Treść orzeczenia
Uzasadnienie
Formularz UK 2
Sygnatura akt
Sygn. akt IX Ka 10/23
Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
CZĘŚĆ WSTĘPNA
Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji
Wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia 23 listopada 2022 r., sygn. akt (...)
Podmiot wnoszący apelację
☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ oskarżyciel posiłkowy
☐ oskarżyciel prywatny
☒ obrońca
☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ inny
Granice zaskarżenia
Kierunek i zakres zaskarżenia
☒ na korzyść
☐ na niekorzyść
☐ w całości
☒ w części
☐
co do winy
☒
co do kary
☒
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☐
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☐
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☒
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☐
art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☒
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐
☐
brak zarzutów
Wnioski
☐
uchylenie
☒
zmiana
Ustalenie faktów w związku z dowodami
przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy
Ustalenie faktów
Fakty uznane za udowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
2.1.1.1.
R. W.
Niekaralność oskarżonego.
Karta karna
Fakty uznane za nieudowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
2.1.2.1.
Ocena dowodów
Dowody będące podstawą ustalenia faktów
Lp. faktu z pkt 2.1.1
Dowód
Zwięźle o powodach uznania dowodu
2.1.1.1.
Karta karna
Dokument wystawiony przez uprawniony podmiot.
Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2
Dowód
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków
Lp.
Zarzut
3.1.
Apelacja obrońcy oskarżonego
Obraza przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 167 kpk w zw. z art. 170 § 1 pkt 2 i 3 a contrario KPK, poprzez oddalenie wniosków dowodowych z osobowych źródeł jako pozbawionych przymiotu znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdy w postępowaniu nie tylko rozstrzygano o winie oskarżonego, ale także o wymiarze kary i środków karnych, co doprowadziło do wydania orzeczenia bez możliwości rzetelnej oceny przez Sąd zachowania oskarżonego przez pryzmat dyrektyw wymiaru kary opisanych w art. 53 § 2 kk, a także brak kontroli przesłanki opisanej w art. 42 § 3 in fine kk,
Obraza przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 7 kpk poprzez dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci dokumentów wydruku z (...) oraz zaświadczenia z odbywanej terapii uzależnień, umniejszenie ich rangi przy dokonywaniu oceny zachowania sprawcy czynu, który szczerze żałuje dopuszczenia się czynu zabronionego, poczynił i nadal czyni realne starania, by w sposób odpowiedzialny być w stanie powrócić do społeczności użytkowania dróg,
Rażąca niewspółmierność wymierzonego środka karnego w postaci dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, który pomimo obligatoryjnego charakteru, nie został zbadany w sposób wystarczający pod kątem wyczerpania przesłanki opisanej w art. 42 § 3 in fine kk, w szczególności wpływu definitywnego rozstrzygnięcia na nastawienie oskarżonego wskutek wdrożonej dobrowolnej terapii uzależnień, jej przebiegu i skuteczności, negatywnych następstw takiego rozstrzygnięcia dla rodziny oskarżonego, która w niczym nie zawiniła, a także nieuwzględnienia faktu, iż wnioskowany przez obronę wymiar orzeczonego zakazu i tak zezwolił na zweryfikowanie postawy R. W. oraz jego podejścia do nałożonych obowiązków z jednoczesnym wyeliminowaniem go z ruchu drogowego do czasu ustabilizowania swojej sytuacji życiowej, spełniając tym samym zasady prewencji ogólnej oraz indywidualnej.
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny
Sąd Okręgowy wobec stwierdzenia w wyniku kontroli instancyjnej rażącej niesprawiedliwości zapadłego w sprawie orzeczenia na zasadzie art. 440 kpk dokonał zmian określonych w punkcie 5.2. niniejszego uzasadnienia i tej sytuacji zarzuty podniesione w apelacji obrońcy oskarżonego okazały się bezprzedmiotowe.
Wniosek
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
4.1.
Rażąca niesprawiedliwość wyroku z art. 440 kpk.
