descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt V GC 147/23

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 07 listopada 2024 roku

Sąd Rejonowy w Nowym Sączu V Wydział Gospodarczy w składzie:

Przewodniczący: sędzia Anna Dobosz

Protokolant: Karol Jędryka

Sędzia Anna Dobosz

Uzasadnienie

wyroku z 07 listopada 2024 roku

Powód (...) sp. z o. o. z siedzibą w Z. wniósł o zasądzenie solidarnie od pozwanych G. K. i N. S. kwoty 74.389,59 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zasądzenie od pozwanych na rzecz powoda zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty (k. 4 i 5).

W uzasadnieniu wskazano, że N. S. w okresie od 11 marca 2016 r. do 12 grudnia 2017 r. oraz od 14 grudnia 2018 r. do dnia wniesienia pozwu pozostawał członkiem zarządu spółki (...) sp. z o.o. z siedzibą w C., natomiast G. K. w okresie od 12 grudnia do 2017 r. do 14 grudnia 2018 r. był członkiem zarządu spółki (...) sp. z o.o. z siedzibą w C..

Powód w ramach prowadzonej działalności gospodarczej sprzedał spółce (...) sp. z o.o. w okresie od sierpnia do października 2018 r. towar o łącznej wartości 53.240,83 zł brutto. Nabywca nie zapłacił ceny nabycia ww. towarów.

Pozwem z dnia 23 stycznia 2019 r. powód wystąpił do Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy z pozwem przeciwko (...) sp. z o.o. o zapłatę. Nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym z dnia 14 marca 2019 r., sygn. akt XVII GNc 1515/19 Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy nakazał zapłacić spółce (...) sp. z o.o. z siedzibą w C. kwotę należności głównej w wysokości 53.240,83 zł wraz ze wskazanymi w nim odsetkami oraz kwotę 4.283 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Nakaz zapłaty uprawomocnił się.

Powód zaznaczył, że egzekucja sądowa prowadzona przeciwko ww. spółce okazała się bezskuteczna. Postanowieniem z dnia 6 maja 2022 r. postepowanie egzekucyjne zostało umorzone z uwagi na bezskuteczność egzekucji. Wobec powyższego powód wezwał pozwanych do zapłaty. Jako podstawę powództwa wskazano art. 299 § 1 k.s.h. Na wysokość roszczenia składają się:



kwota 53.240,83 zł tytułem należności głównej zasądzonej prawomocnym nakazem zapłaty,



kwota 15.267,97 zł tytułem skapitalizowanych odsetek na dzień 5 października 2022 r. odsetek ustawowych za opóźnienie zasądzonych prawomocnym nakazem zapłaty,



kwota 4.238 zł tytułem zwrotu kosztów procesu zasądzonych prawomocnym nakazem zapłaty,



kwota 120 zł tytułem kosztów postępowania klauzulowego,



kwota 172,79 zł tytułem poniesionych przez powoda kosztów postępowania egzekucyjnego,



kwota 1.350 zł tytułem zastępstwa prawnego w egzekucji przyznanego powodowi w postępowaniu egzekucyjnym.

W ocenie powoda roszczenie stało się wymagalne w dniu 6 maja 2022 r. tj. w dacie umorzenia postępowania egzekucyjnego przeciwko spółce.

Nakazem zapłaty z 4 listopada 2022 r., wydanym w postępowaniu upominawczym, Sąd Rejonowy w Nowym Sączu, sygn. akt V GNc 1531/22, uwzględnił żądanie pozwu w całości (k. 51).

W sprzeciwie od nakazu zapłaty (k. 59-62) pozwany G. K. wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz każdego z pozwanego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazano, że powództwo nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ nie zrealizowała się przesłanka bezskuteczności egzekucji z art. 299 k.s.h. W ocenie pozwanego za niewystarczające w kontekście udowodnienia przesłanki bezskuteczności egzekucji należy uznać przedłożenie przez powoda postanowienia o bezskuteczności postępowania egzekucyjnego, bez udowodnienia, iż było ono prowadzone z całego majątku spółki. Pozwany podniósł, że spółka dysponuje nadającymi się do egzekucji prawami majątkowymi tj. wierzytelnościami wobec kontrahentów.

W razie uznania przez sąd wykazania przez powoda bezskuteczności egzekucji prowadzonej przeciwko spółce, w odniesieniu do pozwanego G. K. zaznaczono, że nie ponosi on odpowiedzialności za zobowiązania spółki, ponieważ nie był zobowiązany do złożenia wniosku o ogłoszenie jej upadłości, gdyż w momencie rezygnacji przez niego z funkcji prezesa zarządu spółka prowadziła działalność gospodarczą, była wypłacalna i regulowała swoje zobowiązania. W ocenie pozwanego jego odpowiedzialność wyłącza brak powstania szkody w majątku powoda na skutek zarzucanych mu działań i zaniechań. Pozwany wskazał, że zarządzana przez niego spółka nie miała żadnego majątku, z którego możliwe byłoby prowadzenie egzekucji, dlatego też nawet w razie zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości powódka i tak nie uzyskałaby przysługujących jej należności, gdyż dłużna spółka nie otrzymała zapłaty od swoich kontrahentów za realizację trzech inwestycji na przełomie 2017 i 2018 r. Problemy finansowe spółki i niemożność realizacji ciążących na niej obowiązków względem kontrahentów nastąpił w połowie 2019 r., a więc po tym, jak G. K. przestał być prezesem spółki. Wobec powyższego na G. K. nie ciążył obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, zaś N. S. złożył wniosek o ogłoszenie upadłości w październiku 2019 r. tj. w odpowiednim czasie po otrzymaniu od kontrahenta (...) noty obciążeniowej na kwotę ponad 2 mln zł.

W sprzeciwie od nakazu zapłaty (k. 119-122) pozwany N. S. wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego N. S. kosztów postępowania według norm przepisanych.

Pozwany ten zarzucał, że składał wnioski o ogłoszenie upadłości, począwszy od października 2019 roku, które okazały się nieskuteczne. Jednak mimo nie złożenia wniosku o upadłość dłużnej spółki powód nie uzyskałby zaspokojenia wierzytelności gdyż ewentualne postępowanie upadłościowe nie doprowadziłoby do zaspokojenia powoda biorąc pod uwagę wartość posiadanego przez dłużną spółkę majątku. Pozwany ten twierdził, że powód nie poniósł w związku z tym szkody gdyż i tak spółka była niewypłacalna i nawet gdyby wszczęte zostało postępowanie upadłościowe to i tak nie uzyskałby zaspokojenia.

