Treść orzeczenia
Uzasadnienie
Formularz UK 2
Sygnatura akt
Sygn. akt IX Ka 557/25
Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
1. CZĘŚĆ WSTĘPNA
1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji
Wyrok Sądu Rejonowego w Staszowie z 16 października 2024 roku sygn. akt II K 468/20
1.2. Podmiot wnoszący apelację
oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego
oskarżyciel posiłkowy
oskarżyciel prywatny
X obrońca
oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego
inny
1.3. Granice zaskarżenia
0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
X na korzyść
na niekorzyść
X w całości
w części
co do winy
co do kary
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
0.11.3.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji.
art. 438 pkt 1 k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
art. 438 pkt 1a k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
X
art. 438 pkt 2 k.p.k. - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
X
art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
art. 438 pkt 4 k.p.k. - rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
brak zarzutów
1.4 Wnioski
X
uchylenie
X
zmiana
2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy
2.1. Ustalenie faktów
2.1.1. Fakty uznane za udowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
1.
O. H. (1)
Nie zostało udowodnione, że oskarżony O. H. (1), ze względu na nadzór nad jego pracą, sprawowany przez właściciela firmy nie miał możliwości dokonania zarzucanych mu czynów,
a towary w rzeczywistości zostały sprzedane kontrahentom firmy.
wyjaśnienia O. H. (1)
3740-(...), (...)-(...)
zeznania U. R.
2.
O. H. (1)
Nie zostało udowodnione, że sytuacja w jakiej znalazł się O. H. (1) – oskarżenie go
o popełnienie przestępstw na szkodą firmy,
w której pracował, było wynikiem działań N. K. związanych z zawodem miłosnym, jakiego doznała w relacji
z oskarżonym.
wyjaśnienia O. H. (1)
3740-(...), (...)-3750
zeznania Ł. V.
2.2. Ocena dowodów
0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów
Lp. faktu
z pkt 2.1.1
Dowód
Zwięźle o powodach uznania dowodu.
2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał
za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
Lp. faktu
z pkt 2.1.1 albo 2.1.2
Dowód
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu.
2.1.2.1., 2.1.2.2.
wyjaśnienia O. H. (1)
Wyjaśnienia oskarżonego są wiarygodne w zakresie w jakim mają potwierdzenie innymi, pozytywnie ocenionymi dowodami w sprawie. Dotyczy to przede wszystkim dziedziny działalności firmy, w której oskarżony pracował. Nie są natomiast wiarygodne wyjaśnienia O. H. (1) w części, w jakiej prezentuje on okoliczności pozyskania towarów z firmy, wykorzystywanych do remontu budynku na nieruchomości siostry. Okoliczności przedstawione przez oskarżonego pozostają w sprzeczności z zeznaniami świadków przesłuchanych
w sprawie, w szczególności Z. E. i N. K.. Również inni świadkowie, nawet, jeśli
w zeznaniach potwierdzili niektóre okoliczności wskazywane przez O. H. (2), to jednak jednocześnie negowali też możliwość dokonania zakupów bez dokumentów i rejestracji przepływu towarów
w dokumentacji firmy. Tego rodzaju praktyka jawi się jako nieakceptowalna, że wtedy nawet właściciel pozbawiony byłby kontroli nad towarem. Należy podkreślić, że świadek Z. E. również negował taką praktykę, a poza tym nie miał też żadnego powodu, by kategorycznie zaprzeczyć rzekomym uzgodnieniom
z oskarżonym, co do możliwości preferencyjnego zakupu towarów.
Nie zasługuje na pozytywną ocenę także informacja, zawarta
w wyjaśnieniach, jakoby powodem oskarżenia był zawód miłosny N. K.. Potwierdzenie bliskich relacji z nią, przekraczających kontakty koleżeńskie w pracy, nie daje podstawy do stwierdzenia, że wskazywana, rozczarowująca sytuacja miałaby prowadzić do bezpodstawnego oskarżenia. W szczególności należy zwrócić uwagę na korelację innych dowodów, które negowały legalny sposób nabycia towarów przez oskarżonego. Wyjaśnienia O. H. (1) stanowią odosobnioną kreację rzeczywistości, będącą jego linią obrony.
