descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt V Ka 867/18

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 30 października 2018 r.

Sąd Okręgowy w Radomiu V Wydział Karny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący: SSO Maciej Gwiazda

Protokolant: stażysta Izabela Chmurzyńska

SSO Maciej Gwiazda

Uzasadnienie

E. W. został oskarżony o to, że:

w dniu 12 sierpnia 2016 roku we W. gm. J., pow. (...), woj. (...), pełniąc funkcję Głównego Technologa w Zakładzie (...) (...) i z tego tytułu będąc odpowiedzialnym za bezpieczeństwo i higienę pracy, nie dopełnił obowiązku bezpośredniego nadzoru nad ręcznym transportem maszyny – odmięśniarki z hali produkcyjnej na plac zakładowy prowadzonym przez podległych mu pracowników W. S. i B. Ż., w wyniku czego naraził ich na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, przy czym W. S. wskutek przygniecenia przez tę maszynę lewej dłoni, doznał obrażeń w postaci amputacji palca II i III na poziomie paliczków środkowych oraz złamania paliczka dalszego palca IV, które to obrażenia spowodowały naruszenie czynności narządów ciała na okres przekraczający dni siedem,

tj. o przestępstwo z art. 220 § 1 k.k. w zw. z art. 157 § 1 k.k. w zw.

z art. 11 § 2 k.k.

Wyrokiem z dnia 13 czerwca 2018 roku Sąd Rejonowy w Radomiu

w sprawie sygn. akt II K 89/18 oskarżonego E. W.

w ramach zarzucanego mu czynu uznał za winnego tego, że w dniu

12 sierpnia 2016 roku we W. gm. J., pow. (...), woj. (...), pełniąc funkcję Głównego Technologa w Zakładzie (...) (...) i z tego tytułu będąc odpowiedzialnym za bezpieczeństwo i higienę pracy, nieumyślnie nie dopełnił obowiązku bezpośredniego nadzoru nad ręcznym transportem maszyny – odmięśniarki z hali produkcyjnej na plac zakładowy prowadzonym przez podległych mu pracowników W. S. i B. Ż., narażając ich na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, w wyniku czego na skutek przygniecenia przez tę maszynę lewej dłoni W. S. nieumyślnie spowodował u niego obrażenia w postaci amputacji palca II i III na poziomie paliczków środkowych oraz złamania paliczka dalszego palca IV, które to obrażenia spowodowały naruszenie czynności narządów ciała na okres przekraczający dni siedem, tj. o czyn z art. 220 § 2 k.k. w zw. z art. 157 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za to na podstawie art. 220 § 2 k.k. w zw. z art. 157 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. skazał go, a na podstawie art. 220 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. w zw. z art. 33 § 1 i 3 k.k. wymierzył mu karę grzywny w liczbie 200 (dwieście) stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki na kwotę 40 (czterdzieści) złotych; na podstawie art. 46 § 2 k.k. orzekł od oskarżonego E. W. nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego W. S. w kwocie 5 000 (pięć tysięcy) zł. zwolnił oskarżonego od uiszczenia opłaty, zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 2 000 (dwa tysiące) zł. tytułem zwrotu części wydatków.

Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca oskarżonego. Zaskarżył wyrok w całości i zarzucił mu obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, a to:

I. art. 7 i 410 k.p.k. — polegającego na nieprawidłowym, bezkrytycznym uwzględnieniu wszystkich tez opinii biegłego a w konsekwencji uznaniu bezpośredniej odpowiedzialności oskarżonego za zdarzenie stanowiące znamię czynu zabronionego z art. 220 k.k., w sytuacji gdy:

a. Opinia ta nie obejmowała całej materii prawnej (tu: Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 października 2003 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie eksploatacji niektórych urządzeń transportu bliskiego, Dz. U. 2003 nr 193 poz. 1890, Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 10 maja 2002 r., w sprawie bezpieczeństwa ż higieny pracy przy użytkowaniu wózków jezdniowych z napędem silnikowym, Dz. U. 2002, nr 70 poz. 650) wymaganej uwzględnienia w przedmiotowej sprawie, co wynikało wprost z zeznań uzupełniających biegłego J. M.,

b. Bezwarunkowo przyjęto wystąpienie wyraźnego związku przyczynowego pomiędzy nieobecnością oskarżonego przy przewożeniu maszyny z hali produkcyjnej a skutkiem w postaci narażenia pokrzywdzonego na niebezpieczeństwo, o którym mowa w art. 220 k.k., podczas gdy jest to założenie powierzchowne, wyraźnie niezgodne z opinią pokontrolną Państwowej Inspekcji Pracy jak również opinią eksperta BHP W. M.,

