descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt IXU 191/13

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 10 maja 2013r.

Sąd Okręgowy we Wrocławiu IX Wydział Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący SSO Ewa Klama

Protokolant Aneta Kita

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 04.12.2012r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W.odmówił Z. Ł.prawa do emerytury, gdyż nie udowodnił on 15 lat pracy w warunkach szczególnych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Organ rentowy przyjął za udowodnione 29 lat, 4 miesiące i 9 dni okresów składkowych oraz 3 lata i 3 dni stażu pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Organ rentowy nie uwzględnił do stażu pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze okresu pracy od 16.01.1978r. do 30.04.1991r. gdyż za ten okres wnioskodawca nie przedłożył świadectwa pracy wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Jednocześnie organ rentowy wskazał, że do wniosku o emeryturę wnioskodawca przedłożył jedynie świadectwo pracy na okres zatrudnienia od dnia 16.01.1978r. do 30.09.1993r. w Zakładzie (...)w (...) na stanowisku kierowcy. Podał również, że nie może uwzględnić okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w Strzelinie z dnia 14.09.2001r. stwierdzającego , że w okresie zatrudnienia od 16.01.1978r. do 30.04.1991r. w zakładzie (...), wykonywał pracę w szczególnych warunkach na stanowisku traktorzysty. Organ rentowy wyjaśnił, iż w/w okres zatrudnienia w szczególnych warunkach mógłby zostać uwzględniony do stażu w przypadku wydania wyroku przez Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.

Od decyzji tej wnioskodawca złożył odwołanie, niezgadzając się z ustaleniami poczynionymi przez organ rentowy, który nie uwzględnił okresu pracy od 16.01.1978r. do30.04.1991r. jako okresu pracy w warunkach szczególnych. Do odwołania wnioskodawca dołączył m.in. świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 28.08.2001r.

Pozwany organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania z uwagi na brak podstaw prawnych do jego uwzględnienia. Organ rentowy wskazał, iż uwzględnił okres ubezpieczenia w wymiarze na dzień 1 stycznia 1999r. –29 lat, 4 miesięcy i 9 dni okresów składkowych, oraz okres pracy w warunkach szczególnych w wymiarze 3 lat i 3 dni. Organ rentowy do okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych nie zaliczył okresu zatrudnia w tym samym zakładzie pracy od 16.01.1978r. do 30.04.1991r. w Gospodarstwie (...)Agencji Własności Rolnej skarbu Państwa z siedzibą w (...)na stanowisku kierowcy.

Organ rentowy podał, że dokumentacja osobowa wnioskodawcy nie daje podstaw do stwierdzenia, że wnioskodawca pracował w spornym okresie w warunkach szczególnych, bowiem świadectwo pracy jest dotknięte błędami m.in. jest to „zwykłe” świadectwo pracy, a nie wymagane świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych.

Na rozprawie w dniu15.03.2013r. wnioskodawca sprecyzował swoje żądanie wskazując, że spornym okresem jest okres pracy w Zakładzie (...) od 16.01.1978r. do 30.09.1993r., gdzie świadczył pracę w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku traktorzysty oraz kierowcy samochodu ciężarowego o masie całkowitej powyżej 3,5 tony. ( vide k. 16 a.s.).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca Z. Ł. urodzony dnia (...) pracował jako kierowca - traktorzysta, a następnie jako koordynator rolny na dzień 1 stycznia 1999r. posiada udowodniony okres składkowy w wymiarze 29 lat, 4 miesiące i 9 dni, oraz okres pracy w warunkach szczególnych od 01.01.1975r. do 03.01.1978r. w wymiarze 3 lat, i 3 dni

dowód: bezsporne

Wnioskodawca w okresie od 01.07.1969r. do 03.01.1978r. był zatrudniony w Gospodarstwie Rolnym w K. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku robotnika rolnego – traktorzysty.

