V GC 188/24WyrokSąd Rejonowy w Tarnowie

Wyrok Sądu Rejonowego w Tarnowie

Zobacz w SAOS
umowa przewozu
Jedno kliknięcie tworzy streszczenie, stan faktyczny, rozstrzygnięcie i argumentację tego orzeczenia (bezpłatnie, obowiązują dzienne limity).

Streszczenie (SAOS)

Brak zachowania staranności przez przewoźnika w skorzystaniu z uprawnień wskazanych w art. 42. ustawy Prawo przewozowe oznaczał, że przewoźnik nie mógł również powoływać się brak swojej odpowiedzialności z uwagi na przyczyny występujące po stronie nadawcy, niewywołane winą przewoźnika (art. 65. ust. 2. ustawy Prawo przewozowe) lub z uwagi na sposób ładowania względnie rozmieszczenia rzeczy przez nadawcę [art. 65. ust. 3. pkt 4) ustawy Prawo przewozowe]. Należało w związku z tym przyjąć zgodnie z art. 68. ustawy Prawo przewozowe, w myśl którego jeżeli szkoda powstała tylko częściowo wskutek okoliczności, za które przewoźnik odpowiada, odpowiedzialność jego ogranicza się do zakresu, w jakim okoliczności te przyczyniły się do powstania szkody, że do szkody w przesyłce doszło zarówno w przyczyn leżących po stronie nadawcy (nieprawidłowe przygotowanie przesyłki do przewozu poprzez brak przymocowania arkuszy blachy do palet, brak palet pod całą długością arkuszy blachy w celu ustabilizowania i zwiększenia sztywności ładunku i wyeliminowania nadmiernej elastyczności ładunku) czyli strony powodowej jak i przewoźnika (brak odmowy przyjęcia do przewozu arkuszy blachy, które nie zostały przymocowane do palet, na których zostały złożone i brak zażądania zamieszczenia przez nadawcę w liście przewozowym odpowiedniego oświadczenia o stanie przesyłki oraz brak uzależnienia od złożenia takiego oświadczenia tego przewozu).

Treść orzeczenia

Sygn. akt V GC 188/24

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 23 kwietnia 2026 r.

Sąd Rejonowy w Tarnowie V Wydział Gospodarczy

w składzie

Przewodniczący sędzia Michał Bień

Protokolant Aleksandra Gurgul

po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2026 r. w Tarnowie sprawy z powództwa Firmy (...) X. i G. G. spółki jawnej z siedzibą w M. przeciwko Towarzystwu (...) spółce akcyjnej z siedzibą w F. o zapłatę kwoty 23.018,31 (słownie: dwadzieścia trzy tysiące osiemnaście złotych trzydzieści jeden groszy) zł wraz z odsetkami

I. zasądza od strony pozwanej Towarzystwa (...) spółki akcyjnej na rzecz strony powodowej Firmy (...) X. i G. G. spółki jawnej kwotę 10.859,49 (słownie: dziesięć tysięcy osiemset pięćdziesiąt dziewięć złotych czterdzieści dziewięć groszy) zł wraz

z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 10.859,49 (słownie: dziesięć tysięcy osiemset pięćdziesiąt dziewięć złotych czterdzieści dziewięć groszy) zł od dnia 28 grudnia 2023 r. do dnia zapłaty;

II. oddala powództwo w pozostałej części;

III. zasądza od strony powodowej Firmy (...) X. i G. G. spółki jawnej na rzecz strony pozwanej Towarzystwa (...) spółki akcyjnej kwotę 1.166,92 (słownie: jeden tysiąc sto sześćdziesiąt sześć złotych dziewięćdziesiąt dwa grosze) zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 1.166,92 (słownie: jeden tysiąc sto sześćdziesiąt sześć złotych dziewięćdziesiąt dwa grosze) zł od dnia uprawomocnienia orzeczenia do dnia zapłaty tytułem części kosztów procesu.

SSR Michał Bień

Uzasadnienie

wyroku Sądu Rejonowego w Tarnowie

z dnia 23 kwietnia 2026 r.

I

W pozwie wniesionym w dniu 12 marca 2024 r. w postępowaniu upominawczym strona powodowa Firma (...) X. i G. G. spółka jawna z siedzibą w M. wniosła

o zasądzenie od strony pozwanej Towarzystwa (...) spółki akcyjnej z siedzibą w F. kwoty 23.018,31 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 23.018,31 zł od dnia 4 grudnia 2023 r. do dnia zapłaty a także o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

Na uzasadnienie żądania pozwu Firma (...) X. i G. G. spółka jawna podała, że 31 października 2023 r. zawarła z T. Z. (1) prowadzącym działalność gospodarczą umowę przewozu blachy stalowej trapezowej na odcinku M. – V. zgodnie ze specyfikacją zawartą w dokumentach dostawy ZS (...), ZS – (...), ZS – (...), ZS (...), ZS – (...), ZS (...), ZS (...) oraz ZS – (...). Towar został załadowany przez stronę powodową 31 października 2023 r. w ten sposób, że blacha ułożona na paletach została owinięta folią polimerową w celu ochrony przed korozją i ułożona jedna na drugiej przy zastosowaniu listewek – przekładek drewnianych celem umożliwienia rozładunku za pomocą suwnic. Towar przewoził kierowca R. Ł..

Strona powodowa podniosła, że w trakcie przewozu 2 listopada 2024 r. doszło do awaryjnego hamowania samochodu. Doprowadziło to do gwałtownego przesunięcia się palet z blachami. W wyniku gwałtownego przesunięcia towary uległy uszkodzeniu, tj. powyginaniu, wyszczerbieniu w sposób, który nie pozwalał na ich wykorzystanie. Odbiorcą zamówienia była (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Kiedy kierowca dostarczył towar do miejsca docelowego, tj. V., odbiorca sprawdził stan blach i zauważył uszkodzenia. Kierowca poinformował pracownika odbiorcy Ł. B. o tym, iż doszło do awaryjnego hamowania, podczas którego blachy uległy uszkodzeniu. Ł. B. na specyfikacjach dostawy o numerach ZS (...), ZS – (...), ZS – (...), ZS – (...), ZS – (...), ZS – (...), ZS – (...) oraz ZS – (...) uczyniła adnotacje, iż w dniu 2 listopada 2023 r. z powodu awaryjnego hamowania auta cały materiał został uszkodzony. Notatka została opatrzona podpisem kierowcy oraz podpisem pracownika odbiorcy.

Firma (...) X. i G. G. spółka jawna naprowadziła, że wartość uszkodzonego towaru wynosiła 23.018,31 zł. Była to cena „netto”, za którą odbiorca nabył blachy od strony powodowej. Charakter uszkodzenia blach czynił je nieprzydatnymi do montażu

i jakiegokolwiek wykorzystania. Szkoda obejmowała zatem całą wartość towarów. Odbiorca w protokole w formie tabelarycznej dokonał szczegółowych ustaleń co do specyfikacji, ilości i dokładnej wartości uszkodzonej blachy. Wartość uszkodzonego towaru znalazła odzwierciedlenie w fakturze VAT korekcie numer (...)/(...) i odpowiednio rozliczona pomiędzy stroną powodową

a odbiorcą.

Strona powodowa stwierdziła, że zwróciła się do T. Z. (1) z roszczeniem o naprawienie szkody za uszkodzenie przesyłki powstałej na skutek awaryjnego hamowania. T. Z. (1) wskazał dane ubezpieczyciela z tytułu odpowiedzialności cywilnej przewoźnika i przekazał polisę ubezpieczeniową. Zakres ubezpieczenia ujawniony na dokumencie polisy obejmował również szkody wynikłe z załadunku / rozładunku / zamocowania rozmieszczenia przesyłki na środku transportu. Ubezpieczycielem było Towarzystwo (...) spółka akcyjna.

Firma (...) X. i G. G. spółka jawna podała, że niezwłocznie po powzięciu wiedzy o zdarzeniu, na skutek którego powstała szkoda, w dniu 2 listopada 2023 r. o godzinie 12 00 zgłosiła szkodę stronie pozwanej. W piśmie z dnia 12 grudnia 2023 r. strona pozwana odmówiła wypłaty odszkodowania. Argumentowała odmowę wypłaty odszkodowania tym, że nie mieściła się ona w zakresie ochrony ubezpieczeniowej. W ocenie strony pozwanej załadowca nie zabezpieczył prawidłowo towaru poprzez jego unieruchomienie. Pozwany ubezpieczyciel stwierdził również, że transport przebiegł w sposób standardowy.

Strona powodowa podniosła, że nie zgodziła się ze stanowiskiem zakładu ubezpieczeń. W dniu 16 listopada 2023 r. złożyła reklamację T. Z. (1). W piśmie z dnia 19 grudnia 2023 r. z kolei strona powodowa wniosła odwołanie w ramach postępowania prowadzonego w celu likwidacji szkody. W piśmie z dnia 11 stycznia 2024 r. ubezpieczyciel zawiadomił o negatywnym rozpoznaniu reklamacji i podtrzymał stanowisko o nieprawidłowym przygotowaniu ładunku przez stroną powodową. T. Z. (1) również nie uznał roszczenia strony powodowej i nie wypłacił odszkodowania.

Firma (...) X. i G. G. spółka jawna zarzuciła, że transport nie przebiegał w sposób spokojny i standardowy. Kierowca wykonał awaryjne, gwałtowane hamowanie, co spowodowało przesunięcie i uszkodzenie towaru. Strona powodowa w sposób prawidłowy przygotowała towar do transportu w zakresie należących do niej obowiązków jako nadawcy a szkoda nie wynikła z niewłaściwego przygotowaniu towaru przez stronę powodową lecz z awaryjnego hamowania połączonego z brakiem odpowiedniego unieruchomienia towaru na pojeździe zabezpieczającego towar na wypadek hamowania i przesunięć. To przewoźnik przy tym ponosił odpowiedzialność za odpowiednie unieruchomienie towaru, co nie zostało wykonane. Powołując się na stanowisko doktryny strona powodowa podała, że za zabezpieczenie przesyłki odpowiedzialny był przewoźnik. To przewoźnik zatem ponosił odpowiedzialność za uszkodzenie blach a to uzasadniało roszczenie przeciwko ubezpieczycielowi.

W końcowej części uzasadnienia pozwu Firma (...) X. i G. G. spółka jawna podała, że jej roszczenie stało się wymagalne 4 grudnia 2023 r. czyli po upływie 30 dni od daty zgłoszenia szkody (k. 3 – 6 verte).

Na podstawie odpisów dokumentów i wydruków dołączonych do pozwu oraz w oparciu o twierdzenia zawarte w uzasadnieniu pozwu referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Tarnowie V Wydziale Gospodarczym w dniu 29 marca 2024 r. wydał w sprawie nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, którym nakazał stronie pozwanej Towarzystwu (...) spółce akcyjnej z siedzibą w F. zapłatę na rzecz strony powodowej Firmy (...) X. i G. G. spółki jawnej z siedzibą w M. kwoty 23.018,31 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 23.018,31 zł od dnia 4 grudnia 2023 r. do dnia zapłaty oraz kwoty 3.568,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 3.568,00 zł od dnia uprawomocnienia nakazu zapłaty do dnia zapłaty tytułem kosztów procesu w terminie dwóch tygodni od doręczenia nakazu albo, aby wniosła w tymże terminie sprzeciw (k. 66).

W dniu 18 kwietnia 2024 r. (data oddania przesyłki w placówce pocztowej operatora pocztowego obowiązanego do świadczenia usług powszechnych) strona pozwana Towarzystwo (...) spółka akcyjna z siedzibą w F. skutecznie złożyła sprzeciw od nakazu zapłaty, którego to odpis orzeczenia został doręczony pozwanemu towarzystwu ubezpieczeń w dniu 8 kwietnia 2024 r., zaskarżając nakaz zapłaty w całości i zażądała oddalenia powództwa oraz zasądzenia kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Towarzystwo (...) spółka akcyjna przyznało na wstępie, że otaczało ochroną ubezpieczeniową T. Z. (1) na podstawie umowy ubezpieczenia potwierdzonej polisą nr (...)

i unormowanej ogólnymi warunkami ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej operatora transportowego.

Pozwane towarzystwo ubezpieczeń podało, że suma ubezpieczenia wynosiła 10.000,00 euro. Z kolei franszyza redukcyjna w każdej szkodzie wynosiła 150,00 euro.

Strona pozwana przyznała, że odmówiła przyjęcia odpowiedzialności oraz wypłaty odszkodowania.

Pozwany ubezpieczyciel naprowadził, że prowadził postępowanie w celu likwidacji szkody obejmującej transportowany towar w postaci arkuszy blachy. Do uszkodzenia miało dojść, gdy ubezpieczony przewoźnik transportował towar powoda. Towar w postaci arkuszy blachy położony był przez załadowcę na drewnianych belkach. Towar nie był w żaden sposób przymocowany do belek. Nie został unieruchomiony czy też przymocowany do zastosowanej jednostki załadunkowej. Na zdjęciach było widać, że arkusze blachy zostały jedynie dodatkowo owinięte folią. W czasie standardowego transportu belki przesunęły się

i w konsekwencji uszkodzeniu uległ również towar.

Pozwany zakład ubezpieczeń stwierdził, że przyczyną szkody było zastosowanie przez nadawcę nieprawidłowego zabezpieczenia. Nadawca nie przygotował towaru tak, aby był on stabilny w ramach zastosowanej jednostki ładunkowej. Ładunek powinien być tak przygotowany przez nadawcę aby w czasie standardowego transportu nie uległ uszkodzeniu.

Towarzystwo (...) spółka akcyjna zarzuciło, że za zdarzenie nie był odpowiedzialny przewoźnik. Należało oddzielić czynności, które wykonywał kierowca czyli unieruchomienie pasami jednostki ładunkowej. Nie zastępowały one obowiązku nadawcy polegającego na przygotowaniu stabilnych jednostek (np. paleta, ułożone na palecie arkusze blachy owinięte folią i do palety przymocowane bindami).

Pozwane towarzystwo ubezpieczeń podało, że podstawą umowy ubezpieczenia łączącej strony postępowania były zapisy ogólnych warunków ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej operatora transportowego. Zgodnie z § 8. pkt 9) ogólnych warunków ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej operatora transportowego Towarzystwo (...) spółka akcyjna nie ponosiło odpowiedzialności za szkody powstałe z przyczyn występujących po stronie nadawcy lub odbiorcy, za które ubezpieczający nie ponosił winy. Zapis umowy ubezpieczenia wynikał bezpośrednio z art. 65. ust. 2. oraz ust. 3. pkt 4) ustawy Prawo przewozowe, zgodnie z którym przewoźnik nie ponosił odpowiedzialności, jeżeli uszkodzenie przesyłki nastąpiło z przyczyn leżących po stronie nadawcy. Nadto przewoźnik nie miał wiedzy o rodzaju zastosowanej folii oraz jej wytrzymałości i konieczności ewentualnego wzmocnienia dodatkowym mocowaniem do palet. Taka wiedza pozostawała po stronie nadawcy.

Strona pozwana podniosła, że zgodnie z § 6. ust. 1. pkt 8) ogólnych warunków ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej operatora transportowego Towarzystwo (...) spółka akcyjna nie ponosiło odpowiedzialności za szkody powstałe z przyczyn występujących po stronie nadawcy lub odbiorcy, za które ubezpieczający nie ponosił winy. Co więcej stosownie do postanowień ogólnych warunków ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej operatora transportowego Towarzystwo (...) spółka akcyjna nie ponosiło odpowiedzialności za powstałe szkody, gdy ubezpieczający działał jako przewoźnik wskutek niewłaściwego załadowania lub rozmieszczenia towaru na środku transportu przez nadawcę. Ponadto już na pierwszej stronie ogólnych warunków ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej operatora transportowego Towarzystwo (...) spółka akcyjna wskazało wyłączenia odpowiedzialności za szkody powstałe wskutek:

1. niewłaściwego załadowania lub rozmieszczenia towaru na środku transportu przez nadawcę,

2. po stronie nadawcy / odbiorcy, na które przewoźnik nie miał wpływu.