2.1.2.1.
zeznania U. R.
Dowód nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie. Świadek nie miał wiedzy co do funkcjonowania firmy należącej do Z. E. w inkryminowanym okresie, gdyż już wcześniej zakończyła się jego współpraca. Nie można w sposób bezkrytyczny przyjmować, że relacje ze świadkiem były bliźniacze ze sposobem traktowania innych pracowników i rozciągało się to ponadto także na inne okresy.
2.1.2.2.
zeznania Ł. V.
Zeznania nie mające istotnego znaczenia w sprawie. Niewątpliwie
w sposób wiarygodny świadek przedstawił niewielki wycinek z relacji między O. H. (1) a N. K., jednak nie pozwala to na uogólnione wnioskowanie, w tym w szczególności co do motywacji jej postępowania wobec oskarżonego w okresie po ujawnieniu braków towarów.
3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków
Lp.
Zarzut
1.
Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść zapadłego orzeczenia, a to:
1. art. 6 k.p.k. poprzez rażące naruszenie prawa oskarżonego do obrony w wyniku prowadzenia rozprawy w dniu 10 października 2024 roku pod nieobecność oskarżonego, którego obecność uznał sąd za obowiązkową na tym terminie rozprawy i 5 kolejnych i pomimo braku wezwania go na rozprawę oraz pomimo zaplanowanego wcześniej przesłuchania oskarżonego – złożenia przez niego wyjaśnień uzupełniających,
2. art. 41 § 1 k.p.k. poprzez nieuwzględnienie wniosku o wyłączenie sędzi orzekającej w sprawie od rozpoznania tejże sprawy, pomimo uzasadnionych wątpliwości co do jej bezstronności, wobec wyznaczenia terminu rozprawy po upływie 3 dni od zakończenia zwolnienia lekarskiego obrońcy oskarżonego i prowadzenia rozprawy w dniu 10 października 2024 roku z zamiarem zamknięcia przewodu sądowego pomimo braku wezwania na nią oskarżonego i niezawiadomienia go o jej terminie, a w konsekwencji pominięcie kluczowego w sprawie dowodu pomimo wyznaczenia kolejnych 5 terminów rozprawy w celu odebrania uzupełniających wyjaśnień od oskarżonego,
3. obrazę art. 7 k.p.k. mającą istotny wpływ na treść wyroku, poprzez dowolną ocenę dowodów polegającą na:
- dowolnym przyjęciu, że oskarżony był upoważniony do samodzielnego prowadzenia okresowych remanentów, pomimo że z zeznań świadka C. R. (2) wynikało zupełnie co innego, tj. że remanenty przeprowadzali, oprócz O. H. (1) również inni pracownicy firmy
- braku wniosków z treści pierwotnych zeznań N. K., złożonych w toku postępowania przygotowawczego, w sytuacji gdy brak reakcji na wskazane przez nią działania oskarżonego, w sposób logiczny potwierdzają wyjaśnienia jakie złożył ten oskarżony, zgodnie z którymi kupował on towar od Z. E. bez dokumentów potwierdzających zakupy,
4. obrazę art. 170 § 3 k.p.k. a contrario oraz art. 366 k.p.k. mającą wpływ na treść wyroku, poprzez nierozstrzygnięcie kluczowego dla sprawy wniosku dowodowego – przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu księgowości.
zasadny
częściowo zasadny
X niezasadny
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny lub niezasadny.
Podniesione w apelacji obrońcy oskarżonego nie zasługują na uwzględnienie. Wbrew stanowisku autora tejże apelacji sąd I instancji przeprowadził postępowanie w sposób, który nie powodował konieczności uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Przede wszystkim przeprowadzone zostały niezbędne dowody, co pozwoliło na ustalenie stanu faktycznego. Ocena zaś jakiej dokonał sąd jest logiczna, oparta na zasadach doświadczenia życiowego i, co istotne, nie jest to ocena dowolna. W tym zakresie ocena pozostaje pod ochroną wynikającą z treści art. 7 k.p.k. Sąd dążył do ustalenia rzeczywistego przebiegu inkryminowanych działań.