- które to uchybienia doprowadziły do niezasadnego skazania oskarżonego E. W.,

II. art. 7 i 410 k.p.k. — polegającego na wadliwej, niepełnej ocenie dowodów z zeznań B. Ż., C. M., W. P. oraz zebranej w sprawie dokumentacji pracowniczej, w zakresie w jakim:

a. Sąd nie uwzględnił, że W. S. wiedział, że maszyna

znajdowała się w pozycji niestabilnej i zsuwa się z rolek transportowych a mimo to w sposób nieodpowiedzialny i sprzeczny ze wskazaniami doświadczenia życiowego podłożył rękę pod obrys maszyny, przez co w istocie sam sprowadził na siebie niebezpieczeństwo doznania uszczerbku na zdrowiu,

b. Sąd przyjął, że świadkowie Ż. i M. nie posiadali stosownego doświadczenia i zakresu wiedzy (szkoleń) w zakresie transportu ciężkiego sprzętu maszynowego, jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie.

- które to uchybienia doprowadziły do niezasadnego skazania oskarżonego E. W..

Podnosząc powyższe zarzuty wnoszę zmianę skarżonego wyroku przez uniewinnienie E. W. od zarzucanego mu czynu.

Sąd Okręgowy zważył co następuje

Apelacja obrońcy oskarżonego nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim stwierdzić należy, iż Sąd I instancji oparł swe ustalenia faktyczne o całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego, który poddany został właściwej analizie dokonanej

z uwzględnieniem reguł zawartych w art. 7 kpk. Wbrew twierdzeniom skarżącego dokonana przez Sąd ocena dowodów była swobodna a nie dowolna. Wprawdzie nie była zgodna z oceną zachowania oskarżonego dokonaną przez jego obrońcę, jednakże nie oznacza to, że była nieprawidłowa. W motywach zaskarżonego wyroku Sąd I instancji w sposób przekonywujący wyjaśnił na jakich oparł się dowodach i dlaczego odrzucił dowody przeciwne. Podkreślić należy, że zarzut obrazy art. 7 k.p.k. może być uznany za trafny i skuteczny tylko wówczas gdy zostanie wykazane w sposób przekonujący w środku zaskarżenia, że w procesie oceny danego dowodu sąd orzekający dopuścił się uchybień które świadczą o tym, że ocena ma charakter dowolny a nie swobodny. W niniejszej sprawie twierdzenia skarżącego stanowią jedynie polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu Rejonowego, przedstawiając odmienny pogląd na wiarygodność poszczególnych dowodów oraz faktów z nich wynikających, a nie wskazując na czym ta dowolność miałaby polegać. W ocenie Sądu Okręgowego przedstawiony w uzasadnieniu orzeczenia tok rozumowania Sądu jest precyzyjny, nie zawiera błędów logicznych lub faktycznych, wypływa z przeprowadzonych na rozprawie dowodów, znajduje wsparcie w zasadach wiedzy i doświadczenia życiowego – nie może więc być wzruszony w toku kontroli instancyjnej.

Wbrew twierdzeniom skarżącego Sąd nie dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych gdyż sprawstwo oskarżonego wynika z całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w tym: zeznań świadków W. S., C. M., B. Ż., W. M., W. P., opinii biegłego J. M., dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy oraz częściowo z zeznań S. S. i wyjaśnień oskarżonego E. W.. Zeznania W. S. i innych pracowników zatrudnionych

w Zakładzie (...) (...) złożone w postępowaniu przygotowawczym różniły się wprawdzie co do obecności i nadzoru oskarżonego w miejscu zdarzenia, z tymi złożonym w postępowaniu sądowym, jednakże Sad orzekający w sposób prawidłowy wytłumaczył te rozbieżności zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Sad ten prawidłowo wskazał bowiem , że świadkowie chcieli polepszyć sytuację oskarżonego ze względu na to, że są jego współpracownikami, a zeznania w postępowaniu przygotowawczym składali spontanicznie. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie można również uznać, że opinia biegłego zawiera jakieś braki. Obrońca oskarżonego i oskarżony mieli możliwość zadawania pytań bezpośrednio biegłemu podczas jego ustnego opiniowania na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2018 roku. Nie wnosili o uzupełnienie pisemnej opinii ani dopuszczenia dowodu z opinii innego biegłego. W ocenie Sądu Okręgowego opinia J. M. jest logiczna, pełna i rzetelna i została sporządzone przez specjalistę w swojej dziedzinie nie ma więc podstaw do jej kwestionowania. Podkreślić należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego Sąd ustalając stan faktyczny nie oparł się jedynie na opinii biegłego lecz na całokształcie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Prawidłowo uznał, że oskarżony będąc odpowiedzialnym w zakładzie pracy za bezpieczeństwo i higienę pracy – co wynikało zarówno z zakresu jego obowiązków jak i czynności faktycznie przez niego wykonywanych (to on przecież przekazał polecenie właściciela