Pozwany ubezpieczyciel naprowadził, że nie ponosił odpowiedzialności za szkody powstałe wskutek winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa ubezpieczającego jego pracowników lub osób, które działały na zlecenie, w imieniu lub na rzecz ubezpieczającego. Jeżeli kierowca przyjmujący ładunek do transportu widział sposób zabezpieczenia i rozmieszczenia przejmowanego ładunku winien o nieprawidłowościach powiadomić zleceniodawcę w celu dodatkowego zabezpieczenia palet oraz dodatkowego należytego umocowania (k. 73 – 74 verte).

II

Stan faktyczny sprawy w części okazał się być bezsporny.

Strony zgodnie przyznały, że Towarzystwo (...) spółka akcyjna otaczało ochroną ubezpieczeniową T. Z. (1) (k. 3 – 6 verte, k. 73 – 74 verte, odpis polisy numer (...)

z dnia 27 października 2022 r. – k. 44 – 45 verte; skan polisy numer (...) z dnia 27 października 2022 r. zapisany na nośniku CD zalegającym na k. 79).

Bezsporne było to, że ochrona ubezpieczeniowa udzielona T. Z. (1) wynikała z umowy ubezpieczenia potwierdzonej polisą nr (...) (k. 73 – 74 verte, odpis polisy numer (...) z dnia 27 października 2022 r. – k. 44 – 45 verte; skan polisy numer (...) z dnia 27 października 2022 r. zapisany na nośniku CD zalegającym na k. 79).

Poza sporem było to, że do umowy ubezpieczenia zawartej przez T. Z. (1) i Towarzystwo (...) spółkę akcyjną zastosowanie znajdowały ogólne warunki ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej operatora transportowego (k. 73 – 74 verte, odpis polisy numer (...) z dnia 27 października 2022 r. – k. 44 – 45 verte; skan polisy numer (...) z dnia 27 października 2022 r. zapisany na nośniku CD zalegającym na k. 79).

Nie było sporu co do tego, że z umowy ubezpieczenia zawartej przez T. Z. (1) i Towarzystwo (...) spółkę akcyjną wynikało, że franszyza redukcyjna w każdej szkodzie opiewała na kwotę 150,00 euro (k. 73 – 74 verte, odpis polisy numer (...)

z dnia 27 października 2022 r. – k. 44 – 45 verte; skan polisy numer (...) z dnia 27 października 2022 r. zapisany na nośniku CD zalegającym na k. 79).

Bezsporne było to, że Firma (...) X. i G. G. spółka jawna 31 października 2023 r. zawarła z T. Z. (1) prowadzącym działalność gospodarczą umowę przewozu blachy stalowej trapezowej na odcinku M. – V. zgodnie ze specyfikacją zawartą w dokumentach dostawy ZS – (...), ZS – (...), ZS – (...), ZS – (...), ZS – (...), ZS – (...), ZS – (...) oraz ZS – (...) (k. 3 – 6 verte, zeznania świadka R. Ł. – k. 130 verte – 132).

Strony zgodne były co do tego, że towar na środek transportowy został załadowany przez Firmę (...) X. i G. G. spółkę jawną (k. 3 – 6 verte, k. 73 – 74 verte, odpis pisma z dnia 12 grudnia 2023 r. – k. 49 – 49 verte; odpis pisma z dnia 11 stycznia 2024 r. – k. 54 – 54 verte; skan pisma z dnia 11 stycznia 2024 r. w aktach szkody o numerze (...) 01 zapisanych na nośniku CD zalegającym na k. 79; zeznania świadka R. Ł. – k. 130 verte – 132).

Poza sporem było to, iż załadunek nastąpił 31 października 2023 r. i polegał na tym, że blachy ułożone na paletach zostały owinięte folią polimerową

w celu ochrony przed korozją i ułożone jedna na drugiej przy zastosowaniu listewek – przekładek drewnianych celem umożliwienia rozładunku za pomocą suwnic (k. 3 – 6 verte, zeznania świadka R. Ł. – k. 130 verte – 132).

Nie było sporu co do tego, że towar przewoził kierowca R. Ł. (k. 3 – 6 verte, zeznania świadka R. Ł. – k. 130 verte – 132).

Bezsporne było to, że w trakcie przewozu 2 listopada 2024 r. doszło do awaryjnego hamowania samochodu, co doprowadziło to do gwałtownego przesunięcia się palet z blachami (k. 3 – 6 verte, druk formularza zgłoszenia szkody – k. 46 – 48; skan druku formularza zgłoszenia szkody w aktach szkody o numerze (...) zapisanych na nośniku CD zalegającym na k. 79; zeznania świadka R. Ł. – k. 130 verte – 132).

Poza sporem było to, w wyniku gwałtownego przesunięcia towary uległy uszkodzeniu, tj. powyginaniu, wyszczerbieniu (k. 3 – 6 verte, druk formularza zgłoszenia szkody – k. 46 – 48; skan druku formularza zgłoszenia szkody w aktach szkody o numerze W202311241058 – 01 zapisanych na nośniku CD zalegającym na k. 79; 22 kolorowe wydruki fotografii – k. 19 – 40; 14 kolorowych fotografii zapisanych na nośniku CD zalegającym na k. 79).

Nie było sporu co do tego, że odbiorcą przewożonych towarów była (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (k. 3 – 6 verte, zeznania świadka Ł. B. – k. 119 – 119 verte).

Bezsporne było to, że Towarzystwo (...) spółka akcyjna prowadziło postępowanie w celu likwidacji szkody obejmującej transportowany towar w postaci arkuszy blachy (k. 73 – 74 verte, odpis pisma

z dnia 12 grudnia 2023 r. – k. 49 – 49 verte; odpis pisma z dnia 11 stycznia 2024 r. – k. 54 – 54 verte; skan pisma z dnia 12 grudnia 2023 r. w aktach szkody o numerze (...) zapisanych na nośniku CD zalegającym na k. 79; skan pisma z dnia 11 stycznia 2024 r. w aktach szkody o numerze (...) zapisanych na nośniku CD zalegającym na k. 79).

Strony nie spierały się co do tego, że Towarzystwo (...) spółka akcyjna odmówiło przyjęcia odpowiedzialności oraz wypłaty odszkodowania (k. 3 – 6 verte, k. 73 – 74 verte; odpis pisma z dnia 11 stycznia 2024 r. – k. 54 – 54 verte; skan pisma z dnia 12 grudnia 2023 r. w aktach szkody o numerze (...) zapisanych na nośniku CD zalegającym na k. 79; skan pisma z dnia 11 stycznia 2024 r. w aktach szkody

o numerze (...) zapisanych na nośniku CD zalegającym na k. 79).

Sąd Rejonowy w Tarnowie ustalił ponadto następujący stan faktyczny:

W dniu 27 października 2022 r. T. Z. (1) prowadzący działalność gospodarczą pod firmą (...) jako ubezpieczający i zarazem ubezpieczony zawarł z Towarzystwem (...) spółką akcyjną jako ubezpieczycielem umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej przewoźnika drogowego w ruchu krajowym, której zawarcie zostało potwierdzone polisą numer (...).

Umowa ubezpieczenia została zawarta na okres od dnia 3 listopada 2022 r. do dnia 2 listopada 2023 r.

Zgodnie z treścią umowy ubezpieczenia Towarzystwo (...) spółka akcyjna udzielało ochrony ubezpieczeniowej z tytułu odpowiedzialności przewoźnika drogowego w ruchu krajowym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Przedmiotem umowy ubezpieczenia była ochrona ubezpieczeniowa

w zakresie odpowiedzialności ubezpieczającego, którą ponosił za szkody rzeczowe zaistniałe w czasie między przyjęciem przesyłki do przewozu a jej wydaniem oraz za szkody finansowe powstałe w wyniku opóźnienia w dostawie – zgodnie z przepisami ustawy Prawo przewozowe z uwzględnieniem postanowień ogólnych warunków ubezpieczenia oraz dokumentu ubezpieczenia.

Zakresem ubezpieczenia zgodnie z treścią polisy były objęte załadunek / rozładunek / zamocowanie / rozmieszczenie przesyłki na środku transportu.

Stosownie do treści polisy zakres ubezpieczenia został rozszerzony zgodnie z zestawieniem objętym polisą z uwzględnieniem limitów odpowiedzialności na jedno i wszystkie zdarzenia w okresie ubezpieczenia, przy czym

w przypadku rażącego niedbalstwa limit ten został określony na sumę 10.000,00 euro w przewozie krajowym.

Towarzystwo (...) spółka akcyjna obejmowało ochroną ubezpieczeniową ładunki wskazane w polisie m. in pozostałe inne niewymienione w polisie.

Suma ubezpieczenia z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej przewoźnika drogowego w ruchu krajowym w polisie została określona na kwotę 100.000,00 euro za każde zdarzenie.

Zakres terytorialny umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej obejmował teren Rzeczypospolitej Polskiej w ruchu drogowym.

Zgodnie z innymi postanowieniami umowy ubezpieczenia franszyza redukcyjna w przypadku odpowiedzialności cywilnej przewoźnika drogowego

w ruchu krajowym wynosiła 150,00 euro.

Wysokość składki wyniosła łącznie 1.149,00 zł i płatna była do 16 listopada 2022 r.

Do umowy ubezpieczenia znajdowały zastosowanie ogólne warunki ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej operatora transportowego.

Dowód: odpis polisy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej przewoźnika drogowego w ruchu krajowym – k. 44 – 45 verte ; skan wydruku polisy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej przewoźnika drogowego w ruchu krajowym zapisany na nośniku CD zalegającym na k. 79 .

Zgodnie z ogólnymi warunkami ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej operatora transportowego obowiązującymi do umów ubezpieczenia zawieranych od dnia 15 października 2022 r. ogólne warunki ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej operatora transportowego (przewoźnika drogowego spedytora) miały zastosowanie do umów ubezpieczenia zawieranych przez Towarzystwo (...) spółkę akcyjną z przewoźnikami lub spedytorami, tj. podmiotami spełniającymi łącznie określone warunki [§ 1. ust. 1. ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego].

W myśl ogólnych warunków ubezpieczenia przewoźnikiem / spedytorem był

1) przedsiębiorca, tj. osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której ustawa przyznawała zdolność prawną, prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą,

2) prowadzący działalność zarobkową – przewozową, spedycyjną lub spedycyjno – przewozową – zarejestrowaną zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi,

3) posiadający niezbędne dla danej działalności zezwolenia i licencje wymagane obowiązującymi przepisami prawa [§ 1. ust. 2. ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego].

Na podstawie ogólnych warunków ubezpieczenia mogły być zawierane m. in. umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej przewoźnika drogowego w ruchu krajowym [§ 1. ust. 3. ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego].

W rozumieniu ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego z dnia 15 października 2022 r. sformułowania

franszyza redukcyjna oznaczało ustaloną w umowie ubezpieczenia procentowo, kwotowo lub kwotowo-procentowo wartość każdorazowo pomniejszającą odszkodowanie,

ładunek (towar) oznaczało przyjęty do przewozu na środku transportu na podstawie jednego listu przewozowego lub innego dokumentu przewozowego (objęty jedną umową przewozu),

szkoda rzeczowa oznaczało szkodę polegającą na utracie, ubytku lub uszkodzeniu przesyłki [§ 2. pkt 2), pkt 12, pkt 17) ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego].

Zgodnie z treścią ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego Towarzystwo (...) spółka akcyjna udzielało ochrony ubezpieczeniowej w zakresie odpowiedzialności cywilnej przewoźnika drogowego w ruchu krajowym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej [§ 3. ust. 1. ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego].

Przedmiotem ubezpieczenia stosownie do brzmienia ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego była odpowiedzialność ubezpieczającego, którą ponosił on za m. in. szkody rzeczowe zaistniałe w czasie między przyjęciem przesyłki do przewozu a jej wydaniem [§ 3. ust. 6. ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego].

W myśl ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego

Towarzystwo (...) spółka akcyjna nie ponosiło odpowiedzialności za szkody m. in. powstałe wskutek winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa ubezpieczającego, jego pracowników oraz osób, którym zlecił wykonanie przewozu / usługi spedycji lub osób, przy pomocy których wykonywał przewóz / usługę spedycji, chyba że w odniesieniu do rażącego niedbalstwa zapłata odszkodowania odpowiadała w danych okolicznościach względom słuszności [§ 8. ust. 1. pkt 2) ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego].

Zgodnie z ogólnymi warunkami ubezpieczenia Towarzystwo (...) spółka akcyjna nie ponosiło odpowiedzialności za szkody powstałe z przyczyn występujących po stronie nadawcy lub odbiorcy, za które ubezpieczający nie ponosił winy [§ 8. ust. 1. pkt 9) ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego].

Stosownie do postanowień ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego umowa ubezpieczenia zawierana była na określony w umowie czas, w którym Towarzystwo (...) spółka akcyjna udzielało ochrony ubezpieczeniowej (okres ubezpieczenia). Okres ubezpieczenia trwał przy tym jeden rok, chyba że umówiono się inaczej [§ 11. ust. 1. ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego].

Suma ubezpieczenia ustalana była w umowie ubezpieczenia i stanowiła górną granicę odpowiedzialności Towarzystwa (...) spółki akcyjnej za wszystkie szkody powstałe z jednego zdarzenia (§ 12. ust. 1. ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego].

Wysokość odszkodowania nie mogła przekroczyć sumy ubezpieczenia ustalonej w umowie ubezpieczenia [§ 16 ust. 1. ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego].

Wysokość szkody ustalana była w przypadku przewozów krajowych na podstawie ustawy Prawo przewozowe z uwzględnieniem postanowień § 3. [§ 16. ust. 3. pkt 1) ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego].

Wysokość odszkodowania w przypadku szkody rzeczowej powstałej podczas wykonywania usług spedycyjnych nie mogła przekroczyć zwykłej wartości przesyłki [§ 16. ust. 4. ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego].

Zgodnie z ogólnymi warunkami ubezpieczenia operatora transportowego od wysokości należnego odszkodowania Towarzystwo (...) spółka akcyjna potrącało kwotę franszyzy redukcyjnej, której wysokość określono w zależności od rodzaju ubezpieczenia lub rodzaju ładunku w umowie ubezpieczenia [§ 16. ust. 10. ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego].

Stosownie do brzmienia ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego odszkodowanie lub jego bezsporna część była wypłacana osobie uprawnionej do otrzymania odszkodowania lub ubezpieczającemu – jeśli za zgodą Towarzystwa (...) spółki akcyjnej zaspokoił on roszczenie osoby uprawnionej – w terminie 30 dni od daty otrzymania przez towarzystwo ubezpieczeń zawiadomienia o szkodzie [§ 16. ust. 13. ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego].

Jeżeli osoba uprawniona do otrzymania odszkodowania posiadała miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, odszkodowanie wypłacane było w złotych polskich. Natomiast jeżeli uprawnionym do odszkodowania była osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej odszkodowanie wypłacane było w walucie obcej bezpośrednio za granicę. Przeliczenia walut obcych na złote polskie dokonywane były przy zastosowaniu kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski obowiązującego w dniu wystawienia polecania wypłaty odszkodowania [§ 16. ust. 15. ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego].

Ogólne warunki ubezpieczenia miały zastosowanie do umów ubezpieczenia zawartych od dnia 15 października 2022 r. [§ 19. ust. 8. ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego].

Dowód: skan ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego utrwalonych na nośniku CD zalegającym na k. 79.

W dniu 31 października 2022 r. zawarta została umowa przewozu pomiędzy Firmą (...) X. i G. G. spółką jawną a T. Z. (1).

Dowód: wydruk wiadomości przesłanej pocztą elektroniczną w dniu 31 października 2023 r. – k. 10.

Umowa przewozu dotyczyła transportu materiałów budowlanych w postaci arkuszy blachy trapezowej i arkuszy blachy płaskiej służącej do pokrycia dachów.

