Treść orzeczenia
Sygn. akt IV U 1235/13
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 30 kwietnia 2015r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
SSO Katarzyna Antoniak
st. sekr. sądowy Marzena Mazurek po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2015 r. w Siedlcach na rozprawie odwołania R. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 3 września 2013 r. Nr (...) w sprawie R. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o wysokość emerytury
I. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustala, iż wysokość emerytury R. W. na dzień 01 sierpnia 2013 r. wynosi 1 317,72 (jeden tysiąc trzysta siedemnaście i 72/100) złotych,
II. w pozostałej części oddala odwołanie.
Sygn. akt IV U 1235/13 UZASADNIENIE
Decyzją z 3 września 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S., działając na podstawie przepisów ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przeliczył R. W. poczynając od 1 sierpnia 2013r. emeryturę przyjmując do ustalenia podstawy wymiaru świadczenia przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia. Obliczony w ten sposób wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 63,39%, a wysokość świadczenia do wypłaty wyniosła 1 109,54 złotych.
Odwołanie od w/w decyzji złożył ubezpieczony R. W. wnosząc o jej zmianę poprzez ponowne ustalenie wysokości emerytury przy uwzględnieniu 10 najkorzystniejszych lat pracy ,tj. lat 1969-1978, a także wynagrodzenia faktycznie uzyskiwanego w okresie zatrudnienia w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Handlu (...) w S., gdzie obok płacy zasadniczej każdorazowo otrzymywał premię, która wchodziła w skład podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne. Nadto wniósł o uwzględnienie w wysokości świadczenia faktu opłacania składek na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego (...) (odwołanie k.2-5).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na przepisy ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i wskazując, że wskaźnik wysokości podstawy emerytury ubezpieczonego obliczony został z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu. Wynosi on 63,39% i jest najkorzystniejszy dla ubezpieczonego. Ponadto do ustalenia wysokości podstawy wymiaru za lata 1974-1978 przyjęto kwoty wynagrodzenia na podstawie angaży, a za lata 1984-1985 kwoty wynagrodzenia z kart wynagrodzeń i karty wynagrodzeń (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.12-13).
Sąd ustalił, co następuje
Decyzją z 24 maja 2013r. organ rentowy przyznał ubezpieczonemu R. W. emeryturę poczynając od 29 marca 2013r. ,tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego (decyzja o przyznaniu emerytury z 24 maja 2013r. k.42-43 i załącznik do decyzji k.38 akt emerytalnych). Zgodnie z w/w decyzją do ustalenia podstawy wymiaru emerytury przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia, a obliczony na tej podstawie wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia wyniósł 57,60 % (wyliczenie na w/w k.38 akt emerytalnych).
W dniu 6 sierpnia 2013r. ubezpieczony wystąpił do organu rentowego z wnioskiem o przeliczenie podstawy wymiaru emerytury z uwzględnieniem przedłożonych dokumentów, na które składały się angaże z Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Handlu (...) w S., zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu -ZUS Rp-7 wystawione przez (...), zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w S. oraz karty pracy z (...) (wniosek ubezpieczonego o przeliczenie emerytury z 6 sierpnia 2013r. wraz z załącznikami k.44-55 akt emerytalnych). W rozpoznaniu powyższego wniosku decyzją z 3 września 2013r. organ rentowy przeliczył emeryturę ubezpieczonego poczynając od 1 sierpnia 2013r. do ustalenia podstawy wymiaru emerytury przyjmując podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu, a ustalony na tej podstawie wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia wyniósł 63,39% (decyzja z 3 września 2013r. i załącznik do niej k.65-67 akt emerytalnych).