Należy mieć również na uwadze, że w związku ze zmianą treści art. 437 § 2 k.p.k. uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie
w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., 454 § 1 k.p.k. które nie zaistniały. Uchylenie jest możliwe również, jeżeli konieczne jest przeprowadzenie na nowo przewodu sądowego
w całości. Nawet jednak skarżący nie powołał się na taką okoliczność i nie wykazał, dlaczego taka sytuacja miałaby zaistnieć.
Nietrafny jest zarzut naruszenia prawa O. H. (1) do obrony. Podkreślenia wymaga, że osoba oskarżona ma prawo do złożenia wyjaśnień w sprawie, lecz nie ma obowiązku skorzystania z niego. Może, bez negatywnych konsekwencji, odmówić składania wyjaśnień
i oskarżony w rozpatrywanej sprawie z tego uprawnienia korzystał. W toku rozprawy wskazał na chęć złożenia wyjaśnień w końcowej fazie postępowania (k. 3521v, 3522 t. XI.), jednak, poza obecnością na rozprawie w pierwszym terminie, nie stawiał się w kolejnych dniach, kiedy jego sprawa była rozpoznawana. Należy tu jeszcze dodać, że w związku ze zmianą składu sądu, rozprawa była prowadzona od początku, od dnia 3 czerwca 2024 roku. Jest to okoliczność
o tyle istotna, że uprzednio prowadzone już było postępowanie dowodowe przed sądem, przesłuchiwani byli świadkowie i O. H. (1) miał możliwość zapoznania się
z przeprowadzonymi dowodami. Tym samym miał możliwość wypowiedzenia się co do tych dowodów, już na rozprawie właśnie 3 czerwca 2024 roku. Oskarżony nie skorzystał ze swojego uprawnienia, informując, że wyjaśnienia złoży po przesłuchaniu świadków – właściwie po ponownym ich przesłuchaniu. Postępowanie oskarżonego jawi się w takiej sytuacji jako element strategii obrony – dopuszczalnej oczywiście – nie zaś potrzeba realizacji prawa do złożenia wyjaśnień. Dla zagwarantowania jednak prawa oskarżonego do wypowiedzenia się – złożenia wyjaśnień – został on przesłuchany przed sądem odwoławczym. Pomimo zatem, nieprzesłuchania oskarżonego przez sąd meriti, stwierdzić w takiej sytuacji należy, że w toku postępowania sądowego, rozpatrywanego jako całość, z pewnością nie doszło do naruszenia prawa do obrony O. H. (1), co zarzucił skarżący.
Sąd I instancji, zgodnie z treścią art. 374 § 1 k.p.k. był uprawniony do uznania, że obecność O. H. (1) na rozprawie nie jest konieczna i mógł prowadzić ją pod nieobecność tego oskarżonego. Nawet więc niekonsekwencja sądu, co do potrzeby obecności oskarżonego na rozprawie, nie powodowała sytuacji, w której doszło do, niemożliwej do konwalidowania, obrazy przepisów postępowania, która miałaby wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Sąd odwoławczy nie podzielił poglądu wyrażonego w apelacji, jakoby rozpoznawanie sprawy przez wyznaczoną sędzię referent, w wyniku niewyłączenia jej, stanowiło naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na rozstrzygnięcie, w szczególności zaś przez to, że sędzia ta wyznaczyła termin rozprawy w dacie następującej zaledwie 3 dni po zakończeniu zwolnienia lekarskiego obrońcy i doprowadziła do zakończenia postępowania przez sąd I instancji, po odwołaniu wcześniej wskazanych terminów rozprawy. Kwestia wyłączenia sędziego wyznaczonego do rozpoznania sprawy, była przedmiotem odrębnego postępowania incydentalnego (k. 3604-3607). Argumenty zaprezentowane w związku z tym są aprobowane przez sąd odwoławczy.