W okresie od 01.08.1971r. do 31.01.1974r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę na stanowisku kierowcy ciągnika kołowego wymienionego w wykazie VIII poz. 3 pkt. 1 wykazu stanowiącego załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 55 Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14.07.1983r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach.

dowód: akta kapitałowe i emerytalne wnioskodawcy w szczególności świadectwo pracy z dnia 25.10.2001r. świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 28.08.2001r. k. 4 a.s.

W okresie od 16.01.1978r. do 30.09.1993r. wnioskodawca był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w Zakładzie (...) na stanowisku kierowcy - traktorzysty, kierowcy zaopatrzeniowca ( w okresie od 01.10.1993r. do 30.11.1993r.).

Będąc zatrudnionym w Zakładzie (...)w G.wnioskodawca był kierowcą traktora marki (...) z przyczepą, jeździł również samochodem ciężarowym – R.od 1991r. Uprawnionym do wykonywania pracy traktorzysty były osoby legitymujące się kategorią prawa jazdy T lub C i E. Wnioskodawca posiada prawo jazdy na ciągnik, następnie uzyskał II kategorię prawa jazdy.

Praca miała charakter stały i świadczona była przez 12- 13 godzin dziennie przy żniwach i wywozie buraków. Do obowiązków wnioskodawcy należał również transport środków chemicznych do dokonywania oprysków oraz nawozów. W okresie zimowym wnioskodawca woził obornik do 14 zakładów oraz węgiel i wapno.

dowód: akta kapitałowe i emerytalne w szczególności świadectwo pracy z dnia 30.09.1993r., świadectwo pracy z dnia 30.11.1993r. , wyrok z dnia 14.09.2001r. w sprawie o sygn. akt IVP 143/01, dokumentacja przesłana przez Archiwum Zakładowe Agencji Nieruchomości Rolnych OT we W. k. 27 a.s.- w szczególności umowa o pracę z dnia16.01.1978r. arkusz oceny okresowej wnioskodawcy, orzeczenie nr 342/90, zeznania świadków: Z. N., A. G., zeznania wnioskodawcy.

Wnioskodawca w dniu 20.11.2012r. złożył do organu rentowego wniosek o przyznanie prawa do emerytury.

Decyzją z dnia 04.12.2012r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. odmówił Z. Ł. prawa do emerytury, gdyż nie udowodnił on 15 lat pracy w warunkach szczególnych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Organ rentowy przyjął za udowodnione 29 lat, 4 miesiące i 9 dni okresów składkowych oraz 3 lata i 3 dni stażu pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze.

Mając powyższe na uwadze, Sąd zważył, co następuje

Odwołanie wnioskodawcy zasługuje na uwzględnienie.

Dokonując ustaleń faktycznych, Sąd oparł się na aktach ZUS, aktach osobowych wnioskodawcy nadesłanych przez Archiwum Zakładowe Agencji Nieruchomości Rolnych OT we W. oraz zeznaniach wnioskodawcy, a także na zeznaniach pracujących z wnioskodawcą świadków Z. N. oraz A. G., którym Sąd dał wiarę w zakresie w jakim pokrywają się z pozostałym zebranym w sprawie materiałem dowodowym, bowiem są logiczne i spójne, a także wzajemnie się uzupełniają.

Wnioskodawca posiada na dzień 1 stycznia 1999r. okres ubezpieczenia społecznego w wymiarze 29 lat, 4 miesiące i 9 dni okresów składkowych oraz 3 lata, i 3 dni okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Kwestią sporną było ustalenie wymiaru pracy wnioskodawcy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze w Zakładzie (...) od 16.01.1978r. do 30.09.1993r., gdzie wnioskodawca świadczył pracę jako traktorzysta oraz kierowca samochodu ciężarowego o masie całkowitej powyżej 3,5 tony.

Zgodnie § 4 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze ( Dz.U. z 1983r., Nr 8, poz. 43 ze zm.) pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wnioskodawca świadczył pracę w warunkach szczególnych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w Zakładzie (...) od 16.01.1978r. do 30.09.1993r.

w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku traktorzysty a następnie kierowcy samochodu ciężarowego o masie całkowej powyżej 3,5 tony.