W piśmie procesowym z 10 kwietnia 2023 r. (k. 150-152) powód wskazał, iż w toku postępowania egzekucyjnego dłużna spółka nie ujawniła komornikowi składników majątku spółki, z którego wierzyciel mógłby się zaspokoić, mimo tego że dłużna spółka wzywana była przez komornika do złożenia wykazu majątku. Pozwani nie przedstawili dowodów na istnienie wierzytelności spółki, na jakie się powołują. Przed odwołaniem G. K. z zarządu dłużnej spółki, spółka ta posiadała wymagalne zobowiązania, których nie regulowała od ponad 3 miesięcy. Powód zaprzeczył twierdzeniom pozwanych, jakoby N. S. złożył wnioski o ogłoszenie upadłości. Podniesiono, że to pozwani powinni wykazać brak powstania szkody po stronie powoda w wyniku zaniechań pozwanych, jednakże nie przedłożyli niezbędnej dokumentacji w tym zakresie.

Na rozprawie w dniu 6 czerwca 2023 r. (k. 168) pełnomocnik pozwanych oświadczył, że wierzytelność dłużnej spółki wobec (...) SA jest wymagalna, ale nie została uiszczona i nie była przedmiotem sporu sądowego i egzekucji. Ponadto wskazano, że przedłożony do akt sprawy dokument – nota obciążeniowa - został wystawiony z tytułu usterek w ramach wykonanych przez dłużną spółkę prac, a należność ta również nie była przedmiotem procesu, a na skutek negocjacji nota obciążeniowa została anulowana. Wynagrodzenie dłużnej spółki od (...) S.A. to kwota 200.936,00 zł i kaucja gwarancyjna w kwocie 90.000 zł.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny.

Spółka (...) sp. z o.o. nr KRS: (...), została wpisana do KRS w dniu 12 marca 2015 r. pod nazwą (...) sp. z o. o., aktem notarialnym z 11 marca 2016 r. firma spółki została zmieniona na (...) sp. z o.o..

Dowód: wydruk danych z KRS k. 9-14

N. S. był członkiem zarządu spółki (...) sp. z o.o. okresie od 11 marca 2016 r. do 12 grudnia 2017 r. i w okresie od 14 grudnia 2018 r.

Dowód: kopia uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników k. 16, kopia uchwała 1/12/2017 k. 22, kopia uchwały Zgromadzenia Wspólników k. 25, zeznania pozwanego N. S. k. 169.

G. K. był członkiem zarządu spółki (...) sp. z o.o. w okresie od 12 grudnia 2017 r. do 14 grudnia 2018 r.

Dowód: kopia uchwała 2/12/2017 k. 22, kopia uchwały Zgromadzenia Wspólników k. 25, zeznania pozwanego G. K. k. 169.

(...) sp. z o.o. 31 lipca 2017 r. zawarła z (...) sp. a. z siedzibą w Z. umowę o wykonanie robót za które (...) sp. z o.o. jako wykonawca miał otrzymać wynagrodzenie w łącznej kwocie 975.005,25 zł. (...) SA z siedzibą w Z. nie wypłaciła (...) sp. z o.o. całego należnego wynagrodzenia.

Dowód: kopia umowy k. 70-72, kopia korespondencji k. 73, pismo z 9 maja 2019 r. k. 78 i 79; pismo z 9 maja 2019 k. 80 i 81,

(...) sp. z o. o. z siedzibą w Z. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej sprzedała spółce (...) sp. z o.o. w okresie od sierpnia do października 2018 r. towar o łącznej wartości 53.240,83 zł brutto.

Dowód: kopie faktur k. 30-37.

Wobec braku zapłaty za ww. towar przez nabywcę, (...) sp. z o. o. z siedzibą w Z. wystąpiła z wniesionym do Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy pozwem z dnia 23 stycznia 2019 r. przeciwko (...) sp. z o.o. o zapłatę kwoty 53.240,83 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych liczonych:



od kwoty 26.937 zł od dnia 9 września 2018 r. do dnia zapłaty,



od kwoty 4.384,95 zł od dnia 9 września 2018 r. do dnia zapłaty,



od kwoty 6.823,03 zł od dnia 16 września 2018 r. do dnia zapłaty,



od kwoty 155,36 zł od dnia 17 września 2018 r. do dnia zapłaty,



od kwoty 10.420,56 zł od dnia 8 października 2018 r. do dnia zapłaty,



od kwoty 1.865,40 zł od dnia 18 października 2018 r. do dnia zapłaty,



od kwoty 779,92 zł od dnia 21 października 2018 r. do dnia zapłaty,



od kwoty 1.129,39 zł od dnia 27 października 2018 r. do dnia zapłaty,



od kwoty 745,22 zł od dnia 8 listopada 2018 r. do dnia zapłaty

oraz kosztów procesu według norm przepisanych.

Dowód: kopia pozwu z 23 stycznia 2019 r. k. 27-28.

Nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym z dnia 14 marca 2019 r. Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy, sygn. akt XVII GNc 1515/19, nakazał zapłacić spółce (...) sp. z o.o. z siedzibą w C. kwotę należności głównej wraz z odsetkami zgodnie z treścią pozwu oraz kwotę 4.283 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

Nakaz zapłaty uprawomocnił się w dniu 16 kwietnia 2019 r.

25 lutego 2021 r. ww. nakazowi zapłaty nadano klauzulę wykonalności.

Wierzyciel poniósł koszty postępowania klauzulowego w kwocie 120 zł.

Dowód: kopia nakazu zapłaty k. 41

3 września 2019 r. (...) SA obciążyła (...) sp. z o.o. notą obciążeniową w kwocie 2.135.511,23 zł z tytułu kary za opóźnienie w realizacji umowy oraz za opóźnienie w usuwaniu usterek, oznaczając termin zapłaty na 3 października 2019 r.

Dowód: nota obciążeniowa k. 83.

Na wniosek (...) sp. z o. o. z siedzibą w Z. na podstawie tytułu wykonawczego w postaci nakazu zapłaty z 14 marca 2019 r., sygn. XVII GNc 1515/19 zaopatrzonego w klauzulę wykonalności, w oparciu o wniosek powoda z 20.04.2021 r. zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne przeciwko (...) sp. z o.o. z siedzibą w C.. Postępowanie egzekucyjne było prowadzone przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Nowym Sączu pod sygn. akt GKm 22/21.

W toku postępowania egzekucyjnego komornik ustalił, że 24.09.2019 r. dłużna spółka otrzymała zwrot podatku w kwocie 5 000,00 zł i w 2019 r. była właścicielem pojazdu V. (...).

(d. pismo z US – k. 56 akt Gkm 22/21).

Do rachunków bankowych dłużnej spółki skierowali egzekucję inni wierzyciele działający przez komorników sądowych, a najwcześniejsze zajęcie nastąpiło 30 kwietnia 2019 roku na kwotę 17 217,70 zł. Łącznie od 2019r. do 12.07.2021 r. zajęcia opiewały na łączna kwotę 500 344,15 zł. W kolejnych dniach lipca 2021 r. ujawniane były kolejne zajęcia, tj. na kwotę 504,37 zł, 1 503,95 zł, 147 628,32 zł. Łącznie zajęcia opiewały więc na kwotę ponad 750 000,00 zł.