Dowód: zeznania świadka Ł. B. – k. 119 – 119 verte ; zeznania świadka R. Ł. – k. 130 verte – 132.

Towary obejmujące materiały budowlane w postaci blachy trapezowej

i blachy płaskiej ładowane były na środek transportu przez pracowników Firmy (...) X. i G. G. spółki jawnej w dniu 31 października 2023 r.

Łączny ciężar ładunku przekraczał 20,00 ton, przy czym masa ładunku nie przekraczała maksymalnej dopuszczalnej ładowności naczepy.

Załadunek następował przy użyciu wózka widłowego.

Arkusze blachy poukładane były w plikach jeden na drugim. Jedna grupa tak ułożonych arkuszy owinięta była folią stretch. Tak ofoliowane pliki / grupy arkuszy blachy były przekładane drewnianymi belkami, tj. kantówkami. Na belki układana była kolejna grupa arkuszy blachy.

Dowód: zeznania świadka R. Ł. – k. 130 verte – 132.

Drewniane belki służące za przekładki pomiędzy poszczególnymi grupami arkuszy blachy nie były ułożone w jednej linii względem siebie.

Dowód: wydruki kolorowych fotografii – k. 26, k. 29, k. 31 – 32, k. 35 – 37, k. 39 – 40.

Ładowane blachy były różnej długości. Dłuższe i cięższe pliki blach załadowane zostały na tę część naczepy, która miała 3 osie z kołami a zatem

w części tylnej naczepy. Krótsze i lżejsze blachy z kolei załadowane zostały

w części czołowej naczepy, czyli bliżej ciągnika siodłowego. Ładunek w tej części, w której zgromadzony był na naczepie, gdzie znajdowały się 3 osie, był wyższy aniżeli pozostała część ładunku zgromadzonego na naczepie. Tylna część naczepy załadowana była zatem wyżej aniżeli przednia część naczepy.

Belki, czyli tzw. kantówki ułożone pomiędzy poszczególnymi plikami blach zostały zastosowane przez załadowcę.

R. Ł. miał wątpliwości co do sposobu załadowania towarów przez pracowników Firmy (...) X. i G. G. spółki jawnej, jednak z nikim tymi wątpliwościami się podzielił.

R. Ł. woził wcześniej materiały budowlane w postaci arkuszy blach, jednak sposób załadowania był inny. Pliki blach mocowane były do palet względnie belek, tzw. kantówek metalowymi spinkami lub spinkami z tworzywa. Nie przewoził przy tym nigdy wcześniej blach ładowanych w Firmie (...) X. i G. G. spółce jawnej.

R. Ł. jako kierowca użył do zabezpieczenia ładunku pasów transportowych. Pasów tych użył zabezpieczając ładunek na szerokość naczepy. Ponadto zastosował narożniki na krawędziach blach. Tego rodzaju zabezpieczenia zastosował zarówno w przedniej części naczepy jak i do ładunku usytuowanego w części naczepy, gdzie znajdowały się 3 osie. Nie miał innych możliwości zastosowania zabezpieczeń załadowanych wówczas towarów.

Po załadunku R. Ł. przejechał do siedziby przedsiębiorstwa (...) a następnie 2 listopada 2023 r. ruszył w trasę w celu przewiezienia załadowanych towarów w postaci arkuszy blachy. Ładunek był zabezpieczony w ten sam sposób, jak R. Ł. zabezpieczył go w dniu załadunku, tj. 31 października 2023 r.

Dowód: zeznania świadka R. Ł. – k. 130 verte – 132.

W trakcie przewozu sytuacja na drodze zmusiła R. Ł. do gwałtownego hamowania.

Dowód: druk formularza zgłoszenia szkody – k. 46 – 48; skan druku formularza zgłoszenia szkody w aktach szkody o numerze (...) zapisanych na nośniku CD zalegającym na k. 79; zeznania świadka R. Ł. – k. 130 verte – 132.

Kierowca innego pojazdu jadącego przez samochodem, którym R. Ł. w trakcie przewożenia ładunku, gwałtownie zmienił pas ruchu wjeżdżając przed pojazd kierowany przez R. Ł..

Część przewożonego ładunku, która znajdowała się w tylnej części naczepy i zajmowała większą przestrzeń w naczepie, przesunęła się w kierunku przedniej części naczepy. Cześć ładunku uderzyła w przednią część naczepy

a część w słupki kłonicowe rozmieszczone wzdłuż naczepy. R. Ł. usłyszał, jak na naczepie przewożony ładunek przesunął się. Usłyszał także uderzenie w przednią ścianę naczepy.

R. Ł. zjechał na najbliższy parking. Sprawdził ładunek przewożony na naczepie i spostrzegł, że uszkodzeniu uległ ładunek oraz naczepa. Grupy arkuszy blachy, które znajdowały się w tylnej części naczepy, przesunęły się w kierunku przedniej części naczepy. Do miejsca rozładunku pozostało już wówczas kilkanaście kilometrów. R. Ł. skontaktował się ze spedytorem, po czym ruszył w drogę i dojechał do miejsca przeznaczenia przewożonych materiałów budowlanych.

Na miejscu nastąpił rozładunek przewożonych materiałów budowlanych. Cześć z nich została rozładowana przy użyciu wózka widłowego. Pozostała część musiała zostać ręcznie przygotowana do rozładunku.

Dowód: zeznania świadka R. Ł. – k. 130 verte – 132.

Część materiałów budowlanych w postaci arkuszy blachy była pogięta, zdeformowana, na krawędziach wzdłuż jak i wszerz widoczne były uszkodzenia powłoki malarskiej i otarcia. Ponadto na części arkuszy blachy widoczne były zagięcia oraz wgniecenia a folia stretch służąca za opakowanie grup arkuszy blachy była miejscami porozrywana.

Dowód: druk formularza zgłoszenia szkody – k. 46 – 48; skan druku formularza zgłoszenia szkody w aktach szkody o numerze (...) zapisanych na nośniku CD zalegającym na k. 79; 22 kolorowe wydruki fotografii – k. 19 – 40; 14 kolorowych fotografii zapisanych na nośniku CD zalegającym na k. 79.

Na miejscu rozładunku na dokumentach WZ zostały uczynione adnotacje inforumujące o uszkodzeniu przewożonych materiałów budowlanych w postaci arkuszy blachy.

Dowód: odpis specyfikacji dostawy z dnia 31 października 2023 r. numer ZS – (...) – k. 11; odpis specyfikacji dostawy z dnia 31 października 2023 r. numer ZS – (...) – k. 12; odpis specyfikacji dostawy z dnia 31 października 2023 r. numer ZS – (...) – k. 13; odpis specyfikacji dostawy z dnia 31 października 2023 r. numer ZS – (...) – k. 14; odpis specyfikacji dostawy z dnia 31 października 2023 r. numer – k. 15; odpis specyfikacji dostawy z dnia 31 października 2023 r. numer ZS (...) – k. 15; odpis specyfikacji dostawy z dnia 31 października 2023 r. numer (...) – k. 16; odpis specyfikacji dostawy z dnia 31 października 2023 r. numer (...) – k. 17; odpis specyfikacji dostawy z dnia 31 października 2023 r. numer ZS – (...) – k. 18; zeznania świadka Ł. B. – k. 119 – 119 verte ; zeznania świadka R. Ł. – k. 130 verte – 132.

Firma (...) X. i G. G. spółka jawna zgłosiła powstanie szkody w ładunku Towarzystwu (...) spółce akcyjnej wskazując jako sprawcę T. Z. (1).

W zgłoszeniu szkody wskazała, że do uszkodzenia towarów doszło podczas transportu.

Zgłaszając szkodę wskazała jej wysokość na kwotę 23.018,31 zł.

Dowód: druk formularza zgłoszenia szkody – k. 46 – 48; skan druku formularza zgłoszenia szkody w aktach szkody o numerze (...) zapisanych na nośniku CD zalegającym na k. 79.

W dniu 22 stycznia 2024 r. Firma (...) X. i G. G. spółka jawna wystawiła fakturę VAT, którą skorygowała wcześniej wystawioną fakturę VAT numer (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością.

Faktura VAT numer (...) została skorygowana w ten sposób, że cena sprzedaży materiałów budowlanych w postaci arkuszy blachy trapezowej i blachy płaskiej a także 3 sztuk palet i 60 sztuk przekładek została pomniejszona o kwotę 23.018,15 zł „netto”.

Dowód: wydruk faktury VAT korekty numer (...) z dnia 22 stycznia 2024 r. – k. 42 – 43.

Faktura korygująca obejmowała tylko i wyłącznie tę część towarów w postaci arkuszy blachy, które zostały faktycznie uszkodzone.

Dowód: zeznania świadka Ł. B. – k. 119 – 119 verte .

W piśmie z dnia 12 grudnia 2023 r. Towarzystwo (...) spółka akcyjna odmówiło zapłaty odszkodowania.

Ubezpieczyciel stwierdził, że do uszkodzenia arkuszy blachy doszło na skutek zastosowania przez załadowcę nieprawidłowego zabezpieczenia oraz braku przygotowania towarów przez załadowcę tak, aby był on stabilny w ramach zastosowanej jednostki ładunkowej. Ładunek powinien być tak przygotowany przez nadawcę aby w czasie standardowego transportu nie uległ uszkodzeniu. Czynności przeprowadzone przez kierowcę a polegające na zabezpieczeniu pasami jednostki ładunkowej nie zastępowały obowiązku nadawcy polegającego na przygotowaniu stabilnych jednostek.

Dowód: odpis pisma z dnia 12 grudnia 2023 r. – k. 49 – 49 verte ; skan pisma z dnia 12 grudnia 2023 r. w aktach szkody o numerze (...) zapisanych na nośniku CD zalegającym na k. 79.

W piśmie z dnia 16 listopada 2023 r. przesłanym pocztą elektroniczną Firma (...) X. i G. G. spółka jawna zgłosiła reklamację T. Z. (2) jako przewoźnikowi w związku z usługą przewozu z dnia 2 listopada 2023 r. oraz uszkodzeniem ładunku.

Dowód: wydruk pisma z dnia 16 listopada 2023 r. – k. 50 – 51; skan wydruku pisma z dnia 12 grudnia 2023 r. w aktach szkody o numerze (...) zapisanych na nośniku CD zalegającym na k. 79.

W piśmie z dnia 19 grudnia 2023 r. kierowanym do Towarzystwa (...) spółki akcyjnej Firma (...) X. i G. G. spółka jawna wniosła o zmianę stanowiska przez zakład ubezpieczeń.

Dowód: odpis pisma z dnia 19 grudnia 2023 r. – k. 53 – 53 verte .

W piśmie z dnia 11 stycznia 2024 r. w odpowiedzi na pismo Firmy (...) X. i G. G. spółki jawnej Towarzystwo (...) spółka akcyjna odmówiło ponownie zapłaty odszkodowania.

Ubezpieczyciel wskazał, że pakiety z blachami były ładunkiem ponadstandardowym z uwagi na swoje wymiary, tj. długość. Arkusze blachy o dużej długości zostały załadowane na typowe, standardowe palety. Znaczna część ładunku znajdowała się poza obrębem podstaw palet. Ładunek powinien być tak przygotowany przez załadowcę, aby nie doszło do jego uszkodzenia podczas normalnego transportu. Zastosowanie samej folii przy transporcie blachy nie mogło być potraktowane jako prawidłowe.

Dowód: odpis pisma z dnia 11 stycznia 2024 r. – k. 54 – 54 verte ; skan pisma z dnia 11 stycznia 2024 r. w aktach szkody o numerze (...) zapisanych na nośniku CD zalegającym na k. 79.

Samo zastosowanie punktowo przekładek, tj. belek drewnianych nie było możliwie bezpiecznym zabezpieczeniem ładunku przed przemieszczeniem

w trakcie przewozu. Arkusze blachy ułożone w grupach nie zostały w żaden sposób zabezpieczone od spodu. Powodowało to nadmierną sprężystość arkuszy blachy, tj. wyginanie się podczas przewozu.

Dowód: pisemna opinia biegłego z zakresu transportu z lipca 2025 r. – k. 143 – 147 verte .

Zastosowanie punktowo belek drewnianych czyli przekładek, które dodatkowo nie były ułożone równomiernie w linii lecz jako elementy ruchome ułożone były w różnych pozycjach względem siebie na poszczególnych grupach arkuszy blachy, uniemożliwiło poprowadzenie odciągów mocujących, co zapewniłoby odpowiednią sztywność, stabilność w ramach zastosowanej jednostki ładunkowej. Ładunek był przez to nadmiernie elastyczny.

Podczas gwałtowanego hamowania odciągi mocujące nie spełniły swojej roli, gdyż blachy ugięły się, doszło do przemieszczenia przekładek drewnianych i pomiędzy odciągami oraz ładunkiem powstał tzw. luz, w wyniku czego ładunek uległ przemieszczeniu.

Dowód: pisemna opinia biegłego z zakresu transportu z lipca 2025 r. – k. 143 – 147 verte ; ustna opinia uzupełniająca biegłego z zakresu transportu z 26 marca 2026 r. – k. 221 – 222 verte .

Odciągi mocujące przestały blokować między sobą poszczególne grupy ładunku. W wyniku tego doszło do przemieszczenia towarów w wyniku gwałtownego hamowania.

Zastosowanie materiałów sztauerskich, tj. wypełniających pustą przestrzeń ładunkową naczepy w jej przedniej / tylnej części nie wyeliminowałoby problemu związanego z uszkodzeniem ładunku.

Dowód: pisemna opinia biegłego z zakresu transportu z lipca 2025 r. – k. 143 – 147 verte .

Ładunek uległ uszkodzeniu wskutek niewłaściwego przygotowania do przewozu, tj. niewłaściwego sposobu załadunku.

Dowód: pisemna opinia biegłego z zakresu transportu z lipca 2025 r. – k. 143 – 147 verte ; ustna opinia uzupełniająca biegłego z zakresu transportu z 26 marca 2026 r. – k. 221 – 222 verte .

W stosunku do masy ładunku ilość odciągów mocujących zastosowanych przez kierowcę pojazdu była wystarczająca.

Dowód: pisemna opinia uzupełniająca biegłego z zakresu transportu z 17 listopada 2025 r. – k. 173.

Brak zastosowania drewnianych belek przy krawędziach ułożonych na naczepie arkuszy blachy uniemożliwił zabezpieczenie ładunku w taki sposób, aby ładunek był sztywny.

Dowód: pisemna opinia uzupełniająca biegłego z zakresu transportu z 26 stycznia 2026 r. – k. 197 – 197 verte .

W trakcie przewozu ładunku doszło do wzdłużnego przesunięcia ładunku ale i poprzecznego przesunięcia ładunku.

Dowód: ustna opinia uzupełniająca biegłego z zakresu transportu

z 26 marca 2026 r. – k. 221 – 222 verte .

Powyższy stan faktyczny sprawy w części sąd uznał za bezsporny na podstawie art. 229. k.p.c.

Strony zgodnie przyznały, że Towarzystwo (...) spółka akcyjna otaczało ochroną ubezpieczeniową T. Z. (1).

Strony zgodne były co do tego, że towar na środek transportowy został załadowany przez Firmę (...) X. i G. G. spółkę jawną.

Strony nie spierały się co do tego, że Towarzystwo (...) spółka akcyjna odmówiło przyjęcia odpowiedzialności oraz wypłaty odszkodowania.

Okoliczności powyższe zostały przytoczone przez strony tak w pozwie jak i w sprzeciwie od nakazu zapłaty. Jako że przyznanie powołanych okoliczności wynikających z pisemnych oświadczeń obu stron nie budziło w świetle przeprowadzonego postępowania dowodowego wątpliwości, okoliczności te zostały uznane za prawdziwe. Fakty te znalazły częściowo potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym w szczególności w postaci dokumentów i odpisów dokumentów a także wydruków dokumentów. Dlatego też, zważywszy na zasadę wyrażoną w art. 229. k.p.c., fakty te sąd uznał za udowodnione.

Powyższy stan faktyczny sprawy został także uznany w części za bezsporny na podstawie art. 230. k.p.c.