Wyznaczenie rozprawy w sprawie w terminie, w którym obrońca był zdolny do wykonywania pracy także nie może być traktowane jako działanie niedopuszczalne, szykanujące stronę postępowania i stanowiące naruszenie przepisów postępowania. Stan sprawy był wszakże stronom znany, po kilku latach jej prowadzenia, zatem nie doszło do naruszenia prawa oskarżonego i prezentowany zarzut, dotyczący takiej sytuacji jest nieracjonalny. Przecież to oskarżony, pomimo deklarowanej woli złożenia wyjaśnień nie interesował się tokiem postępowania, nie stawił się przed sądem, uniemożliwiał nawiązanie z nim kontaktu, więc skoro w pozostałym zakresie przeprowadzone zostało postępowania dowodowe, to jako uchybienie sądu postrzegane musiałoby być bezpodstawne przedłużanie rozpoznania sprawy.
Nie zasługują na uwzględnienie argumenty związane z odmienną oceną dowodów przeprowadzonych w sprawie. Należy podkreślić, że sąd I instancji dokonał całościowej oceny dowodów. W ramach poszczególnych przypisanych oskarżonemu przestępstw zostały zestawione te dowody wzajemnie ze sobą. Stanowisko co do oceny wiarygodności dowodów sąd w sposób wystarczający uzasadnił. Nie wpłynął na tę ocenę zarzut przedstawiony
w apelacji, odnoszący się do praktyki prowadzenia remanentów w firmie. Jak wynika nawet
z zeznań U. R., przesłuchanego przed sądem odwoławczym, firma (...) miała kilka działów i pracowały one odrębnie od siebie. Powołany przez skarżącego świadek C. R. (1) także wskazał w swoich zeznaniach, że zakresy działań poszczególnych pracowników, nawet w ramach jednego działu były różne – różny był asortyment, czy też rodzaj obsługiwanych klientów. W takiej sytuacji sam fakt wykonywania czynności związanych z kontrolą stanów towarów nawet przez różnych pracowników,
nie gwarantował ujawnienia działań oskarżonego. Argument przedstawiony w apelacji nie podważa zatem ustaleń sądu meriti i dokonanej oceny dowodów.
Nietrafny jest także zarzut dotyczący treści zeznań N. K., a właściwie fragmentu zeznań dotyczącego postępowania oskarżonego. Podkreślić trzeba, że świadek racjonalnie wytłumaczyła brak reakcji na sytuację w firmie, w związku z działaniami oskarżonego. Firma funkcjonowała i dopiero problemy z płynnością finansową skłoniły do bacznej obserwacji obrotu towarami. Zrozumiałe w takiej sytuacji jest, że działania O. H. (1), który dokonywał ich w sposób rozciągnięty w czasie mogły początkowo pozostać niewykryte i niezweryfikowane jako przywłaszczenie czy oszustwo. Dopiero wnikliwe badanie stanu firmy i nawet sprawdzenie w miejscu wykonywania przez oskarżonego prac remontowych umożliwiła wykrycie przestępczego procederu. Wyjęcie z kontekstu fragmentu zeznań świadka, jako koherentnego z wyjaśnieniami oskarżonego, nie pozwala na podważenie całości zeznań jednoznacznie obciążających O. H. (1).
Odnosząc się do zarzutu nierozstrzygnięcia wniosku dowodowego złożonego przez obrońcę O. H. (1) – o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu księgowości – stwierdzić należy jego formalną trafność. Rzeczywiście w tej sytuacji sąd I instancji naruszył przepisy postępowania, przemilczając kwestię tego dowodu. To uchybienie nie miało jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia. Sąd odwoławczy rozpoznał wniosek oceniając, że dowód ten jest nieprzydatny do stwierdzenia okoliczności istotnych w sprawie. Podkreślić trzeba, że nawet sam oskarżony nie negował pobierania towarów bez rejestracji takich zdarzeń. Utrzymywał, że działał za wiedzą i zgodą Z. E., jednak niezależnie od tego, niezależnie
z jakiej przyczyny, niewątpliwie dokumentacja firmy była niekompletna i nie było w niej danych dokumentujących działania oskarżonego. Tym samym, niezależnie od faktu, że po upływie blisko siedmiu lat, dokumentacja firmy mogła zostać zutylizowana, to i tak nawet na początkowym etapie postępowania dowód ten nie pozwoliłby na poczynienie stanowczych ustaleń. Zarzut zawarty w środku odwoławczym, w takiej sytuacji nie zasługuje na uwzględnienie.