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
Z opisu czynu przypisanego oskarżonemu wynika, że podstawę przyjęcia kwalifikacji prawnej tego czynu z art. 178a § 4 kk stanowiło ustalenie, że R. W. nie stosował się do orzeczonego w dniu 30 listopada 2021 roku przez Sąd Rejonowy w G. sygn. akt (...) środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres od dnia 07.09.2021 roku do dnia 07.09.2022 roku. Ustalenie to, choć prawidłowe, nie było jednak precyzyjne i wystarczające dla takiej subsumpcji prawnej czynu zarzucanego oskarżonemu. Stosownie do treści art. 178a § 4 kk, jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 był wcześniej prawomocnie skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo za przestępstwo określone w art. 173, 174, 177 lub art. 355 § 2 popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo dopuścił się czynu określonego w § 1 w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego w związku ze skazaniem za przestępstwo, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Tymczasem ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że przywołany wyrok Sądu Rejonowego w G., którym orzeczono wobec oskarżonego środek karny zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, nie był wyrokiem skazującym, lecz wyrokiem warunkowo umarzającym postępowanie o czyn z art. 178a § 1 kk (dane o karalności – k. 19, odpis wyroku – k. 21). Skoro zatem w rzeczonym przepisie mowa o skazaniu, to fakt naruszenia zakazu prowadzenia pojazdów orzeczonego w uprzednim wyroku warunkowo umarzającym postępowanie o czyn z art. 178a § 1 kk nie mógł być podstawą do przyjęcia w niniejszej sprawie kwalifikacji z art. 178a § 4 kk i w konsekwencji nie zachodzi sytuacja obligatoryjnego orzeczenia dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych.
Sąd Okręgowy w pełni podziela wyrażane w piśmiennictwie i orzecznictwie zapatrywanie, iż wyrok warunkowo umarzający postępowanie, wydany zarówno w trybie art. 341 § 5 kpk, jak i w trybie art. 414 § 1 kpk, nie jest wyrokiem skazującym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2000 r., I KZP 7/00, OSNKW 2000, nr 5-6, poz. 51, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 marca 2004 r., V KK 373/03, OSNwSK 2004, poz. 437, jak również A. Zoll [w:] Kodeks karny. Część ogólna. Tom I. Część II. Komentarz do art. 53-116, wyd. V, red. W. Wróbel, Warszawa 2016, art. 66.).
W zaistniałej sytuacji doszło więc do rażącej obrazy art. 178a § 4 kk i wobec zaskarżenia wyroku na korzyść oskarżonego w toku kontroli instancyjnej Sąd Odwoławczy na podstawie art. 440 kpk dokonał zmian wskazanych w dalszej części uzasadnienia.
ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO
Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
5.1.1.
Przedmiot utrzymania w mocy
Wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia 23 listopada 2022 r., sygn. akt (...) – punkty 2, 4, 5.
Zwięźle o powodach utrzymania w mocy
Sąd Okręgowy utrzymał w mocy warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej wobec R. W. kary, albowiem orzeczony wymiar kary pozbawienia wolności nie przekraczał roku, w czasie popełnienia przestępstwa nie był on skazany na karę pozbawienia wolności, a w konsekwencji zachodziła wobec niego pozytywna prognoza kryminologiczna. Inne rozstrzygnięcie nie byłoby zresztą dopuszczalne z uwagi na kierunek wniesionego środka odwoławczego. Zasadne było również nałożenie na oskarżonego obowiązku probacyjnego w postaci powstrzymania się od nadużywania alkoholu.
Sąd odwoławczy nie znalazł też podstaw do ingerencji w orzeczenie o świadczeniu pieniężnym na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Jego wysokość przekracza wprawdzie ustawowe minimum, jednak jest ona uzasadniona znaczną szkodliwością społeczną popełnionego przez oskarżonego czynu, jak również nie przekracza możliwości finansowych oskarżonego.
Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
5.2.1.
