Treść orzeczenia
Sygn. akt IV U 338/18
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 25 lutego 2019 r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
SSO Katarzyna Antoniak
Sygn. akt IV U 338/18 UZASADNIENIE
st. sekr. sądowy Anna Wąsak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2019 r. w S. odwołania W. N. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 11 stycznia 2017 r. Nr (...) w sprawie W. N. przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o prawo do renty rolniczej oddala odwołanie. Decyzją z 11 stycznia 2017r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, działając na podstawie art.21 ust.1 i ust.2 pkt 5 ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników odmówił W. N. prawa do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym wskazując, że u ubezpieczono nie stwierdzono całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. Odwołanie od w/w decyzji złożył W. N. wnosząc o jej zmianę i przyznanie mu prawa do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym (odwołanie k.1 akt sprawy). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, wskazując że zaskarżona decyzja wydana została na podstawie prawomocnego orzeczenia komisji lekarskiej Kasy z 29 grudnia 2016r., która uznała, że ubezpieczony nie jest całkowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym, a odwołanie nie wnosi do sprawy żadnych nowych dowodów faktycznych i prawnych, które miałyby wpływ na zmianę zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.2 akt sprawy). Wyrokiem z 18 sierpnia 2017r. Sąd Okręgowy w Siedlcach oddalił odwołanie ubezpieczonego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, że przeprowadzone w sprawie dowody z opinii biegłych lekarzy: chirurga- ortopedy, urologa i chirurga nie dają podstaw do ustalenia, że ubezpieczony jest całkowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym (wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z 18 sierpnia 2017r. wraz z uzasadnieniem k.35 i 37-38 akt sprawy). Na skutek apelacji ubezpieczonego od powyższego wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach, Sąd Apelacyjny w Lublinie wyrokiem z 5 kwietnia 2018r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Siedlcach do ponownego rozpoznania pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd drugiej instancji zalecił ponowne przeprowadzenie postepowania dowodowego wskazując, że opinia biegłych, na której oparł się Sąd pierwszej instancji, jest pobieżna i lakoniczna, a ponadto Sąd ten mimo, że dopuścił dowód z opinii biegłego neurologa nie przeprowadził tego dowodu, jak również nie uchylił postanowienia o dopuszczeniu tegoż dowodu (wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 5 kwietnia 2018r. wraz z uzasadnieniem k.60-62 akt sprawy).
W toku ponownego rozpoznania sprawy Sąd Okręgowy ustalił, co następuje
W dniu 26 września 2016r. wpłynął Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wniosek ubezpieczonego W. N. o ustalenie prawa do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym (wniosek k.1 akt rentowych). Rozpoznając wniosek organ rentowy skierował ubezpieczonego na badanie przez lekarza rzeczoznawcę KRUS, który w orzeczeniu z 24 listopada 2016r. uznał, że ubezpieczony nie jest całkowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym (wypis z orzeczenia lekarza rzeczoznawcy z 24 listopada 2016r. k.37 akt rentowych). Na skutek odwołania ubezpieczonego od orzeczenia lekarza rzeczoznawcy, ubezpieczony skierowany został na badanie przez komisję lekarską Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, która w orzeczeniu z 29 grudnia 2016r. nie uznała ubezpieczonego za całkowicie niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym (odwołanie ubezpieczonego od orzeczenia lekarza rzeczoznawcy k.41 akt rentowych i wypis z orzeczenia komisji lekarskiej Kasy z 29 grudnia 2016r. k.46 akt rentowych). Na podstawie powyższego orzeczenia, zaskarżoną decyzją z 11 stycznia 2017r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówił ubezpieczonemu prawa do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy (decyzja z 11 stycznia 2017r. k.53 akt rentowych).
