descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt V Pa 99/14

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 23 października 2014 r.

Sąd Okręgowy w Opolu

V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie: Przewodniczący-Sędzia SO Wojciech Sabat

Sędziowie: SO Ewa Grabińska (spr.)

SO Tadeusz Kuzebski

Protokolant: st.sekr.sądowy Ewa Atamańczuk

Uzasadnienie

Powódka J. D. pozwem wniesionym do Sądu w dniu 21 czerwca 2013 r. przeciwko (...) w O. domagała przywrócenia do pracy na poprzednich warunkach tj. w ramach pełnego etatu.

W uzasadnieniu pozwu powódka podała, że od dnia 1 stycznia 1999 r. była zatrudniona w pozwanym (...) na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Od dnia 28 lipca 2010 roku powódka była zatrudniona przez pozwanego na stanowisku starszego specjalisty ds. zamówień publicznych.

Z dniem 17 czerwca 2013r. pozwane (...) wypowiedziało powódce warunki dotychczasowej umowy o pracę z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, jako przyczynę wskazując konieczność obniżenia kosztów działalności, w związku z niską dotacją otrzymaną z budżetu Urzędu Marszałkowskiego. Ze względu na brak środków finansowych zmniejszono potrzeby ogłaszania przetargów publicznych, co spowodowało, że nie było konieczności zatrudnienia starszego specjalisty ds. zamówień publicznych w wymiarze pełnego etatu.

Powódka podkreśliła, iż w rozmowie z dyrektorem pozwanego (...) w dniu 3 czerwca 2013 roku zapewniano ją, że utrzymane zostanie jej zatrudnienie w wymiarze pełnego etatu, podzielone w następujący sposób : ½ etatu jako starszy specjalista ds. zamówień publicznych oraz ½ etatu jako pracownik ds. promocji.

Tymczasem w wypowiedzeniu zmieniającym jedynie zaproponowano powódce zmniejszenie wymiaru czasu pracy (do pół etatu) jako specjalista ds. zamówień publicznych z wynagrodzeniem w kwocie 1500 zł

Pismo pracodawcy z dnia 17 czerwca 2013 roku nie zawierało zadeklarowanych wcześniej warunków tj.: ½ etatu jako starszy specjalista ds. zamówień publicznych i ½ etatu jako pracownik działu promocji. Powódka podkreśliła także, iż nowe zaproponowane warunki nie odpowiadają jej wysokim kwalifikacjom zawodowym. W związku z powyższym powódka domagała się przywrócenia do pracy na poprzednich warunkach tj. na pełnym etacie.

W odpowiedzi na pozew strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powódki na rzecz strony pozwanej zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Strona pozwana potwierdziła, iż w dniu 17 czerwca 2013 roku złożyła powódce wypowiedzenie zmieniające umowę o pracę poprzez zmniejszenie całego etatu na ½ i w konsekwencji zmniejszenie wynagrodzenia powódki.

Pozwana podkreśliła, że prawdziwą przyczyną wypowiedzenia powódce dotychczasowych warunków pracy była konieczność obniżenia kosztów działalności w związku z trudnościami ekonomicznymi pozwanego (...) spowodowanymi niską dotacją z budżetu Urzędu Marszałkowskiego. Brak tych środków spowodował znaczne zmniejszenie potrzeb ogłaszania przetargów i w konsekwencji brak konieczności zatrudnienia specjalisty ds. zamówień publicznych w pełnym wymiarze czasu pracy.

Strona pozwana potwierdziła również, iż powódką – jeszcze przed wręczeniem jej wypowiedzenia warunków pracy – była przeprowadzona rozmowa, w której powódce zaproponowano również ½ etatu specjalisty ds. promocji i public relations. Powódka jednak przemilczała, że stanowisko specjalisty ds. promocji i public relations miało dopiero zostać utworzone i nie było w żaden sposób powiązane z jej dotychczasowym stanowiskiem tj. specjalisty ds. zamówień publicznych.

Z uwagi na to, że nie było wiadome, czy powódka sprawdzi się na nowym stanowisku i czy będą wymierne efekty jej pracy jako specjalisty z zakresu public relations z końcem okresu wypowiedzenia przedłożono jej umowę o pracę na okres próbny 3 miesięczny na stanowisku specjalisty ds. public relations. Powódka jednak nie przyjęła zaproponowanych warunków i nie doszło do podpisania umowy o pracę.

Następnie pozwem z dnia 7 listopada 2013 roku powódka odwołała się od wypowiedzenia umowy o pracę z dnia 31 października 2013 roku na stanowisku specjalisty ds. zamówień publicznych i domagała się przywrócenia do pracy w pozwanym (...) na poprzednich warunkach.

Kolejnym pozwem z tej samej daty powódka odwołała się również od wypowiedzenia umowy o pracę na okres próbny z dnia 31 października 2013 roku na stanowisku specjalisty ds. promocji i public relations i domagała się przywrócenia do pracy w pozwanym (...) na poprzednich warunkach

W uzasadnieniu ww. pozwów powódka wskazała, iż w dniu 31.10.2013 roku wręczono jej dwa wypowiedzenia umów o pracę.

Pierwsze z wypowiedzeń dotyczyło umowy na czas określony na ½ etatu na stanowisku specjalisty ds. promocji i public relations, a drugie - umowy na czas nieokreślony na ½ etatu na stanowisku starszego specjalisty ds. zamówień publicznych.

Powódka podkreśliła, iż jej zdaniem wręczenie jej obu tych wypowiedzeń wiąże się bezpośrednio ze złożeniem przez nią pozwu do Sądu w czerwcu 2013 roku o uznanie wypowiedzenia warunków umowy o pracę za bezskuteczne.

Powódka zaznaczyła, iż w dniu 17 czerwca 2013 roku wypowiedziano jej dotychczasowe warunki umowy o pracę, od którego to wypowiedzenia złożyła odwołanie do Sądu.

Ponadto w dniu 1 października 2013 roku dyrektor (...) zaproponowała powódce umowę na okres próbny na ½ etatu jako specjalista ds. promocji i public relations. Powódka podkreśliła, iż ostatecznie warunki te przyjęła i umowę na okres próbny na ½ etatu podpisała.

Powódka podkreśliła, iż przez cały miesiąc świadczyła pracę łącznie w pełnym wymiarze tj. na ½ etatu jako specjalista ds. zamówień publicznych i na ½ etatu jako specjalista ds. promocji i public relations. Powódka podkreśliła również, iż chciała się ponownie w tym czasie spotkać z dyrektorem (...) aby przedyskutować warunki swojego zatrudnienia. Dyrektor (...) nie widziała jednak takiej konieczności.

Powódka wskazała, iż w dniu 28.10.2013 r. na jej konto bankowe wpłynęło wynagrodzenie jedynie w ramach ½ etatu na stanowisku promocji i zatrudnienia, co ją zaskoczyło. Następnego dnia tj. 29.10.2013 r. powódce zostało wręczone pismo, z którego wynikało, iż od dnia 01.10.2013 roku powódka pracuje tylko na ½ etatu na stanowisku specjalisty ds. zamówień publicznych, od poniedziałku do piątku w godzinach od 8:00 – 12:00.

Powódka odmówiła podpisania ww. pisma, gdyż przez cały miesiąc pracowała w pełnym etacie, mając podpisane dwie umowy o pracę.

W dniu 31.10.2013 r. powódce została wypowiedziana umowa o pracę na okres próbny na stanowisku specjalisty ds. promocji i public relations z zachowaniem dwutygodniowego okresu wypowiedzenia oraz umowa o pracę na czas nieokreślony na stanowisku specjalisty ds. zamówień publicznych. Powódka wskazała, iż w jej ocenie nie było żadnych merytorycznych powodów, by wypowiedzieć jej te dwie umowy o pracę.