(d. pisma z akt jw. – k. 550-53).

Po takim ustaleniu, postanowieniem z dnia 6 maja 2022 r. postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko (...) sp. z o.o. z siedzibą w C., sygn. akt GKm 22/21, na podstawie art. 824 § 1 pkt 3 k.p.c. zostało umorzone z uwagi na bezskuteczność egzekucji (pkt 1 postanowienia), wierzycielowi przyznano koszty zastępstwa radcy prawnego w postępowaniu egzekucyjnym w kwocie 1350 zł i rozstrzygnięto o obowiązku ich zwrotu przez dłużnika na rzecz wierzyciela (pkt 2 postanowienia), koszty postępowania egzekucyjnego ustalono na kwotę 172,79 zł i rozstrzygnięto o obowiązku ich zwrotu przez dłużnika na rzecz wierzyciela.

(d: akta GKm 22/21)

Gdy G. K. został odwołany z pełnienia funkcji członka zarządu dłużnej spółki realizacja większości inwestycji realizowanych przez spółkę na rzecz kontrahentów zmierzała do ukończenia, a dłużna spółka posiadała wobec swoich kontrahentów w większości wymagalne wierzytelności.

Dowód: zeznania pozwanego G. K. k. 169.

Na przełomie 2018 i 2019 r. (...) sp. z o.o. z siedzibą w C. ukończyła prace na rzecz (...) SA. W ramach rozliczeń z (...) SA dłużna spółka zrezygnowała z wynagrodzenia za wykonanie na rzecz kontrahenta prac dodatkowych w zamian za anulowanie wystawionej noty obciążeniowej. W okresie, gdy toczyło się postępowanie wytoczone przez (...) sp. z o. o. przeciwko (...) sp. z o.o. dłużna spółka posiadała nieuregulowane zobowiązania wobec innych dostawców i na ich podstawie toczyły się postępowania sądowe, a następnie egzekucyjne. Pozostałe postępowania egzekucyjne toczące się wobec (...) sp. z o.o. były umarzane wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji.

Dowód: zeznania pozwanego N. S. k. 169 i 170.

Pismem datowanym na 4 października 2022 r. (...) sp. z o. o. z siedzibą w Z. wezwała N. S. jako członka zarządu (...) sp. z o.o. z siedzibą w C. do zapłaty kwoty 74.434,59 zł w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Pismo zostało doręczone N. S. 17 października 2022 r.

Dowód: kopia pisma z 4 października 2022 r. wraz z potwierdzeniem doręczenia k. 44.

Pismem datowanym na 4 października 2022 r. (...) sp. z o. o. z siedzibą w Z. wezwała G. K. jako członka zarządu (...) sp. z o.o. z siedzibą w C. do zapłaty kwoty 74.434,59 zł w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Pismo zostało doręczone G. K. 10 października 2022 r.

Dowód: kopia pisma z 4 października 2022 r. wraz z potwierdzeniem doręczenia k. 45 i 46.

Pismem datowanym na 17 października 2022 r. G. K. zakwestionował roszczenie wskazane w piśmie z 4 października 2022 r. wskazując, że przestał pełnić funkcję członka zarządu w dniu 14 grudnia 2018 r. tj. przed datą wniesienia pozwu, jak i datą wydania tytułu wykonawczego, dlatego też nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania spółki (...) sp. z o.o. z siedzibą w C.. Ponadto zaznaczono, że fakt dopiero późniejszego wykreślenia G. K. z KRS jako członka zarządu nie ma znaczenia z punktu widzenia odpowiedzialności na podstawie art. 299 k.s.h.

Dowód: kopia pisma z 17 października 2022 r. k. 47.

Pismem datowanym na 18 października 2022 r. N. S. oświadczył, iż nie dokona zapłaty zgodnie z treścią pisma z 4 października 2022 r. ponieważ jako członek zarządu spółki wykonał wszelkie obowiązki wynikające z k.s.h.

Dowód: kopia pisma z 18 października 2022 r. k. 91.

Z analizy sytuacji finansowej (...) sp. z o.o. wynika, że zobowiązania nie przekraczały majątku.

Na podstawie przedłożonej dokumentacji nie można stwierdzić, że spółka utraciła zdolność do wykonywania swoich zobowiązań pieniężnych, czy że zaprzestała spłaty swoich wymagalnych zobowiązań publicznych.

Ani w 2017 r. ani w 2018 r. nie powstał stan niewypłacalności dłużnej spółki.

Wartość aktywów w 2017 r. wynosiła 747.636,53 zł. W 2017 spółka osiągnęła przychody w kwocie 1 189 986,71 zł, koszty uzyskania przychodów to kwota 896 308,45 zł i za ten rok dłużna spółka wypracowała dochód w kwocie 293 678,26 zł. Wierzytelności należne spółce za ten okres to kwota 189 926,06 zł. Środki pieniężne spółki za ten rok to kwota 192 337,41 zł. Bieżące zobowiązania pieniężne spółki (...) sp. z o.o. w 2017 r. wynosiły łącznie: 542.782,01 zł. Wartość aktywów w 2017 r. wynosiła 747.636,53 zł.

Wartość aktywów w 2018 r. wynosiła 1 487 464,68 zł. W 2018 spółka osiągnęła przychody w kwocie 2 035 534,652. Koszty uzyskania przychodów to kwota 2 081 452, 31 zł i za ten rok dłużna spółka poniosła stratę -45 917,66 zł. Wierzytelności należne spółce za ten okres to kwota 364 965, 85 zł. Środki pieniężne spółki za ten rok to kwota 88 670,42 zł.

Bieżące zobowiązania pieniężne spółki (...) sp. z o.o. w 2018 r. wynosiły łącznie: 1.293.283,91 zł. Wartość aktywów w 2018 r. wynosiła 1.487.464,68 zł.

Dowód: opinia biegłej z zakresu rachunkowości k. 192-198.

W latach 2017-2018 spółka nie miała obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, gdyż w 2017 r. wskaźnik rentowności sprzedaży wynosił 0,21, a wskaźnik płynności bieżącej wynosił 1,49, natomiast w roku 2018 – mimo pogorszenia sytuacji finansowej spółki – nie była ona na tyle zła, że konieczne było zgłoszenie takiego wniosku, ponieważ przypadku jednorazowego pogorszenia się sytuacji, dłużnik nie musi od razu składać wniosku o ogłoszenie upadłości. Firma posiadała majątek wystarczający do spłaty bieżących zobowiązań pieniężnych i nie wystąpiła bilansowa przesłanka niewypłacalności.

Dowód: opinia biegłej - k. 305-306

Dopiero w 2019 r. powstał stan niewypłacalności dłużnej spółki, kiedy wskaźnik płynności finansowej wynosił 0,02, płynności bieżącej 0,11, wskaźnik ogólnego zadłużenia – 878,83 %, wskaźnik zadłużenia kapitału własnego zbyt wysoki bo 53,23 i najniższy wskaźnik rentowności, bo – 4,46581.

