Treść orzeczenia
Sygn. akt IV U 1271/17
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 28 marca 2018 r.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
SSO Anna Guniewska
st. sekr. sądowy Magdalena Rykała-Płodzień po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2018 r. sprawy P. N. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o wysokość emerytury na skutek odwołania P. N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 26 maja 2017 i z dnia 27 października 2017 znak: (...) oddala odwołania.
Uzasadnienie
wyroku z dnia 28 marca 2018 r.
Decyzją z dnia 26 maja 2017r. znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R., po rozpoznaniu wniosku z dnia 12.08.2017r., przyznał P. N. zaliczkę na poczet przysługującej emerytury od 1 września 2016r., tj. od następnego dnia po rozwiązaniu stosunku pracy. Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 10 lat kalendarzowych od 1996 do 2012, z pominięciem pełnych lat kalendarzowych pozostawania w ubezpieczeniu społecznym za granicą, wybranych z 20 lat ubezpieczenia przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wynosi 17,62%. Do ustalenia wysokości emerytury organ rentowy uwzględnił 17 lat 5 miesięcy i 9 dni okresów składkowych, 4 miesiące i 18 dni okresów nieskładkowych oraz 18 lat 3 miesiące i 20 dni okresów składkowych zagranicznych. Dalej emeryturę ustalono według 213 miesięcy pracy w Polsce do 443 miesięcy łącznej pracy z uwagi na ubezpieczenie za granicą. Wysokość emerytury proporcjonalnej wyniosła 434,15 zł. Od 1 lipca 2017r. wysokość emerytury do wypłaty wynosi miesięcznie 491,92 zł.
W odwołaniu P. N. wnosił o ponowne naliczenie emerytury z wybraniem najkorzystniejszych lat składkowych w Polsce.
W piśmie z dnia 18.12.2017r. wnioskodawca sprecyzował odwołanie podnosząc, że domaga się naliczenia emerytury z uwzględnieniem ostatnich pełnych 10 lat składkowych przepracowanych w Polsce, tj. 1987-1996.
Decyzją z dnia 27.10.2017r. ZUS O/R. z urzędu, po zakończeniu postępowania z hiszpańską instytucją ubezpieczeniową w sprawie ustalenia faktycznej daty zaprzestania wykonywania pracy zarobkowej w H., przeliczył emeryturę P. N. i dokonał rozliczenia zaliczki przyznanej na poczet emerytury od 01.09.2016r. Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury przyjęto dotychczasową podstawę jej wymiaru, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 17,62%. Do ustalenia wysokości emerytury organ rentowy uwzględnił 17 lat 5 miesięcy i 9 dni okresów składkowych, 4 miesiące i 18 dni okresów nieskładkowych oraz 18 lat i 6 miesięcy okresów składkowych zagranicznych. Dalej emeryturę ustalono według 213 miesięcy pracy w Polsce do 435 miesięcy łącznej pracy z uwagi na ubezpieczenie za granicą. Wysokość emerytury proporcjonalnej wyniosła 432,15 zł. Od 1 stycznia 2018r. wysokość emerytury do wypłaty wynosi miesięcznie 489,66 zł.
W odwołaniu P. N. podnosił, że wysokość przyznanej emerytury jest niewspółmiernie niska w stosunku do lat przepracowanych i składek odprowadzonych i zgromadzonych na koncie emerytalnym. Wnosił o ponowne naliczenie wysokości świadczenia z uwzględnieniem 10 pełnych lat przepracowanych w Polsce. Wskazywał, że taki sposób obliczenia wysokości świadczenia jest rzeczywistym odzwierciedleniem jego okresu ubezpieczenia.
W odpowiedzi na odwołania organ rentowy wnosił o ich oddalenie. Powołując treść art. 18 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych podnosił, że skoro wnioskodawca złożył wniosek o emeryturę 12 sierpnia 2016r., to podstawę wymiaru emerytury stanowić może przeciętna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z ostatnich 20 lat kalendarzowych przypadających przed rokiem złożenia wniosku o świadczenie, tj. z przedziału 1996-2015. Wskazywał, że podstawa wymiaru emerytury wnioskodawcy została obliczona z 10 lat kalendarzowych wybranych z okresu 1996-2012 i wskaźnik podstawy wymiaru wyniósł 17,62%. Końcowo stwierdził, że mimo, iż wnioskodawca udowodnił wynagrodzenie polskie z lat 1979-1997, to do ustalenia podstawy wymiaru można było przyjąć 2 lata wynagrodzeń w Polsce, tj. 1996r. i 1997r.
Zarządzeniem z dnia 03.01.2018r. Sąd połączył sprawy z w/w odwołań do łącznego prowadzenia i rozpoznania.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
P. N. urodził się (...)
W dniu 12 sierpnia 2016r. złożył wniosek o emeryturę za pośrednictwem instytucji hiszpańskiej.
W okresie od 01.09.1979r. do 31.03.1988r. był zatrudniony w Hucie (...).
Następnie wykonywał prace górnicze jako ślusarz pod ziemią w Przedsiębiorstwie (...) od 07.04.1988r. do 31.01.1994r., w (...) Sp. z o.o. od 01.02.1994r. do 24.10.1996r. oraz w Zakładzie Usługowo-Handlowym (...) Sp. z o.o. od 25.10.1996r. do 10.07.1997r.