W odpowiedzi na ww. pozwy strona pozwana wnosiła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powódki na rzecz strony pozwanej zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Strona pozwana potwierdziła, iż w dniu 31.10.2013 r. złożyła powódce wypowiedzenia dwóch umów o pracę, tj. wypowiedzenie umowy na ½ etatu na okres próbny na stanowisku specjalisty ds. produkcji i public relations oraz umowy na ½ etatu na stanowisku specjalisty ds. zamówień publicznych.

Pozwany podkreślił, wypowiedzenie umowy o pracę na okres próbny nie wymagało jakiegokolwiek uzasadnienia. Wskazywał też, iż sytuacja z zawarciem umowy na okres próbny budziła wątpliwości, gdyż powódka nie przekazała pozwanemu podpisanego egzemplarza umowy na okres próbny. Dopiero pod koniec października 2013 roku powódka przekazała pracodawcy poświadczoną notarialnie kopię umowy na okres próbny, na której widniał podpis powódki. Oświadczyła też, że w październiku wykonywała swoje obowiązki jako specjalista ds. promocji i public relations. Ostatecznie pozwany pracodawca uznał umowę na okres próbny za ważnie zawartą w dniu 1 października 2013 roku i wypłacił powódce wynagrodzenie za okres od 1 października 2013 roku do końca okresu wypowiedzenia tej umowy tj. do 16 listopada 2013 roku.

Jednocześnie w dniu 31 października 2013 roku pozwany pracodawca wypowiedział powódce umowę o pracę na czas nieokreślony na stanowisku specjalisty ds. zamówień publicznych, podając za przyczynę likwidację samodzielnego stanowiska pracy, która spowodowana jest zaprzestaniem ogłaszania przetargów publicznych w związku z trudną sytuacją ekonomiczną wynikającą z niskiej dotacji podmiotowej z budżetu Urzędu Marszałkowskiego.

Niska dotacja spowodowała reorganizację (...), w związku z czym zwolniono 9 osób w tym w księgowości dwie osoby otrzymały wypowiedzenie zmieniające z całego etatu na ¾ etatu.

Dotacja podmiotowa na 2013 r. wynosiła 2 750 000 zł, z czego aż 2 505 800 zł przeznaczone było na wypłatę wynagrodzeń dla pracowników. Pozostała kwota przeznaczana była na bieżącą działalność (...).

Pozwana podkreśliła też, że w okresie od czerwca 2013 roku do grudnia 2013 roku nie został w (...) ogłoszony ani jeden przetarg. W związku z powyższym niecelowe było dalsze utrzymywanie w (...) stanowiska specjalisty ds. zamówień publicznych i stanowisko to zostało zlikwidowane.

Zarządzeniem z dnia 30 grudnia 2013 roku sprawy z powództwa J. D. przeciwko (...) o sygnaturze IV P 1139/13 i IV P 1557/13 zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. IV P 1139/13.

Na rozprawie przed Sądem w dniu 26 marca 2014 roku i 4 czerwca 2014 roku pełnomocnik powódki podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, wskazując, iż powódka odwołując się do złożonych jej wypowiedzeń domaga się przywrócenia do pracy w pozwanym (...) w wymiarze pełnego etatu. Gdyby to jednak było niemożliwie powódka wnosi o zasądzenie na jej rzecz odszkodowania w związku z niezgodnym z prawem i nieuzasadnionym wypowiedzeniem umowy o pracę.

Strona pozwana podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na rzecz strony pozwanej zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sąd I instancji ustalił następujący stan faktyczny :

Powódka J. D. od dnia 18 lutego 1997 roku była pracownikiem pozwanego (...). Początkowo powódka pracowała u pozwanego jako przewodnik muzealny, dokumentalista, a następnie: starszy asystent muzealny i kierownik działu administracyjnego.

Powódkę z pozwanym (...) wiązała umowa o pracę na czas nieokreślony.

Z dniem 1 sierpnia 2010 roku – na mocy porozumienia stron – powódka została zatrudniona na stanowisku głównego specjalisty ds. zamówień publicznych.

Do obowiązków powódki na stanowisku głównego specjalisty ds. zamówień publicznych należała m.in.: analiza i weryfikacja wniosków o udzielenie zamówienia publicznego, kierowanie pracami komisji przetargowej oraz aktywny w niej udział, współpraca z wnioskującymi w zakresie ustalenia opisu przedmiotu zamówienia, warunków do spełnienia przez wykonawców oraz kryteriów oceny ofert, zaproponowanie trybu postępowania, wysokości wadium i terminarza realizacji postępowania, sporządzanie i przedstawianie do zatwierdzenia specyfikacji istotnych warunków zamówienia oraz ogłoszenia o uruchomieniu postępowania, ogłaszanie postępowań w miejscach i terminach zgodnych z obowiązującymi procedurami, wydawanie lub sprzedaż SIWZ, prowadzenie korespondencji z wykonawcami, w szczególności przygotowanie projektów odpowiedzi na pytania, modyfikacja SIWZ, zmian terminów składania i otwarcia ofert, sporządzanie i przekazanie protokołów postępowań do zatwierdzenia osobom uprawnionym do wykonywania czynności zamawiającego, zaproszenie wykonawcy do podpisania umowy i wniesienie zabezpieczenia należytego jej wykonania – należytego przypadku jej żądania – najpóźniej w dniu jej zawarcia, aktualizacja danych w rejestrach postępowań, archiwizacja ofert i dokumentacji przetargowej.

Ponadto do obowiązków powódki należało także: sporządzanie planów zamówień publicznych, sporządzanie wymaganych przepisami sprawozdań dotyczących udzielonych zamówień publicznych, kontrola nad przestrzeganiem procedur przetargowych przy planowaniu wszelkiego rodzaju zakupów oraz zamówień na usługi, prowadzenie BIP, przygotowywanie projektów przepisów wewnętrznych w sprawach zamówień publicznych oraz ich aktualizacja, a także wykonywanie innych czynności zleconych przez Dyrektora.

(...) jest instytucją kultury finansowaną głównie z dotacji z budżetu Województwa (...).

Dotacja z budżetu Województwa (...) dla (...) wynosiła na rok 2012 – 3.500 000 zł.

Na rok 2013 dotacja ta została istotnie zmniejszona i wynosiła jedynie 2.750 000 zł. Na rok 2014 dotacja wynosiła 2.970.000 zł .

Przychody z działalności własnej (...) tj. ze sprzedaży biletów wstępu to rocznie kwota zaledwie 80.000 zł.

Wstępne informacje o dotacji planowanej dla (...) na rok 2014 dyrektor (...) uzyskała już we wrześniu 2013 roku. Dyrektor Departamentu Kultury, sportu i Turystki UM w O. poinformował wówczas U. Z., iż dotacja na rok 2014 będzie w kwocie zbliżonej do tej na rok 2013 i (...) nie może się spodziewać wyższej dotacji np. takiej jak w roku 2012.

Niski poziom dotacji spowodował, iż w 2013 roku w (...) dokonano znaczącej redukcji zatrudnienia. Jeszcze w styczniu 2013 roku w (...) zatrudnionych było 64 pracowników, a w grudniu 2013 roku już tylko 53 pracowników.

Zlikwidowano m.in. jeden etat referenta w administracji, ograniczono też etaty w księgowości z pełnego do ¾ etatu. Wypowiedzenia umów o pracę otrzymali też opiekunowie wystaw. Ograniczono też godziny otwarcia (...) dla zwiedzających.

Na początku czerwca 2013 roku dyrektor (...) rozmawiała z powódką i poinformowała ją, że w związku z trudną sytuacją finansową (...) konieczne będzie ograniczenie etatu powódki na stanowisku specjalisty ds. zamówień publicznych. Jednocześnie dyrektor poinformowała powódkę, że planuje utworzenie odrębnego stanowiska specjalisty ds. promocji i public relations, który to specjalista kompleksowo zająłby się promocją (...).