Dowód: wyjaśnienia biegłej jw. – k. 249 i n.

9 maja 2019 r. dłużna spółka skierowała do inwestora (...) informację o wymagalnym dla niej zadłużeniu na kwotę 133 264,39 zł plus kaucja gwarancyjna.

Dowód: pismo – k. 78-79

W tym samym dniu dłużna spółka skierowała do innego podmiotu którego była wierzycielem informację o należnej jej kwocie 236 111,04 zł.

Dowód: pismo – k. 80-81

Z kolei do (...) SA skierowała rozliczenie ostateczne z którego wynikało, iż jest wierzycielem na kwotę 185 395,46 zł.

Dowód: rozliczenie – k. 82

3 września 2019 r. (...) SA skierował do dłużnej spółki notę obciążeniową na kwotę 2 135 311,23 zł, z datą płatności 3 października 2019 r. Jednak – na skutek prowadzonych między stronami pertraktacji – powyższa nota została anulowana w zamian za rezygnację dłużnej spółki z należnego wynagrodzenia za przeprowadzenie różnych, dodatkowych prac naprawczych na rzecz (...) SA.

Dowód: nota obciążeniowa – k. 83, zeznania pozwanego N. S. – k. 169

W 2019 r. dłużna spółka miała szereg wymagalnych wierzytelności m.in. wobec (...) SA w kwocie 16 000 zł za należyte wykonanie zobowiązania i 45 000 zł za inwestycję przy ul. (...) w S.. Ponadto spółce przysługiwały będą w latach 2024-2025 wierzytelności wobec (...) w S. i Browary (...).

Dowód: zeznania pozwanego N. S. – k. 170.

Pozwany N. S. nie dostarczył biegłej kompletu dokumentów niezbędnych do przeanalizowania sytuacji finansowej i majątkowej dłużnej spółki po 2019r. Otrzymała ona jedynie wykaz zobowiązań spółki, które były regulowane. Wykaz ten sugeruje, że spółka mogła mieć jakieś dodatkowe konta bankowe z których regulowała swoje zobowiązania.

(d. opinia biegłej – k. 326-328).

Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie dokumentów przedłożonych do akt sprawy, częściowo zeznaniach pozwanych oraz opinii biegłego z zakresu księgowości, opracowanej stosownie do dostarczonego przez pozwanych materiału porównawczego, tj dokumentacji księgowej dłużnej spółki.

Dokumenty przedłożone przez strony sąd uznał za autentyczne i wiarygodne. Dokumenty prywatne przedłożone przez pozwanych wraz ze sprzeciwami od nakazów zapłaty były spójne z pozostałą dokumentacją finansową stanowiącą podstawę wydania opinii biegłego, dlatego też sąd uznał je za wiarygodne.

Opinia biegłego z zakresu księgowości - G. K. wraz z odpowiedzią na pytania powoda, została sporządzona przez podmiot posiadający wiedze fachową, zgodnie z właściwą metodyką pracy, w oparciu o analizę dokumentacji finansowej spółki (...) sp. z o.o. Opinia była pełna, jasna, nie zawierała sprzeczności, a wnioski z niej wynikające były logiczne w świetle argumentacji zawartej w jej treści.

Wskazać należy, że pozwany N. S. nie dostarczył wszystkich niezbędnych dokumentów spółki które po poddaniu analizie księgowej, mogłyby dać pełen obraz rzeczywistej sytuacji dłużnej spółki.

Podkreślenia wymaga, że co do sytuacji dłużnej spółki w zakresie odpowiedzi na twierdzenia pozwanych co do tego czy były podstawy do składania wniosku o ogłoszenie upadłości, kiedy oraz czy wierzyciel uzyskałby zaspokojenie - zdaniem sądu - wypowiedzieć się powinien był biegły sądowy. Opinia taka stanowiłaby istotną podstawę do oceny sytuacji finansowej spółki i dokonania przez sąd ustaleń co do właściwej daty, w której winien zostać zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości spółki i w tym kontekście przeprowadzenia analizy przesłanek z art. 299 § 2 k.s.h. zwalniających członka zarządu z odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Zadaniem bowiem biegłego jest naświetlenie i wyjaśnienie przez sąd okoliczności z punktu widzenia posiadanych przez biegłego wiadomości specjalnych przy uwzględnieniu zebranego i udostępnionego biegłemu materiału sprawy. Biegły jest źródłem informacji w zakresie wiedzy specjalistycznej i wypowiada się w odniesieniu do okoliczności wchodzących w zakres jego wiadomości specjalnych. Oceny bowiem w zakresie niewypłacalności należy dokonywać przy uwzględnieniu obiektywnych kryteriów dotyczących sytuacji finansowej spółki, w oparciu o okoliczności faktyczne konkretnej sprawy. W konsekwencji opinia biegłego może być również źródłem materiału faktycznego sprawy.

Wskazać należy, iż z zasady kontradyktoryjności procesu wynika, iż to strony obarczone zostały odpowiedzialnością za wynik procesu. Przy rozpoznawaniu sprawy rzeczą Sądu nie jest zarządzanie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie. Rola sądu nie polega bowiem na wykonywaniu przezeń obowiązków procesowych ciążących na stronach. Strona prowadzi więc proces na własne ryzyko dowodowe (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 1996 r., sygn. I CKU 45/96; opubl. OSNC 1997/6-7/76; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 września 1998 r., sygn. II UKN 182/98; opubl. OSNAP 1999/17/556; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 1998 r., sygn. II CKN 656/97; opubl. OSNC 1998/12/208).

W niniejszej sprawie co do pozwanego G. K. za okres funkcjonowania jako prezesa zarządu dłużnej spółki w 2018r. i pozwanego N. S. w tym samym czasie – biegła dysponowała szerokim materiałem dowodowym, dzięki czemu mogła poczynić analizy księgowe, skutkujące przyjęciem że zaistniały przesłanki wyłączające odpowiedzialność obu pozwanych – w odniesieniu do roku 2018r.

Jednak co do N. S., pozwany ten dostarczył tylko wybiórcze materiały z zakresu działalności dłużnej spółki, które uniemożliwiły biegłej dogłębną analizę sytuacji finansowej i majątkowej spółki od 2019r. Przez to biegła nie była w stanie precyzyjnie odpowiedzieć na pytania sądu.

Sąd uznał za wiarygodne zeznania złożone przez pozwanych, w tej części w której znalazły one potwierdzenie w przedłożonych przez nich dokumentacji dłużnej spółki.