Materiał dowodowy został oceniony poprawnie. Rzeczywiście w toku postępowania przed sądem a quo O. H. (1) nie złożył wyjaśnień w końcowej fazie postępowania, pomimo że taki zamiar sygnalizował, jednak nie ma w tym uchybienia sądu. Niezależnie od tego, wyjaśnienia takie zostały przez niego złożone w postępowaniu odwoławczym, więc nie może być mowy o naruszeniu jego prawa do obrony. Wpływu na rozstrzygnięcie nie miało też nierozpoznanie wniosku dowodowego. Sąd I instancji jako wiarygodne ocenił spójne
i konsekwentne zeznania świadków Z. E. i N. K., zestawione z zeznaniami pracowników i kontrahentów firmy i dokumentami zgromadzonymi w sprawie. Depozycji tych nie podważył żaden inny dowód w sprawie. Same gołosłowne twierdzenia prezentowane przez oskarżonego, negującego swoją winę, nie stanowią skutecznej przeciwwagi dla takiej pozytywnej oceny. Poczynione przez sąd I instancji sprawdzenie oraz ocena dowodów niewątpliwie były poprawne i umożliwiły dokonanie właściwych ustaleń faktycznych, w tym również co do sprawstwa i winy oskarżonego. Obdarzenie wiarą zeznań świadka Z. E. i N. K., w takiej sytuacji pozostaje pod ochroną art. 7 k.p.k. Prezentowany, rozbudowany zarzut naruszenia przepisów postępowania, ma charakter jedynie polemiczny.
Wniosek
Uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Staszowie do ponownego rozpoznania, ewentualnie zmiana zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanych mu czynów.
Zasadny
częściowo zasadny
X niezasadny
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny lub niezasadny.
Wobec niezasadności przedstawionego wielowątkowego zarzutu, dotyczącego naruszenia przepisów postępowania, do których sąd odwoławczy odniósł się powyżej, wniosek dotyczący zmiany zaskarżonego wyroku, z powołanych przyczyn, nie zasługuje na uwzględnienie.
Nie ma też oparcia w obowiązujących przepisach wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Żadnej z okoliczności wskazanych
w art. 437 § 2 k.p.k. obrońca nawet nie powołał jako uzasadniającej jego wniosek.
2.
Błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę orzeczenia, polegający na przyjęciu, że oskarżony O. H. (1) dopuścił się czynów mu zarzuconych, pomimo nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego w całości i oparcia się o część dowodów ocenionych dowolnie i braku jednoznacznych dowodów pozwalających na skazanie.
zasadny
X częściowo zasadny
niezasadny
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny lub niezasadny.
Podniesiony zarzut w zakresie w jakim negowane jest sprawstwo oskarżonego nie zasługuje na uwzględnienie. Należy wskazać na wstępie, że zarzut ten pomimo kwestionowania ustaleń
w zakresie stanu faktycznego odnosi się przede wszystkim – po raz kolejny – do naruszenia przepisów postępowania przez nieprzeprowadzenie niezbędnych czynności w toku postępowania.