Bezsporne było to, że ochrona ubezpieczeniowa udzielona T. Z. (1) wynikała z umowy ubezpieczenia potwierdzonej polisą nr (...).

Poza sporem było to, że do umowy ubezpieczenia zawartej przez T. Z. (1) i Towarzystwo (...) spółkę akcyjną zastosowanie znajdowały ogólne warunki ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej operatora transportowego.

Nie było sporu co do tego, że franszyza redukcyjna z umowy ubezpieczenia zawartej przez T. Z. (1) i Towarzystwo (...) spółkę akcyjną w każdej szkodzie opiewała na kwotę 150,00 euro.

Bezsporne było to, że Firma (...) X. i G. G. spółka jawna 31 października 2023 r. zawarła z T. Z. (1) prowadzącym działalność gospodarczą umowę przewozu blachy stalowej trapezowej na odcinku M. – V. zgodnie ze specyfikacją zawartą w dokumentach dostawy ZS – (...), ZS – (...), ZS – (...), ZS (...), ZS – (...), ZS – (...), ZS – (...) oraz ZS – (...).

Poza sporem było to, iż załadunek nastąpił 31 października 2023 r. i polegał na tym, że blachy ułożone na paletach zostały owinięte folią polimerową

w celu ochrony przed korozją i ułożone jedna na drugiej przy zastosowaniu listewek – przekładek drewnianych celem umożliwienia rozładunku za pomocą suwnic.

Nie było sporu co do tego, że towar przewoził kierowca R. Ł..

Bezsporne było to, że w trakcie przewozu 2 listopada 2024 r. doszło do awaryjnego hamowania samochodu, co doprowadziło to do gwałtownego przesunięcia się palet z blachami.

Poza sporem było to, w wyniku gwałtownego przesunięcia towary uległy uszkodzeniu, tj. powyginaniu, wyszczerbieniu.

Nie było sporu co do tego, że odbiorcą przewożonych towarów była (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.

Bezsporne było to, że Towarzystwo (...) spółka akcyjna prowadziło postępowanie w celu likwidacji szkody obejmującej transportowany towar w postaci arkuszy blachy.

Fakty te przytoczone przez stronę powodową w pozwie bądź też przez stronę pozwaną w sprzeciwie od nakazu zapłaty nie doczekały się z przeciwnej strony wyraźnego zaprzeczenia czy też potwierdzenia. Skoro zatem strona przeciwna nie wypowiedziała się co do przytoczonych okoliczności, fakty te sąd, mając na uwadze treść pozwu jak i sprzeciwu od nakazu zapłaty oraz wyniki całej rozprawy w szczególności dowody z odpisów i wydruków dokumentów zalegających w aktach sprawy a także zeznania świadków, mógł uznać za przyznane a w konsekwencji za rzeczywiście zaistniałe.

Rekonstrukcji stanu faktycznego sąd dokonał w części na podstawie odpisów dokumentów i wydruków zgromadzonych w toku postępowania dowodowego. Sąd nie dopatrzył się uchybień w ich treści oraz formie.

Dowody z odpisów dokumentów prywatnych oraz z wydruków sąd uznał w całości za autentyczne i wiarygodne. Żadna ze stron ich nie kwestionowała, tak pod względem poprawności formalnej jak i materialnej. Nie ujawniły się też jakiekolwiek okoliczności podważające moc dowodową tych dokumentów, które należałoby brać pod uwagę z urzędu. Domniemania, z których korzystają dokumenty urzędowe jak i prywatne [autentyczności i złożenia zawartego w nim oświadczenia przez osobę, która podpisała dokument prywatny ( vide: T. Ereciński, „Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze. Część druga. Postępowanie zabezpieczające. Tom 1”, wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2007 r., pod red. T. Erecińskiego, s. 576, teza 11 do art. 245, s. 590, teza 1 do art. 253)], pozostały niewzruszone. Dokumenty prywatne stanowiły dowód tego, że osoby, które je podpisały, złożyły oświadczenia zawarte w dokumentach (art. 245. k.p.c. w zw. z art. 233. § 1. k.p.c.). Wydruki natomiast stanowiły dowód co do istnienia zapisu komputerowego o określonej treści, która została w nich zawarta, w chwili dokonywania wydruku (art. 309. k.p.c. w zw. z art. 243 ( 1). k.p.c. w zw. z art. 233. § 1. k.p.c.) ( vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. akt I ACa 1399/12, nie publ., LEX numer 1362755).

Ustalając stan faktyczny sprawy sąd oparł się też na dowodzie z zeznań świadków Ł. B. i R. Ł., którym sąd dał wiarę w takim zakresie, w jakim zeznania tych świadków dotyczyły okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy a przy tym korespondowały wzajemnie ze sobą jak i z pozostałym zebranym materiałem dowodowym, który sąd uznał za wiarygodny. Depozycje wskazanych osób stanowić mogły podstawę czynionych ustaleń faktycznych, jako że były zgodne z zebranym materiałem dowodowym i znajdowały potwierdzenie w treści odpisów dokumentów i wydruków, z którymi uzupełniały się wzajemnie. Depozycje te korespondowały zatem z pozostałym zgromadzonym materiałem dowodowym. Wskazane osoby w sposób spontaniczny i jasny odpowiadały na zadawane pytania a bezpośredni z nimi kontakt na rozprawie jedynie umocnił przekonanie co do wiarygodności ich słów.

Nie dał sąd wiary świadkowi Ł. B. jedynie co do twierdzeń

o częściowo nieprawidłowym zabezpieczeniu ładunku przez R. Ł. jako kierowcę pojazdu, którym przewożone były materiały budowlane w postaci arkuszy blachy. Zeznania świadka Ł. B. pozostawały w tym zakresie

w sprzeczności z depozycjami R. Ł.. Zwrócić należało uwagę, że Ł. B. nie miała okazji zaobserwować ładunku, który został załadowany w dniu 31 października 2023 r. a zatem także sposobu jego zabezpieczenia jeszcze przed zdarzeniem na trasie przewozu, z którym to zdarzeniem było związane uszkodzenie ładunku. Ł. B. widziała ładunek tylko i wyłącznie w tym stanie, w jakim dotarł na miejsce rozładunku. Z kolei z opinii biegłego wynikało, że uszkodzenie ładunku było spowodowane błędnym sposobem załadowania przez załadowcę. Biegły wskazał przy tym, w jaki sposób tego rodzaju materiały budowlane powinny być załadowane, tj. ułożone na całej swojej długości na paletach ze względu właśnie na swoją długość oraz przymocowane do palet nie zaś ułożone na paletach zastosowanych tylko w niektórych miejscach i bez mocowania do samych palet.

Sąd podzielił – ustalając stan faktyczny – w całości opinie biegłego, tj. pisemną z lipca 2025 r. sporządzoną na użytek postępowania oraz uzupełniające pisemne opinie z dnia 17 listopada 2025 r. i z dnia 26 stycznia 2026 r. jak

i ustną uzupełniającą złożoną w dniu 26 marca 2026 r. dla ustalenia przede wszystkim okoliczności w postaci warunków transportu, jakim powinien odpowiadać przewóz towarów w postaci materiałów budowlanych, tj. arkuszy blach trapezowych oraz arkuszy blach płaskich objętych fakturą VAT numer (...) z dnia 8 listopada 2023 r. oraz fakturą korygującą VAT numer (...) (...) z dnia 22 stycznia 2024 r. jak i specyfikacjami dostaw numer ZS (...), numer ZS – (...), numer ZS – (...), numer ZS (...), numer ZS – (...), numer ZS – (...), numer ZS (...), numer ZS – (...) oraz dla ustalenia, czy warunki przewozu przewożonych towarów w postaci arkuszy blach trapezowych oraz arkuszy blach płaskich były właściwie, tj. czy przewożone towary były w sposób wystarczający i prawidłowy opakowane i załadowane przez nadawcę (załadowcę) na pojazd przewoźnika a także dla określenia możliwych przyczyn powstania szkody w przewożonych towarach powstałych w trakcie wykonywania przewozu, a także dla ustalenia czy sposób i rodzaj użytych przez przewoźnika zabezpieczeń był prawidłowy i wystarczający oraz czy sposób zabezpieczenia zastosowany przez przewoźnika mógł być wykonany lepiej w przypadku tego rodzaju ładunku w kontekście zdarzeń drogowych w tym polegających na potrzebie wykonania gwałtowanego hamowania.

Opinia biegłego z lipca 2025 r. sporządzona na piśmie była na tyle szczegółowa i rzeczowa, że pozwoliła sądowi wyrobić w pełni pogląd co do okoliczności powołanych w postanowieniu dowodowym z dnia 3 kwietnia 2025 r.

o dopuszczeniu dowodu z pisemnej opinii biegłego. W opinii nie stwierdzono żadnych niedokładności czy też innych usterek w zakresie poprawności metodologicznej. Biegły udzielił pełnych odpowiedzi na postawione mu pytania formułując przy tym swoje argumenty i wnioski w sposób logiczny i zrozumiały. Opinia ta okazała się pełna, jasna i wewnętrznie niesprzeczna. Stanowisko przyjęte przez biegłego sąd rozpoznający niniejszą sprawę przyjął do rozstrzygnięcia.

W pisemnych opiniach uzupełniających z dnia 17 listopada 2025 r.,

z dnia 26 stycznia 2026 r. jak i w ustnej uzupełniającej opinii złożonej w dniu 26 marca 2026 r. na rozprawie biegły wyjaśnił swoje stanowisko w związku z zastrzeżeniami zgłoszonymi przez stronę powodową do opinii pisemnej z lipca 2025 r.

Biegły będący rzeczoznawcą z zakresu transportu mający wieloletnie doświadczenie poprzedził wykonanie opinii badaniem zgromadzonego materiału dowodowego. Biegły uwzględnił całość dokumentacji znajdującej się w aktach postępowania. Należało podkreślić, że biegły posiadał bogate doświadczenie

w zakresie transportu w tym jako pracownik Inspekcji Transportu Drogowego. Biegły ustosunkował się do kolejnych pisemnych zarzutów w opiniach uzupełniających i odpowiedział na postanowione przez stronę powodową w pismach procesowych pytania. Wymagało podkreślenia, że wszechstronne i wyczerpujące wyjaśnienia biegłego zawarte w ustnej opinii uzupełniającej pozwoliły na uznanie przez sąd, iż biegły sporządził zasadniczą opinię rzetelnie.

Odnosząc się w tym miejscu do roli biegłego w procesie podkreślić trzeba, że linia orzecznictwa Sądu Najwyższego w kwestii roli biegłego w procesie cywilnym została ugruntowana. Zgodnie z tym stanowiskiem rolą biegłego nie jest dokonywanie samodzielnych ustaleń faktycznych istotnych dla zastosowania określonej normy prawnej ( vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2010 r., sygn. akt III CSK 255/09; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 2010 r., sygn. akt II PK 359/09; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2006 r., sygn. akt V CSK 360/06). Opinia biegłego ma na celu ułatwienie sądowi należytej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego wtedy, gdy potrzebne są do tego wiadomości specjalne. Nie może ona natomiast być sama

w sobie źródłem materiału faktycznego sprawy ani tym bardziej stanowić podstawy ustalenia okoliczności będących przedmiotem oceny biegłych.

Ustalenie stanu faktycznego należało do sądu orzekającego, a biegli powinni udzielić odpowiedzi na konkretne pytania dostosowane do stanu faktycznego sprawy. Zgłaszający w sprawie żądanie musi twierdzenia zgłosić i podać takie fakty, które będą mogły stanowić podstawę ustaleń faktycznych czynionych przez sąd, te zaś będą mogły być wyjściową dla ich oceny przez biegłego z punktu widzenia zasad przyjętych w dziedzinie, co do której biegły wiadomości specjalne posiada. W procesie cywilnym strony mają obowiązek twierdzenia i dowodzenia tych wszystkich okoliczności (faktów), które stosownie do art. 227. k.p.c. mogą być przedmiotem dowodu. Podkreślić wyraźnie należało, że reguły rozkładu ciężaru dowodu, stosowane przez sąd w fazie orzekania, mają fundamentalne znaczenie dla dokonania prawidłowej oceny wykonania przez każdą ze stron obowiązku dowodzenia w zakresie przesłanek uzasadniających roszczenie lub zwalniających stronę pozwaną od konieczności jego spełnienia. Obowiązkiem sądu jest ustalenie, czy strona inicjująca proces wykazała okoliczności faktyczne, których zaistnienie determinuje możliwość jego skutecznego wpisania (subsumcji) w odpowiednią podstawę prawną, a także czy strona przeciwna udowodniła zasadność swojego stanowiska w zakresie dowodowym, który ją obciąża.

Sąd postanowił pominąć na podstawie art. 235 1. k.p.c. w zw. z art. 235 2 . § 2. k.p.c. i art. 235 2 . § 1. pkt 2) i pkt 5) k.p.c. dowód z opinii biegłego w celu ustalenia wartości przewożonych i uszkodzonych materiałów budowlanych zgłoszony w pozwie uznając, że przeprowadzenie tego dowodu doprowadziłoby jedynie do zbędnego przedłużenia postępowania w kontekście poczynionych ustaleń co do wysokości poniesionej przez stronę powodową szkody w zakresie uszkodzenia ładunku, skoro w oparciu o zeznania świadka Ł. B. wydruku faktury korygującej VAT, jakie strona powodowa wystawiła odbiorcy, koszt uszkodzonych arkuszy blachy był znany (k. 3 – 7) a sama szkoda polegała na tym, że przewożone blachy, które zostały uszkodzone, były pogięte, zdeformowane, na krawędziach wzdłuż jak i wszerz widoczne były uszkodzenia powłoki malarskiej i otarcia. Co więcej strona pozwana nie kwestionowała w sprzeciwie od nakazu zapłaty samej wysokości powstałej szkody lecz swoją odpowiedzialność jako ubezpieczyciela przewoźnika za zaistniałą szkodę.

Sąd postanowił pominąć dowód z przesłuchania za stronę powodową wspólników uprawnionych do jej reprezentowania jako tzw. ułomnej osoby prawnej a także z przesłuchania osób uprawnionych do reprezentowania strony pozwanej jako osoby prawnej, gdyż zgłoszone pozostałe środki dowodowe pozwoliły w wystarczającym stopniu wyjaśnić fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy [art. 299. k.p.c. i art. 300. § 1. k.p.c. w zw. z art. 227. k.p.c. w zw. z art. 235 2 . § 1. pkt 2) i pkt 5) k.p.c.]. Dowód z przesłuchania stron ma charakter subsydiarny, uzupełniający i winien być przeprowadzony wówczas, gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy może okazać się niewystarczający dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, co nie miało miejsca w rozstrzyganej sprawie. Co więcej skoro w postępowaniu w sprawach gospodarczych dowód

z zeznań świadków sąd może dopuścić jedynie wtedy, gdy po wyczerpaniu innych środków dowodowych lub w ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 458 10. k.p.c.), to tym bardziej dotyczyło to dowodu z przesłuchania stron. Jako że wszystkie okoliczności sprawy zostały dostatecznie wyjaśnione, nie było podstaw do tego, by uzupełniać materiał dowodowy przeprowadzając dowód z przesłuchania za stronę powodową wspólników uprawnionych do jej reprezentowania jak i z przesłuchania za stronę pozwaną osób uprawnionych do jej reprezentowania jako członkowie zarządu.

III

Sąd Rejonowy w Tarnowie zważył, co następuje

Powództwo okazało się w zasadne w części, tj. w zakresie kwoty odpowiadającej połowie sumy żądanej w pozwie, jako że do szkoda powstała z uwagi na nieprawidłowe załadowanie towarów na naczepę przez stronę powodową jako nadawcę / załadowcę, co jednak nastąpiło przy biernej postawie kierowcy środka transportowego, który mógł i powinien był zgłosić zastrzeżenia do sposobu załadowania przewożonych arkuszy blachy, które do zastrzeżenia, jak przyznał miał ale nimi w ogóle z nikim się nie podzielił. Co więcej kwota stanowiąca połowę sumy objętej żądaniem pozwu została jeszcze pomniejszona

o kwotę franszyzy redukcyjnej według kursu waluty euro z dnia 27 grudnia 2023 r., tj. kursu z dnia, kiedy najpóźniej licząc od dnia, gdy ubezpieczyciel mógł już zgodnie z przeprowadzonymi dowodami mieć wiedzę o zdarzeniu z dnia 2 listopada 2023 r., powinien był wypłacić odszkodowanie.