Z w/w okresów zatrudnienia organ rentowy posiada dokumentację płacową.
Następnie podjął pracę w H..
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. w dniu 26 maja 2017r. przyznał zaliczkę na poczet przysługującej P. N. emerytury, natomiast w dniu 27 października 2017r. po zakończeniu postępowania z hiszpańską instytucją ubezpieczeniową wydał decyzję o przeliczeniu emerytury.
Organ rentowy do ustalenia wysokości emerytury uwzględnił 17 lat 5 miesięcy i 9 dni okresów składkowych, 4 miesiące i 18 dni okresów nieskładkowych, tj. 213 miesięcy oraz 18 lat 6 miesięcy (222 miesięcy) okresów składkowych zagranicznych. Do obliczenia podstawy wymiaru uwzględnił lata: 1996-1999, 2001, 2002, 2004, 2005, 2008 i 2012 i wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 17,62%.
Sąd dokonał powyższych ustaleń faktycznych na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach organu rentowego, którym to dowodom dał wiarę, albowiem ich autentyczność i treść nie budziły wątpliwości i nie były kwestionowane przez strony postępowania.
Sąd, zgodnie z regułą zawartą w art. 233 § 1 k.p.c. dokonał oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, która przełożyła się na ostateczny wynik niniejszego postępowania.
Sąd zważył, co następuje
Odwołania nie zasługują na uwzględnienie.
Poza wszelkim sporem pozostaje prawo wnioskodawcy domagania się ustalenia świadczenia emerytalnego w sposób najbardziej korzystny mający przełożenie na ostateczną wysokość emerytury.
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z 17 grudnia 1998 r. (Dz. U. 2017r. poz. 1383 j.t.) określa warunki nabywania prawa do świadczeń z ubezpieczenia emerytalnego i rentowych oraz zasady ustalania wysokości świadczeń, tryb ich przyznawania i wypłaty. Warunkiem powstania uprawnień jest jednak wykazanie się odpowiednim okresem pozostawania w ubezpieczeniu – okresem składkowym bądź nieskładkowym, zaś od liczby lat okresów ubezpieczenia i dochodów z określonego okresu ubezpieczenia zależy wysokość emerytury.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 powołanej ustawy podstawę wymiaru emerytury i renty stanowi ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów prawa polskiego w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę, z uwzględnieniem ust. 6 i art. 176. Zaś ust. 6 stanowi, że na wniosek ubezpieczonego podstawę wymiaru emerytury lub renty może stanowić ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie 20 lat kalendarzowych przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku, wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu.
Przepis ten wskazuje, że wybór okresu do ustalenia podstawy wymiaru należy do osób zainteresowanych, jednakże ustawa określa w sposób wiążący pewne ramy czasowe, w obrębie których należy dokonać wyboru. Możliwe jest zatem: wybranie kolejnych (następujących bezpośrednio po sobie, bez względu na ewentualne przerwy w ubezpieczeniu) 10 lat z dwudziestolecia bezpośrednio poprzedzającego rok złożenia wniosku emerytalnego (art. 15 ust. 1); wybranie z całego okresu podlegania ubezpieczeniu dowolnych (niekoniecznie kolejnych) 20 lat kalendarzowych przypadających przed rokiem zgłoszenia stosownego wniosku. Skorzystanie z możliwości wyliczenia podstawy wymiaru z 20 lat (art. 15 ust. 6) następuje wyłącznie po złożeniu wniosku.
Z uwagi na fakt, że wnioskodawca legitymuje się okresami składkowymi zagranicznymi zastosowanie w przedmiotowej sprawie znajduje art. 18 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, zgodnie z którym podstawę wymiaru emerytury lub renty dla osób posiadających okresy ubezpieczenia za granicą, o których mowa w art. 8, ustala się na zasadach określonych w art. 15-17. Przy ustalaniu kolejnych 10 lat kalendarzowych, o których mowa w art. 15 ust. 1 i 2, nie uwzględnia się lat kalendarzowych, w których ubezpieczony przez cały rok pozostawał w ubezpieczeniu za granicą. Jeżeli w ciągu 20 lat poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę, zainteresowany nie był ubezpieczony w Polsce, podstawę wymiaru emerytury lub renty stanowi przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zainteresowany przystąpił po raz pierwszy do ubezpieczenia za granicą.
Uwzględniając treść powołanych przepisów i złożenie przez P. N. wniosku o emeryturę w dniu 12 sierpnia 2016r., możliwym było obliczenie podstawy wymiaru świadczenia wyłącznie z okresu 1996-2015. Brak jest zatem podstaw do uwzględnienia żądania wnioskodawcy i ustalenia podstawy wymiaru emerytury z lat 1987-1996, bowiem lata te nie mieszczą się w granicach czasowych określonych ustawą.
Mając na uwadze powyższe rozważania faktyczne i prawne decyzje organu rentowego są prawidłowe, dlatego Sąd w trybie art. 477 14 § 1 k.p.c. orzekł o oddaleniu odwołań z uwagi na ich bezpodstawność.