Część ich twierdzeń, odnośnie rozliczeń z (...) SA i innymi kontrahentami dłużnej spółki – nie została potwierdzona dowodami z dokumentów. A sąd oceniając zawartość zeznań doszedł do wniosku, że pozwani przedstawiali sytuację spółki wybiórczo, eksponując te aspekty, które były dla nich korzystne. Dlatego sąd z dużą ostrożnością analizował te zeznania, nie mogąc ich zweryfikować całościowo – w kontekście faktycznego dobrostanu dłużnej spółki.

Sąd zważył, co następuje

Odnośnie pozwanego G. K..

Powództwo podlegało oddaleniu w stosunku do tego pozwanego.

Zgodnie z art. 299 § 1 k.s.h. jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania. Przesłanki uchylenia się przez członka zarządu spółki od odpowiedzialności na podstawie art. 299 § 1 k.p.c. przewiduje art. 299 § 2 k.s.h.

Roszczenie z art. 299 k.s.h. powstaje ex lege z chwilą spełnienia się jego przesłanek, a więc z chwilą gdy według stanu majątkowego spółki powstał obowiązek do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki i egzekucja konkretnej wierzytelności jest bezskuteczna. – tak SN w postanowieniu z 28.10.2022r. I CSK 2877/22, LEX nr 3518110 .

Obowiązkiem wierzyciela jest wykazanie istnienia zobowiązania i bezskuteczności egzekucji. Wystarcza, by wierzyciel, który nie wyegzekwował swojej należności wobec spółki, przedłożył tytuł egzekucyjny stwierdzający zobowiązanie spółki i udowodnił, że egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna. Następnie istotnym jest wykazanie posiadania przez pozwanego statusu członka zarządu w relewantnym okresie dla ustalenia jego odpowiedzialności.

W ocenie Sądu powód wykazał bezskuteczność egzekucji – albowiem z akt postępowania egzekucyjnego wynika, że w 2021 r. wobec dłużnej spółki toczyło się więcej postępowań egzekucyjnych i postępowanie egzekucyjne powoda wobec dłużnej spółki zostało zakończone po roku od jego wszczęcia – z powodu stwierdzenia bezskutecznej egzekucji.

W orzecznictwie dominuje pogląd, zgodnie z którym odpowiedzialność związaną z bezskutecznością egzekucji określonego zobowiązania z majątku spółki ponoszą osoby będące członkami jej zarządu w czasie istnienia tego zobowiązania (jego zaciągnięcia i upływu terminu wymagalności). Dla uzyskania statusu członka zarządu w kontekście omawianej regulacji istotny jest jedynie akt powołania w skład organu, a nie odzwierciedlenie tego w rejestrze. Odpowiedzialność z art. 299 § 1 k.s.h. ponoszą wszystkie osoby, które pełniły tę funkcję w okresie istnienia zobowiązania.

Z przedłożonych do akt sprawy faktur dokumentujących powstanie zobowiązania i wymagalność wierzytelności wobec dłużnej spółki wynika, że pierwsza z faktur została wystawiona 9 sierpnia 2018 r., termin płatności za towar odebrany 7 sierpnia 2018 r. został wyznaczony na 8 września 2018 r. zaś ostatnia z faktur wystawiona 5 października 2018 r. za to towar doręczony pozwanej, określała termin płatności wierzytelności na 7 listopada 2018 r.

Pozwany G. K. był członkiem zarządu spółki (...) sp. z o.o. w okresie od 12 grudnia 2017 r. do 14 grudnia 2018 r.

Powód wystąpił z pozwem przeciwko dłużnej spółce 23 stycznia 2019 r. Zestawienie ww. danych z okresem sprawowania przez pozwanego funkcji członka zarządu potwierdza, że zobowiązanie na rzecz powodowej spółki powstało w okresie, w którym G. K. był członkiem zarządu spółki (...) sp. z o.o.

W niniejszej sprawie bezspornym było istnienie zobowiązania spółki (...) sp. z o.o. wobec powoda.

Strona powodowa na udowodnienie zrealizowania się przesłanki bezskuteczności egzekucji wobec spółki przedłożyła postanowienie komornika przy Sądzie Rejonowym w Nowym Sączu z dnia 6 maja 2022 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko (...) sp. z o.o. z siedzibą w C., sygn. akt GKm 22/21, na podstawie art. 824 § 1 pkt 3 k.p.c. wobec bezskuteczności egzekucji.

Pozwany nie wykazał, aby w czasie, gdy egzekucja była prowadzona powód mógł skierować egzekucję do wierzytelności dłużnej spółki należnej jej od innych podmiotów.

Przeciwnie, przyznał że w latach 2021-2022 dłużna spółka miała kilka postępowań egzekucyjnych, które także okazały się bezskuteczne.

Sąd więc przyjął, że powód wykazał pierwszą przesłankę upoważniającą go do wystąpienia z powództwem o zapłatę w stosunku do członka zarządu dłużnej spółki, który funkcję tę pełnił w dacie zaciągnięcia przez spółkę spornego zobowiązania jak i w dacie jego wymagalności.

Pozwany G. K. powołał się na wystąpienie przesłanek uzasadniających wyłączenie jego odpowiedzialności z art. 299 § 1 k.s.h. wskazał że w czasie gdy był członkiem zarządu spółki, jej sytuacja finansowa nie uzasadniała wszczęcia postępowania upadłościowego.

Sąd Rejonowy argumentację tę podzielił i uwolnił tego pozwanego od odpowiedzialności za dług wobec powoda.

Zgodnie z art. 299 § 2 k.s.h. członek zarządu może się uwolnić od odpowiedzialności, o której mowa w § 1, jeżeli wykaże, że 1/ we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym samym czasie wydano postanowienie o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego albo o zatwierdzeniu układu w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia układu, albo że 2/ niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło nie z jego winy, albo że 3/ pomimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewydania postanowienia o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego albo niezatwierdzenia układu w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia układu wierzyciel nie poniósł szkody. Zaznaczenia wymaga, iż ciężar wykazania okoliczności egzoneracyjnej z art. 299 § 2 k.s.h. obciąża wyłącznie pozwanego.

Aby zwolnić się od odpowiedzialności kształtowanej przez art. 299 § 1 k.s.h. pozwany powinien wykazać nie tylko to, że do niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości doszło bez jego winy, ale i to, że w ogóle nie było materialnych podstaw do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości dłużnej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – tak SA w szczecinie w wyroku z 25.03.2021r. I AGa 116/20, LEX nr 3303846.

Odnosząc się do argumentacji pozwanego dotyczącej twierdzenia, że pozwany nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania spółki, ponieważ nie był zobowiązany do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, gdyż w momencie pełnienia przez niego tej funkcji (w korelacji czasowej do zaciągnięcia zobowiązania wobec powoda i upływu terminu do zapłaty długu), spółka prowadziła działalność gospodarczą, była wypłacalna i regulowała swoje zobowiązania, uznać należy, że została ona wykazana. Z konstrukcji okoliczności zwalniających od odpowiedzialności wynika, że warunkiem ponoszenia odpowiedzialności z art. 299 § 1 k.s.h. jest zaistnienie, w okresie sprawowania przez członka zarządu tej funkcji, przyczyn uzasadniających m. in. zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości.

