych i psychologicznych odbywa się w warunkach ambulatoryjnych bez przerw w zatrudnieniu. Jak wskazała biegła, w przypadku wnioskodawcy leczenie ambulatoryjne nie wymagało przerwy w zatrudnieniu, a zatem nie czyniło wnioskodawcy, po dniu -19.06.2012 roku, niezdolnym do pracy. W opinii z dnia 21.06.2013 roku biegła w sposób rzeczowy i kompletny powołała argumentację przemawiającą za przytoczonym podsumowaniem „stan psychiczny wnioskodawcy nie był przyczyną niezdolności do pracy po wyczerpaniu 182 dniowego okresu zasiłkowego". Powyższe przeczy twierdzeniom pełnomocnika wnioskodawcy co do dokonanej oceny stanu zdrowia na datę 20.06.2013 roku nie zaś 20.006.2012 roku.
Zastrzeżenia wnioskodawcy do treści opinii, zawarte w piśmie procesowym z dnia 24.10.2013 roku, należało uznać za bezzasadne. Po pierwsze, zastrzeżenia owe w żaden sposób nie podważają twierdzeń biegłej co do braku niezdolności wnioskodawcy do pracy po dniu 19.06.2012 roku. Oczywistym jest, iż stanowiący skutek wypadku przy pracy i stwierdzony u wnioskodawcy uszczerbek o podłożu psychiatrycznym nie świadczy o występowaniu niezdolności do pracy. Również fakt bezspornego leczenia psychiatrycznego, nie przemawia za ową niezdolnością, co wyraźnie wskazała biegła w pisemnej opinii. Ostatecznie bezzasadność zastrzeżeń przesądziła treść ustnego wyjaśnienia opinii zawarta w zeznaniach biegłej złożonych na rozprawie w dniu 13.02.2014 roku. Bazując na posiadanej wiedzy specjalistycznej biegła wyraźnie wskazała, iż wnioskodawca dnia 20.06.2012 roku nie był niezdolny do pracy. Co istotne, jak wskazała biegła, sam lekarz leczący w sierpniu 2012 roku potwierdził fakt zakończenia leczenia psychiatrycznego, które nie czyniło wnioskodawcy niezdolnym do pracy. Włączenie leków doprowadziło do poprawy stanu psychicznego wnioskodawcy. Nowe skargi psychiatryczne wnioskodawca zgłosił ponownie pod koniec 2012 roku. Co istotne, jak wskazała biegła, w zaświadczeniu z czerwca 2013 roku lekarz leczący wskazał, iż wnioskodawca nadal wymaga leczenia, co nie jest zgodne z samymi twierdzeniami wnioskodawcy. Reakcja jaką wnioskodawca przebył ma swoją dynamikę i przebieg zgodny z tym, co opisano w dokumentacji medycznej, gdzie następuje z czasem wygaszenie objawów. Biegła wskazała, iż wnioskodawca może okresowo źle się czuć, ale nie każde złe samopoczucie równa się niezdolności do pracy. Biegła potwierdziła stanowisko pisemne pełnomocnika co do tego, iż nie mamy pewności, że dolegliwości u wnioskodawcy się zakończyły i nie powrócą. Takie dolegliwości jednak w przyszłości mogą uzasadniać prawo do zasiłku chorobowego, nie przemawiają zaś za nieprzerwaną niezdolnością do pracy od dnia 20.06.2012 roku.
Samo niezadowolenie strony z treści opinii biegłego, gdy nie zgłasza ona żadnych konkretnych zarzutów merytorycznych w stosunku do opinii, nie powoduje konieczności powoływania kolejnego biegłego, stąd wniosek pełnomocnika wnioskodawcy w tej materii został oddalony. Opinie, którymi dysponował sąd, są wystarczające do wyjaśnienia stanu zdrowia wnioskodawcy dla potrzeb prawa do świadczenia rehabilitacyjnego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił odwołanie od decyzji z dnia 26.07.2012 roku, w przedmiocie prawa do świadczenia rehabilitacyjnego.