Ubezpieczony był zatrudniony w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Handlu (...) w S. w okresie od 1 lipca 1974r. do 31 grudnia 1980r. (świadectwo pracy z 31 grudnia 1980r. k.9 akt emerytalnych). W umowie o pracę zawartej w dniu 1 lipca 1974r. ustalono, że ubezpieczony będzie pracował na stanowisku sprzedawcy i będzie otrzymywał wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 1 900 złotych plus premię zgodnie z obowiązującymi przepisami (umowa o prace k.4 akt osobowych). Z dniem 13 grudnia 1976r. pracodawca powierzył ubezpieczonemu stanowisko kierownika sklepu i przyznał mu wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 2 500 złotych, dodatek funkcyjny w wysokości 400 złotych i premię zgodnie z obowiązującym regulaminem premiowania do 15% płacy zasadniczej (pismo z 13 grudnia 1976r. k.7 akt osobowych). Z dniem 30 grudnia 1978r. pracodawca wypowiedział ubezpieczonemu warunki pracy w zakresie stanowiska oraz warunki płacy w ten sposób, że od 1 lutego 1979r. powierzył mu stanowisko pakowacza i przyznał wynagrodzenie zasadnicze w 6 kat. zaszeregowania ,tj.13 złotych za godzinę oraz premię regulaminową (pismo z 30 grudnia 1978r. k.9 akt osobowych). Od 1 lipca 1979r. pracodawca przyznał ubezpieczonemu dodatek stażowy w wysokości 5% płacy zasadniczej (pismo z 6 lipca 1979r. k.10 akt osobowych). Od 1 grudnia 1979r. pracodawca przyznał ubezpieczonemu wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 15 złotych za godzinę (pismo k.11 akt osobowych). Od 1 sierpnia 1980r. pracodawca przyznał ubezpieczonemu wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 16,50 złotych za godzinę (pismo z 26 lipca 1980r. k.12 akt osobowych). Od 1 października 1980r. pracodawca przyznał ubezpieczonemu wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 17,30 złotych za godzinę oraz 20% premii miesięcznej (pismo z 21 października 1980r. k.13 akt osobowych).
Biegła z zakresu księgowości w osobie A. D. w opinii sporządzonej na zlecenie Sądu w oparciu o zachowaną dokumentację osobową ubezpieczonego z okresu zatrudnienia w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Handlu (...) w S. oraz kart wynagrodzeń za rok 1979 i 1980 ustaliła podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne w każdym roku tego zatrudnienia, przy czym z uwagi na brak danych co do wysokości otrzymywanej przez ubezpieczonego premii do podstawy wymiary składek za lata 1974-1978 nie doliczono tego składnika wynagrodzenia. Obliczone przez biegłą wynagrodzenie jest wynagrodzeniem najniższym, jakie w tym okresie ubezpieczony mógł osiągnąć. Uwzględnia ono stałe składniki wynagrodzenia ubezpieczonego ,tj. wynagrodzenie zasadnicze, dodatek funkcyjny (w okresie pełnienia funkcji kierownika sklepu) oraz dodatek stażowy (strona 1-3 opinii biegłej księgowej A. D. zawierająca obliczenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne R. W. w latach 1974-1980 - k.39-41 akt sprawy). Obliczony przy uwzględnieniu powyższych danych wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury ubezpieczonego z 20 lat wybranych z całego okresu zatrudnienia wynosi 63,46%, a obliczona w oparciu o powyższe wysokość świadczenia ubezpieczonego na dzień 1 sierpnia 2013r. ,tj. na datę zgłoszenia wniosku o przeliczenie wynosi 1 317,72 złotych brutto (strona 4-6 opinii biegłej księgowej A. D. - k.42-44 akt sprawy).
W okresie od 11 kwietnia 2001r. do 31 marca 2008r. i od 29 kwietnia 2008r. do 30 czerwca 2008r. ubezpieczony podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników i opłacał składki na to ubezpieczenie (zaświadczenie Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z 16 lipca 2008r. k.21-22 akt emerytalnych i k.19-20 akt sprawy). Wskazany okres opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników został uwzględniony przy ustaleniu prawa ubezpieczonego do emerytury rolniczej (zestawienie okresów ubezpieczenia k.28 akt emerytalnych).
Sąd zważył, co następuje
Odwołanie R. W. okazało się częściowo uzasadnione.