Na podstawie uregulowań zawartych w art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (T. j. Dz. U. nr 2022 poz. 1520 dalej: p. u.) członkowie zarządu mają obowiązek, nie później niż w terminie 30 dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (art. 11 ust. 1 p. u.). Domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza 3 miesiące (art. 11 ust. 2 p. u.). Dłużnik będący osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące (art. 11 ust. 2 p. u.).

W niniejszej sprawie pozwany wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości zasadniczo na okoliczność stanu majątkowego spółki w roku 2018 i 2019. Dowód ten zmierzał do wykazania, że w okresie pełnienia funkcji członka zarządu spółki przez pozwanego nie zachodziły podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Pozwany, by uwolnić się od odpowiedzialności na podstawie art. 299 k.s.h. powinien był wykazać, że nie zaistniały przesłanki z art. 11 ust. 1 lub 2 p. u.

Z wniosków opinii wynika, iż w odniesieniu do dłużnej spółki do końca 2018 r. nie zrealizowała się przesłanka do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości z art. 11 ust. 2 p. u. albowiem w 2017 i 2018 sytuacja spółki była bardzo dobra albo dobra. Spółka regulowała swoje zobowiązania, miała dłużników którzy uiszczali do niej należności.

Pozwany G. K. udowodnił, że opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych w 2018 r. nie przekraczało trzech miesięcy. Co prawda opinia zawiera wniosek, iż można domniemywać, że termin zapłaty zobowiązań przekraczał trzy miesiące w roku 2018 ze względu na fakt znacznego zwiększenia wartości zobowiązań krótkoterminowych w stosunku do roku poprzedniego, choć wzrost ten mógł być spowodowany również innymi czynnikami. Takie twierdzenia biegłej nie zostały stanowczo potwierdzone. Biegła nie stwierdziła, że termin nie uiszczonych zobowiązań przekraczał 3 miesiące i że był to skutek niewypłacalności spółki. Biegła podkreśliła, iż w przypadku osoby prawnej, aby stwierdzić niewypłacalność to zobowiązania pieniężne tej osoby musiałyby przekraczać wartości majątku, a stan ten musiałby utrzymywać się przez okres przekraczający 24 miesiące. Z danych powołanych w drugiej części uzasadnienia wynika, że w badanym okresie sytuacja taka nie miała miejsca.

W świetle powyższego sąd przyjął, że pozwany G. K. wykazał istnienie przesłanek uwalniających go od odpowiedzialności, a mianowicie, że w czasie powstania i istnienia zobowiązania oraz jego wymagalności – nie zachodziła sytuacja zobowiązująca go do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki.

Odnośnie pozwanego N. S..

Jak wcześniej wskazano, roszczenie z art. 299 k.s.h. powstaje ex lege z chwilą spełnienia się jego przesłanek, a więc z chwilą gdy według stanu majątkowego spółki powstał obowiązek do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki i egzekucja konkretnej wierzytelności jest bezskuteczna. – tak SN w postanowieniu z 28.10.2022r. I CSK 2877/22, LEX nr 3518110 .

Obowiązkiem wierzyciela jest wykazanie istnienia zobowiązania i bezskuteczności egzekucji.

W ocenie Sądu powód wykazał bezskuteczność egzekucji, prowadzonej w latach 2021 i 2022. Powód mógł wystąpić z wnioskiem egzekucyjnym przeciwko dłużnej spółce już 17 kwietnia 2019 roku, albowiem 16 kwietnia 2019 roku nakaz zapłaty przeciwko dłużnej spółce się uprawomocnił. Zrobił to dopiero po dwóch latach i wówczas egzekucja okazała się bezskuteczna.

Pozwany N. S. był członkiem zarządu spółki (...) sp. z o.o. okresie od 11 marca 2016 r. do 12 grudnia 2017 r. i w okresie od 14 grudnia 2018 r, także w 2021 r. i 2022 r. kiedy prowadzona była egzekucja przeciwko spółce.

W niniejszej sprawie bezspornym było istnienie zobowiązania spółki (...) sp. z o.o. wobec powoda.

Strona powodowa na udowodnienie zrealizowania się przesłanki bezskuteczności egzekucji wobec spółki przedłożyła postanowienie komornika przy Sądzie Rejonowym w Nowym Sączu z dnia 6 maja 2022 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko (...) sp. z o.o. z siedzibą w C., sygn. akt GKm 22/21, na podstawie art. 824 § 1 pkt 3 k.p.c. wobec bezskuteczności egzekucji.

Z treści wniosku o wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego wynika, iż powód skierował egzekucję m. in. do wynagrodzenia z tytułu umów cywilnoprawnych (pkt 2) i innych wierzytelności i praw majątkowych dłużnika (pkt 6). W toku postępowania egzekucyjnego Komornik nie skierował egzekucji do ewentualnych wierzytelności spółki od jej kontrahentów, nawet takich nie poszukiwał.

Dłużnik został wezwany do złożenia wykazu majątku (k.12), jednak przeprowadzone postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło do ustalenia majątku umożliwiającego zaspokojenie się wierzyciela.

Z dokumentów w aktach G Km 22/21 wynika, że do rachunków bankowych dłużnej spółki skierowali egzekucję inni wierzyciele działający przez komorników sądowych, a najwcześniejsze zajęcie nastąpiło 30 kwietnia 2019 r. na kwotę 17 217,70 zł. Łącznie od 2019 r. do 12.07.2021 r. zajęcia opiewały na łączna kwotę 500 344,15 zł. Z tej kwoty zajęcia z 2019 r. opiewały łącznie na 351 582,62 zł (wg stanu na 12.07.2021 r. – k. 50 akt GKM 22/21). W kolejnych dniach ujawniane były kolejne zajęcia, np. na kwotę 504,37 zł (k. 51/2 akt jak wyżej), 1 503,95 zł (k. 52/2 akt jw.), 147 628,32 zł (k. 53/2 akt j/w). Łącznie zajęcia opiewały więc na kwotę ponad 750 000,00 zł.

Wobec takich ustaleń nie budziło wątpliwości sądu, że egzekucja wszczęta w 2021r. okazała się bezskuteczna.

