Treść orzeczenia
Sygn. akt IV U 672/14
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 9 lutego 2015r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
SSO Elżbieta Wojtczuk
sekr. sądowy Anna Wąsak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2015r. w S. odwołania H. K. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 30 maja 2014 r. Nr (...)-3/20 w sprawie H. K. przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o prawo do renty rodzinnej rolniczej oddala odwołanie.
Uzasadnienie
Decyzją z 30 maja 2014 r. znak: (...)-2/20 Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, działając na podstawie art. 59 ust. 3, art. 36, art. 52 ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, art. 124 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zw. z art. 156 § 1 pkt 7, art. 158 § 1 kpa stwierdził nieważność decyzji z dnia 22 kwietnia 2014 r. w przedmiocie przyznania renty rodzinnej wskazując, że ubezpieczona nie spełnia przesłanek do przyznania renty rodzinnej, co powoduje, że decyzja z dnia 22.04.2014 r. obarczona jest wadą prawną powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Odwołanie od w/w decyzji złożyła H. K. wskazując, że została wprowadzona w błąd przez pracowników organu rentowego, że renta rodzinna jej przysługuje po ukończeniu 50 roku życia. Wskazała, że pracownicy organu rentowego takie informacje jej udzielili nie badając obowiązujących przepisów prawa i stanu faktycznego dotyczącego jej sytuacji rodzinnej. Powyższe działanie doprowadziło do przekazania przez ubezpieczoną gospodarstwa rolnego na rzecz dzieci, co z kolei spowodował utratę przez nią środków do życia i utratę prawa do ubezpieczenia społecznego rolników. Wskazując na powyższe ubezpieczona wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie jej prawa do renty rodzinnej (odwołanie k.1).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, i wskazując, że organ rentowy nie ma podstaw prawnych do zmiany zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.2).
Sąd ustalił, co następuje
Dnia 11 kwietnia 2014 r. H. K. ur. (...) złożyła wniosek do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wniosek o rentę rodzinną z ubezpieczenia społecznego rolników po mężu J. K. zmarłym dnia 6 listopada 1996 r. J. K. miał dwoje dzieci: R. K. ur. (...) i W. J. z domu K. ur. (...) (okoliczności niesporne).
Decyzją z dnia 22 kwietnia 2014 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego rozpoznając wniosek z dnia 11 kwietnia 2014 r. przyznał ubezpieczonej prawo do renty rodzinnej po zmarłym J. K. od dnia 01 kwietnia 2014 r. na stałe (decyzja z dn. 22.04.2014 r. k. 10 akt rentowych). Dnia 28 maja 2014 r. H. K. złożyła wniosek do organu rentowego o wypłatę świadczenia emerytalno-rentowego w pełnej wysokości w związku z przekazaniem gospodarstwa rolnego, do którego załączyła wypis umowy darowizny i ustanowienia służebności osobistej z dnia 26 maja 2014 r. sporządzonej przed notariuszem E. S. w Kancelarii Notarialnej w S. rep. (...)(wniosek k. 12 i wypis umowy k. 14-17).
Decyzją z dnia 30 maja 2014 r. organ rentowy stwierdził nieważność decyzji z dnia 22.04.2014 r. w przedmiocie przyznania ubezpieczonej renty rodzinnej (decyzja z dn. 30.05.2014 r. k.18 akt rentowych).
Następnie decyzją z dnia 3 czerwca 2014 r. organ rentowy odmówił H. K. prawa do renty rodzinnej (decyzja z dn. 03.06.2014 r. k.19 akt rentowych), a decyzją z dnia 4 czerwca 2014 r. organ rentowy wstrzymał ubezpieczonej wypłatę świadczenia z tytułu renty rodzinnej od dnia 01 czerwca 2014 r. (decyzja z dn. 04.06.2014 r. k.20).
Sąd zważył, co następuje
Odwołanie H. K. nie jest zasadne i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wdowa ma prawo do renty rodzinnej, jeżeli:
1)w chwili śmierci męża osiągnęła wiek 50 lat lub była niezdolna do pracy albo
2)wychowuje co najmniej jedno z dzieci, wnuków lub rodzeństwa uprawnione do renty rodzinnej po zmarłym mężu, które nie osiągnęło 16 lat, a jeżeli kształci się w szkole - 18 lat życia, lub jeżeli sprawuje pieczę nad dzieckiem całkowicie niezdolnym do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolnym do pracy, uprawnionym do renty rodzinnej.