Strona powodowa Firma (...) X. i G. G. spółka jawna z siedzibą w M. wystąpiła z żądaniem zasądzenia od strony pozwanej Towarzystwa (...) spółki akcyjnej z siedzibą w F. sumy 23.018,31 zł na podstawie art. 65. ust. 1. i art. 80. ust. 1. pkt 1), art. 81. ust. 1. oraz art. 90. ustawy

z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1262) w zw. z art. 774. § 1. k.c. i w zw. z art. 805. § 1. k.c., art. 805. § 2. pkt 1) k.c. i art. 821. k.c. oraz art. 384. § 1. k.c. w zw. z § 1. ust. 3., § 2. pkt 12)

i pkt 17), § 3. ust. 1. i ust. 6., § 16. ust. 3. pkt 1) i ust. 4. ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego w zw. z art. 353 1. k.c. oraz art. 471. k.c., art. 476. k.c. i art. 477. § 1. k.c. oraz art. 361. k.c. w zw. z art. 363. k.c. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 23.018,31 zł od dnia 4 grudnia 2023 r. do dnia zapłaty w oparciu o art. 359. § 1. k.c. i art. 481. § 1., § 2. i § 2 4. k.c. oraz § 16. ust. 13. ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego w zw. z art. 353 1. k.c. jak i art. 87. ust. 1. ustawy Prawo przewozowe.

Stosownie do treści art. 65. ust. 1. ustawy Prawo przewozowe przewoźnik ponosi odpowiedzialność za utratę, ubytek lub uszkodzenie przesyłki powstałe od przyjęcia jej do przewozu aż do jej wydania oraz za opóźnienie

w przewozie przesyłki.

W myśl art. 80. ust. 1. pkt 1) ustawy Prawo przewozowe wysokość odszkodowania za utratę lub ubytek przesyłki nie może przewyższać wartości, którą ustala się na podstawie i w następującej kolejności

1) ceny wskazanej w rachunku dostawcy lub sprzedawcy albo

2) ceny wynikającej z cennika obowiązującego w dniu nadania przesyłki do przewozu bądź

3) wartości rzeczy tego samego rodzaju i gatunku w miejscu i czasie ich nadania.

W razie uszkodzenia przesyłki odszkodowanie ustala się w wysokości odpowiadającej procentowemu zmniejszeniu się wartości (art. 81. ust. 1. ustawy Prawo przewozowe).

Wysokość odszkodowania, o którym mowa w ust. 1, nie może jednak przewyższać kwoty odszkodowania przysługującego za:

1) utratę całej przesyłki, jeżeli doznała ona obniżenia wartości wskutek uszkodzenia;

2) ubytek tej części przesyłki, która doznała obniżenia wartości wskutek uszkodzenia (art. 81. ust. 2. ustawy Prawo przewozowe).

W sprawach nieunormowanych w ustawie oraz w przepisach wydanych w jej wykonaniu i w przepisach szczególnych stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego (art. 90. ustawy Prawo przewozowe).

Zgodnie z art. 774. k.c. przez umowę przewozu przewoźnik zobowiązuje się w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa do przewiezienia za wynagrodzeniem osób lub rzeczy.

W myśl art. 805. § 1. k.c. przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę.

Świadczenie ubezpieczyciela polega w szczególności na zapłacie m. in. przy ubezpieczeniu majątkowym – określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku [art. 805. § 2. pkt 1) k.c.].

Po myśli art. 821. k.c. przedmiotem ubezpieczenia majątkowego może być każdy interes majątkowy, który nie jest sprzeczny z prawem i daje się ocenić w pieniądzu.

Zgodnie z przepisem art. 384. § 1. k.c. ustalony przez jedną ze stron wzorzec umowy, w szczególności ogólne warunki umów, wzór umowy, regulamin, wiąże drugą stronę, jeżeli został jej doręczony przed zawarciem umowy.

Zgodnie z ogólnymi warunkami ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej operatora transportowego obowiązującymi do umów ubezpieczenia zawieranych od dnia 15 października 2022 r. ogólne warunki ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej operatora transportowego (przewoźnika drogowego spedytora) miały zastosowanie do umów ubezpieczenia zawieranych przez Towarzystwo (...) spółkę akcyjną z przewoźnikami lub spedytorami, tj. podmiotami spełniającymi łącznie określone warunki [§ 1. ust. 1. ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego].

W myśl ogólnych warunków ubezpieczenia przewoźnikiem / spedytorem był

1) przedsiębiorca, tj. osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której ustawa przyznawała zdolność prawną, prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą,

2) prowadzący działalność zarobkową – przewozową, spedycyjną lub spedycyjno – przewozową – zarejestrowaną zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi,

3) posiadający niezbędne dla danej działalności zezwolenia i licencje wymagane obowiązującymi przepisami prawa [§ 1. ust. 2. ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego].

Na podstawie ogólnych warunków ubezpieczenia mogły być zawierane m. in. umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej przewoźnika drogowego w ruchu krajowym [§ 1. ust. 3. ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego].

W rozumieniu ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego z dnia 15 października 2022 r. sformułowania

franszyza redukcyjna oznaczało ustaloną w umowie ubezpieczenia procentowo, kwotowo lub kwotowo-procentowo wartość każdorazowo pomniejszającą odszkodowanie,

ładunek (towar) oznaczało przyjęty do przewozu na środku transportu na podstawie jednego listu przewozowego lub innego dokumentu przewozowego (objęty jedną umową przewozu),

szkoda rzeczowa oznaczało szkodę polegającą na utracie, ubytku lub uszkodzeniu przesyłki [§ 2. pkt 2), pkt 12, pkt 17) ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego].

Zgodnie z treścią ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego Towarzystwo (...) spółka akcyjna udzielało ochrony ubezpieczeniowej w zakresie odpowiedzialności cywilnej przewoźnika drogowego w ruchu krajowym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej [§ 3. ust. 1. ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego].

Przedmiotem ubezpieczenia stosownie do brzmienia ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego była odpowiedzialność ubezpieczającego, którą ponosił on za m. in. szkody rzeczowe zaistniałe w czasie między przyjęciem przesyłki do przewozu a jej wydaniem [§ 3. ust. 6. ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego].

W myśl ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego

Towarzystwo (...) spółka akcyjna nie ponosiło odpowiedzialności za szkody m. in. powstałe wskutek winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa ubezpieczającego, jego pracowników oraz osób, którym zlecił wykonanie przewozu / usługi spedycji lub osób, przy pomocy których wykonywał przewóz / usługę spedycji, chyba że w odniesieniu do rażącego niedbalstwa zapłata odszkodowania odpowiadała w danych okolicznościach względom słuszności [§ 8. ust. 1. pkt 2) ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego].

Zgodnie z ogólnymi warunkami ubezpieczenia Towarzystwo (...) spółka akcyjna nie ponosiło odpowiedzialności za szkody powstałe z przyczyn występujących po stronie nadawcy lub odbiorcy, za które ubezpieczający nie ponosił winy [§ 8. ust. 1. pkt 9) ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego].

Stosownie do postanowień ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego umowa ubezpieczenia zawierana była na określony w umowie czas, w którym Towarzystwo (...) spółka akcyjna udzielało ochrony ubezpieczeniowej (okres ubezpieczenia). Okres ubezpieczenia trwał przy tym jeden rok, chyba że umówiono się inaczej [§ 11. ust. 1. ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego].

Suma ubezpieczenia ustalana była w umowie ubezpieczenia i stanowiła górną granicę odpowiedzialności Towarzystwa (...) spółki akcyjnej za wszystkie szkody powstałe z jednego zdarzenia (§ 12. ust. 1. ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego].

Wysokość odszkodowania nie mogła przekroczyć sumy ubezpieczenia ustalonej w umowie ubezpieczenia [§ 16 ust. 1. ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego].

Wysokość szkody ustalana była w przypadku przewozów krajowych na podstawie ustawy Prawo przewozowe z uwzględnieniem postanowień § 3. [§ 16. ust. 3. pkt 1) ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego].

Wysokość odszkodowania w przypadku szkody rzeczowej powstałej podczas wykonywania usług spedycyjnych nie mogła przekroczyć zwykłej wartości przesyłki [§ 16. ust. 4. ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego].

Zgodnie z ogólnymi warunkami ubezpieczenia operatora transportowego od wysokości należnego odszkodowania Towarzystwo (...) spółka akcyjna potrącało kwotę franszyzy redukcyjnej, której wysokość określono w zależności od rodzaju ubezpieczenia lub rodzaju ładunku w umowie ubezpieczenia [§ 16. ust. 10. ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego].

Jeżeli osoba uprawniona do otrzymania odszkodowania posiadała miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, odszkodowanie wypłacane było w złotych polskich. Natomiast jeżeli uprawnionym do odszkodowania była osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej odszkodowanie wypłacane było w walucie obcej bezpośrednio za granicę. Przeliczenia walut obcych na złote polskie dokonywane były przy zastosowaniu kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski obowiązującego w dniu wystawienia polecania wypłaty odszkodowania [§ 16. ust. 15. ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego].

Ogólne warunki ubezpieczenia miały zastosowanie do umów ubezpieczenia zawartych od dnia 15 października 2022 r. [§ 19. ust. 8. ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego].

Stosownie do brzmienia art. 471. k.c. dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Po myśli art. 476. k.c. dłużnik dopuszcza się zwłoki, gdy nie spełnia świadczenia w terminie, a jeżeli termin nie jest oznaczony, gdy nie spełnia świadczenia niezwłocznie po wezwaniu przez wierzyciela. Nie dotyczy to wypadku, gdy opóźnienie w spełnieniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Stosownie do treści art. 477. § 1. k.c. w razie zwłoki dłużnika wierzyciel może żądać, niezależnie od wykonania zobowiązania, naprawienia szkody wynikłej ze zwłoki.

Wreszcie w myśl art. 361. § 1. k.c. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła.

W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono (art. 361. § 2. k.c.).

Zgodnie z art. 363. § 1. k.c. naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu.

Jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu, wysokość odszkodowania być ustalona według cen z daty ustalenia odszkodowania, chyba że szczególnie okoliczności wymagają przyjęcia za podstawę cen istniejących

w innej chwili (art. 363. § 2. k.c.).

Odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu (art. 359. § 1. k.c.).

Po myśli art. 481. § 1. k.c. jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy (art. 481. § 2. k.c.).

Zgodnie natomiast z art. 481. § 2 4. k.c. Minister Sprawiedliwości ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie.

W myśl art. 87. ust. 1. ustawy Prawo przewozowe kwoty przysługujące

z tytułu niezapłaconych należności, odszkodowań i wyrównania różnic należności – podlegają oprocentowaniu w wysokości ustawowej.

Zgodnie z art. 817. § 1. k.c. ubezpieczyciel obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie trzydziestu dni, licząc od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku.

Stosownie do brzmienia ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego odszkodowanie lub jego bezsporna część była wypłacana osobie uprawnionej do otrzymania odszkodowania lub ubezpieczającemu – jeśli za zgodą Towarzystwa (...) spółki akcyjnej zaspokoił on roszczenie osoby uprawnionej – w terminie 30 dni od daty otrzymania przez towarzystwo ubezpieczeń zawiadomienia o szkodzie [§ 16. ust. 13. ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego].

Norma przepisu art. 774. k.c. zawiera regulację statuującą istotę umowy przewozu, określa elementy istotne przedmiotowo umowy przewozu oraz zasadnicze obowiązki stron umowy przewozu. Stosownie do brzmienia tego przepisu umowa przewozu pozostaje umową konsensualną, tj. dochodzi do skutku w wyniku osiągnięcia porozumienia przez kontrahentów, jest umową dwustronnie zobowiązującą a jednocześnie wzajemną, gdyż świadczenie jednej strony umowy pozostaje odpowiednikiem świadczenia drugiej ze stron. Ponadto jest to umowa rezultatu, a zatem umowa, której wynikiem wykonania ma być konkretny i obiektywnie sprawdzalny efekt, rezultat w postaci przewiezienia z jednego miejsca do innego miejsca osób lub rzeczy.

Podstawowymi obowiązkami przewoźnika wynikającymi z umowy przewozu jest wykonanie usługi w postaci przewozu osób lub rzeczy określonym środkiem transportu natomiast na osobie zlecającej przewóz ciąży obowiązek zapłaty umówionego wynagrodzenia za wykonanie przewozu. Obowiązki te statuowane zostały w przepisie art. 774. k.c.

W oparciu o poczynione ustalenia faktyczne należało stwierdzić, że pomiędzy Firmą (...) X. i G. G. spółką jawną jako zamawiającym wykonanie przewozu a T. Z. (1) jako przewoźnikiem doszło do zawarcia umowy przewozu rzeczy, w wyniku której T. Z. (1) zobowiązał się przewieźć rzecz w postaci materiałów budowlanych, tj. arkuszy blachy. Poza sporem pozostawało również, że T. Z. (1) wykonał przewóz posługując się kierowcą R. Ł.. Nie było też sporu co do tego, że w toku przewozu doszło do uszkodzenia części przewożonych blach do tego stopnia, że nadawca wystawił fakturę VAT, którą skorygował wartość ładunku o całą wartość blach, jakie nie nadawały się użytku zgodnie ze swoim przeznaczeniem, tj. o kwotę 23.018,15 zł.

W wyniku zawartej umowy przewozu strona powodowa jako zamawiający wykonanie usługi przewozu i zarazem nadawca / załadowca wykonała swe obowiązki tyle, że załadunek został przeprowadzony w sposób nieprawidłowy. Zgodnie z art. 41. ust. 1. ustawy Prawo przewozowe nadawca jest obowiązany oddać przewoźnikowi rzeczy w stanie umożliwiającym ich prawidłowy przewóz

i wydanie bez ubytku i uszkodzenia. Jak wynikało zaś z pisemnej opinii biegłego z lipca 2025 r. samo zastosowanie punktowo przekładek, tj. belek drewnianych nie było możliwie bezpiecznym zabezpieczeniem ładunku przed przemieszczeniem w trakcie przewozu. Arkusze blachy ułożone w grupach nie zostały w żaden sposób zabezpieczone od spodu. Powodowało to nadmierną sprężystość arkuszy blachy, tj. wyginanie się podczas przewozu.

Zarówno z opinii pisemnej z lipca 2025 r. jak i opinii ustnej uzupełniającej złożonej 26 marca 2026 r. na rozprawie przez biegłego z zakresu transportu wynikało również, że zastosowanie punktowo belek drewnianych czyli przekładek, które dodatkowo nie były ułożone równomiernie w linii lecz jako elementy ruchome ułożone były w różnych pozycjach względem siebie na poszczególnych grupach arkuszy blachy, uniemożliwiło poprowadzenie odciągów mocujących, co zapewniłoby odpowiednią sztywność, stabilność w ramach zastosowanej jednostki ładunkowej. Ładunek był przez to nadmiernie elastyczny. Podczas gwałtowanego hamowania odciągi mocujące czyli zastosowane przez kierowcę zabezpieczenia ładunku nie spełniły swojej roli, gdyż blachy ugięły się, doszło do przemieszczenia przekładek drewnianych i pomiędzy odciągami oraz ładunkiem powstał tzw. luz, w wyniku czego ładunek uległ przemieszczeniu.

Biegły wskazał z pisemnej opinii z lipca 2025 r., że odciągi mocujące przestały blokować między sobą poszczególne grupy ładunku. W wyniku tego doszło do przemieszczenia towarów w wyniku gwałtownego hamowania. Zastosowanie materiałów sztauerskich, tj. wypełniających pustą przestrzeń ładunkową naczepy w jej przedniej / tylnej części nie wyeliminowałoby problemu związanego z uszkodzeniem ładunku.