Przedmiot i zakres zmiany
Sąd Okręgowy, działając na podstawie art. 440 kpk, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:
1. uchylił orzeczenia zawarte w punkcie 1 i 3,
2. uznał oskarżonego za winnego tego, że w dniu 19 lipca 2022 roku w G. przy ulicy (...), znajdując się w stanie nietrzeźwości o stężeniu o godz. 22:02 – 0,60 mg/l, godz. 22:18 – 0,58 mg/l, godz. 22:45 – 0,47 mg/l i godz. 22:48 – 0,47 mg/l w wydychanym powietrzu, prowadził w ruchu lądowym, na drodze publicznej, pojazd mechaniczny marki P. (...) o nr rej. (...), nie stosując się do decyzji Prezydenta G. z dnia 26 stycznia 2022 roku o sygn. (...) o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, tj. za winnego przestępstwa z art. 178a § 1 kk i art. 180a kk w zw. z art. 11 § 2 kk i za ten czyn na podstawie art. 178a § 1 kk w zw. z art. 11 § 3 kk wymierza mu karę 9 miesięcy pozbawienia wolności;
3. na podstawie art. 42 § 1a pkt 1 i § 2 kk w zw. z art. 11 § 3 kk orzekł wobec oskarżonego R. W. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat
Zwięźle o powodach zmiany
Zważywszy, że fakt naruszenia przez oskarżonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzeczonego w dniu 30 listopada 2021 roku przez Sąd Rejonowy w G. w sprawie o sygn. akt (...), nie dawał podstawy do przyjęcia kwalifikacji prawnej jego czynu z art. 178a § 4 kk, a był nieistotny z punktu widzenia kwalifikacji prawnej z art. 178a § 1 kk, na nowo opisując i przypisując R. W. to ostatnie przestępstwo należało wyeliminować owo ustalenie z opisu czynu. Sąd Okręgowy orzekł wobec oskarżonego karę 9 miesięcy pozbawienia wolności, tożsamą z karą orzeczoną przez Sąd Rejonowy, albowiem jest ona adekwatna do wysokiego stopnia winy oraz wysokiego stopnia społecznej szkodliwości popełnionego przez R. W. czynu zabronionego.
Wymiar orzeczonego środka karnego nieznacznie przekracza dolną granicę ustawowego zagrożenia przewidzianego w art. 42 § 2 kk. R. W. niezaprzeczalnie ukazał, iż stwarza realne zagrożenie dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Omawiany środek karny został zaś orzeczony przy zastosowaniu art. 11 § 3 kk, albowiem obowiązek jego orzeczenia wynikał zarówno z art. 42 § 1a pkt 1 kk (w związku ze skazaniem z art. 180a kk), jak i z art. 42 § 2 kk (w związku ze skazaniem z art. 178a kk). Zważywszy, że w obu przypadkach w grę wchodziło orzeczenie środka karnego tego samego rodzaju, Sąd odwoławczy uznał za właściwe orzeczenie jednego środka (niejako łącznie), choć na podstawie obu zbiegających się podstaw prawnych.
Sąd odwoławczy nie dopatrzył się w zaskarżonym orzeczeniu żadnych uchybień mogących stanowić bezwzględne przyczyny odwoławcze, będących podstawą do uchylenia wyroku z urzędu, dlatego też – poza zmianami opisanymi powyżej – został on utrzymany w mocy.
Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji
Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia
5.3.1.1.1.
Zwięźle o powodach uchylenia
5.3.1.2.1.
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości
Zwięźle o powodach uchylenia
5.3.1.3.1.
Konieczność umorzenia postępowania
Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia
5.3.1.4.1.
Zwięźle o powodach uchylenia
Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania
Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
Koszty Procesu
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
III
Zważywszy, że zmiana zaskarżonego wyroku była skutkiem rażącego naruszenia prawa przez Sąd I instancji, kierując się względami słuszności na podstawie art. 624 § 1 kpk w zw. z art. 634 kpk Sąd odwoławczy zwolnił oskarżonego z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, a wydatkami poniesionymi w tym postępowaniu obciążył Skarb Państwa.