Zarzut ten, co do najistotniejszej kwestii – winy O. H. (1) jest nietrafny. Sąd I instancji, na podstawie zeznań świadków Z. E. i N. K. prawidłowo ustalił okoliczności czynów. Stanowczo i konsekwentnie opisali oni okoliczności ujawnienia przynoszącego szkodę procederu, następnie własne działania w celu ustalenia przyczyn i sprawcy tego, jak się okazało, przestępczego działania. Zeznania te są wewnętrznie spójne, zgodne z zasadami doświadczenia życiowego, korelują z innymi dowodami, wskazanymi przez sąd meriti w uzasadnieniu wyroku, a wiarygodność tych dowodów nie została w żaden sposób podważona. W szczególności nie niweczy jej, treść wyjaśnień oskarżonego, skupiającego się przede wszystkim na negowaniu swojej winy i snuciu teorii o celowym, szkodliwym dla niego działaniu, w szczególności N. K.. W sytuacji gdy z przeprowadzonych w firmie działań audytowych wynikał niedobór,
a oskarżony nie podważył faktu pobierania towarów z firmy, w której pracował, towary zostały ujawnione u niego i jednocześnie nie było żadnych dowodów zapłaty za nie, to nie sposób podzielić poglądu o błędzie w ustaleniach faktycznych, na co powołał się skarżący. Nie zostały wskazane okoliczności wyłączające odpowiedzialność sprawcy. Znamienne jest zestawienie faktów związanych z kondycją finansów oskarżonego. Wskazywał on na swoją złą sytuację, jednocześnie na dużą skalę prowadził prace remontowe, co zaskoczyło nawet świadka C. R., podczas jego wizyty u oskarżonego. Nie podważa pozytywnej oceny wiarygodności zeznań N. K., jej spostrzeżenie dotyczące towarów zabieranych przez oskarżonego. Zważywszy na jego stanowisko w firmie i zaufanie jakim cieszył się u Z. E., sytuacja taka nie musiała automatycznie powodować podejrzeń o nielegalnych działaniach. Ustalenia sądu I instancji są prawidłowe, co do czynów przypisanych, sąd ten uzasadnił swoje stanowisko, a dokonana, rzetelna ocena dowodów pozostaje pod ochroną art. 7 k.p.k.
Apelacja obrońcy oskarżonego skierowana była przeciwko całości rozstrzygnięcia. Negowane było sprawstwo O. H. (1), ilość towarów, ale też, w toku postępowania odwoławczego, okoliczności dotyczące ich wartości. Należy podkreślić, że skierowanie apelacji przeciwko winie, oznacza skierowanie jej przeciwko całości wyroku – wszystkim rozstrzygnięciom (art. 447 § 1 k.p.k.). W takiej sytuacji sąd miał możliwość dokonania korekty orzeczenia pierwszoinstancyjnego, wobec błędów w orzeczeniu, wskazujących na niekonsekwencję co do poczynionych ustaleń faktycznych. Na dokonaną korektę powalał również art. 440 k.p.k.
Obowiązujące przepisy Kodeksu karnego stanowią, że kara orzekana jest indywidualnie
w związku ze skazaniem za przypisane konkretne przestępstwo, a ta sama zasada dotyczy środków karnych, czy też środków kompensacyjnych – argument z art. 53 § 1 k.k. i art. 56 k.k. w związku z art. 53 § 1 k.k. Kodeks ten przewiduje odstępstwa, np. w art. 91 § 1, co pozwala
w niektórych sytuacjach orzekać kary, czy też środki karne, jednocześnie za kilka przestępstw. W rozpatrywanej sprawie sytuacja taka miała nawet miejsce i sąd, w punkcie II. rozstrzygnięcia, orzekł jedną karę za wszystkie przypisane tam przestępstwa. Orzeczona została też kara łączna w punkcie III. wyroku – również jedna kara za więcej niż jedno przestępstwo, choć w tym przypadku poprzedzone to było wymierzeniem kar jednostkowych. Nie zaistniały natomiast warunki do łącznego orzeczenia, środka kompensacyjnego na podstawie
art. 46 § 1 k.k. – jednocześnie co do kilku czynów. W punkcie V. wyroku sąd I instancji, orzekając na podstawie art. 46 § 1 k.k. obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem – mowa jest o jednym przestępstwie, co pozwala wnioskować że dotyczy to czynu przypisanego w punkcie I. – nałożył obowiązek zapłaty na rzecz pokrzywdzonego kwoty przewyższającej jednak wysokość szkody tym czynem wyrządzonej. Jak zostało wskazane orzeczenie to nie mogło dotyczyć łącznie wszystkich przypisanych czynów, nie dotyczyło też ciągu przestępstw przypisanych w punkcie II., gdyż słowo „przestępstwo” zostało użyte
w liczbie pojedynczej w odpowiednim gramatycznym przypadku. Mając na względzie ustaloną wysokość szkody, wynikającą z opisu czynu przypisanego w punkcie I., ale też fakt odzyskania części towarów, sąd odwoławczy orzekł na rzecz pokrzywdzonego nawiązkę oceniając, że rzeczywista wysokość szkody w związku z czynem z punktu I. wyroku Sądu Rejonowego
w Staszowie nie jest niższa niż zasadzona kwota, a ustalenie rzeczywistej kwoty szkody w celu orzeczenia obowiązku jej naprawienia na podstawie art. 46 § 1 k.k. jest znacznie utrudnione. Orzeczenie obowiązku naprawienia szkody, związanej z czynami przypisanymi w punkcie II. wskazanego wyroku jest niedopuszczalne, gdyż sąd I instancji nie orzekł w tym zakresie,
a apelacja została złożona jedynie na korzyść oskarżonego. Zasądzenie w ramach obowiązku naprawienia szkody kwoty wyższej niż sama szkoda, nie ma uzasadnienia, wskazuje na błąd
w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że kwota wskazana w punkcie V. wyroku jest kwotą należną pokrzywdzonemu w związku z określonym przestępstwem. Orzeczenie w tej części, nie mogło zostać utrzymane w mocy, również dlatego, że byłoby to rażąco niesprawiedliwe.