Bezskuteczność egzekucji w rozumieniu art. 299 k.s.h. określić można jako stan, w którym istnieją niezaspokojone zobowiązania, których nie można wyegzekwować od samej spółki. Pojęcie "bezskuteczność egzekucji" należy utożsamiać z niebudzącą wątpliwości nieściągalnością wierzytelności od samej spółki, tj. stanem, w którym z okoliczności sprawy wynika niezbicie, że spółka nie ma majątku, z którego wierzyciel mógłby uzyskać zaspokojenie swojej należności. Już wykazanie bezskuteczności egzekucji uzasadnia zgłoszenie żądania wobec członka zarządu, chyba że ten wykaże, iż istnieje taki majątek spółki, który nie stanowił przedmiotu postępowania egzekucyjnego i udowodnił niewykorzystaną przez wierzyciela możliwość zaspokojenia roszczeń z tego majątku – tak SA w Łodzi w wyroku z 03.12.2018r. I A Ga 293/18, LEX nr 3011966.

Pozwany twierdził, że powód mógł skierować egzekucję do wierzytelności należnych pozwanym choćby w stosunku do (...) SA. Nie wykazał jednak, aby w czasie postępowania egzekucyjnego takie niezaspokojone i niesporne wierzytelności przysługiwały dłużnej spółce od tamtego podmiotu. Natomiast fakty wyżej wspominane, a dotyczące wielu zbiegów egzekucji i zajęć na kwotę przekraczającą 750 000,00 zł potwierdzają bezskuteczność egzekucji wobec dłużnej spółki.

Zwrócić należy uwagę, że biegła analizowała relacje spółki z (...) Spółką Akcyjną i przywołała fakty wskazujące na to, że w 2019 roku między dłużną spółką i (...) Spółką Akcyjną były dokonywane kompensaty wzajemnych wierzytelności przez co dłużnej spółce nie zwrócono kaucji gwarancyjnej, jak i faktycznie nie wypłacono należności za wykonane usługi. Pozwany nie udowodnił do jakich innych konkretnie wierzytelności dłużnej spółki powód mógł skierować egzekucję w okresie od kwietnia 2021 roku do maja 2022 roku.

Ostatecznie sąd więc przyjął, że powód wykazał bezskuteczność egzekucji wobec dłużnej spółki i tym samym nastąpiło otwarcie drogi do dochodzenia przez niego roszczenia o zapłatę w stosunku do pozwanego N. S., który pełnił funkcję Prezesa Zarządu w dłużnej spółce w czasie, kiedy zobowiązanie wobec powoda było wymagalne.

Pozwany N. S. powoływał się na wystąpienie przesłanek uzasadniających wyłączenie jego odpowiedzialności z art. 299 § 1 k.s.h.

Zgodnie z art. 299 § 2 k.s.h. członek zarządu może się uwolnić od odpowiedzialności, o której mowa w § 1, jeżeli wykaże, że 1/ we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym samym czasie wydano postanowienie o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego albo o zatwierdzeniu układu w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia układu, albo że 2/ niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło nie z jego winy, albo że 3/ pomimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewydania postanowienia o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego albo niezatwierdzenia układu w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia układu wierzyciel nie poniósł szkody. Zaznaczenia wymaga, iż ciężar wykazania okoliczności egzoneracyjnej z art. 299 § 2 k.s.h. obciąża wyłącznie pozwanych.

Pozwany N. S. zarzucał, że składał wnioski o ogłoszenie upadłości, począwszy od października 2019 roku, które okazały się nieskuteczne – były zwracane przez sąd jako obarczone brakami formalnymi. Jednak mimo tego powód nie uzyskałby zaspokojenia wierzytelności gdyż ewentualne postępowanie upadłościowe nie doprowadziłoby do zaspokojenia powoda biorąc pod uwagę wartość posiadanego przez dłużną spółkę majątku.

Z akt sprawy wynika, ze pozwany składał tylko jeden raz wniosek o ogłoszenie upadłości, który z przyczyn formalnych został zwrócony.

Odnosząc się do argumentacji pozwanego wskazać wypada, że na podstawie uregulowań zawartych w art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (T. j. Dz. U. nr 2022 poz. 1520 dalej: p. u.) członkowie zarządu mają obowiązek, nie później niż w terminie 30 dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (art. 11 ust. 1 p. u.). Domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza 3 miesiące (art. 11 ust. 2 p. u.). Dłużnik będący osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące (art. 11 ust. 2 p. u.).

Z opinii biegłej wynika, że kłopoty finansowe dłużnej spółki miały miejsce pod koniec III kwartału 2019 r. kiedy dłużna spółka otrzymała do (...) SA notę obciążeniowa na kwotę 2 135 511,23 zł.

Z akt sprawy wynika, że wystawienie powyższej noty było czynnikiem, który spowodował utratę płynności finansowej spółki, ale nie można jednak zignorować faktu, że finalnie zobowiązanie wynikające z noty obciążeniowej wygasło – a zatem odpadła kluczowa przesłanka warunkująca zasadność zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Zauważyć trzeba, że na skutek wystawienia noty obciążeniowej (która zaczęła wywierać skutek prawny od daty wymagalności, tj. 3 października 2019r.) rzeczywiście spółka mogła w pewnym momencie mieć problemy finansowe, ale to nie oznacza, że jednoznacznie utraciła wówczas płynność finansową. Stan chwilowych problemów finansowych został bardzo szybko przerwany, ponieważ – jak wskazał pozwany N. S. – już w 2019 r. spółka w miejsce anulowanej noty nabyła względem (...) aż dwie wierzytelności.

Należy rozważyć, jakie skutki prawne w sferze sytuacji prawnej dłużnej spółki miało anulowanie wystawionej noty obciążeniowej. W ocenie sądu zdarzenie to należy zakwalifikować jako zwolnienie z długu w rozumieniu art. 508 k.c. Skoro wierzyciel zrzekł się prawa przysługującej mu wierzytelności, a jednocześnie dłużnik taki stan rzeczy zaakceptował, to zobowiązanie z tytułu noty obciążeniowej definitywnie wygasło. Wygaśnięcie wierzytelności powoduje, że przestała ona istnieć, a zatem nie wywiera ona od momentu wygaśnięcia żadnego skutku prawnego. Zatem, skoro problemy finansowe spółki pojawiły się na skutek wystawionej noty obciążeniowej (opiewającej zresztą na niebagatelną sumę ponad 2 mln zł) i był to jedyny, z uwagi na wartość zobowiązania, główny ich czynnik – to oczywiste jest, że w sytuacji anulowania noty sytuacja finansowa spółki uległa zdecydowanej poprawie.

Tak więc problemy spółki związane z rozliczeniami z (...) SA były przejściowe – na pewno od dnia kiedy wierzytelność wynikająca z noty obciążeniowej stała się wymagalna (tj. od 3 października 2019 r.) do momentu, kiedy wygasła na skutek anulowania noty (co miało miejsce wg deklaracji pozwanych w 2019 r.), a z uwagi na to, że stan ten miał charakter przejściowy i chwilowy – nie można tylko w oparciu o tę relację stwierdzić, czy spółka wówczas była niewypłacalna. Z zasad prowadzenia księgowości wynika, że przypadek jednorazowego pogorszenia się sytuacji nie powoduje, że dłużnik musi od razu składać wniosek o ogłoszenie upadłości (por. opinia biegłej – k. 305-306).