Dyrektor poinformowała wówczas powódkę, iż mogłaby objąć obowiązki takiego specjalisty. Powódka była zainteresowana tą propozycją. Zastrzegła jednak, że nie posiada wiedzy specjalistycznej m.in. z zakresu tworzenia i aktualizowania strony internetowej czy z zakresu promocji i dlatego mogłaby się podjąć nowych obowiązków tylko po odpowiednim przeszkoleniu.

W dniu 18 czerwca 2013 roku powódka otrzymała pisemne wypowiedzenie warunków umowy o pracę w części dotyczącej zajmowanego stanowiska specjalisty ds. zamówień publicznych, wymiaru czasu pracy i wynagrodzenia za zachowaniem 3 miesięcznego okresu wypowiedzenia, który upływał w dniu 30 września 2013 roku.

Jako przyczynę wypowiedzenia warunków dotychczasowej umowy o pracę wskazano: „konieczność obniżenia kosztów działalności w związku z trudnościami ekonomicznymi spowodowanymi niską dotacją podmiotową otrzymywana z budżetu Urzędu Marszałkowskiego. Brak środków finansowych powoduje bardzo znaczne zmniejszenie potrzeby ogłaszania przetargów publicznych, nie ma więc konieczności zatrudniania pracownika na takim stanowisku w pełnym wymiarze czasu pracy”.

Po upływie okresu wypowiedzenia tj. od dnia 1 października 2013 roku zaproponowano powódce nowe warunki pracy tj. pracę jako starszy specjalista ds. zamówień publicznych w wymiarze ½ etatu za wynagrodzeniem 1500 zł.

Powódka nie odmówiła przyjęcia nowych warunków umowy i w związku z powyższym z dniem 1 października 2013 roku obowiązywały powódkę nowe warunki .

We wrześniu 2013 roku pracownik zatrudniony na etacie informatyka w pozwanym (...) szkolił powódkę w zakresie dokonywania aktualizacji strony internetowej. Powódka samodzielnie a także wspólnie z inną pracownicą I. J. dokonała kilku aktualizacji na stornie internetowej (...).

W połowie września 2013 roku powódka została też przez pracodawcę skierowana na szkolenie organizowane przez Narodowe Centrum Kultury pod nazwą „Nowe media w promocji instytucji kultury”.

W okresie od stycznia 2013 roku do 31 października 2013 roku powódka uczestniczyła w przeprowadzeniu inwentaryzacji muzealiów w dziale przyrody mieszczącym się w (...) na G.. Był to Oddział (...). Powódka była przewodniczącą komisji inwentaryzacyjnej.

Prace komisji inwentaryzacyjnej odbywały się również bez obecności przewodniczącego. W miesiącach lipcu i czerwcu 2013 roku inwentaryzacja nie była przeprowadzana.

Ostateczny termin zakończenia inwentaryzacji zakreślono na 31 października 2013 roku.

W październiku 2013 roku powódka miała kilka razy wyjeżdżać służbowo do Oddziału na G. w związku z ww. inwentaryzacją. Musiała też w październiku sporządzić protokół inwentaryzacyjny.

W dniu 1 października 2013 roku dyrektor pozwanego (...) zaproponowała powódce zawarcie umowy o pracę na okres próbny 3 miesięczny tj. do dnia 31 grudnia 2013 roku na stanowisku specjalisty ds. promocji i public relations w wymiarze ½ etatu.

Na tym stanowisku powódka miała otrzymywać wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 1200 zł oraz premię regulaminową.

Dodatkowo powódce przedstawiono również zakres czynności na tym stanowisku.

Stanowisko specjalisty ds. promocji i public relations podlegało Kierownikowi Działu (...).

Szczegółowy zakres obowiązków pracownika na tym stanowisku obejmował m.in. merytoryczną i techniczną aktualizację strony internetowej, opracowywanie strategii i planów promocyjnych, szukanie możliwości nowych form popularyzacji (...), współpracę z mediami, pozyskiwanie sponsorów do działań oświatowych i wydawniczych, przygotowywanie tekstów promocyjnych dotyczących wydarzeń w (...) i bieżącej działalności statutowej.

Powódka w dniu przedłożenia jej umowy o pracę na okres próbny nie podpisała jej. Poprosiła o czas do zastanowienia się i wzięła ze sobą podpisany już przez dyrektora (...) egzemplarz umowy o pracę na okres próbny oraz zakres czynności.

Powódka przez kolejne dni października nie zwracała podpisanej umowy o prace na okres próbny.

W dniu 7 października 2013 roku kadrowa J. Z. wręczyła powódce pismo dyrektora (...) informujące powódkę, że od dnia 1 października 2013 roku powódkę obowiązuje rozkład czasu pracy od poniedziałku do piątku w godzinach od 8 do 12.00. Mimo tego pisma powódka w październiku 2013 roku nadal pracowała codziennie co najmniej po 8 godzin od 8 do 16.00.

W dniu 29 października 2013 roku ponownie wręczono powódce pismo dyrektora pozwanego (...) informujące ją, że od dnia 1 października 2013 roku jest zatrudniona w (...) jedynie na ½ etatu jako specjalista ds. zamówień publicznych i obowiązujący ją czas pracy wynosi 4 godziny tj. od 8 do 12.00.

W dniu 31 października 2013 roku powódka przedłożyła pracodawcy potwierdzoną notarialnie kopię podpisanej przez obie strony sporu (w tym przez powódkę) umowy o pracę na okres próbny na stanowisku specjalisty ds. promocji i public relations.

Jednocześnie przedstawiła dyrektorowi (...) pismo, z którego wynikało, iż w październiku 2013 roku świadczyła pracę w dni robocze w godzinach od 8.00 do 16.00. Powódka poinformowała w tym piśmie, iż w godzinach od 8. do 12.00 wykonywała obowiązki starszego specjalisty ds. zamówień publicznych, w godzinach od 12.00 do 16.00 – obowiązki związane z zadaniami specjalisty ds. promocji i public relations.

Po przedłożeniu tych dokumentów przez powódkę ostatecznie pozwany pracodawca uznał umowę na okres próbny z dnia 1 października 2013 roku za ważnie zawartą.

Powódce wypłacono też wynagrodzenie za okres od 1 października 2013 roku do 16 listopada 2013 roku wynikające z ww. umowy o pracę zawartej a okres próbny.

W dniu 31 października 2013 roku dyrektor pozwanego (...) wręczyła powódce pisemne oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę na stanowisku starszego specjalisty ds. zamówień publicznych z zachowaniem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia, który upływał w dniu 31 stycznia 2014 r.

Jako przyczynę rozwiązania umowy o pracę pracodawca wskazał: „likwidację samodzielnego stanowiska pracy ds. zamówień publicznych, która spowodowana jest zaprzestaniem ogłaszania przetargów publicznych w związku z trudną sytuacją ekonomiczną wynikającą z niskiej dotacji podmiotowej z budżetu Urzędu Marszałkowskiego”.

Tego samego dnia tj. 31.10.2013 roku dyrektor (...) wręczyła również powódce pisemne oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę na okres próbny zawartej w dniu 01.10.2013 roku na stanowisku specjalisty ds. promocji i public relations z zachowaniem 2 – tygodniowego okresu wypowiedzenia, który upływał w dniu 16 listopada 2013 roku.

W okresie od czerwca 2013 roku do chwili obecnej pozwane (...) nie uruchomiło żadnej procedury przetargowej. Ostatnie zmówienie publiczne było realizowane w pozwanym (...) w maju 2013 roku.

Aktualnie po rozwiązaniu z powódką umów o pracę w strukturze pozwanego (...) nie ma stanowiska specjalisty ds. zamówień publicznych ani stanowiska specjalisty ds. promocji i public relations.

