Treść orzeczenia
Sygn. akt IV U 212/18
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 25 kwietnia 2019 r.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Jolanta Krzywonos
Protokolant: st. sekr. sądowy Maria Misiuda
po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2019 r. w Rzeszowie sprawy z wniosku W. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o rentę na skutek odwołania W. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 02/01/2018 r. znak (...) I.zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 02/01/2018 r , znak: (...) w ten sposób, że przyznaje W. K. prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy poczynając od dnia 1 grudnia 2017r do 31 grudnia 2020r oraz ustala brak odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji
II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. na rzecz adwokata z urzędu P. S. kwotę 90 złotych / słownie : dziewięćdziesiąt / plus VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu .
Uzasadnienie
wyroku z dnia 25 kwietnia 2019 r.
Decyzją z dnia 02.01.2018r. znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R., po rozpoznaniu wniosku z dnia 18.10.2017r. przeliczył W. K. od 1 grudnia 2017r. rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Wskazał, iż renta przysługuje na stałe.
W odwołaniu W. K. wnosił o zmianę decyzji i przyznanie prawa do renty z tytułu całkowitej, trwałej niezdolności do pracy. Podnosił, że decyzja jest niezgodna ze stanem faktycznym, bowiem pozostaje stale pod opieką lekarzy specjalistów ze względu na pogłębiające się dolegliwości chorobowe w postaci: ślepoty oka lewego z zanikiem gałki ocznej lewej, zaćmy postępującej, zespołu psychoorganicznego z komponentą depresyjno-paranoidalną, nadciśnienia tętniczego, cukrzycy typu 2, przewlekłej choroby nerek, nefropatii analgetycznej, encefalopatii pourazowej, stanu po urazie kręgosłupa, stanu po alkoholowym zapaleniu wątroby, splenomegalii, bezsenności.
W odpowiedzi organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania podnosząc, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, bowiem podstawą do jej wydania było orzeczenie komisji lekarskiej organu rentowego.
Sąd ustalił:
W. K. w okresie od 5 lipca 1998r. do 31 lipca 2002r. oraz od 1 grudnia 2005r. do 31 lipca 2014r. był uprawniony do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, zaś od 1 sierpnia 2014r. do 30 listopada 2017r. pobierał rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.
W dniu 18 października 2017r. wystąpił z ponownym wnioskiem o rentę z tytułu niezdolności do pracy.
Orzeczeniem z dnia 20.12.2017r. komisja lekarska ZUS stwierdziła, że wnioskodawca jest osobą trwale, częściowo niezdolną do pracy.
To orzeczenie stanowiło podstawę wydania przez organ rentowy zaskarżonej decyzji.
W postępowaniu odwoławczym dla ustalenia, czy W. K. jest całkowicie niezdolny do pracy, Sąd dopuścił dowód z opinii lekarzy biegłych sądowych specjalistów z zakresu psychiatrii, chorób oczu, kardiologii, diabetologii i ortopedii.
W opinii z dnia 11.06.2018r. (k. 36-37) biegły z zakresu psychiatrii w oparciu o dane z akt sprawy, wywiad oraz wyniki przeprowadzonego badania stwierdził, że W. K. ujawnia cechy zespołu psychoorganicznego z komponentą depresyjną (organiczne zaburzenia nastroju), które to zaburzenie czyni wnioskodawcę całkowicie niezdolnym do pracy do 31 grudnia 2020r. Zdaniem biegłego od badania w dniu 27 sierpnia 2014r. stan psychiczny wnioskodawcy nie poprawił się.
W opinii z dnia 29.08.2018r. (k. 60-62) biegły z zakresu diabetologii i chorób wewnętrznych zaopiniował, iż obecny przebieg i prowadzone leczenie cukrzycy typu 2 narusza stan zdrowia odwołującego się powodując częściową niezdolność do pracy.
W opinii z dnia 24.10.2018r. (k. 68-69) biegły specjalista ortopeda-traumatolog przy rozpoznaniu choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa szyjnego, piersiowego i lędźwiowego z objawami bólowymi miernie zaawansowanej stwierdził, że wnioskodawca w chwili obecnej prezentuje dolegliwości umożliwiające mu wykonywanie pracy zgodnie z kwalifikacjami na otwartym rynku pracy z przyczyn schorzeń ortopedycznych. Zdaniem biegłego zmiany w kręgosłupie szyjnym, piersiowym i lędźwiowym nie powodują istotnej dysfunkcji funkcjonalnej i nie są obecnie powodem aktywnego leczenia wnioskodawcy.