Art. 70 ust. 2 wskazanej ustawy stanowi zaś, że prawo do renty rodzinnej nabywa również wdowa, która osiągnęła wiek 50 lat lub stała się niezdolna do pracy po śmierci męża, nie później jednak niż w ciągu 5 lat od jego śmierci lub od zaprzestania wychowywania osób wymienionych w ust. 1 pkt 2.
Ubezpieczona H. K. wiek 50 lat nabyła z dniem 10.02.2014 r. a więc po upływie 5 lat od daty śmierci męża J. K., który zmarł 06.11.1996 r. Dzieci ubezpieczonej: R. K. 18 lat ukończył z dniem 26.08.2006 r. a W. J. z dniem 26.02.2003 r. Ubezpieczona zatem aby nabyć prawo do renty rodzinnej powinna 50 lat ukończyć nie później niż do 25 sierpnia 2011 r. Ubezpieczona zarówno we wniosku jak i w treści odwołania, ani na rozprawie nie wskazywała, aby stała się niezdolna do pracy w gospodarstwie rolnym w ciągu 5 lat po śmierci męża. Wskazując na powyższe należy stwierdzić, że H. K. nie spełnia przesłanek do przyznania prawa do renty rodzinnej z ubezpieczenia społecznego rolników po J. K.. Powyższe powoduje, że decyzja z dnia 22 kwietnia 2014 r. wydana przez organ rentowy była wadliwa, gdyż wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
Zgodnie z art. 124 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w postępowaniu w sprawach o świadczenia określone w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że niniejsza ustawa stanowi inaczej.
Organ rentowy oparł swoje rozstrzygnięcie m.in. na art. 156 § 1 pkt 7 kpa.
Zgodnie zaś z art. 156 § 1 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1)wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;
2)wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;
3)dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;
4)została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;
5)była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
6)w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;
7)zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Przesłanki nieważności są określone enumeratywnie w art. 156 § 1, choć z uwagi na treść art. 156 § 1 pkt 7, który odsyła do przypadków nieważności wynikających z przepisów szczególnych, katalog nie ma charakteru zamkniętego.
Niezależnie od tego, czy podstawę wydania decyzji w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych stanowi art. 83a ust. 1, czy ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, czy też - w braku podstaw do ich zastosowania - przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, organem właściwym do jej wydania jest Zakład, a organem odwoławczym - sąd powszechny. W każdym bowiem z tych przypadków decyzja, jako niewymieniona w art. 83 ust. 4 ustawy systemowej, jest indywidualną decyzją wskazaną w art. 83 ust. 1 tej ustawy, od której przysługuje odwołanie do sądu, wszczynające postępowanie cywilne (uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 września 2011 r., II UZP 8/11, OSNP 2012 nr 19-20, poz. 252).
Przesłanka wymieniona w art. 156 § 1 pkt 2 kpa może dotyczyć zarówno przepisów materialnych, procesowych, jak i ustrojowych (por. wyrok NSA we W. z dnia 8 sierpnia 1986 r., SA/Wr 370/86).
Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie zawierają legalnej definicji "rażącego naruszenia prawa", chociaż jest to jedna z przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji, wymieniona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Treść pojęcia "rażące naruszenie prawa" ukształtowana została przez orzecznictwo i doktrynę. W orzecznictwie podkreśla się, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, iż decyzja taka nie może być akceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa. Rozstrzygające dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności z powodu rażącego naruszenia jest stan prawny z dnia wydania decyzji. Na taką ocenę nie może mieć wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani tym bardziej zmiana interpretacji prawa (por. wyrok WSA w Warszawie z 27.08.2014 r., (...) SA/Wa 396/14).
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 lipca 2014 r., I OSK (...) stwierdził, że „rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu zatem o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne przekroczenie prawa, dodatkowo w sposób jasny i niedwuznaczny.”
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że organ rentowy wydając decyzję z dnia 22.04.2014 r. rażąco naruszył przepisy prawa tj. art. 70 ust. 1 i ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznym, bowiem przyznał prawo do renty rodzinnej z ubezpieczenia społecznego rolników osobie do tego nieuprawnionej.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że prawo do renty rodzinnej nie przysługuje H. K., co organ rentowy potwierdził wydając decyzję z dnia 3 czerwca 2014 r., która nie została zaskarżona przez ubezpieczoną drodze odwołania. Okoliczności podnoszone przez ubezpieczoną w treści odwołania nie wpływają na prawidłowość zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 477 14 § 1 kpc oddalił odwołanie.