Na marginesie należy jedynie wskazać, wobec ostatecznego upatrywania prawa do świadczenia rehabilitacyjnego w psychiatrycznych dolegliwościach wnioskodawcy, iż również biegli neurolog oraz chirurg-ortopeda wyraźnie wypowiedzieli się, w opinii głównej z dnia 13.02.2013 roku jak i opinii uzupełniającej z dnia 14.05.2013 roku, za brakiem prawa wnioskodawcy do świadczenia rehabilitacyjnego, wobec odzyskania zdolności do pracy. Jak wskazali biegli, o przyznaniu świadczeń rehabilitacyjnych nie decyduje sam fakt przebytego urazu i odczuwane przez osobę poszkodowaną dolegliwości o charakterze subiektywnym, lecz obecność rzeczywistych dysfunkcji narządowych ocenianych na podstawie badania. Ocena stanu zdrowia wnioskodawcy przez biegłych nie wykazała istotnego ograniczenia ruchomości badanych przez biegłych odcinków ciała. W ocenie biegłych, biorąc pod uwagę charakter doznanych przez wnioskodawcę urazów, okres 182 dni leczenia i rekonwalescencji w ramach zwolnienia lekarskiego był na tyle wystarczający, aby doszło do poprawy i stabilizacji stanu zdrowia, umożliwiającego ponowne podjęcie przez wnioskodawcę zatrudnienia.
Z wyrokiem nie zgodził się wnioskodawca, który w wywiedzionej apelacji zaskarżył go w części tj. w pkt II , zarzucając mu:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 października 2002r. o ubezpieczeniach społecznych z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (tj. Dz.U. z 2009 r., Nr 167, poz. 1322 ze zm.) poprzez uznanie, że wnioskodawca w okresie 12 miesięcy od dnia 21 czerwca 2012 r. nie był niezdolny do pracy i tym samym nie spełnia warunków do otrzymania świadczenia rehabilitacyjnego;
II. naruszenie przepisów prawa procesowego postępowania, tj.:
1. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wyrażające się w całkowitym pominięciu przy ustalaniu stanu faktycznego twierdzeń wnioskodawcy i wydaniu orzeczenia w oparciu o opinię biegłej sądowej z zakresu psychiatrii nie zawierającej odpowiedzi na zadane pytanie, a nadto mający wpływ na treść wyroku błąd w ustaleniach faktycznych polegający na dokonaniu niekompletnej oceny stanu zdrowia wnioskodawcy po dniu 20 czerwca 2012 r.;
2. art. 217 § l k.p.c." w zw. z art. 227 k.p.c. w zw. z art. 278 § 1 k.p.c. w zw. z art. 286 k.p.c. poprzez odmowę dopuszczenia dowodu z nowej opinii biegłego z zakresu psychiatrii pomimo, iż opinia wydana w sprawie zawierała wewnętrzne sprzeczności i nie odpowiadała na pytanie, jakie stanowiło podstawę jej wydania.
Wskazując na powyższe zarzuty wnosił o:
1. zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnieniu odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 26 lipca 2012 r. i przyznanie wnioskodawcy świadczenia rehabilitacyjnego od dnia 21 czerwca 2012 r. na okres 12 miesięcy,
2. zasądzenie od organu rentowego na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Ponadto wnosił :
1. na podstawie art. 380 k.p.c. o rozpoznanie postanowienia Sądu I instancji o oddaleniu wniosku o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z nowej opinii biegłego sądowego z zakresu psychiatrii oraz na zasadzie art. 382 k.p.c. w zw. z art. 241 k.p.c. o dopuszczenie i przeprowadzenie tego dowodu na okoliczność ustalenia czy wnioskodawcę można było, po wyczerpaniu z dniem 20 czerwca 2012r. 182 dni okresu pobierania zasiłku chorobowego, uznać za niezdolnego do pracy, a tym samym czy kwalifikował się do przyznania świadczenia rehabilitacyjnego i na jaki okres, a nadto czy dalsza niezdolność do pracy pozostawała w związku z wypadkiem przy pracy z dnia 21 grudnia 2011 r.;
2. na podstawie art. 381 k.p.c. o zwrócenie się przez Sąd Okręgowy w Opolu do lek. med. Z. C., prowadzącego Gabinet Lekarski Psychiatryczny w K. (...) przy ul. (...) o przedłożenie pełnej kartoteki medycznej wnioskodawcy B. B. oraz o przeprowadzenie dowodu z dokumentów tam zawartych na okoliczność ich treści i przebiegu leczenia po wypadku z dnia 21 grudnia 2011 r.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje
Apelacja nie jest uzasadniona.