Biegły sądowy z zakresu kardiologii w opinii z dnia 23.01.2019r. (k. 75-76) rozpoznał u wnioskodawcy nadciśnienie tętnicze. Wskazał, że schorzenia kardiologiczne nie stanowiły dla wnioskodawcy istotnego problemu zdrowotnego. Podał, że u wnioskodawcy brak jest dowodów na obecność istotnych powikłań narządowych nadciśnienia tętniczego.
W opinii z dnia 18.03.2019r. (k. 82-83) biegły z zakresu chorób oczu przy rozpoznaniu:
1) ślepoty oka lewego,
2) zaćmy początkowej oka prawego,
3) astygmatyzmu nadwzrocznego złożonego oka prawego
zaopiniował, że schorzenia te nie powodują całkowitej niezdolności do pracy. W ocenie biegłego od sierpnia 2014r. nastąpiła poprawa w postaci adaptacji do jednooczności.
(dowód: opinia biegłego z zakresu psychiatrii k. 36-37, opinia biegłego z zakresu diabetologii i chorób wewnętrznych k. 60-62, opinia biegłego z zakresu ortopedii k. 68-69, opinia biegłego z zakresu kardiologii k. 75-76, opinia biegłego z zakresu chorób oczu k. 82-83, dokumentacja w aktach organu rentowego oraz w aktach niniejszej sprawy)
Sąd Okręgowy dokonał powyższych ustaleń faktycznych na podstawie dowodów z dokumentów, którym w pełni dał wiarę, albowiem zostały one sporządzone przez powołane do tego podmioty, w zakresie przyznanych im kompetencji i w przepisanej formie, a ich autentyczność i treść nie budziły wątpliwości.
Sąd podzielił też wnioski opinii biegłych dopuszczonych w sprawie uznając, że opinie przez nich sporządzone są jasne, rzeczowe, fachowe, a treść ich oraz sposób formułowania wniosków nie budzi wątpliwości. Zostały one wydane przez biegłych specjalistów właściwych w zakresie schorzeń i dolegliwości zgłaszanych przez wnioskodawcę, a biegli wyrazili swoje stanowiska po przeprowadzonym badaniu oraz po wnikliwej analizie dokumentacji przebiegu leczenia.
Podstawą dla Sądu była opinia biegłego z zakresu psychiatrii, bowiem to przede wszystkim schorzenia psychiatryczne były przyczyną orzeczonej w 2014r. całkowitej niezdolności do pracy. Biegły psychiatra zaopiniował, że od czasu badania w dniu 27 sierpnia 2014r. stan psychiczny wnioskodawcy nie poprawił się. Zdaniem biegłego wnioskodawca jest nadal całkowicie niezdolny do pracy, okresowo do 31 grudnia 2020r.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje
Odwołanie jest zasadne.
Stosownie do art. 107 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 2018r. poz. 1270 j.t.) prawo do świadczeń uzależnionych od niezdolności do pracy oraz wysokość tych świadczeń ulega zmianie, jeżeli w wyniku badania lekarskiego, przeprowadzonego na wniosek lub z urzędu, ustalono zmianę stopnia niezdolności do pracy, brak tej niezdolności lub jej ponowne powstanie.
Natomiast, jak wskazano w art. 12 ust. 1 - 3 powołanej ustawy, niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu, przy czym częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnie z poziomem posiadanych kwalifikacji. Całkowita niezdolność do pracy oznacza natomiast utratę zdolności do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Przy ocenie stopnia i trwałości niezdolności do pracy oraz rokowania, co do odzyskania zdolności do pracy uwzględnia się z jednej strony stopień naruszenia sprawności organizmu oraz możliwości przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji, z drugiej zaś możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne.
W niniejszej sprawie należy uznać, że decyzja organu rentowego nie była prawidłowa, gdyż od czasu badania w sierpniu 2014r. w stanie zdrowia wnioskodawcy nie nastąpiła poprawa. Ujawnia on nadal cechy zespołu psychoorganicznego z komponentą depresyjną – organiczne zaburzenia nastroju. Biegły specjalista psychiatra wydając opinię wziął pod uwagę wywiad uzyskany od wnioskodawcy, jak również dostępną dokumentację medyczną i wyniki przeprowadzonego badania.
Uwzględniając powyższe Sąd w trybie art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał W. K. prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy od dnia 1 grudnia 2017r. do dnia 31 grudnia 2020r.
Wobec faktu, iż ustalenie wszystkich niezbędnych elementów warunkujących przyznanie prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nastąpiło dopiero w postępowaniu sądowym, Sąd stosując art. 118 ust.1a ustawy o emeryturach i rentach z FUS ustalił brak odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.
Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 98 k.p.c. oraz § 15 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 2019r. poz. 18 j.t.).