Promocją (...) zajmują się pracownicy działu edukacji muzealnej.

Miesięczne wynagrodzenie powódki liczone jak ekwiwalent za urlop na stanowisku starszego specjalisty ds. zamówień publicznych w wymiarze pełnego etatu wynosiło 3977,71 zł brutto.

Miesięczne wynagrodzenie powódki liczone jak ekwiwalent za urlop na stanowisku starszego specjalisty ds. zamówień publicznych w wymiarze ½ etatu (tj. od 1.10.2013 roku) wynosiło 1955,82 zł brutto.

Wynagrodzenie powódki za okres od 1 października 2013 roku do 16 listopada 2013 roku (tj. za okres 1,5 miesiąca) na stanowisku specjalisty ds. promocji i public relations wynosiło 2001,57 zł brutto.

Przy powyższych ustaleniach Sąd Rejonowy w Opolu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 13 czerwca 2014r. oddalił powództwo i zasadził od powódki J. D. na rzecz pozwanego (...) w O. kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż roszczenia powódki o przywrócenie do pracy (jak i alternatywnie o zapłatę odszkodowania) nie zasługiwały na uwzględnienie.

Ustalając stan faktyczny w niniejszej sprawie Sąd oparł się na wskazanych wyżej dowodach z dokumentów, a także na dowodzie z zeznań ww. świadków.

Sąd również oparł się na dowodzie z przesłuchania stron, przy czym podkreślić należy, iż zeznania stron co do zasady pozostawały zbieżne z zeznaniami stron, a także znajdowały potwierdzenie we wskazanych wyżej dowodach z dokumentów.

Wskazać należy, iż powódka od pozwanego pracodawcy otrzymała kolejno 3 różne wypowiedzenia umowy o pracę, tj. wypowiedzenie warunków umowy o pracę z dnia 18 czerwca 2013 roku, wypowiedzenie umowy o pracę na okres próbny z dnia 31 października 2013 roku i wypowiedzenie umowy o pracę na czas nieokreślony z dnia 31 października 2013 roku.

Od wszystkich trzech wypowiedzeń powódka w terminie odwołała się do Sądu, domagając się przywrócenia do pracy w pozwanym (...) w wymiarze pełnego etatu, a gdyby to było niemożliwe powódka wnosiła o zasądzenie na jej rzecz odszkodowania.

Analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym w szczególności wypowiedzenia wręczone powódce Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa. Nie można też uznać, że wypowiedzenia te są nieuzasadnione, co mogłoby czynić zasadnym roszczenia zgłaszane przez powódkę.

W dniu 18 czerwca 2013 roku powódka otrzymała pisemne wypowiedzenie warunków umowy o pracę w części dotyczącej zajmowanego stanowiska specjalisty ds. zamówień publicznych, wymiaru czasu pracy i wynagrodzenia za zachowaniem 3 miesięcznego okresu wypowiedzenia, który upływał w dniu 30 września 2013 roku.

Jako przyczynę wypowiedzenia warunków dotychczasowej umowy o pracę wskazano: „konieczność obniżenia kosztów działalności w związku z trudnościami ekonomicznymi spowodowanymi niską dotacją podmiotową otrzymywana z budżetu Urzędu Marszałkowskiego. Brak środków finansowych powoduje bardzo znaczne zmniejszenie potrzeby ogłaszania przetargów publicznych, nie ma więc konieczności zatrudniania pracownika na takim stanowisku w pełnym wymiarze czasu pracy”.

Po upływie okresu wypowiedzenia tj. od dnia 1 października 2013 roku zaproponowano powódce nowe warunki pracy tj. pracę jako starszy specjalista ds. zamówień publicznych w wymiarze ½ etatu za wynagrodzeniem 1500 zł.

Powódka nie odmówiła przyjęcia nowych warunków umowy i w związku z powyższym z dniem 1 października 2013 roku obowiązywały powódkę nowe warunki

Zasady dokonywania pracownikowi wypowiedzenia warunków pracy i płacy uregulowane zostały w art. 42 kp. Zgodnie z § 2 tego przepisu wypowiedzenie warunków pracy lub płacy uważa się za dokonane, jeżeli pracownikowi zaproponowano na piśmie nowe warunki. Zgodnie z przepisami prawa pracy zaproponowane warunki muszą być określone na tyle konkretnie, aby pracownik – przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności faktycznych – znał swoją przyszłą sytuację. Przepis ustanawia domniemanie przyjęcia proponowanych warunków. Aby je obalić, pracownik musi złożyć do połowy okresu wypowiedzenia oświadczenie o odmowie ich przyjęcia (lub do końca tego okresu, gdy pracodawca nie pouczył go o sposobie odmowy). Oświadczenie to musi być złożone pracodawcy.

Od wypowiedzenia zmieniającego (podobnie jak od wypowiedzenia definitywnego) pracownik może odwołać się do Sądu Pracy - na podstawie art. 45 § 1 w zw. z art. 42 § 1 kp (K. Jaśkowski, E. Maniewska Kodeks. pracy. Komentarz).

Przepis art. 42 § 1 kp nakazuje bowiem odpowiednie stosowanie do wypowiedzenia wynikających z umowy warunków pracy i płacy przepisów o wypowiedzeniu umowy o pracę.

Zgodnie z art. 30 § 4 kp w oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas nie określony powinna być wskazana przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie umowy w tym trybie.

Zgodnie z ugruntowaną linią orzecznictwa oraz dominującymi poglądami doktryny rozwiązanie umowy, niezależnie od trybu jej rozwiązania, przyczyna powinna być rzeczywista i konkretna. Podanie pracownikowi przyczyny wypowiedzenia, zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 1.10.1997 r. (sygn. akt I PKN 315/97), „ma umożliwić mu, dokonanie racjonalnej oceny, czy ta przyczyna w rzeczywistości istnieje i czy w związku z tym zaskarżenie czynności prawnej pracodawcy może doprowadzić do uzyskania przez pracownika odpowiednich korzyści (odszkodowania lub przywrócenia do pracy).

Nie dopuszczalne są zatem przyczyny niekonkretne, nie pozwalające pracownikowi stwierdzić, które jego zachowania lub zaniechania stanowią przyczynę wypowiedzenia mu pracy. To pracownik ma wiedzieć i rozumieć, z jakiego powodu pracodawca dokonał wypowiedzenia umowy o pracę.

Przenosząc ww. uwagi ogólne na grunt stanu faktycznego w niniejszej sprawie wskazać należy, iż przyczyna wskazana przez pozwanego pracodawcę w wypowiedzeniu zmieniającym tj. „konieczność obniżenia kosztów działalności w związku z trudnościami ekonomicznymi spowodowanymi niską dotacją podmiotową otrzymywana z budżetu Urzędu Marszałkowskiego. Brak środków finansowych powoduje bardzo znaczne zmniejszenie potrzeby ogłaszania przetargów publicznych, nie ma więc konieczności zatrudniania pracownika na takim stanowisku w pełnym wymiarze czasu pracy” była przyczyną konkretną, prawdziwą i racjonalnie uzasadniającą potrzebę zmniejszenia wymiaru czasu pracy powódki jako specjalisty z zakresu zamówień publicznych.

Z ustaleń stanu faktycznego wynika niezbicie, iż dotacja z Urzędu Marszałkowskiego na rok 2013 była aż o 750.000 zł niższa niż w roku 2012. Wysokość dotacji ustalona na rok 2013 praktycznie w całości była konsumowana przez bieżące koszty utrzymania (...) oraz płace pracownicze. Ten stan rzeczy spowodował w 2013 roku istotną redukcję zatrudnienia w całym (...), gdyż z 64 zatrudnionych pracowników pozostało w grudniu 2013 jedynie 53 pracowników.