Za biegłym, który w sposób kategoryczny zwieńczył swoje stanowisko, należało stwierdzić, że ładunek uległ uszkodzeniu wskutek niewłaściwego przygotowania do przewozu, tj. niewłaściwego sposobu załadunku a brak zastosowania drewnianych belek przy krawędziach ułożonych na naczepie arkuszy blachy uniemożliwił zabezpieczenie ładunku w taki sposób, aby ładunek był sztywny. Efektem tego nieprawidłowego załadowania przewożonych materiałów budowlanych było to, że w trakcie przewozu ładunku doszło do wzdłużnego przesunięcia ładunku ale i poprzecznego przesunięcia ładunku. Tym samym strona powodowa jako załadowca uchybiła obowiązkowi wynikającemu z art. 41. ust. 1. ustawy Prawo przewozowe.

Należało również podkreślić, że kierowca pojazdu, którym przewóz został wykonany nie zachował się w sposób profesjonalny i należycie, jak winien to uczynić zawodowo przewożeniem ładunków podmiot (art. 354. k.c. i art. 355. k.c.), tj. nie zwrócił uwagi załadowcy na nieprawidłowy sposób załadowania materiałów budowlanych czyli brak przymocowania samego ładunku do palet oraz brak paleta pod całą długością arkuszy blachy. Przyznał przy tym, że miał wątpliwości co do sposobu załadunku materiałów budowlanych w postaci arkuszy blachy, spotkał się bowiem z tym, że ładunki takie były przytwierdzane do palet, na których były ładowane. Z nikim jednak nie podzielił się tymi wątpliwościami.

Oznaczało to, że kierowca pojazdu, na który załadowane zostały arkusze blachy, nie skorzystał z uprawnień wynikających z art. 42. ust. 1. ustawy Prawo przewozowe, zgodnie z którym przewoźnik może odmówić przyjęcia do przewozu rzeczy, których stan jest wadliwy lub opakowanie niedostateczne albo niemających wymaganego opakowania bądź też z art. 42. ust. 2. ustawy Prawo przewozowe, w myśl którego przewoźnik może uzależnić przyjęcie do przewozu rzeczy, których opakowanie nie odpowiada warunkom określonym w art. 41 lub ze śladami uszkodzenia, od zamieszczenia przez nadawcę w liście przewozowym odpowiedniego oświadczenia o stanie przesyłki. Widząc sposób załadowania materiałów budowlanych w postaci arkuszy blachy kierowca środka transportowego jako faktyczny przewoźnik winien był zareagować i zgłosić swoje zastrzeżenia tego dotyczące ale tego nie zrobił. Jeżeli miał przy tym wiedzę

i doświadczenie wynikające z innego przypadku przewozu tego rodzaju materiałów budowlanych, to winien był tym bardziej zareagować i odmówić przyjęcia do przewozu arkuszy blachy, które nie zostały przymocowane do palet, na których zostały złożone bądź też zażądać zamieszczenia przez nadawcę w liście przewozowym odpowiedniego oświadczenia o stanie przesyłki uzależniając od tego przewóz. Brak takiego przymocowania ładunku do jednostki ładunkowej mógł przy tym zostać uznany w rozumieniu art. 42. ust. 1. ustawy Prawo przewozowe za wadliwy stan rzeczy oddanych do przewozu. Jak bowiem wynikało ze stanowiska doktryny „”wadliwość stanu rzeczy" nie musi być bowiem równoznaczna z uszkodzeniem, ale może oznaczać nieprzygotowanie rzeczy do przewozu” (tak D. Dąbrowski w „Prawie przewozowym. Komentarzu”, Wolters Kluwer, Warszawa 2014 r., s. 178, komentarz do art. 42). „Prawidłowe przygotowanie takich rzeczy do przewozu może wymagać np. złożenia ich w odpowiedni sposób, umocowania luźnych części, zamocowania odpowiednich wsporników, blokad itp.” (tak D. Dąbrowski w powołanym już wyżej „Prawie przewozowym. Komentarzu”, s. 174, komentarz do art. 41). Skoro przewoźnik nie skorzystał z żadnego z uprawnień wskazanych w art. 42. ustawy Prawo przewozowe, to nie mógł powoływać się brak swojej odpowiedzialności za szkodę powstałą w przesyłce z uwagi na naturalne właściwości rzeczy [art. 65. ust. 3. pkt 2) i pkt 3) ustawy Prawo przewozowe]. Co więcej brak zachowania staranności przez przewoźnika w skorzystaniu z uprawnień wskazanych w art. 42. ustawy Prawo przewozowe oznaczał, że przewoźnik nie mógł również powoływać się brak swojej odpowiedzialności z uwagi na przyczyny występujące po stronie nadawcy, niewywołane winą przewoźnika (art. 65. ust. 2. ustawy Prawo przewozowe) lub z uwagi na sposób ładowania względnie rozmieszczenia rzeczy przez nadawcę [art. 65. ust. 3. pkt 4) ustawy Prawo przewozowe]. Należało w związku z tym przyjąć zgodnie z art. 68. ustawy Prawo przewozowe, w myśl którego jeżeli szkoda powstała tylko częściowo wskutek okoliczności, za które przewoźnik odpowiada, odpowiedzialność jego ogranicza się do zakresu, w jakim okoliczności te przyczyniły się do powstania szkody, że do szkody

w przesyłce doszło zarówno w przyczyn leżących po stronie nadawcy (nieprawidłowe przygotowanie przesyłki do przewozu poprzez brak przymocowania arkuszy blachy do palet, brak palet pod całą długością arkuszy blachy w celu ustabilizowania i zwiększenia sztywności ładunku i wyeliminowania nadmiernej elastyczności ładunku) czyli strony powodowej jak i przewoźnika (brak odmowy przyjęcia do przewozu arkuszy blachy, które nie zostały przymocowane do palet, na których zostały złożone i brak zażądania zamieszczenia przez nadawcę w liście przewozowym odpowiedniego oświadczenia o stanie przesyłki oraz brak uzależnienia od złożenia takiego oświadczenia tego przewozu). Jak bowiem wynikało ze stanowiska piśmiennictwa „aby przyczyny leżące po stronie nadawcy lub odbiorcy stanowiły okoliczność egzoneracyjną, nie mogą być wywołane przez przewoźnika jego zawinionym działaniem lub zaniechaniem. Od przewoźnika posiadającego odpowiednie kwalifikacje i zawodowo trudniącego się przewozem przesyłek należy oczekiwać nie tylko tego, że nie będzie wywoływał swoim zachowaniem zdarzeń (okoliczności) powodujących szkodę (choćby zdarzenia te bezpośrednio występowały po stronie nadawcy lub odbiorcy przesyłki), ale wręcz że będzie zapobiegał w pewnych wypadkach powstawaniu szkód. Przykładowo, gdy przewoźnik w trakcie przewozu ujawni, że przesyłka została przez nadawcę umieszczona na środku transportowym w sposób niewłaściwy lub że została niewystarczająco zabezpieczona na czas przewozu, powinien przerwać przewóz i dokonać czynności mających na celu zapobieżenie szkodzie. Niewykonanie tych czynności w sytuacji, gdy przy dołożeniu należytej staranności było to możliwe, powoduje, że przewoźnik nie może skutecznie powołać się na omawianą okoliczność zwalniającą. Fakt, że przesyłka została w sposób niewłaściwy załadowana czy zabezpieczona przez nadawcę, stanowi w takiej sytuacji co najwyżej okoliczność ograniczającą odpowiedzialność przewoźnika na podstawie postanowienia art. 6” (tak K. Wesołowski w powołanym już wyżej „Prawie przewozowym. Komentarzu”, s. 294, komentarz do art. 65). Zważywszy na powyższe przyjął przy tym sąd wbrew twierdzeniom zarówno strony powodowej jak i pozwanego ubezpieczyciela przewoźnika, że zarówno załadowca jak i przewoźnik w tym samym stopniu przyczynili się do powstania szkody, skoro nadawca nieprawidłowo przygotował materiały budowlane do przewozu zaniechawszy przymocowania arkuszy blachy do palet oraz umieszczenia palet pod całą długością arkuszy blachy w celu ustabilizowania

i zwiększenia sztywności ładunku i wyeliminowania nadmiernej elastyczności ładunku a przewoźnik ani nie odmówił przyjęcia do przewozu arkuszy blachy, które nie zostały przymocowane do palet, na których zostały złożone ani nie zażądał zamieszczenia przez nadawcę w liście przewozowym odpowiedniego oświadczenia o stanie przesyłki oraz nie uzależnił od złożenia takiego oświadczenia tego wykonania przewozu.

Norma art. 805. § 1. k.c. zawiera regulację statuującą istotę umowy ubezpieczenia, określa elementy istotne przedmiotowo ( essentialia negotii) umowy ubezpieczenia oraz zasadnicze obowiązki stron umowy ubezpieczenia. Stosownie do brzmienia tego przepisu umowa ubezpieczenia pozostaje umową konsensualną, tj. dochodzi do skutku w wyniku osiągnięcia porozumienia przez kontrahentów, jest umową dwustronnie zobowiązującą choć nie jest jednocześnie umową wzajemną w rozumieniu art. 487. § 1. k.c. ( vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2006 r., sygn. akt IV CSK 125/06, publ. OSCNC – ZB. D. 2008 r., z. A, poz. 7, s. 44), jako że świadczenie zakładu ubezpieczeń nie musi zostać spełnione, jeśli przez czas trwania umowy ubezpieczenia do zajścia zdarzenia obligującego do wypłaty określonego świadczenia nie dojdzie.

Umowa ubezpieczenia nie ma zatem charakteru wzajemnego, choć odpowiednikiem świadczenia ubezpieczającego w postaci składki pozostaje świadczenie zakładu ubezpieczeń co do zasady najczęściej pieniężne spełniane w sytuacji zaistnienia zdarzenia określonego w umowie ubezpieczenia.

Podstawowym obowiązkiem ubezpieczyciela wynikającym z umowy ubezpieczenia pozostaje wypłata świadczenia określonego umową ubezpieczenia w ramach udzielonej ochrony ubezpieczeniowej w sytuacji zaistnienia zdarzenia ubezpieczeniowego zaś w przypadku ubezpieczającego podstawowym obowiązkiem pozostaje opłacanie umówionej składki. Obowiązki te statuowane zostały w przepisie art. 805. § 1. i § 2. k.c. i były takie same w przypadku umowy ubezpieczenia majątkowego, co wynikało z art. 821. k.c. w zw. z art. 805. § 1. i § 2. pkt 1) k.c.

Redakcja przepisu art. 361. k.c. wskazuje, że pod rządem kodeksu cywilnego obowiązuje zasada naprawienia szkody poprzez całkowitą kompensatę doznanego uszczerbku z zastrzeżeniem, iż niedopuszczalne wszakże jest bezzasadne wzbogacenie poszkodowanego.

Z kolei z mocy art. 363. k.c. poszkodowanemu przysługuje wybór sposobu naprawienia wyrządzonej mu szkody, tj. przez przywrócenie stanu poprzedniego czyli doprowadzenie do stanu, jaki miał miejsce przed powstaniem szkody bądź też przez zapłatę sumy pieniężnej, czyli uiszczenie kwoty odpowiadającej wysokości powstałej szkody. W przepisie tym jednak ustanowiono jednocześnie dwa wyjątki od zasady wyboru sposobu naprawienia szkody, w razie których zaistnienia poszkodowanemu przysługuje jedynie odszkodowanie w formie świadczenia pieniężnego. Ograniczenie takie może także wynikać z przepisów szczególnych, którymi m. in. pozostawały art. 805. k.c. i art. 822. k.c. ( vide: T. Wiśniewski, powołany już wyżej „Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga trzecia. Zobowiązania. Tom 1”, s. 83, teza 3 do art. 363; T. Wiśniewski, „Kodeks cywilny. Komentarz. Zobowiązania. III. Część 1”, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2013 r., wydanie 1, pod red. J. Gudowskiego, s. 100, teza 3 do art. 363; uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dna 15 listopada 2001 r., sygn. akt III CZP 68/01, publ. OSNC 2002 r., nr 6, poz. 74).

Stronie powodowej przysługiwało zatem stosownie do treści art. 805. § 1. i § 2. pkt 1) k.c. w zw. z art. 821. k.c. odszkodowanie pieniężne. Strona powodowa stała się podmiotem poszkodowanym w wyniku obustronnie nienależytego wykonania umowy przewozu, tj. tak przez siebie jak i przez przewoźnika, któremu ochrony ubezpieczeniowej udzielała strona pozwana, w zakresie wierzytelności z tytułu odszkodowania w związku ze zdarzeniem z dnia 2 listopada 2023 r., w wyniku którego uszkodzeniu uległa część ładunku w postaci przewożonych arkuszy blach. Uszkodzenie to polegało przy tym na tym, że uszkodzone arkusze blachy nie nadawały się do normalnego użytku, w związku z czym strona powodowa wystawiła sprzedawcy fakturę korygującą VAT pomniejszając cenę sprzedaży za cały ładunek o całą wartość uszkodzonych arkuszy blachy. Uszkodzenie nastąpiło zatem w 100,00 % a efekt był taki, jak gdyby doszło do utraty przesyłki. Część materiałów budowlanych w postaci arkuszy blachy była bowiem pogięta, zdeformowana, na krawędziach wzdłuż jak i wszerz widoczne były uszkodzenia powłoki malarskiej i otarcia. Ponadto na części arkuszy blachy widoczne były zagięcia oraz wgniecenia a folia stretch służąca za opakowanie grup arkuszy blachy była miejscami porozrywana. Strona powodowa w związku ze zdarzeniem, które miało miejsce w dniu 2 listopada 2023 r., kiedy to doszło do uszkodzenia części przesyłki w taki sposób, że część ładunku nie nadawała się normalnego jej użycia a zatem część ładunku uległa uszkodzeniu w 100,00 %, którą to szkodę strona powoda oszacowała na kwotę 23.018,31 zł, uzyskała roszczenie o zapłatę kwoty odpowiadającej szkodzie poniesionej przez nią do wysokości sumy ubezpieczenia, tj. do kwoty 100.000,00 euro i nie wyższej aniżeli wartość przesyłki. Przewoźnik bowiem zawarł umowę ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej operatora transportowego z Towarzystwem (...) spółką akcyjną, do której zastosowanie znajdowały także ogólne warunki ubezpieczenia operatora transportowego.

Strona powodowa wybrała świadczenie pieniężne. Odszkodowanie pieniężne nie mogło być przy tym wyższe niż wartość powstałej szkody ani suma ubezpieczenia. Odszkodowanie pieniężne w założeniu ma bowiem umożliwić poszkodowanemu przywrócenie pojazdu do stanu sprzed szkody. Naprawienie szkody zatem ma na celu przywrócenie sytuacji, która istniałaby, gdyby nieprawidłowe działanie nie miało miejsca.

Zgodnie z poczynionymi ustaleniami faktycznymi w oparciu o przeprowadzone postępowanie dowodowe ochroną ubezpieczeniową na podstawie umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej operatora transportowego zawartej przez T. Z. (1) z Towarzystwem (...) spółką akcyjną objęte były m. in. szkody rzeczowe wyrządzone przez T. Z. (1) względnie osoby, którymi się posługiwał, przy wykonywaniu usług transportowych [§ 1. ust. 3., § 2. pkt 12 i pkt 17), § 3. ust. 1. ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego]. W ramach umowy ubezpieczenia pozwany zakład ubezpieczeń zobowiązał się do zapłaty świadczenia w przypadku zajścia zdarzenia objętego umową ubezpieczenia wobec udzielenia ochrony ubezpieczeniowej za szkodę powstałą w związku z wykonywaniem usług przewozu pomiędzy przyjęciem przesyłki do przewozu a jej wydaniem [§ 3. ust. 6. ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego]. Co więcej wysokość odszkodowania nie mogła przekroczyć sumy ubezpieczenia ustalonej w umowie ubezpieczenia, tj. 100.000,00 euro [§ 16 ust. 1. ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego] a sama wysokość szkody ustalana była w przypadku przewozów krajowych na podstawie ustawy Prawo przewozowe z uwzględnieniem postanowień § 3. [§ 16. ust. 3. pkt 1) ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego]. Ponadto wysokość odszkodowania w przypadku szkody rzeczowej powstałej podczas wykonywania usług spedycyjnych nie mogła przekroczyć zwykłej wartości przesyłki [§ 16. ust. 4. ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego].