Zgodnie z art.111 ust.1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009r. Nr 153, poz.1227 ze zm.) wysokość emerytury oblicza się ponownie od podstawy wymiaru ustalonej w myśl art.15, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenie emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego:
1) z liczby kolejnych lat kalendarzowych i w okresie wskazanym do ustalenia poprzedniej podstawy wymiaru świadczenia,
2) z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych z 20 lat kalendarzowych, poprzedzających bezpośrednio rok kalendarzowy, w którym zgłoszono wniosek o przyznanie emerytury albo o ponowne ustalenie emerytury,
3) z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu, przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku o ponowne emerytury,
a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy od poprzednio obliczonego.
Odnosząc powyższe uregulowanie do okoliczności sprawy Sąd uznał, że decyzja organu rentowego z 3 września 2013r. powinna być zmieniona, choć zakres tej zmiany jest niewielki. W oparciu o zachowaną dokumentację osobową i płacową ubezpieczonego z okresu zatrudnienia w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Handlu (...) w S. możliwe było obliczenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonego w okresie tego zatrudnienia trwającego od 1 lipca 1974r. do 31 grudnia 1980r., a to pozwoliło na ustalenie, że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury obliczony w najkorzystniejszym wariancie ,tj. z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu wynosi 63,46%, a nie 63,39%, jak ustalił organ rentowy w zaskarżonej decyzji. Skutkiem tego wysokość emerytury ubezpieczonego na dzień 1 sierpnia 2013r. ,tj. na datę zgłoszenia wniosku o przeliczenie, wyniosła 1 317,72 złotych brutto, a nie 1 317,08 złotych jak ustalił organ rentowy w zaskarżonej decyzji.
Należy wskazać, że wbrew wnioskowi ubezpieczonego do ustalenia wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne za okres zatrudnienia w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Handlu (...) w S. nie mógł być uwzględniony (z wyjątkiem lat 1979-1980, za które zachowały się karty wynagrodzenia) składnik wynagrodzenia w postaci premii, a to z uwagi na brak danych co wysokości tej premii. Z akt osobowych ubezpieczonego, a także z zeznań świadka Z. O. (na k.31v-32 akt sprawy) wynika, że ubezpieczony otrzymywał premię, ale jej wysokość pozostaje nieznana. Z umowy o pracę wynika tyle, że miała być ona wypłacana zgodnie z obowiązującymi przepisami, natomiast z pisma pracodawcy o powierzeniu ubezpieczonemu stanowiska kierownika sklepu wynika, że miała być przyznawana zgodnie z obowiązującym regulaminem premiowania - do 15% płacy zasadniczej (vide: ustalenia faktyczne). Z kolei świadek Z. O. wskazał, że premia była wypłacana kwartalnie, choć mogła być też premia miesięczna. O jej przyznaniu decydował przełożony w oparciu o wyniki wykonania zadań premiowych i średnio premia mieściła się w skali od 15 do 20% wynagrodzenia zasadniczego (zeznania k.31v-32). Nie ulega wątpliwości, że tego rodzaju informacje były niewystarczające do ustalenia wysokości premii otrzymywanej przez ubezpieczonego, gdyż wysokość świadczenia musi opierać się na danych pewnych, a nie hipotetycznych, czy przybliżonych.
Nieuzasadniony okazał się również wniosek ubezpieczonego dotyczący uwzględnienia przy ustalaniu wysokości świadczenia okresu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Zgodnie z art.56 ust.4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe nie zostały uzupełnione okresami, o których mowa w art.10 ustawy, emerytura ulega zwiększeniu za okres opłacania składek na Fundusz Emerytalny Rolników, Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników i ubezpieczenie emerytalno-rentowe rolników. W myśl ust.5 powyższego przepisu powyższe zwiększenie nie przysługuje osobie mającej ustalone prawo do emerytury lub renty na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Jak wynika z wcześniejszych ustaleń ubezpieczony ma ustalone prawo do emerytury rolniczej, a zatem w/w zwiększenie do emerytury nie może być przyznane.
Mając na uwadze powyższe okoliczności i ustalenia Sąd na podstawie art.477.14§2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w pkt I wyroku. W pozostałej zaś części odwołanie oddalił jako nieuzasadnione.