Nie można przyjąć, że sąd I instancji mógł wyrzec w punkcie V., w zakresie całości szkody wyrządzonej wszystkimi przestępstwami. Jak zostało zaznaczone takie łączne rozstrzygnięcie nie jest dopuszczalne i treść wskazuje na powiązanie obowiązku tylko z jednym przestępstwem.
Sąd odwoławczy uchylił też orzeczenie o przepadku zabezpieczonych w sprawie przedmiotów – towarów będących przedmiotem czynów zabronionych przypisanych oskarżonemu – zabezpieczonych w toku postępowania. Zgodnie z treścią art. 44 § 5 k.k. przepadku przedmiotów nie orzeka się, jeżeli podlegają one zwrotowi pokrzywdzonemu lub innemu uprawnionemu podmiotowi. Przepis ten jest kategoryczny i nie wskazuje w szczególności, by konieczna była aprobata zwrotu przez wymienione w nim podmioty. Skoro zatem sąd
i instancji ustalił, że przedmioty te rzeczywiście pochodziły z kradzieży na szkodę pokrzywdzonego, winien zwrócić je temu pokrzywdzonemu, bo oczywistym jest, że nie wszystkie utraciły wartość. Taka utrata wartości towarów, tu związana z kilkuletnim okresem prowadzonego postępowania, nie może też obciążać w całości oskarżonego. Orzeczenie jakie zostało wydane jest oczywiście niesprawiedliwe, gdyż poza przepadkiem przedmiotów, które podlegały zwrotowi i zmniejszyłyby wysokość szkody, sąd meriti jednocześnie nałożył obowiązek naprawienia szkody na oskarżonego. Takie podwojenie obciążenia nałożonego na oskarżonego nie ma uzasadnienia, szczególnie że przepisy Kodeksu postępowania karnego,
w art. 232 k.p.k. dają możliwość podjęcia działań w tego rodzaju sytuacji, aby zapobiec utracie wartości zabezpieczonych przedmiotów. Skoro jednak ani oskarżyciel publiczny na etapie postępowania przygotowawczego, ani też sąd rozpoznając sprawę, nie zdecydował o sprzedaży we wskazanym trybie, to nieuprawnione jest obciążenie konsekwencjami, i to w całości, tylko oskarżonego. Nieuzasadnione było też orzeczenie przepadku, łącznie wszystkich towarów, bez zindywidualizowanej oceny ich obecnej przydatności. Oświadczenie pokrzywdzonej o braku woli odzyskania rzeczy będących przedmiotem przestępstwa nie jest dla Sadu wiążące
i nie może prowadzić do multiplikowania dolegliwości dla oskarżonego. Należy też zauważyć, że spis powołany w orzeczeniu – w punkcie VI. – zawiera ponadto przedmioty, które nie stanowiły z pewnością przedmiotów pochodzących bezpośrednio z przestępstwa o jakich mowa w treści art. 44 § 1 k.k. takie jak kalendarze z zapiskami.