Zlikwidowano m.in. jeden etat referenta w administracji, ograniczono też etaty w księgowości z pełnego do ¾ etatu. Wypowiedzenia umów o pracę otrzymali też opiekunowie wystaw. Ograniczono też godziny otwarcia (...) dla zwiedzających.

Tak niska dotacja z Urzędu Miasta na rok 2013 spowodowała, że strona pozwana prognozowała, iż w roku 2013 nie będzie środków na ogłaszanie przetargów i na zamówienia publiczne. Strona pozwana uznała zatem, że w ramach „oszczędności” racjonalne będzie zmniejszenie wymiaru czasu pracy powódki do pół etatu.

Wskazać też należy, że powódka ostatecznie te zmienione warunki przyjęła.

Powódka zarzucała również stronie pozwanej, iż przed wręczeniem wypowiedzenia zmieniającego informowała powódkę, że dodatkowo zatrudni ją na pół etatu jako specjalistę ds. promocji i public relations. Zdaniem powódki taka propozycja powinna się znaleźć w wypowiedzeniu zmieniającym z dnia 18 czerwca 2013 roku.

Stanowisko powódki nie jest jednak zasadne. Wskazać przede wszystkim należy, że z chwilą wręczania powódce wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy, stanowisko specjalisty ds. promocji i public relations nie było jeszcze formalnie utworzone w strukturze (...), było dopiero „w planach”. Po drugie stanowisko to cechowało się zupełnie inną podległością służbową niż stanowisko specjalisty ds. zamówień publicznych. Po trzecie pozwany pracodawca planował powierzyć obowiązki specjalisty ds. promocji i public relations na podstawie umowy na okres próbny.

Był to bowiem w strukturze (...) pewien „eksperyment”, który ewentualnie miał doprowadzić do pozyskania dodatkowych sponsorów i środków finansowych dla pozwanego (...).

Powódka zresztą sama przyznała, że nie jest specjalistą z zakresu promocji i public relations. Wskazywała, że mogłaby się podjąć tych obowiązków jedynie wówczas, gdyby została odpowiednio przeszkolona.

Nie może zatem budzić zastrzeżeń działanie pracodawcy, który w wypowiedzeniu zmieniającym zaproponował powódce jedynie ograniczenie etatu specjalisty ds. zamówień publicznych. Natomiast zupełnie nowe obowiązki planował powierzyć powódce umową o pracę na okres próbny. Sama bowiem powódka nie była pewna, czy podoła tego rodzaju obowiązkom.

Uwzględniając powyższe Sad uznał, że wypowiedzenie warunków pracy i płacy z dnia 18 czerwca 2013 roku była zgodne z prawem i właściwie uzasadnione. Nie mogło zatem aktualizować roszczenia powódki o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach czy też o odszkodowanie.

W dniu 31 października 2013 roku dyrektor pozwanego (...) wręczyła powódce pisemne oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę na stanowisku starszego specjalisty ds. zamówień publicznych z zachowaniem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia, który upływał w dniu 31 stycznia 2014 r.

Jako przyczynę rozwiązania umowy o pracę pracodawca wskazał: „likwidację samodzielnego stanowiska pracy ds. zamówień publicznych, która spowodowana jest zaprzestaniem ogłaszania przetargów publicznych w związku z trudną sytuacją ekonomiczną wynikającą z niskiej dotacji podmiotowej z budżetu Urzędu Marszałkowskiego”.

To wypowiedzenie umowy o pracę również Sad uznał za niewadliwe i właściwie uzasadnione.

Zgodnie z przepisem art. 32 kp każda ze stron stosunku pracy może rozwiązać za wypowiedzeniem umowę o pracę zawartą na okres próbny bądź na czas nieokreślony. Rozwiązanie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest dokonywane w drodze oświadczenia woli pracodawcy lub pracownika.

Oświadczenie woli powinno być dokonane na piśmie i zawierać przytoczone wszystkie przyczyny uzasadniające w jego ocenie rozwiązanie umowy ale dla uznania zgodności z prawem tego rozwiązania wystarczy by jedna z wskazanych przyczyn okazała się zasadna ( zob. SN 4.08.2003 I PK 218/2003 ). Wykonanie obowiązku wynikającego z art. 30 § 4 kp polega na wskazaniu skonkretyzowanej i rzeczywistej w przekonaniu pracodawcy przyczyny wypowiedzenia.

Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 10.05.2000 r. „ naruszenie art. 30 § 4 KP ma miejsce wówczas, gdy pracodawca nie wskazuje w ogóle przyczyny wypowiedzenia, bądź gdy wskazana przez niego przyczyna jest niedostatecznie konkretna, a przez to niezrozumiała dla pracownika”.

Pracownik może wnieść do sądu pracy odwołanie od wypowiedzenia (art. 44 kp). Zgodnie z brzmieniem art. 45 § 1 kp, w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nie określony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy - stosownie do żądania pracownika - orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu - o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu.

Przedmiotem oceny dokonywanej w trybie art. 45 § 1 kp jest wyłącznie badanie czy podana przez pracodawcę przyczyna rzeczywiście zaistniała, czy zatem nie jest to jedynie pozornie podana okoliczność, która rzeczywiście nie miała miejsca, oraz badanie czy podana przyczyna była wystarczająco skonkretyzowana - dotyczyła konkretnych okoliczności, a przez to była zrozumiała dla pracownika i pozwalała na merytoryczne odniesienie się do niej.

W niniejszej sprawie pozwany pracodawca jako przyczynę definitywnego wypowiedzenia powódce umowy o pracę wskazał likwidację jej stanowiska pracy tj. likwidację w pozwanym (...) stanowiska specjalisty ds. zamówień publicznych.

W orzecznictwie za nie budzące wątpliwości uważa się stanowisko, iż likwidacja stanowiska pracy w ramach rzeczywistych zmian organizacyjnych, polegających na zmniejszeniu zatrudnienia uzasadnia wypowiedzenie pracownikowi umowy o pracę (wyrok SN z 23.05.1997; I PKN 176/97; OSNAPiUS 1998/9/263).

Z dokonanych powyżej ustaleń stanu faktycznego wynika niezbicie, iż u pozwanego pracodawcy istotnie doszło do likwidacji stanowisk pracy powódki.

Powódce wprawdzie najpierw wypowiedzeniem zmieniającym ograniczono wymiar czasu pracy do pół etatu. Nowe warunki zaczęły obowiązywać od 1 października 2013 roku.

Od momentu złożenia powódce wypowiedzenia zmieniającego do czasu złożenia wypowiedzenia definitywnego z uwagi na likwidację stanowiska sytuacja w pozwanym (...) dynamicznie się zmieniała.

Jeszcze w czerwcu 2013 roku pozwany pracodawca miał nadzieję na to, że trudna sytuacja finansowa (...) spowodowana niską dotacją z Urzędu Marszałkowskiego na rok 2013, odmieni się w roku 2014 (choćby do tego poziomu jaki był jeszcze w roku 2012). Jesienią 2013 roku dyrektor (...) pozyskała jednak pierwsze, wstępne informacje o planowanej wysokości dotacji na rok 2014 dla (...), gdzie poinformowaną ją, że nie może spodziewać się wyższej dotacji niż w roku 2013.

Strona pozwana zaznaczyła również, iż w związku z niską dotacją na rok 2013 nie było możliwości ogłaszania jakichkolwiek procedur przetargowych. Ostatnia duża procedura przetargowa zakończyła się w maju 2013 i od tego czasu (...) przez cały 2013 rok nie ogłaszało żadnych nowych przetargów. Jesienią 2013 roku okazało się, że ta sytuacja związana z brakiem przetargów (z uwagi na równie niską dotację) nie zmieni się również w roku 2014. W tej sytuacji utrzymywanie w (...), które borykało się z trudnościami finansowymi i koniecznością redukcji zatrudnienia, etatu specjalisty ds. zamówień publicznych stało się całkowicie zbędne.