W 2013r. ubezpieczony doznał urazu skrętnego kolana prawego z uszkodzeniem łąkotki przyśrodkowej i częściowym uszkodzeniem więzadła krzyżowego przedniego skutkującego nawracającymi dolegliwościami bólowymi. Uraz ten leczony był operacyjnie w maju 2018r. z dobrym efektem w zakresie ruchomości stawu i stabilności kolana. Chód ubezpieczonego jest wydolny. Ponadto ubezpieczony cierpi na przewlekły zespół bólowy kręgosłupa szyjnego i lędźwiowo-krzyżowego na podłożu zmian zwyrodnieniowych i dyskopatycznych kręgosłupa bez cech stenozy kanału kręgowego oraz bez istotnego upośledzenia ruchomości i sprawności ruchowej ubezpieczonego. Badanie ortopedyczno-neurologiczne ubezpieczonego na potrzeby wydania opinii sądowej wykazało u ubezpieczonego zadowalającą ruchomość kręgosłupa we wszystkich odcinkach, bez objawów korzeniowych i ubytkowych neurologicznych istotnych funkcjonalnie, bez objawów uszkodzenia centralnego i obwodowego układu nerwowego. Badanie MR mózgu z 2009r. nie wykazało u ubezpieczonego zmian ogniskowych struktur mózgowia. Istniejące u ubezpieczonego schorzenie narządu ruchu przebiega z okresami zaostrzeń i remisji dolegliwości i w okresie zaostrzeń dolegliwości ubezpieczony wymaga leczenia farmakologicznego i rehabilitacji oraz może być okresowo niezdolny do pracy w ramach zasiłku chorobowego. Schorzenia te nie powodują natomiast u ubezpieczonego całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym w rozumieniu rentowym. Obok schorzeń narządu ruchu ubezpieczony cierpi na rozrost gruczołu krokowego z towarzyszącymi objawami dyzurycznymi ,tj. występującymi podczas oddawania moczu w postaci naglącego parcia na mocz ze sporadycznymi kroplowymi wyciekami moczu z parcia na mocz i konieczności oddawania moczu co 20-30 minut małymi porcjami. W związku z tym schorzeniem ubezpieczony pozostaje pod opieką urologa w trybie ambulatoryjnym, nie przyjmuje żadnych leków. Opisane schorzenie nie zaburza w istotny sposób codziennego funkcjonowania ubezpieczonego w rolnictwie i nie powoduje w aktualnym stanie niezdolności ubezpieczonego do pracy w gospodarstwie rolnym, jednakże z uwagi na wynik badania USG układu moczowego ubezpieczonego wykonanego przez biegłego urologa podczas badania na potrzeby opinii sądowej, które to badanie wskazuje, że po mikcji w pęcherzu moczowym zalega mocz, uzasadnione jest rozszerzenie diagnostyki u ubezpieczonego o uroflowmetrię i włączenie preparatów poprawiających przepływy cewkowe oraz zmniejszających objętość gruczołu krokowego. Ubezpieczony oczekuje ponadto na biopsję prostaty i wynik tego badania również będzie stanowił o kierunku dalszego leczenia ubezpieczonego. Nadto od około 2012r. ubezpieczony cierpi na przepuklinę pachwinową lewostronną, która nie powoduje u ubezpieczonego niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. Przepuklina pachwinowa może być leczona operacyjnie i w przypadku operacji, okres niezdolności do wykonywania pracy fizycznej po zabiegu wynosi około 2 do 3 miesięcy. Ubezpieczony cierpi ponadto na niewielkie żylaki obu podudzi bez zmian pozakrzepowych. Żylaki nie wymagają leczenia chirurgicznego i nie powodują niezdolności do pracy fizycznej (opinia biegłego ortopedy M. W. i biegłego neurologa J. S. k.73 akt sprawy, opinia biegłego urologa A. M. k.84-85 akt sprawy oraz opinia biegłego chirurga M. R. k.93-94 akt sprawy).