Wnioskodawca w spornym okresie był kierowcą traktora marki (...)z przyczepą, jeździł również samochodem ciężarowym – R.od 1991r. Wnioskodawca posiada prawo jazdy na ciągnik, następnie uzyskał „II kategorię prawa jazdy.”

Praca wnioskodawcy miała charakter stały i świadczona była przez 12- 13 godzin dziennie przy żniwach i wywozie buraków. Do obowiązków wnioskodawcy należał również transport środków chemicznych do dokonywania oprysków oraz nawozów. W okresie zimowym wnioskodawca rozwoził obornik do 14 zakładów należących do kombinatu oraz węgiel i wapno.

Biorąc powyższe ustalenia pod uwagę należy uznać, że zebrany w sprawie materiał dowody bezspornie wskazuje, iż wnioskodawca posiada wymagany 15 letni okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, będąc zatrudnionym na stanowisku odpowiednio: traktorzysty oraz kierowcy samochodu ciężarowego o masie powyżej 3,5 tony wymienionego w Wykazie A Dział VIII praca w transporcie i łączności poz. 3 – praca kierowców, ciągników, kombajnów oraz pojazdów gąsienicowych oraz kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony poz. 2 ( Dz.U. z 1983r., Nr 3, poz. 7 ),

Nabytych w ten sposób praw nie może odebrać okoliczność, że w przypadku gdy zakład pracy nie istnieje należy dostarczyć kserokopie dokumentów ( potwierdzonych za zgodność z oryginałem) potwierdzających okresy pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze sporządzonych przez archiwum na podstawie posiadanej dokumentacji osobowo- płacowej, bowiem w przypadku wnioskodawcy archiwista nie był wstanie w oparciu o posiadane akta osobowe jednoznacznie potwierdzić że wykonywał on stale pracę w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze.

Zgodnie z § 2 Rozp. R. M. z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983, Nr 8, poz. 43), okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy, o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.

W przypadku gdy zakład pracy nie istnieje należy dostarczyć kserokopie dokumentów ( potwierdzonych za zgodność z oryginałem) potwierdzających okresy pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze sporządzonych przez archiwum na podstawie posiadanej dokumentacji osobowo- płacowej.

Z tym problemem spotkał się Zakład podejmując zaskarżoną decyzję - świadectwa pracy za okres od 16.01.1978r. do 30.04.1991r. które przedłożył wnioskodawca wskazywały jedynie, że pracował on w charakterze kierowcy, kierowcy zaopatrzeniowca.

Należy wskazać, iż o tym , że praca była wykonywana w szczególnych warunkach, nie decyduje jej określenie w umowie o pracę czy świadectwie pracy ani okoliczność kto wystawił przedmiotowe świadectwo, ale okoliczność czy praca była faktycznie wykonywana.

Proces tym różni się od postępowania przed organem rentowym, że wolno w nim sięgnąć po szerszy, dopuszczalny kodeksowo, katalog środków dowodowych .

Do zebrania pełnego materiału dowodowego w sprawie, obok oczywiście dokumentów, wystarczyły spójne i zgodne ze sobą zeznania dwóch świadków.

W ocenie Sądu wnioskodawca udowodnił w procesie, że stale i w pełnym wymiarze czasu pracy był zatrudniony w szkodliwych warunkach pracy w rozumieniu art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w związku z § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnych charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.), jego stanowisko pracy wymienione jest w wykazie A załącznika do w/w Rozporządzenia: „Prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego. Dział VIII. Prace w transporcie i łączności, poz. 3” i praca kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony i w zw. z tym może on skorzystać z ustawowego przywileju przejścia na emeryturę w niższym wieku emerytalnym przewidzianym przepisem art. 184 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009r., Nr 153, poz. 1227 ), który stanowi, że ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:

1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz

2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.

Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem.

Ze wszystkich przytoczonych wyżej względów, na podstawie zacytowanych przepisów prawa i art. 477 14 § 2 k.p.c., zaskarżoną decyzję należało zatem zmienić.

((...)