Wskazać też należy, iż likwidacja stanowiska powódki została faktycznie dokonana, gdyż w chwili obecnej – po rozwiązaniu stosunku pracy z powódką – nie ma już stanowiska specjalisty ds. zamówień publicznych w strukturze pozwanego (...).

Uwzględniając powyższe wypowiedzenie umowy o pracę na czas nieokreślony z dnia 31 października 2013 roku było zgodne z prawem i właściwie uzasadnione, co czyni niezasadnymi roszczenia powódki o przywrócenie do pracy.

W dniu 31 października 2013 roku powódce pisemne oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę na okres próbny zawartej w dniu 01.10.2013 roku na stanowisku specjalisty ds. promocji i public relations z zachowaniem 2 – tygodniowego okresu wypowiedzenia, który upływał w dniu 16 listopada 2013 roku.

Przede wszystkim miedzy stronami ostatecznie było bezspornym, że w dniu 1 października 2013 roku doszło między stronami do zawarcia ważnej umowy o pracę na okres próbny na stanowisku specjalisty ds. promocji i public relations.

Rozwiązanie za wypowiedzeniem umowy o pracę zawartej na okres próbny nie wymaga uzasadnienia (art. 30§2 kp i art. 30§4 kp).

Dokonane przez pozwanego pracodawcę wypowiedzenie umowy na okres próbny było zgodne z prawem.

Umowa o pracę powódki na okres próbny została zawarta na 3 miesiące. Zatem każdą ze stron tego stosunku pracy obowiązywał 2 tygodniowy okres wypowiedzenia (art. 34 pkt. 3 kp). Taki właśnie (dwutygodniowy) okres wypowiedzenia zastosował pozwany pracodawca w stosunku do powódki.

Podkreślić również należy, iż w przypadku wypowiedzenia umowy o pracę na okres próbny pracownik nie ma w ogóle roszczenia o przywrócenie do pracy, a jedynie o odszkodowanie (zgodnie z art. 50§1 kp).

Tym samym roszczenie powódki o przywrócenie do pracy w związku z rozwiązaniem umowy o pracę na okres próbny nie zasługiwało na uwzględnienie. Na uwzględnienie nie zasługiwało też żądanie alternatywne (o odszkodowanie), gdyż rozwiązanie umowy o pracę na okres próbny przez pozwanego pracodawcę w niniejszej sprawie było zgodne z prawem.

Uwzględniając powyższe Sąd roszczenia powódki w całości oddalił.

Zgodnie z art. 98§1 kpc strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata (radcę prawnego) zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata (radcy prawnego), koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony (art. 98§3 kpc w zw. z art. 99 kpc).

Strona pozwana w każdej z trzech spraw związanych z odwołaniem powódki od wypowiedzenia umowy o pracę wniosła o zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Wskazać należy, że każda z nich stanowi odrębną sprawę, a jedynie technicznie przez Sąd zostały one połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Dlatego też w orzeczeniu o kosztach postępowania Sąd zasadził od powódki na rzecz strony pozwanej zwrot kosztów zastępstwa procesowego w odniesieniu do każdego z trzech ww. odwołań.

Koszty zastępstwa procesowego wyliczone zostały wg. stawek wynagrodzenia radcy prawnego określonych w § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 z póź.zm.).

Z wyrokiem nie zgodziła się powódka, które we wniesionej apelacji zaskarżyła powyższy wyrok domagając się:

zmiany zaskarżonego wyroku w całości poprzez zasądzenie odszkodowania

ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji

Wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 30kp i 45 kp oraz poprzez nie zastosowanie art. 8 kp, a także niezbadanie przez Sad I instancji w sposób należyty materiału dowodowego i sprzeczność ustaleń Sądu z zebranym materiałem dowodowym, a w konsekwencji wadliwe zastosowanie art. 233 § 1 kpc.

W odpowiedzi na apelację powódki strona pozwana wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów procesu w tym zastępstwa procesowego.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje

Apelacja nie jest zasadna.

Sąd I instancji zebrał w sprawie materiał dowodowy i poczynił na jego podstawie prawidłowe ustalenia faktyczne w zakresie wystarczającym do rozstrzygnięcia sprawy, nie wykraczając poza granice swobodnej oceny dowodów wyznaczone przepisem art.233 § 1 kpc. Ustalone fakty znajdują potwierdzenie w powołanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dowodach, przy czym należy podkreślić, iż materiał dowodowy jest w zasadzie jednorodny, pozwala na ustalenie faktycznego przebiegu zdarzeń, poszczególne dowody wzajemnie się uzupełniają i potwierdzają, zeznania świadków są w przeważającej mierze zbieżne z zeznaniami stron, a także znajdują potwierdzenie w dowodach z dokumentów, których treść i autentyczność nie były kwestionowane. Sąd Okręgowy niewadliwe ustalenia Sądu I instancji przyjmuje za własne.

Spór w odniesieniu do kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia dotyczył nie tyle samych faktów, co ich interpretacji, strony bowiem odmiennie oceniały ich znaczenie i skutki. Powódka zarzucała pracodawcy, iż podjęte wobec niej działania nie miały uzasadnionej podstawy, gdyż w istocie nie było potrzeby ograniczania jej wymiaru zatrudnienia a następnie likwidacji etatu, a także, że działania pracodawcy zmierzały do pozbawienia jej co najmniej w części uprawnień związanych z wypowiedzeniem umowy o pracę z przyczyn niedotyczących pracownika. Kwestionowała dopuszczalność powierzenia jej nowych obowiązków specjalisty ds. promocji i public relations na podstawie umowy o pracę na okres próbny, w sytuacji, gdy wobec poczynionych wcześniej uzgodnień obowiązki te mogły i powinny być jej powierzone już w wypowiedzeniu zmieniającym złożonym jej w dniu 18.06.2013r. Natomiast strona pozwana podkreślała legalność swoich działań oraz zbędność utrzymywania w dotychczasowym kształcie stanowiska zajmowanego przez powódkę, w połączeniu z trudnościami finansowymi, które spowodowały konieczność redukcji zatrudnienia.

Uzasadnienie apelacji również wskazuje na to, że powódka, nie negując w zasadzie ustalonych faktów, które przytoczył Sąd I instancji jako podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, przedstawia ich własną interpretację, nadając przy tym duże znaczenie faktom, które w aspekcie dokonania oceny zasadności zgłoszonych roszczeń w istocie nie mają większego znaczenia.

Należy przypomnieć, iż powódka odwołała się kolejno od trzech złożonych jej przez pracodawcę wypowiedzeń, kwestionując ich zasadność zarówno jako odrębnych czynności, jak i jako zespołu działań prowadzących ostatecznie do rozwiązania z nią umowy o pracę. Sąd Rejonowy, oceniając prawidłowość każdego z nich uznał, iż były one zgodne z prawem, tak w aspekcie kolejnych etapów, jak i w odniesieniu do wywołanego ostatecznie skutku. Zdaniem Sądu Okręgowego, podniesione w stosunku do tej oceny zarzuty apelującej nie są uzasadnione.