W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd I instancji przeprowadził prawidłowo postępowanie dowodowe w sprawie, ocenił zebrany materiał dowodowy bez wykraczania poza granice swobodnej oceny dowodów wyznaczone przepisem art.233 § 1 kpc. Sąd Okręgowy nie znajduje tez podstaw do uzupełnienia postępowania dowodowego w zakresie wskazanym w apelacji.
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż postępowanie dowodowe powinno być prowadzone co do zasady przed Sądem I instancji, w uzasadnionych wypadkach może ono być uzupełnione przed Sądem odwoławczym, jednak w myśl art.381 kpc Sąd drugiej instancji może pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, chyba że potrzeba powołania się na nie wynikła później. Zdaniem Sądu Okręgowego, nie było żadnych przeszkód, by wnioskodawca już na etapie postępowania przed Sądem Rejonowym, przedłożył dokumentację lekarską, na którą powołuje się w apelacji, albo wniósł, by Sąd zwrócił się o jej udostępnienie przez placówkę medyczną czy też lekarza leczącego wnioskodawcę w prywatnym gabinecie lekarskim. Dokumentacja ta, jak wynika z apelacji, dotyczy okresu leczenia poprzedzającego wydanie zaskarżonego wyroku i miałaby stanowić dowód potwierdzający zastrzeżenia wnioskodawcy co do miarodajności i kompletności opinii sporządzonej przez biegłą sądową lekarza psychiatrę, którą to opinię wnioskodawca już wcześniej kwestionował, powołując się na kontynuowanie leczenia u wskazanego lekarza i wystawiane przez niego zaświadczenia. Wnioskodawca nie przedstawił przy tym żadnego przekonującego wyjaśnienia w odniesieniu do potrzeby zgłoszenia nowego wniosku dowodowego dopiero w apelacji. Samo przegranie sprawy w rozpatrywanym zakresie nie jest wystarczające. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy oddalił wniosek dowodowy skarżącego o zwrócenie się przez Sąd o dodatkowa dokumentację z leczenia wnioskodawcy.
Zdaniem Sądu Okręgowego, nie było też uzasadnionych podstaw do przeprowadzania w sprawie dowodu z opinii innego biegłego sądowego lekarza psychiatry.
Rozstrzygniecie niniejszej sprawy wymagało przeprowadzenia w sprawie dowodu z opinii biegłych lekarzy odpowiednich specjalności. Zarówno bowiem ocena wystąpienia stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, jak i wystąpienia przesłanek przyznania prawa do świadczenia rehabilitacyjnego wymaga wiadomości specjalnych. Uwzględniając treść art.18 ust.1 powoływanej wyżej ustawy z dnia 25.06.1999 r., zwanej zasiłkową, w odniesieniu do prawa do świadczenia rehabilitacyjnego niezbędne jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy ubezpieczony po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a następnie czy dalsze leczenie lub rehabilitacja rokują odzyskanie zdolności do pracy, mając przy tym na uwadze maksymalny okres, na jaki świadczenie to może zostać przyznane (art.18 ust.2.). Sąd Rejonowy przeprowadził w sprawie taki dowód, zasięgając opinii biegłych lekarzy o specjalizacjach adekwatnych do schorzeń wnioskodawcy. Biegli w swoich opiniach ocenili skutki wypadku wnioskodawcy zarówno pod kątem doznania stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, jak i w aspekcie zaistnienia przesłanek do przyznania świadczenia rehabilitacyjnego. Skarżący na obecnym etapie postępowania kwestionuje opinię biegłej z zakresu psychiatrii i dokonaną na jej podstawie ocenę Sądu co do braku przesłanek przyznania świadczenia rehabilitacyjnego. Zdaniem Sądu Okręgowego, wyczerpujące postępowanie dowodowe przeprowadzone przez Sąd Rejonowy w niniejszej sprawie wyjaśniło wszelkie sporne fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Odmienna od podnoszonej przez stronę ocena istotnych faktów i dowodów, stanowiąca podstawę wydanego przez Sąd rozstrzygnięcia, dokonana z zachowaniem wyznaczonych prawem granic swobodnej oceny dowodów, zasad logicznego rozumowania i obowiązujących przepisów, nie stanowi naruszenia praw strony w procesie. Taką właśnie ocenę przeprowadził Sąd i instancji.