Ale należy mieć na względzie fakt, że już od 2019r. do dłużnej spółki kierowane były postępowania egzekucyjne, a zajęcia komornicze opiewały na 750 000,00 zł.

Pozwany nie przedstawił biegłej sądowej kompletnej dokumentacji księgowej dłużnej spółki, po kilku miesiącach odwlekania dostarczył tyko listę wierzytelności jakie spółka płaciła. Biegła wskazała, że nie dysponowała całością dokumentów księgowych spółki oraz że przedstawione jej ostatnio informacje wskazują, że spółka mogła mieć jakieś inne konto, z którego regulowała swoje zobowiązania.

Jak na wstępie rozważań odnośnie każdego z pozwanych sąd wskazał – to na pozwanym ciążył bezwzględny obowiązek UDOWODNIENIA, że zachodzi przesłanka uwalniająca go od odpowiedzialności za długi spółki.

W sprawie obecnej pozwany N. S. nie przekonał sądu co do tego, że sytuacja dłużnej spółki po 2019r. była tak dobra, że nie zachodziła podstawa do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki – a więc wniosku takiego składać nie musiał.

Podważa wiarygodność takich twierdzeń sytuacja noty obciążeniowej z (...) SA oraz fakt wielotysięcznych obciążeń w ramach postępowań egzekucyjnych, począwszy od 2019r.

Co do twierdzeń, że pomimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewydania postanowienia o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego albo niezatwierdzenia układu w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia układu wierzyciel nie poniósł szkody gdyż i tak nie uzyskałby zaspokojenia z braku majątku dłużnej spółki do którego mógłby skierować skuteczną egzekucję – sąd zlecił wypowiedzenie się odnośnie tych faktów biegłej, która jak zaznaczono wcześniej, nie dysponowała niezbędnym materiałem dotyczącym aspektów finansowych i majątkowych dłużnej spółki po 2018r.

Pozwany N. S. twierdził, że nawet jeśli doszłoby do postępowania upadłościowego to i tak wierzyciel nie uzyskałby zaspokojenia gdyż dłużna spółka nie posiadała majątku który można by spieniężyć.

Pozwany nie udowodnił, aby sytuacja majątkowa spółki była tak zła, że mimo zainicjowania postepowania upadłościowego - wierzyciel i tak nie uzyskałby zaspokojenia.

Wskazać należy, że relacja z (...) SA, gdyby była w dyspozycji syndyka lub wierzycieli spółki, mogła by okazać się zgoła inna i doprowadzić do uzyskania przez dłużną spółkę należnych jej od zleceniodawcy środków, które by zaspokoiły wierzytelność powoda. To samo jeśli chodzi o pełną analizę dokumentacji księgowej spółki, której pozwany nie ujawnił i nie udostępnił sądowi do badania (przy pomocy biegłej sądowej). Sąd stoi na stanowisku, że aby uzyskać korzystne dla siebie rozstrzygnięcie, pozwany winien był ujawnić wszystkie niezbędne dane finansowe i majątkowe dłużnej spółki. Dopiero analiza całościowa mogłaby przekonać sąd co do słuszności twierdzeń pozwanego o tym, że nie było podstaw do zgłoszenia wniosku o upadłość lub, że sytuacja spółki była tak zła, że nawet zainicjowanie postępowania upadłościowego nie doprowadziłoby powoda do zaspokojenia jego wierzytelności.

Ponieważ pozwany N. S. dowodów takich nie przeprowadził i nie uwolnił się od odpowiedzialności za długi spółki, sąd zasądził od niego na rzecz powoda żądaną kwotę. Wedle uchwały Sądu Najwyższego z dnia 27 grudnia 2006 r. (sygn. akt III CZP 118/06) odpowiedzialność członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na podstawie art. 299 k.s.h. obejmuje zasądzone w tytule wykonawczym, wydanym przeciwko spółce, koszty procesu, koszty postępowania egzekucyjnego i odsetki ustawowe od należności głównej. Powód zgodnie z wytycznymi policzył żądaną kwotę którą w całości sąd zasądził od pozwanego N. S..

Orzekając o kosztach procesu sąd miał na względzie brzmienie art. 98 k.p.c. Skoro powód w całości przegrał proces w stosunku do G. K., – powinien w całości pokryć koszty procesu którymi ten pozwany był obciążony, tj. koszty zastępstwa procesowego w wysokości 5 417,00 zł (§ 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie) oraz uiszczoną przez pozwanego G. K. wykorzystaną zaliczkę na poczet opinii biegłego w kwocie 1 482,75 zł. Sąd wzywał obu pozwanych do wpłacenia zaliczek w kwotach po 1 500,00 zł i takie kwoty przyjął do rozliczenia, przy założeniu że każdego z pozwanych obciążał ciężar dowodu związany z kosztem opinii biegłej. Analizował więc sąd zwrot kosztów czynności dowodowych zgodnie z wezwaniem skierowanym do obu pozwanych, którzy wezwani byli (każdy z nich) do wpłacenia 1 500,00 zł zaliczki.

W przypadku art. 299 k.s.h. każdy z członków zarządu odpowiada za długi spółki, ale nie dzieje się to na podstawie wspólnego prawa czy wspólnego obowiązku wynikającego z tego samego stosunku prawnego, ponieważ odpowiedzialność każdego z członków zarządu wynika z ich indywidualnych działań lub zaniechań (np. niewłaściwego prowadzenia spraw spółki). Powyższe więc wskazuje na współuczestnictwo formalne, ponieważ każdy członek zarządu odpowiada odrębnie, na podstawie „takiego samego”, ale nie „tego samego” przepisu prawa. Współuczestnictwo materialne zaistniałoby wtedy, kiedy kilka osób ma wspólny interes prawny wynikający z tego samego stosunku prawnego – co nie ma miejsca w przypadku odpowiedzialności członków zarządu z art. 299 k.s.h.

Skoro tak – to w myśl poglądu wyrażonego w uchwale Sądu Najwyższego z 10 lipca 2015 r., III CZP 29/15, gdzie wyrażono stanowisko, że w razie współuczestnictwa formalnego do niezbędnych kosztów procesu poniesionych przez współuczestników reprezentowanych przez jednego pełnomocnika zalicza się jego wynagrodzenie ustalone odrębnie w stosunku do każdego współuczestnika – Sąd zasądził od powoda koszty zastępstwa procesowego dla pozwanego G. K..

Ponieważ pozwany N. S. przegrał proces, to sąd zasądził od niego na rzecz powoda zwrot wpisu 3 720,00 zł i wynagrodzenia fachowego pełnomocnika powoda w kwocie 5 417,00 zł.

Sąd zwrócił pozwanemu G. K. nie wykorzystaną część zaliczki w wysokości 17,25 zł.

Sędzia Anna Dobosz