Po uchyleniu punktu VI., wobec braku rozstrzygnięcia co do przepadku (i jego zakresu), Sąd Rejonowy w Staszowie winien wydać w tym zakresie orzeczenie w trybie art. 420 § 1 k.p.k.
Wniosek
Uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Staszowie do ponownego rozpoznania, ewentualnie zmiana zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanych mu czynów.
zasadny
częściowo zasadny
X niezasadny
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny lub niezasadny.
Wobec niezasadności przedstawionego zarzutu, dotyczącego błędu w ustaleniach faktycznych, co do ustalenia winy oskarżonego, co sąd odwoławczy analizował powyżej, jak również uwzględniając treść obowiązujących przepisów, niezasadne są wnioski dotyczące uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania lub zmiany wyroku
i uniewinnienia oskarżonego.
Sąd dokonał jednak zmiany orzeczenia, wobec błędnych ustaleń sądu I instancji w zakresie wysokości wyrządzonej szkody, do naprawy której zobowiązany został oskarżony. Modyfikacja, przez uchylenie rozstrzygnięcia o przepadku rzeczy, była natomiast konsekwencją nieprawidłowego ustalenia, że przedmioty pochodzące z przestępstwa
nie podlegają zwrotowi pokrzywdzonemu.
4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
1.
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności.
5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO
5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
0.11.
Przedmiot utrzymania w mocy
0.1Utrzymano w mocy zaskarżony wyrok w zakresie winy, kwalifikacji prawnej czynu oraz
w odniesieniu do rozstrzygnięcia o karze.
Zwięźle o powodach utrzymania w mocy.
Powody utrzymania w mocy zaskarżonego orzeczenia we wskazanej wyżej części wynikają ze stanowiska zaprezentowanego w pozycji 3 formularza. W tym zakresie pozytywnie został oceniony wyrok sądu I instancji.
5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
1.3.1. 1.
Przedmiot i zakres zmiany
0.0.1Zmiana treści wyroku sądu I instancji dotyczyła rozstrzygnięcia co do przepadku i środka kompensacyjnego.
Zwięźle o powodach zmiany.
Rozstrzygnięcia zawarte w wyroku sądu I instancji, które sąd odwoławczy zmienił, były wadliwe w stopniu oczywistym. Wynikało to z nieprawidłowego ustalenia wartości szkody i istnienia przedmiotów podlegających zwrotowi pokrzywdzonemu. Powody zmiany orzeczenia we wskazanych częściach wynikają ze stanowiska zaprezentowanego w pozycji 3 formularza.
5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji
0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia
1.1
Zwięźle o powodach uchylenia.
2.1
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości
Zwięźle o powodach uchylenia.
3.1
Konieczność umorzenia postępowania
Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia.
4.1
Konieczność warunkowego umorzenia postępowania
Zwięźle o powodach uchylenia i warunkowego umorzenia ze wskazaniem podstawy prawnej warunkowego umorzenia postępowania.
0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania
0.15.4. Inne rozstrzygnięcia z wyroku
Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku.
Przytoczyć okoliczności.
6. Koszty Procesu
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku.
Przytoczyć okoliczności.
III
Oskarżony O. H. (1) obciążony został obowiązkiem zwrotu na rzecz oskarżycielki posiłkowej wydatków poniesionych przez nią w związku postępowaniem przed sądem odwoławczym – wydatków wynikających z kosztów ustanowienia obrońcy. Oskarżony został uznany za winnego, zatem zobowiązany jest te wydatki zwrócić.
IV
O. H. (1) został zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. Nie są one wysokie, jednak ze względu na ogół obowiązków fiskalnych wynikających z orzeczenia i zważywszy na brak dochodów oskarżonego, odbywającego obecnie karę pozbawienia wolności
w zakładzie karny, a także wobec orzeczenia kolejnej kary takiego rodzaju, uiszczenie dodatkowej kwoty powodowałby nadmierną uciążliwość.
7. PODPIS
SSR (del) O. Ł.
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć:
- Prokuraturze Rejonowej w Staszowie,
- obrońcy oskarżonego,
- oskarżycielce posiłkowej i jej pełnomocnikowi.