Sąd Okręgowy podziela pogląd, iż opinie biegłych, w szczególności biegłej z zakresu psychiatrii mogą stanowić miarodajną podstawę ustaleń niezbędnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Biegła wydała opinię w oparciu o swoją wiedzę i doświadczenie zawodowe, uwzględniając zebraną w toku postępowania dokumentację medyczną, badanie wnioskodawcy. Odniosła się w swoich opiniach głównych i uzupełniających, a także w toku przesłuchania przed Sądem, do wszystkich okoliczności koniecznych dla ustalenia zaistnienia przesłanek nabycia prawa do spornego świadczenia. Swoje konkluzje przedstawiła w sposób zrozumiały, wystarczająco konkretny, odnosząc się także do zgłaszanych zastrzeżeń do opinii. Nie można zgodzić się z apelującym, ze opinie te są niekompletne, wewnętrznie sprzeczne. W szczególności nie ma żadnej sprzeczności pomiędzy wynikającymi z opinii wnioskami, iż wnioskodawca doznał w wyniku wypadku długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, oraz że po wyczerpaniu zasiłku chorobowego nie był nadal niezdolny do pracy. Biegła wyraźnie wskazała, iż pourazowe zaburzenia stresowe, jakie rozpoznano u wnioskodawcy, cechują się tym, iż przy odpowiednim leczeniu ich nasilenie z czasem stopniowo maleje, aż do całkowitego wygaszenia. Utrzymywanie się takich zaburzeń na poziomie umiarkowanym nie musi powodować niezdolności do pracy. Mogą one być leczone ambulatoryjnie bez przerwy w zatrudnieniu. Ewentualne nasilenie objawów, o ile wystąpi w przyszłości, może być leczone w ramach czasowego korzystania z zasiłku chorobowego. Analiza opinii biegłej wskazuje, iż u wnioskodawcy zaburzenia pourazowe wymagały leczenia, lecz ich nasilenie stopniowo ustępowało, w związku z czym po wyczerpaniu zasiłku chorobowego nie był on już niezdolny do pracy. Wbrew zarzutom apelującego, chociaż biegła nie badała wnioskodawcy w czasie, gdy upływał okres korzystania przez niego z zasiłku chorobowego, to oceniła stan zdrowia wnioskodawcy na dzień wyczerpania okresu zasiłkowego, a nie tylko na dzień badania, czy wydania opinii. W tego typu sprawach dowód z opinii biegłych lekarzy z reguły przeprowadzany jest po upływie pewnego czasu od zaistnienia podlegających ocenie okoliczności, nie czyni to jednak opinii niewiarygodną i niemiarodajną. Zadaniem biegłego jest właśnie ocena tych okoliczności, z uwzględnieniem specjalistycznej wiedzy medycznej oraz innych dowodów zebranych na okoliczność stanu zdrowia ubezpieczonego, przebiegu leczenia, a następnie przedstawienie swoich wniosków zgodnie z zasadami logiki, w sposób jasny, konkretny. Opinia sporządzona z zachowaniem tych zasad nie może być kwestionowana tylko z tej przyczyny, ze nie odpowiada oczekiwaniom strony, jest sprzeczna z jej twierdzeniami. Wskazać tu należy na powszechnie aprobowane w orzecznictwie sądowym stanowisko, sprowadzające się do tego, że sąd nie ma obowiązku uwzględniania kolejnych wniosków dowodowych strony, tak długo aż udowodni ona korzystną dla siebie tezę i może pominąć je od momentu wyjaśnienia spornych okoliczności sprawy. Sąd nie jest też zobowiązany uwzględniać zgłaszanych przez stronę zastrzeżeń do opinii biegłych, które stanowią jedynie polemikę z ustaleniami biegłego wynikającą z faktu, że strona ocenia konkluzje biegłego jako niekorzystne dla siebie.
W niniejszej sprawie opinie biegłej z zakresu psychiatrii zawierały wszystkie niezbędne elementy, konieczne dla dokonania oceny przesłanek nabycia przez wnioskodawcę prawa do świadczenia rehabilitacyjnego, a Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny tych dowodów. Natomiast to, że dowody te nie potwierdzały stanowiska procesowego wnioskodawcy i zasadności jego odwołania od decyzji w przedmiocie prawa do świadczenia rehabilitacyjnego, nie może samo w sobie prowadzić do uznania, iż są one niemiarodajne lub niewystarczające.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy uznał, iż apelacja wnioskodawcy jest pozbawiona uzasadnionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem w myśl art.385 kpc.