Ochroną objęte były zatem powstałe w okresie ubezpieczenia szkody rzeczowe w ładunkach stanowiących przewożone mienie. Co więcej z ustalonego stanu faktycznego wynikało również, że szkoda w przesyłce miała miejsce

w okresie objętym ubezpieczeniem. Zgodnie również z brzmieniem ogólnych warunków ubezpieczenia doszło do powstania szkody w przewożonym mieniu osoby trzeciej na skutek zdarzenia z dnia 2 listopada 2023 r., zaś likwidacja skutków tego zdarzenia, w wyniku którego szkoda w pojeździe w zgodzie z zapisami ogólnych warunków ubezpieczenia została zakwalifikowana jako szkoda rzeczowa, wymagała wydatkowania łącznie na kwoty 23.018,15 zł „netto”, co wynikało ze złożonego przez stronę powodową dokumentu w postaci faktury korygującej VAT z dnia 22 stycznia 2024 r. Tym samym spełniona została przesłanka w postaci szkody powstałej w mieniu objętym ochroną ubezpieczeniową w okresie ubezpieczenia wskazanym w umowie na skutek zdarzenia, które zaistniało w toku przewozu, tj. pomiędzy nadaniem ładunku a jego wydaniem ( vide: § 3. ust. 6. i § 11. ust. 1. ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego].

Strona powodowa wybrała świadczenie pieniężne. Odszkodowanie pieniężne nie mogło być przy tym wyższe niż wartość powstałej szkody ani przewyższać sumy ubezpieczenia a ponadto powinno było zostać ustalone zgodnie z postanowieniami ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego, tj. w wysokości ustalonej w przypadku przewozów krajowych na podstawie ustawy Prawo przewozowe z uwzględnieniem postanowień i nie mogła przekroczyć zwykłej wartości przesyłki a samo odszkodowanie powinno zostać pomniejszone o kwotę franszyzy redukcyjnej [§ 16. ust. 3. pkt 1), ust. 4. i ust. 10. ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego]. Odszkodowanie pieniężne w założeniu ma bowiem umożliwić poszkodowanemu co do zasady przywrócenie uszkodzonego a objętego ochroną ubezpieczeniową mienia do stanu sprzed zdarzenia powodującego szkodę. Naprawienie szkody zatem ma na celu przywrócenie sytuacji, która istniałaby, gdyby zdarzenie powodujące szkodę nie miało miejsca przy uwzględnieniu postanowień umowy ubezpieczenia, skoro likwidacja szkody następowała w ramach postanowień umowy ubezpieczenia tego rodzaju.

Kwota, której ostatecznie dochodziła pozwem Firma (...) X. i G. G. spółka jawna, wynosiła łącznie 23.018,31 zł.

Kwota 23.018,15 zł stanowiła przy tym wartość tej części przewożonej przesyłki, która to część została uszkodzona w zasadzie w 100,00 %, skoro na taką kwotę została wystawiona faktura korygująca VAT do faktury VAT wystawionej przez sprzedawcę, skoro arkusze blachy nie nadawały się normalnego użytku zgodnego z ich przeznaczeniem.

W myśl art. 80. ust. 1. pkt 1) ustawy Prawo przewozowe wysokość odszkodowania za utratę lub ubytek przesyłki nie może przewyższać wartości, którą ustala się na podstawie i w następującej kolejności ceny wskazanej w rachunku dostawcy lub sprzedawcy.

Stosownie do brzmienia art. 81. ust. 1. ustawy Prawo przewozowe w razie uszkodzenia przesyłki odszkodowanie ustala się w wysokości odpowiadającej procentowemu zmniejszeniu się wartości.

Po myśli art. 81. ust. 2. ustawy Prawo przewozowe wysokość odszkodowania, o którym mowa w ust. 1, nie może jednak przewyższać kwoty odszkodowania przysługującego za:

1) utratę całej przesyłki, jeżeli doznała ona obniżenia wartości wskutek uszkodzenia;

2) ubytek tej części przesyłki, która doznała obniżenia wartości wskutek uszkodzenia.

Biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy tak w zakresie, w jakim został uznany za bezsporny jak i poczynione ustalenia faktyczne, należało stwierdzić, że wierzytelność strony powodowej wobec strony pozwanej pozostawała zasadna w połowie sumy objętej żądaniem pozwu, tj. w kwocie 11.509,08 zł „netto” i pomniejszona o kwotę franszyzy redukcyjnej, tj. równowartość 150,00 euro podług kursu waluty euro z dnia 27 grudnia 2023 r., tj. dnia kiedy upływał 30. dzień od 27 listopada 2023 r. w którym strona pozwana miała wiedzę o zdarzeniu z dnia 2 listopada 2023 r. Strona powodowa nie wykazała bowiem, że do zgłoszenia szkody doszło już w dniu 2 listopada 2023 r. zaś z pisma strony pozwanej z dnia 27 listopada 2023 r. wiadomo było, że tego dnia strona pozwana o szkodzie wiedziała. Kwota 150,00 euro według kursu z dnia 27 grudnia 2023 r. odpowiadała sumie 649,67 zł. Dzień 27 grudnia 2023 r. został przy tym przyjęty jako data, na którą należało dokonać przeliczenia kursu waluty euro, w której została wyrażona wartość franszyzy redukcyjnej w polisie ubezpieczeniowej, w oparciu o zapis zawarty w § 16. ust. 15. zd. III. ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego, zgodnie z którym przeliczenie walut obcych na złote polskie dokonywane były przy zastosowaniu kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski obowiązującego w dniu wystawienia polecania wypłaty odszkodowania [§ 16. ust. 15. ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego]. Skoro przy tym towarzystwo ubezpieczeń miało obowiązek wypłacić odszkodowanie w terminie 30 dni od daty otrzymania przez towarzystwo ubezpieczeń zawiadomienia o szkodzie a tego nie zrobiło, to sąd przyjął ten dzień jako przypadający po upływie 30 dni od daty posiadania przez stronę pozwaną wiedzy o szkodzie i jako miarodajny do przeliczenia kursu waluty euro [§ 16. ust. 13. ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego].

Zgodnie z ustalonym stanem faktycznym sprawy strata związana z uszkodzeniem w 100,00 % części ładunku obejmującego arkusze blachy wynosiły 23.0184,15 zł i odpowiadała całej wartości tej części ładunku, która nie nadawała się do użycia zgodnie ze swoim normalnym przeznaczeniem. Wartość ta zatem została przy tym ustalona w oparciu o treść wydruku faktury korygującej VAT wystawionej przez Firmę (...) X. i G. G. spółkę jawną (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, którą doszło do pomniejszenia ceny sprzedaży materiałów budowlanych o wartość uszkodzonych, nie nadających się do użytku arkuszy blachy jak i treść art. 80. ust. 1. pkt 1) i art. 81. ust. 1. ustawy Prawo przewozowe. W wyniku przewozu z dnia 2 listopada 2023 r. doszło bowiem do uszkodzenia w toku świadczenia usługi transportowej wykonywanej faktycznie przez wykonawcę R. Ł.. Wartość szkody obliczając ją jako równowartość uszkodzonych w 100,00 % arkuszy blachy wynosiła łącznie 23.018,15 zł „netto” i liczona w kwocie „netto” była niższa od sumy ubezpieczenia opiewającej na kwotę 100.000,00 euro. Co więcej kwota ta powinna ulec pomniejszeniu o połowę zważywszy na brzmienie art. 68. ustawy Prawo przewozowe, skoro przyczyny uszkodzenia części ładunku w 100,00 % leżały zarówno po stronie nadawcy czyli strony powodowej jak faktycznego przewoźnika. Dodatkowo kwota ta pomniejszona została o równowartość kwoty 150,00 euro jako franszyzy redukcyjnej według kursu z dnia 27 grudnia 2023 r., tj. o kwotę 649,67 zł

Wskazanej kwoty, tj. 23.018,15 zł choć w pozwie określonej sumą 23.018,31 zł strona powodowa mogła przy tym dochodzić wprost od zakładu ubezpieczeń, a legitymacja do tego expressis verbis wynikała z brzmienia art. 821. k.c. w zw. z art. 805. § 2. pkt 1) k.c. Strona powodowa przy tym prawo dochodzić roszczenia z tytułu szkody w mieniu w pełnej wysokości przy uwzględnieniu wysokości sumy ubezpieczenia oraz postanowień § 2. pkt 2), pkt 12 i pkt 17), § 3. ust. 1., § 3. ust. 6., § 8. ust. 1. pkt 9), § 11. ust. 1., § 12. ust. 1., § 16 ust. 1., ust. 3. pkt 1) i ust. 4. i ust. 10. ogólnych warunków ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej operatora transportowego.

Pozwany zakład ubezpieczeń jako udzielający ubezpieczenia majątkowego a tym samym ochrony ubezpieczeniowej zdecydował jednak o odmowie przyznania na rzecz poszkodowanego nieprawidłowym wykonaniem umowy przewozu jakiejkolwiek kwoty.

Stanowisko strony pozwanej było błędne. Zgodnie z ustalonym stanem faktycznym oraz częściowo bezspornym stanem faktycznym jak i w oparciu

o zebrany materiał dowodowy a także rozważania wyżej zaprezentowane należało uznać, że 2 listopada 2023 r. doszło do szkody w części oddanych do przewozu rzeczy w postaci arkuszy blachy, za którą to szkodę odpowiedzialność spoczywała zarówno częściowo na nadawcy / załadowcy tj. stronie powodowej jak i częściowo na faktycznym przewoźniku. Szkoda ta opiewała przy tym na sumę 23.018,15 zł „netto”.

Na podstawie częściowo bezspornego stanu faktycznego jak i poczynionych ustaleń faktycznych należało stwierdzić, że pomiędzy T. Z. (1) a Towarzystwem (...) spółką akcyjną doszło do zawarcia umowy zawierającej elementy przedmiotowo istotne właściwe dla umowy ubezpieczenia, w wyniku których Towarzystwo (...) spółka akcyjna zobowiązało się zapłacić świadczenie odszkodowawcze w sytuacji wyrządzenia szkody rzeczowej przez T. Z. (1) jako przewoźnika w toku wykonywania usługi przewozu pomiędzy nadaniem przesyłki a jej wydaniem wskutek zajścia wypadku ubezpieczeniowego

w okresie ubezpieczenia. Umowa ubezpieczenia obligowała stronę pozwaną do zapłaty świadczenia odszkodowawczego w wysokości określonej stosownie do brzmienia ogólnych warunków ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej operatora transportowego, Towarzystwo (...) spółka akcyjna jednak nie uczynił zadość w sposób należyty swemu podstawowemu obowiązkowi. Zakład ubezpieczeń nie zrealizował ciążącego na nim obowiązku, tj. nie zapłacił w całości należnego odszkodowania.

Zważywszy na powyższe rozważania uznać należało, że strona pozwana bezzasadnie odmawiała wypłaty świadczenia z tytułu powstałej w mieniu poprzednika prawnego powódki szkody w zakresie kwoty 10.859,49 zł z sumy 23.018,31 zł objętej żądaniem pozwu. Suma zasądzona wyrokiem odpowiadała wartości połowy szkody w uszkodzonym ładunku obejmującym arkusze blachy pomniejszonej o równowartość kwoty 150,00 euro tytułem franszyzy redukcyjnej. W pozostałej części powództwo należało oddalić z przyczyn podanych wyżej.

Nie spełniając świadczenia poprzez uiszczenie kwoty 10.859,49 zł tytułem części odszkodowania przy uwzględnieniu brzmienia ogólnych warunków ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej operatora transportowego tytułem świadczenia za szkodę w przesyłce obejmującej arkusze blachy, pozwany zakład ubezpieczeń sprzeniewierzył się nie tylko obowiązkowi ubezpieczyciela sformułowanemu w art. 805. § 1. i § 2. pkt 1) k.c. w zw. z art. 821. k.c., tj. polegającemu na zapłacie umówionego świadczenia ale i zasadzie leżącej u podwalin prawa zobowiązań, zgodnie z którą pacta sunt servanda. Skoro bowiem Towarzystwo (...) spółka akcyjna zdecydowało się zawrzeć umowę, w ramach których udzieliło ochrony mienia ubezpieczonego, który z kolei uiścił należną zakładowi ubezpieczeń składkę a zdarzenie umowne się ziściło, tj. doszło do powstania szkody w związku z prowadzoną przez pozwanego jako ubezpieczonego działalnością w zakresie transportu, to obowiązane było również do spełnienia swego świadczenia polegającego na zapłacie poszkodowanemu podmiotowi umówionego świadczenia w umówionym terminie. Inne rozwiązanie w postaci braku terminowego spełnienia świadczenia z tytułu zawartej przez stronę pozwaną umowy ubezpieczenia doprowadziłoby do zdestabilizowania pewności obrotu. Usankcjonowanie takiego stanu rzeczy spowodowałoby trudne do przyjęcia konsekwencje. Brak przy tym dowodu, aby strona powodowa, w mieniu której doszło do wyrządzenia szkody rzeczowej w związku z działalnością T. Z. (1) jako przewoźnika zamierzała zwolnić Towarzystwo (...) spółkę akcyjną z długu skoro Firma (...) X. i G. G. spółka jawna nie tylko wzywała do zapłaty ale ostatecznie wystąpiła ze stosownym powództwem. O tym natomiast, że występujący

z pozwem podmiot legitymowany był do dochodzenia zapłaty kwoty odpowiadającej wysokości środków odpowiadających wysokości szkody w jej mieniu

w postaci uszkodzonej przesyłki przewożonej przez osobę, którą T. Z. (1) jako świadczący usługę przewozu się posługiwał, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty należnej tytułem świadczenia odszkodowawczego, przekonywała treść art. 805. § 1. i § 2. pkt 1) k.c. i art. 821. k.c. Towarzystwo (...) spółka akcyjna jedynie częściowo przy tym uczyniło skutecznie użytek ze swoich uprawnień z tytułu umowy ubezpieczenia, co skutkowało oddaleniem powództwa w zakresie kwoty 12.158,82 zł. W pozostałej części, tj. co do kwoty 10.859,49 zł strona pozwana popadła w zwłokę ze spełnieniem swego świadczenia. W szczególności zakład ubezpieczeń nie podniósł skutecznie żadnego zaistniałego w rzeczywistości zarzutu względem uprawnienia ubezpieczonego, które uzasadnić mogłyby powstrzymanie się przez ubezpieczyciela z zapłatą jakiejkolwiek kwoty tytułem świadczenia odszkodowawczego w terminie wynikającym z umowy czy też zapłatę świadczenia w kwocie 10.859,49 zł z uchybieniem terminu wynikającego

z ogólnych warunków ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej operatora transportowego.

Przytoczony wyżej in extenso przepis art. 471. k.c. normuje zasadę odpowiedzialności dłużnika z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania zwanej odpowiedzialnością kontraktową. Odpowiedzialność statuowana art. 471. k.c. uzależniona została od zaistnienia kumulatywnie kilku przesłanek a mianowicie niewykonania zobowiązania bądź też nienależytego wykonania zobowiązania, szkody powstałej w wyniku niewykonania bądź też nienależytego wykonania zobowiązania, związku przyczynowego pomiędzy niewykonaniem bądź też nienależytym wykonaniem zobowiązania a szkodą oraz winy dłużnika.