W odniesieniu do wypowiedzenia warunków pracy i płacy z dnia 18.06.2013r. Sąd Okręgowy w pełni akceptuje ocenę Sądu I instancji, iż było ono prawidłowe, a wskazana w nim przyczyna okazała się konkretna i prawdziwa. Strona pozwana przekonująco wykazała, iż od początku 2013r. podejmowała działania zmierzające do zmniejszenia i racjonalizacji zatrudnienia, a to z powodu zmniejszenia się puli środków finansowych przeznaczonych na jej działalność. Przeważającą część tych środków stanowi dotacja z budżetu Województwa Opolskiego, która w roku 2013 została istotnie zmniejszona w stosunku do roku poprzedniego. Miało to również wpływ na zakres wdrażanych u strony pozwanej procedur zamówień publicznych, którymi zajmowała się dotychczas powódka. Z niekwestionowanych ustaleń Sądu I instancji wynika, iż ostatnia taka procedura była realizowana w maju 2013 roku. Należy podkreślić, iż co do zasady nie należy do sądu pracy ocena, czy działania pracodawcy polegające na wprowadzeniu zmian organizacyjnych, redukcji zatrudnienia, są uzasadnione z ekonomicznego punktu widzenia i czy ich skutki ostatecznie będą zgodne z zamierzeniami pracodawcy. Sąd bada te kwestie jedynie w aspekcie oceny zasadności wypowiedzenia, jeżeli pracodawca powoła się na nie w uzasadnieniu wypowiedzenia. Ocenie Sądu podlega w szczególności to, czy pracodawca rzeczywiście wprowadza zmiany organizacyjne, zmiany w strukturze zatrudnienia, na które się powołuje, oraz czy w danych okolicznościach wystarczająco uzasadniają one wypowiedzenie pracownikowi warunków pracy i płacy względnie wypowiedzenie definitywne. W niniejszej sprawie strona pozwana udowodniła prawdziwość okoliczności powołanych jako przyczyny wypowiedzenia zmieniającego z dnia 18.06.2013 r., tj. zmniejszenia puli środków finansowych i związane z tym konieczność obniżenia kosztów działalności oraz brak potrzeby zatrudniania w pełnym wymiarze czasu pracy pracownika zajmującego się zamówieniami publicznymi, a powódka nie kwestionowała faktu, iż w roku 2013 pracodawca dokonał redukcji zatrudnienia, zlikwidował niektóre etaty lub zmniejszył wymiar zatrudnienia. W ustalonych okolicznościach działanie strony pozwanej zmierzające do restrukturyzacji zatrudnienia, w tym zmniejszenia wymiaru czasu pracy powódki wraz z odpowiednim zmniejszeniem wynagrodzenia, jawi się jako w pełni uzasadnione. W ocenie Sądu Okręgowego, strona pozwana nie była zobowiązana do zaproponowania powódce dodatkowych obowiązków związanych z promocją i public relations już w wypowiedzeniu zmieniającym. Nie było sporne, iż strona pozwana rozważała powierzenie powódce takich obowiązków, a strony rozmawiały o tym na początku czerwca 2013r. Żaden dowód nie wskazuje jednak jednoznacznie, by strony już w trakcie tej rozmowy ustaliły konkretnie, kiedy, na jakich warunkach i na jakiej podstawie dojdzie do powierzenia powódce tych obowiązków. Nie wynika to również z zeznań samej powódki. Powódka zeznała, że z rozmowy z panią dyrektor wynikało, iż nic się nie zmieni w odniesieniu do wymiaru jej zatrudnienia, a tylko etat zostanie podzielony na dwie połowy z odrębnymi zakresami obowiązków, co nie jest jednoznaczne z uzgodnieniem konkretnych nowych warunków pracy i płacy oraz daty ich wprowadzenia, ani nawet z przedstawieniem konkretnej oferty zmiany warunków zatrudnienia. Powódka przyznała przy tym, że nie miała odpowiedniej wiedzy, by bez dodatkowego przeszkolenia nowe obowiązki wykonywać, natomiast z ustaleń Sądu wynika, że przeszkolenie takie przeszła dopiero w późniejszym czasie – we wrześniu 2013 r., czemu powódka w istocie nie przeczy. Nie jest przy tym pozbawiona znaczenia okoliczność, iż stanowisko specjalisty ds. promocji i public relations wówczas nie było jeszcze utworzone. Nawet jeżeli jego utworzenie nie wymagało szczególnych i pracochłonnych zabiegów, to jednak pracodawca musiał podjąć odpowiednie działania, by takie stanowisko zostało utworzone w strukturze organizacyjnej placówki, przy czym nie był zobowiązany do podejmowania ich natychmiast, tym bardziej że strony nie ustaliły żadnych szczegółów, a jedynie wstępnie rozmawiały o zamierzeniach pracodawcy wobec powódki w związku z sytuacją finansową strony pozwanej i zmniejszeniem zakresu realizowanych procedur zamówień publicznych. Z poczynionych ustaleń można wyprowadzić wniosek, że w czerwcu 2013 r. powódka sama miała wątpliwości co do tego, czy podoła nowym obowiązkom, a skądinąd, co wynika również z jej zeznań, miała je także w październiku 2013 r., kiedy to propozycja pracodawcy została skonkretyzowana w umowie o pracę na okres próbny z dnia 1.10.2013 r., nad której podpisaniem powódka długo się zastanawiała i przedłożyła podpisany egzemplarz dopiero w ostatnim dniu października.

Sąd Okręgowy uznał także, iż w dacie złożenia wypowiedzenia zmieniającego strona pozwana nie była zobowiązana do definitywnego wypowiedzenia powódce umowy o pracę a nie uczyniła tego tylko w celu pozbawienia powódki części świadczeń należnych z tytułu rozwiązania umowy z przyczyn niedotyczących pracownika. Z poczynionych w sprawie ustaleń wynika, iż działania zmierzające do restrukturyzacji zatrudnienia strona pozwana podejmowała już od początku 2013r. w związku ze zmniejszeniem wysokości dotacji z budżetu Województwa (...) na rok 2013. Nie ma jednak żadnych dowodów, że już w czerwcu 2013r. pracodawca rzeczywiście z tego względu zamierzał zlikwidować etat powódki i ją zwolnić. Sama powódka twierdziła, że pomimo sytuacji finansowej placówki w ogóle nie było przesłanek do podejmowania takich działań.

Sąd Okręgowy podziela pogląd Sądu I instancji, iż w ustalonych okolicznościach powierzenie powódce nowych obowiązków na podstawie umowy o pracę na okres próbny można uznać za dopuszczalne. Zdaniem Sądu Okręgowego, co do zasady, te same strony może łączyć w tym samym czasie tylko jeden stosunek pracy, jednak dopuszczalne są sytuacje, gdy ukształtowanie warunków zatrudnienia następuje na podstawie różnych „cząstkowych” umów o pracę, w szczególności wówczas, gdy pracownikowi powierzone mają być zdecydowanie odmienne obowiązki, niż wynikające z wcześniej zawartej umowy o pracę, których wykonywanie wymaga innego przygotowania i następuje na innych warunkach i w ramach odrębnych stanowisk pracy. Za celowe można byłoby uznać zawieranie takich cząstkowych umów w uwagi np. na odmienne zasady rozliczania czasu pracy i wynagradzania na poszczególnych stanowiskach, potrzebę powierzenia pracownikowi niektórych odmiennych zadań na inny okres niż pozostałych, czy też potrzebę powierzenia pracownikowi niektórych zadań zgodnie z jego kwalifikacjami i doświadczeniem zawodowym oraz innych, co do których jego wiedzę i predyspozycję trzeba dopiero zweryfikować. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, gdyż z jednej strony, powódka była długoletnim pracownikiem i bezspornie miała odpowiednie przygotowanie do wykonywania dotychczasowych obowiązków związanych z realizacją zamówień publicznych, a jednocześnie, co sama przyznała, w czerwcu 2013 r., kiedy ustnie przedstawiono jej możliwość powierzenia jej obowiązków specjalisty ds. promocji i public relations, nie miała faktycznie żadnego przygotowania w tym zakresie, a również bezpośrednio przed powierzeniem tych obowiązków nie miała takiego doświadczenia, a jedynie krótkie przeszkolenie. Powierzenie powódce nowych czynności na okres próbny wydaje się w tych warunkach zasadne, tym bardziej, że takie stanowisko nie funkcjonowało wcześniej w strukturze pozwanego. Umowa o pracę na okres próbny, o której mowa w art. 25 § 2 kp, co do zasady, służy sprawdzeniu przydatności pracownika do pracy na określonym stanowisku pracy, które pracownik miałby objąć w ramach umowy docelowej, tj. umowy na czas nieokreślony, na czas określony lub na czas wykonywania określonej pracy. Powołując się na ten pogląd, Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4.09.2013 r. (II PK 358/12, LEX nr 1375650, OSNP 2014/5/70) dopuścił możliwość zawierania między tymi samymi stronami kolejno więcej niż jednej umowy na okres próbny na innym stanowisku pracy. Uznając za dopuszczalne zawarcie z powódką dodatkowej umowy o prace na okres próbny, należało również konsekwentnie przyjąć, iż umowa taka podlega regulacjom przewidzianym dla tego rodzaju umów, w tym dotyczącym jej wypowiedzenia. Zatem, umowa taka mogła zostać rozwiązana za wypowiedzeniem przy zachowaniu terminów określonych w art.34 kp i nie miały w tym wypadku zastosowania przepisy dotyczące trybu wypowiadania umów o pracę na czas nieokreślony. W tym wypadku, chociaż powódka nie podpisała umowy o pracę na okres próbny w dniu 1.10.2013 r., a jej zachowanie nie było w tej kwestii konsekwentne, to ostatecznie nie było sporne, iż doszło do nawiązania pomiędzy stronami takiej umowy o pracę. Umowa ta została rozwiązana przy zachowaniu wymaganej formy pisemnej oraz właściwego okresu wypowiedzenia. Pracodawca nie ma obowiązku wskazywania przyczyny takiego wypowiedzenia w oświadczeniu złożonym pracownikowi, jak również wykazywać zasadności wypowiedzenia w wypadku zakwestionowania tej czynności przez pracownika na drodze sadowej.