Ubezpieczony jest właścicielem nieruchomości rolnych o powierzchni niespełna 2 ha. Grunty te w całości przeznacza pod uprawę siana. Ubezpieczony samodzielnie prowadzi powyższą uprawę. Posiada ciągnik rolniczy (kwestionariusz zawodowy k.20 akt rentowych oraz wyjaśnienia ubezpieczonego k.105v akt sprawy).
Sąd zważył, co następuje
Odwołanie ubezpieczonego W. N. podlegało oddaleniu
Zgodnie z art.21 ust.1 i 2 ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2008r., Nr 50, poz. 291 ze zm.) renta rolnicza przysługuje ubezpieczonemu, który łącznie spełnia następujące warunki: podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez wymagany okres, o którym mowa w ustępie 2, jest trwale lub okresowo całkowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym, a całkowita niezdolność do pracy powstała w okresie podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu lub w okresach, o których mowa w art.20 ust.1 i 2 ustawy, lub nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów. W myśl art.21 ust.5 w/w ustawy za całkowicie niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym uważa się ubezpieczonego, który z powodu naruszenia sprawności organizmu utracił zdolność do osobistego wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym.
Rozstrzygnięcie o zasadności odwołania ubezpieczonego od decyzji organu rentowego odmawiającej mu prawa do renty rolniczej wymagało ustalenia, czy u ubezpieczonego istnieje całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym. Sporządzone na tę okoliczność opinie zespołu biegłych w składzie ortopeda i neurolog oraz opinie biegłego urologa i biegłego chirurga nie dały podstaw do stwierdzenia, że ubezpieczony jest osobą całkowicie niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym. W złożonych opiniach biegli wskazali na istniejące u ubezpieczonego schorzenia z zakresu narządu ruchu, schorzenia dotyczące układu moczowego, a także schorzenie pod postacią przepukliny pachwinowej lewostronnej i żylaków podudzi, jednakże jak stwierdzili stopień zaawansowania tych schorzeń nie jest tego rodzaju, aby naruszał sprawność organizmu ubezpieczonego w stopniu powodującym całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym. Z opinii biegłych wynika ponadto, że schorzenia, na które cierpi ubezpieczony, w szczególności schorzenia narządu ruchu oraz układu moczowego wymagają dalszego leczenia, a także dalszej diagnostyki (w zakresie układu moczowego i schorzenia gruczołu krokowego). Okresowo ,tj. w przypadku zaostrzenia dolegliwości ze strony narządu ruchu ubezpieczony może być ponadto czasowo niezdolny do pracy w ramach zasiłku chorobowego. Okoliczność ta nie wpływa jednak na zdolność ubezpieczonego do pracy w gospodarstwie rolnym w rozumieniu rentowym.
Analizując przedmiotowe opinie biegłych Sąd doszedł do przekonania, że stanowią one miarodajny i wiarygodny dowód w sprawie, gdyż wydane zostały przez specjalistów z zakresu medycyny, a ponadto poprzedzone zostały analizą dokumentacji medycznej ubezpieczonego i jego badaniem. Opinie są spójne i rzeczowe. Należy wskazać, że ubezpieczony nie zgodził się z oceną stanu jego zdrowia przedstawioną przez biegłych w złożonych opiniach, czemu dał wyraz w pismach (na k.79-80 i 103 akt sprawy) oraz w wyjaśnieniach na rozprawie (k.105v akt sprawy). Ubezpieczony nie zgłosił dalszych wniosków dowodowych, a subiektywna ocena osoby ubiegającej się o rentę nie podważa ustaleń biegłych z zakresu medycyny, którzy w oparciu o posiadaną wiedzę i doświadczenie przedstawiają zobiektywizowaną ocenę stanu zdrowia danej osoby w kontekście jej zdolności do wykonywania pracy.
Mając na uwadze całokształt powyższych okoliczności Sąd uznał odwołanie ubezpieczonego za nieuzasadnione i dlatego na podstawie art.477.14§1 kpc odwołanie to oddalił.