o przetransportowaniu maszyny) – miał obowiązek zarządzać pracownikami

i przeszkolić ich w zakresie transportu przedmiotowej maszyny. Niewątpliwym jest w ocenie Sądu Okręgowego związek przyczynowy pomiędzy nie przeszkoleniem pracowników oraz brakiem sprawowania nadzoru nad podległymi mu pracownikami przy pracach niebezpiecznych, a zaistnieniem wypadku. Wprawdzie oczywiście pracownicy nie są bezwolnymi maszynami i mogą robić rzeczy nieprzewidziane i nieprzemyślane, jednakże zapoznani w odpowiedni sposób z grożącym im niebezpieczeństwem i odpowiednio nadzorowani będą bardziej zdyscyplinowani i jest znacznie mniejsza szansa nastąpienia niebezpiecznego dla życia i zdrowia zdarzenia. Wbrew twierdzeniom skarżącego wyjaśnienie co oznacza „strefa niebezpieczna” dla rozstrzygnięcia o odpowiedzialności oskarżonego nie ma żadnego znaczenia, gdyż pracownicy nie odbyli odpowiednich szkoleń z zakresu transportu wielkiego i ciężkiego urządzenia, więc i tak nie byli świadomi tego, że poruszają się w tej strefie. Okoliczność, że wielokrotnie dokonywali takiego przemieszczenia maszyn również nie zmienia oceny zachowania oskarżonego. Podkreślić bowiem należy, że przestępstwo z art. 220 kk penalizuje samo narażenie na niebezpieczeństwo – nawet jeżeli nie doszło do zdarzenia, a poprzez nie przeszkolenie pracowników i bark nadzoru ze strony oskarżonego doszło właśnie do narażenia ich na niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku dla zdrowia i nie ma tu znaczenia ewentualne przyczynienie się pokrzywdzonego. Przedmiotem ochrony z art. 220 k.k. jest bowiem prawo pracownika do pracy w bezpiecznych i higienicznych warunkach. Przewinieniem jest zaś już narażenie pracownika na brak takich warunków, a które to narażenie może być "dokonane" w sposób różnoraki - czynność sprawcza polega na niedopełnieniu obowiązku w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, a narażenie to ma prowadzić do wystąpienia (ewentualnie) skutków określonych w treści art. 220 § 1 k.k. Wobec oczywistości dowodów zbędne jest powielanie argumentów Sądu I instancji, którą Sąd Okręgowy w pełni podziela, tym bardziej, że apelacja obrońcy oskarżonego stanowi jedynie bezpodstawną polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu Rejonowego, który uznał, że działanie oskarżonego wypełnia znamiona przestępstwa nieumyślnego niedopełnienia obowiązków z zakresu bhp wraz z nieumyślnym naruszeniem czynności narządów ciała (art. 220 § 2 kk w zw. z art. 157 § 3 kk).

Podzielając rozstrzygnięcia odnośnie winy i kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonemu czynu wskazać należy, że wymierzona kara grzywny w wysokości 200 stawek dziennych po 40 złotych każda jest adekwatna do stopnia zawinienia i społecznej szkodliwości czynu. Prawidłowo również Sąd zasadził od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonego W. S. nawiązkę w kwocie 5 000 zł.

W związku z powyższym Sąd Okręgowy w punkcie pierwszym wyroku utrzymał zaskarżony wyrok w mocy .

Na podstawie art. 636 § 1 kpk oraz na podstawie art. 8 w zw. z art. 3 ust. 1 Ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. z 1983 r. Nr 49 poz. 223 ze zm.) Sąd Okręgowy w punkcie drugim wyroku orzekł o kosztach sądowych obrońcy oskarżonego.

SSO Maciej Gwiazda