W ocenie Sądu Okręgowego, nie ma uzasadnionych podstaw, by kwestionować prawidłowość definitywnego wypowiedzenia powódce umowy o pracę na czas nieokreślony. W wypowiedzeniu tym, złożonym powódce dnia 31.10.2013 r., pracodawca wskazał jako przyczynę likwidację stanowiska ds. zamówień publicznych, jako konsekwencję zaprzestania ogłaszania przetargów publicznych w związku z trudną sytuacją ekonomiczną pozwanego wynikającą z niskiej dotacji podmiotowej z budżetu Urzędu Marszałkowskiego. Tak określona przyczyna w świetle przeprowadzonych w sprawie dowodów okazała się prawdziwa. Nie było w istocie sporne, że stanowisko ds. zamówień publicznych zostało faktycznie zlikwidowane i obecnie ani takie stanowisko, ani stanowisko specjalisty ds. promocji i public relations nie funkcjonują w strukturze strony pozwanej, a od maja 2013 r. nie przeprowadzono żadnej procedury przetargowej. Jak już wyżej wskazywano, strona pozwana wykazała także, że otrzymywane środki z dotacji podmiotowej z budżetu Województwa (...) uległy zmniejszeniu w stosunku do otrzymanych w roku 2012, co miało wpływ na podejmowanie działań oszczędnościowych, w tym zmniejszenie i restrukturyzację zatrudnienia. Wprawdzie, jak ustalił Sąd I instancji, dotacja na rok 2014 ostatecznie byłą wyższa niż w roku 2013, jednak nadal znacznie niższa od otrzymanej w roku 2012, przy czym z informacji uzyskanych przez stronę pozwaną we wrześniu 2013 r. wynikało, iż wysokość dotacji na rok następny będzie podobna, jak w roku 2013 i nie można spodziewać się dotacji na poziomie z roku 2012. Należy podkreślić, iż decyzja co do tego, czy w danych okolicznościach celowe jest podejmowanie działań oszczędnościowych, w tym zmierzających do restrukturyzacji i zmniejszenia zatrudnienia, jest autonomiczną decyzją pracodawcy. Sąd pracy, oceniając zasadność wypowiedzenia nie ocenia celowości podejmowania takich działań, lecz bada, czy zostały one rzeczywiście podjęte, czy likwidacja stanowiska, na którą powołuje się pracodawca w wypowiedzeniu, rzeczywiście nastąpiła. W tym wypadku nie może budzić wątpliwości, iż sytuacja finansowa strony pozwanej uległa pogorszeniu w związku z niska dotacją otrzymywaną z budżetu Województwa (...), w związku z czym już od początku 2013 r. podejmowane były działania oszczędnościowe, w tym powodujące redukcję zatrudnienia, od maja 2013 r. nie przeprowadzano procedur przetargowych, a pracodawca zlikwidował stanowisko zajmowane przez powódkę.

W ocenie Sądu Okręgowego, powódka nie wykazała, by działania pozwanego polegające kolejno na wypowiedzeniu powódce dotychczasowych warunków pracy i płacy (zmniejszeniu zatrudnienia na dotychczasowym stanowisku do ½ etatu), powierzenie nowych czynności w wymiarze ½ etatu na podstawie umowy o pracę na okres próbny i wreszcie wypowiedzenie obu umów o pracę, zostały podjęte wyłącznie w celu pozbawienia powódki należnych jej świadczeń w związku z rozwiązaniem umowy o pracę z przyczyn niedotyczących pracownika (w szczególności odprawy). Powódka nie była jedynym pracownikiem, którego dotyczyły podjęte przez pozwanego działania oszczędnościowe w sferze zatrudnienia, wykonywane przez nią zadania na stanowisku ds. zamówień publicznych uległy istotnemu ograniczeniu, w związku z tym, że w zasadzie od maja 2013 r. zamówienia publiczne u strony pozwanej w ogóle nie były realizowane. Pracodawca nie miał jednak obowiązku już w tym czasie likwidować etatu powódki i rozwiązywać z powódką umowy o pracę. W świetle przeprowadzonych dowodów można było przyjąć, iż pozwany pracodawca początkowo zmierzał jedynie zmodyfikować warunki zatrudnienia powódki i zmniejszając jej wymiar zatrudnienia na dotychczasowym stanowisku powierzyć także dodatkowe czynności na innym stanowisku, jakkolwiek nie dokonał tego jednoczenie. Fakt, iż powódce umożliwiono przeszkolenie do czynności, jakie miała wykonywać na nowym stanowisku pracy, świadczy o tym, że pracodawca zamierzał takie czynności powódce powierzyć, czego dokonał przedstawiając jej umowę o pracę z dnia 1.10.2013r. To powódka miała wątpliwości, czy warunki te przyjąć i nie chciała podpisać umowy, choć jej zachowanie mogło świadczyć, że nadal uważała się za osobę zatrudnioną w pełnym wymiarze czasu pracy. Można tez wskazać, iż nawet jeżeli zachowanie powódki miało wpływ na ostateczną decyzje pracodawcy co do definitywnego wypowiedzenia powódce umów o pracę, to działania takie były zgodne z prawem, a pracodawca wykazał, iż w wypadku wypowiedzenia umowy o prace na czas nieokreślony wskazana przyczyna wypowiedzenia, tj. likwidacja stanowiska pracy, jedynego tego rodzaju w strukturze placówki, jest prawdziwa. W tej sytuacji nie ma uzasadnionych podstaw do zastosowania w sprawie art.8 kp i uwzględnienia żądań powódki na tej podstawie, iż – jej zdaniem – działania pozwanego są sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy uznał, iż apelacja powódki jest pozbawiona uzasadnionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem, w myśl art.385 kpc.

Z uwagi na charakter sprawy oraz sytuację powódki, która utraciła zatrudnienie, Sąd Okręgowy odstąpił od obciążania powódki kosztami postępowania apelacyjnego na rzecz strony pozwanej, na podstawie art.102 kpc w związku z art.108 § 1 kpc.