Ciężar udowodnienia zaistnienia trzech spośród czterech przesłanek odpowiedzialności powszechnie zwanej kontraktową spoczywa na wierzycielu. Nawet jednak ich udowodnienie nie gwarantuje definitywnego przypisania odpowiedzialności dłużnika z tego tytułu. Po stronie dłużnika bowiem zgodnie

z brzmieniem części końcowej art. 471. k.c. ( verba legis art. 471. in fine k.c.: „…chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi”) istnieje możliwość egzoneracji, tj. wykazania, że nie ponosi on odpowiedzialności za niewykonanie bądź też nienależyte wykonanie zobowiązania w szczególności poprzez przedstawienie okoliczności, z których wynikać będzie, że niewykonanie bądź też nienależyte wykonanie zobowiązania było następstwem sytuacji, za którą nie ponosi odpowiedzialności.

Fakt braku zapłaty przez Towarzystwo (...) spółkę akcyjną środków pieniężnych tytułem części świadczenia odszkodowawczego w terminie wynikającym z przepisów normujących umowę ubezpieczenia doprowadził do konkluzji, że ubezpieczyciel popadł względem poszkodowanego działaniem ubezpieczonego w zwłokę w wykonaniu zobowiązania z umowy ubezpieczenia, na podstawie której udzielił ochrony ubezpieczeniowej T. Z. (1). Wniosek taki nakazywało przyjąć brzmienie art. 471. k.c. Poszkodowany podmiot brakiem należytego wykonania umowy przewozu częściowo przez T. Z. (1) nie otrzymał środków pieniężnych od Towarzystwa (...) spółki akcyjnej w takiej wysokości, jaka została ustalona przez sąd, a która mieściła się w kwocie odszkodowania możliwej do wypłaty zgodnie z limitem odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń oraz przy uwzględnieniu franszyzy redukcyjnej i w odpowiednim terminie. Jeśli zatem pomimo istnienia umowy ubezpieczenia, zaistnienia wypadku przewidzianego umową ubezpieczenia i obowiązku zapłaty umówionego świadczenia ubezpieczyciel świadczenia nie płaci w odpowiednim terminie, to jako dłużnik podmiotu poszkodowanego działaniem lub zaniechaniem ubezpieczonego z tego tytułu popada co najmniej w opóźnienie. Nienależytym wykonaniem zobowiązania pozostawał zatem sam stan zwłoki Towarzystwa (...)

(...) spółki akcyjnej w wykonaniu zobowiązania z zawartej

z T. Z. (1) umowy ubezpieczenia sprowadzającego się do zapłaty w odpowiedniej wysokości i w terminie świadczenia odszkodowawczego. Dłużnik zaś dopuszcza się zwłoki, gdy nie spełnia świadczenia w terminie, a jeżeli termin nie jest oznaczony, gdy nie spełnia świadczenia niezwłocznie po wezwaniu przez wierzyciela, przy czym nie dotyczy to wypadku, gdy opóźnienie

w spełnieniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi (art. 476. k.c.). Okoliczność ta zaś oznaczała, że dłużnik nie wykonał zobowiązania z przyczyn leżących po jego stronie, zaś wniosek taki nakazywała przyjąć treść art. 471. k.c. w zw. z art. 476. k.c. Domniemania prawne statuowane powołanymi przepisami art. 471. k.c. i art. 476. k.c. obciążały dłużnika oraz nakazywały przyjąć, że nie dotrzymując terminu zapłaty pozostawał w zwłoce nie zaś w opóźnieniu.

Zważywszy na ustalony stan faktyczny i powyższe rozważania a także brzmienie art. 481. § 1. k.c. w zw. z art. 805. § 1. k.c. pozostawało stwierdzić, że stosownie do treści art. 481. § 1. i § 2. oraz § 2 4. k.c. Firma (...) X. i G. G. spółka jawna mogła zasadnie domagać się względem Towarzystwa (...) spółki akcyjnej zapłaty poza kwotą 10.859,49 zł swoistego odszkodowania z tytułu braku spełnienia w terminie świadczenia pieniężnego sprowadzającego się do zapłaty odszkodowania poprzez uiszczenie odsetek za opóźnienie. Uprawnienie powódki powstałe z tytułu nienależytego wykonania zobowiązania przez ubezpieczyciela sprowadzało się zatem do możliwości żądania naprawienia szkody z tytułu zwłoki poprzez zapłatę odsetek ustawowych za opóźnienie.

Co do rozstrzygnięcia o żądaniu zasądzenia odsetek od kwoty świadczenia odszkodowawczego niezapłaconego w terminie stronie powodowej przez stronę pozwaną to stwierdzić należało, że zobowiązanie ubezpieczyciela do zapłacenia odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia było zobowiązaniem terminowym. Obowiązek zapłaty świadczenia powstał bowiem w chwili określonej zgodnie z treścią art. 817. § 1. k.c. oraz § 16. ust. 13. ogólnych warunków ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej operatora transportowego jako termin płatności. Termin spełnienia takiego świadczenia został zatem oznaczony przez czynność prawną statuowaną przepisem art. 805. § 1. k.c. w zw. z art. 821. k.c. oraz umową ubezpieczenia zawartą przez jej strony. W przedmiotowym przypadku kwota należna tytułem odszkodowania

w pieniądzu, która nie została zapłacona przez stronę pozwaną w całości w terminie zapłaty, winna być wypłacona w terminie wynikającym z powołanych wyżej przepisów art. 817. § 1. k.c. i § 16. ust. 13. ogólnych warunków ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej operatora transportowego. Oznaczało to, że odsetki od świadczenia pieniężnego, którego zapłata miała nastąpić z tytułu odszkodowania, przysługiwały najpóźniej od 28 grudnia 2023 r. licząc 30 dni od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie powstałej w dniu 2 listopada 2023 r.

w związku z realizacją umowy przewozu przez T. Z. (1) jako przewoźnika w mieniu obejmującym przesyłkę w postaci arkuszy blachy. Strona pozwana wiedziała o szkodzie najpóźniej w dniu 27 listopada 2023 r., co wynikało z treści odpisu pisma z tego daty, w którym ubezpieczyciel odmówił wypłaty odszkodowania. Najpóźniej zatem w dniu 27 grudnia 2023 r. upływał okres 30 dni od dnia zgłoszenia szkody ubezpieczycielowi. Od dnia następnego po dniu, w którym termin płatności upłynął, pozwany ubezpieczyciel pozostawał zatem w zwłoce z wykonaniem świadczenia w postaci zapłaty odszkodowania. Odsetek od kwoty należnego odszkodowania strona powodowa zażądała od dnia 4 grudnia 2023 r. a zatem od daty przypadającej jeszcze przed dniem, kiedy mógł upływać termin do spełnienia świadczenia przez zakład ubezpieczeń, skoro strona powodowa nie wykazała, że przed dniem 27 listopada 2023 r. zawiadomiła ubezpieczyciela przewoźnika o szkodzie w przesyłce. Skoro zatem strona zażądała zasądzenia odsetek od dnia 4 grudnia 2023 r. a zatem od daty przypadającej przed dniem, kiedy mógł upływać termin płatności kwoty odpowiadającej części odszkodowania, to sąd zasądził odsetki od uwzględnionej kwoty 10.859,49 zł od dnia 28 grudnia 2023 r. do dnia zapłaty włącznie oddalając powództwo o zapłatę odsetek ustawowych za opóźnienie w pozostałej części.

Źródłem roszczenia odsetkowego zgodnie z hipotezą art. 359. § 1. k.c. pozostają czynność prawna, ustawa, orzeczenie sądu jak i decyzja właściwego organu.

Ustawowym źródłem powstania wierzytelności z tytułu zapłaty odsetek za opóźnienie pozostawał powołany wyżej przepis art. 481. § 1., § 2. i § 2 4. k.c.

Stosownie do treści art. 87. ust. 1. ustawy Prawo przewozowe kwoty przysługujące z tytułu niezapłaconych należności, odszkodowań i wyrównania różnic należności – podlegają oprocentowaniu w wysokości ustawowej.

Co do żądania zasądzenia odsetek od kwoty objętej żądaniem pozwu to mając na uwadze treść art. 87. ust. 1. ustawy Prawo przewozowe sąd zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty uwzględnionej w wyroku od dnia 28 grudnia 2023 r. do dnia zapłaty włącznie.

Jako że świadczenie zakładu ubezpieczeń z tytułu zawartej umowy ubezpieczenia nie zostało zapłacone i z tego tytułu strona powodowa była uprawniona do uzyskania swoistego odszkodowania w postaci kwoty odpowiadającej odsetkom ustawowym za opóźnienie obliczonym od kwoty stanowiącej świadczenie odszkodowawcze i za okres od dnia wymagalności do dnia spóźnionego spełnienia świadczenia pieniężnego, toteż sąd zasądził odsetki w wysokości ustawowej za opóźnienie od zasądzonej kwoty roszczenia głównego. Strony umowy ubezpieczenia nie wskazywały bowiem w umowie ubezpieczenia innej wysokości odsetek należnych z tytułu opóźnienia w zapłacie świadczenia z tytułu składki czy też z tytułu świadczenia odszkodowawczego.

Z uwagi na to, że sąd uwzględnił powództwo jedynie części (w 47,18 %) oraz oddalił w pozostałym zakresie (w 52,82 %) zdecydował orzec o kosztach zgodnie z zasadą kompensaty kosztów procesu na podstawie art. 100 zd. I. in fine k.p.c. stosunkowo je rozkładając pomiędzy strony.

Wartość przedmiotu sporu ostatecznie wyniosła ostatecznie kwotę 23.018,31 zł. Na koszty procesu, które w sumie wyniosły 11.268,30 zł, składały się opłata od pozwu w kwocie 1.151,00 zł (pokwitowanie wpłaty na okładce I tomu akt, k. 9) oraz wynagrodzenia profesjonalnych pełnomocników stron określone według stawki minimalnej obliczonej od wartości przedmiotu sprawy, tj.

w kwotach po 3.600,00 zł a także koszty opłaty skarbowej od odpisów dokumentów stwierdzających ustanowienie zawodowych pełnomocników procesowych obu stron w tym pełnomocników substytucyjnych pełnomocników strony powodowej jak i strony pozwanej w kwotach po 17,00 zł, tj. w sumie 68,00 zł (k. 7, k. 8, k. 116, k. 117, k. 126, k. 127) a także wynagrodzenia i zwroty kosztów biegłego w kwotach 1.936,00 zł (k. 141 – 142, k. 154, k. 170 – 171), 352,00 zł (k. 174 – 177, k. 182, k. 194 – 195), 225,00 zł (k. 198 – 199) i 311,30 zł (k. 216, k. 218, k. 224) należnych biegłemu, który sporządził na użytek postępowania 3 opinie pisemne oraz 1 ustną.

Powstania innych kosztów postępowania żadna ze stron nie wykazała

i nie żądała ich zasądzenia.

Strona powodowa poniosła następujące koszty postępowania: 1.151,00 zł tytułem opłaty od pozwu, 3.600,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego oraz 34,00 zł tytułem opłaty skarbowej od odpisu dokumentu pełnomocnictwa oraz odpisu dokumentu pełnomocnictwa stwierdzającego ustanowienie pełnomocnika substytucyjnego.

Strona pozwana poniosła natomiast koszty w łącznej wysokości 6.483,30 zł, na co złożyło się 3.600,00 tytułem kosztów zastępstwa procesowego oraz kwota 34,00 zł tytułem opłaty skarbowej od odpisu dokumentu pełnomocnictwa jak i odpisu dokumentu pełnomocnictwa substytucyjnego a także wydatki na koszty biegłego sądowego w łącznej kwocie 2.849,30 zł w całości pokryte za zaliczki uiszczonej przez stronę pozwaną.

Roszczenie strony powodowej zostało uwzględnione co do kwoty 10.859,49 zł a zatem w 47,18 % z kolei co do kwoty 12.158,82 zł a zatem

w 52,82 % zostało oddalone. Tym samym zasadnym stało się zasądzenie od strony powodowej na rzecz strony pozwanej kwoty 1.166,92 zł tytułem zwrotu części kosztów postępowania, albowiem strona pozwana winna zwrócić stronie powodowej 47,18 % z sumy 4.785,00 zł (1.151,00 + 3.600,00 + 17,00 + 17,00 = 4.785,00 x 47,18 % = 2.257,56) zł natomiast strona powodowa stronie pozwanej 52,82 % z sumy 6.483,30 zł (3.600,00 + 17,00 + 17,00 + 1.936,00 + 352,00 + 225,00 + 311,30 zł = 6.483,30 x 52,82 % = 3.424,48), która z uwagi na przegranie procesu w tym zakresie obciążała stronę powodową i winna zostać zwrócona stronie pozwanej (3.424,48 – 2.257,56 = 1.166,92) ( vide: uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 20 listopada 2018 r. wydanego pod sygn. akt XII Ga 310/18).

Jednocześnie kwota 11.268,30 zł wskazana wyżej odpowiadała całości kosztów procesu na zasadzie unifikacji i koncentracji rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania powinno bowiem znaleźć wyraz w orzeczeniu kończącym postępowanie i dotyczyć co do zasady wszystkich kosztów powstałych w związku z prowadzonym postępowaniem cywilnym. Wynikało to wprost z zasady unifikacji i zasady koncentracji kosztów postępowania wyrażonej w art. 108. § 1. k.p.c.

Wyżej wskazane względy zdecydowały o tym, że orzeczono jak w pkt I.

i w pkt II. sentencji, uznając powództwo na podstawie art. 42., art. 65. ust. 1., ust. 2., ust. 3. pkt 2) i pkt 3) i pkt 4) jak i art. 68. i art. 80. ust. 1. pkt 1) i art. 81. ust. 1. jak i art. 42. oraz art. 90. ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1262) w zw. z art. 774. § 1. k.c. i w zw. z art. 805. § 1. k.c., art. 805. § 2. pkt 1) k.c. i art. 821. k.c. oraz art. 384. § 1. k.c. w zw. z § 1. ust. 3., § 2. pkt 12 i pkt 17), § 3. ust. 1. i ust. 6., § 16. ust. 3. pkt 1) i ust. 4. ogólnych warunków ubezpieczenia operatora transportowego w zw.

z art. 353 1. k.c. oraz art. 471. k.c., art. 476. k.c. i art. 477. § 1. k.c. oraz art. 361. k.c. w zw. z art. 363. k.c. jak i na podstawie pozostałych powołanych w uzasadnieniu przepisów za zasadne do kwoty 10.859,49 zł zaś w pozostałej części należało je oddalić.

Rozstrzygnięcie o odsetkach zawarte w pkt I. i w pkt II. sentencji wyroku od kwoty dochodzonej pozwem oraz zasadzonej wyrokiem znajdowało oparcie w brzmieniu art. 481. § 1., § 2. i § 2 4. k.c. w zw. z art. 359. § 1. k.c. oraz art. 817. § 1. k.c. jak i § 16. ust. 13. ogólnych warunków ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej operatora transportowego w zw. z art. 353 1. k.c. w zw. z art. 87. ust. 1. ustawy Prawo przewozowe.

O kosztach postępowania w pkt III. orzeczono po myśli art. 98. § 1., § 1 1 . i § 3. k.p.c. w zw. z art. 99. k.p.c. i w zw. z art. 108. § 1. k.p.c. oraz art. 109. § 1. k.p.c. jak i art. 18. ust. 1. i art. 13. ust. 2. ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r., poz. 1228

z późn. zm.) oraz w oparciu o § 2. pkt 5) w zw. z § 3. ust. 2. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r., poz. 118) jak i a także art. 1. ust. 1. pkt 2) ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r., poz. 1154 z późn. zm.).

SSR Michał Bień

Tarnów, dnia 22 czerwca 2026 r.

Potrzebujesz pomocy prawnej w podobnej sprawie?
Znajomość orzecznictwa to jedno — zastosowanie go w Twojej sprawie to drugie. Znajdź na Prawnet zweryfikowanego prawnika od takich spraw.
Znajdź prawnika

Tekst pochodzi z publicznego rejestru SAOS (saos.org.pl). Prawnet nie jest wydawcą tego orzeczenia. Analiza AI i streszczenie AI są materiałem pomocniczym — zweryfikuj je z treścią orzeczenia przed powołaniem.