descriptionTreść orzeczenia

Uzasadnienie

Formularz UK 2

Sygnatura akt

Sygn. akt IV Ka 834/25

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1.CZĘŚĆ WSTĘPNA

0.1.Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 2 września 2025 roku w sprawie sygn. akt II W 131/25.

0.1.Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońcy oskarżonego

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

0.1.Granice zaskarżenia

0.0.1.Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.0.1.Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

0.1.Wnioski

☐Uchylenie

☒Zmiana

1.Ustalenie faktów w związku z dowodami

przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

0.1.2.1. Ustalenie faktów

0.0.1.2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

0.0.1.2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

0.1.2.2. Ocena dowodów

0.0.1.2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

-------------------------------------------------------------------------------Dokumenty sporządzone przez uprawnione do tego organy w przepisanej przez prawo formie, nie były kwestionowane, a ich treść nie budzi zastrzeżeń co do ich wiarygodności i rzetelności zawartych w nich treści.

0.0.1.2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

1.STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

Apelacja obrońcy oskarżonego M. A. zarzuciła:



naruszenie art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez dokonanie ustaleń faktycznych w sposób dowolny, a nie swobodny z pominięciem zasad logicznego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego i uznanie, że M. A. swoim działaniem z zamiarem bezpośrednim zaniechał regulowania zaliczek na podatek dochodowy, w sytuacji gdy okres objęty aktem oskarżenia obejmuje czas gdy w stosunku do oskarżonego toczyło się postępowanie restrukturyzacyjne, w konsekwencji czego brak podstaw do uznania, że w dacie zarzucanego czynu oskarżony swoim zachowaniem działał z zamiarem bezpośrednim;



błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku polegający na przyjęciu, iż przypisany aktem oskarżenia czyn z art. 57 § 1 k.k.s. oskarżony popełnił w zamiarze bezpośrednim, sytuacji gdy oskarżony z uwagi na wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego z dniem 4 listopada 2022 r., a wszelkie wpłaty oskarżony mógł wykonywać jedynie w ramach toczącego się postępowania restrukturyzacyjnego, co przez pryzmat złożonych wyjaśnień oraz ujawnionych okoliczności przedmiotowych winno skutkować uznaniem, iż oskarżonemu nie sposób było przypisać umyślności nacechowanej szczególnie negatywnym nastawieniem do niedopełnionego obowiązku zapłaty podatku od osób fizycznych (PIT), co w konsekwencji nie powinno skutkować uznaniem oskarżonego za winnego popełnienia wykroczenia z art. 57 § 1 k.k.s.;



naruszenia art. 51 § 1 i § 2 k.k.s. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy karalność wykroczenia skarbowego ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął rok, a jeżeli w tym czasie wszczęto postępowanie – z upływem 2 lat od zakończenia tego okresu, w konsekwencji czego część wykroczeń popełnionych przez oskarżonego uległa przedawnieniu;



jednocześnie w przypadku przyjęcia, że Sąd nie dopuścił się naruszenia ww. przepisów – zaskarżonemu wyrokowi zarzucam na podstawie art. 438 pkt 4 k.p.k. rażącą niewspółmierność orzeczonej kary grzywny w kwocie 10.000,00 zł w punkcie 1 wyroku, w sytuacji gdy powinna zostać wymierzona łagodniejsza grzywna.

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Apelacja obrońcy oskarżonego M. A. zasługiwała na częściowe uwzględnienie, jednak wyłącznie w zakresie zarzutu dotyczącego przedawnienia karalności części zachowań objętych przypisanym oskarżonemu M. A. czynem. W pozostałym zakresie podniesione zarzuty okazały się niezasadne i stanowiły jedynie polemikę z prawidłowymi ustaleniami oraz trafną oceną prawną dokonaną przez Sąd Rejonowy.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż kontrola odwoławcza nie wykazała, aby Sąd I instancji dopuścił się obrazy art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k., ani też błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku. Sąd Rejonowy przeprowadził postępowanie dowodowe w sposób wyczerpujący, ujawniając całokształt okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, zaś ocena zgromadzonego materiału dowodowego została dokonana zgodnie z zasadami prawidłowego rozumowania, wskazaniami wiedzy oraz doświadczenia życiowego. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku w sposób jasny przedstawia tok rozumowania Sądu I instancji i wskazuje, dlaczego określonym dowodom przyznano walor wiarygodności, a innym odmówiono przymiotu wiarygodności. Wbrew twierdzeniom apelacji, Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił zarówno wyjaśnienia oskarżonego, jak i dokumentację dotyczącą postępowania restrukturyzacyjnego prowadzonego wobec spółki jawnej „Zakłady (...)”. Sam fakt prowadzenia postępowania restrukturyzacyjnego nie prowadzi bowiem automatycznie do wyłączenia odpowiedzialności za wykroczenie skarbowe określone w art. 57 § 1 k.k.s.

Obrońca, formułując zarzut obrazy art. 7 k.p.k. oraz błędu w ustaleniach faktycznych, w istocie kwestionuje możliwość przypisania oskarżonemu działania z zamiarem bezpośrednim. Stanowisko to nie zasługuje jednak na aprobatę. Przede wszystkim podkreślić należy, iż oskarżony miał pełną świadomość istniejących zobowiązań podatkowych. Nie negował ani wysokości zaległości, ani obowiązku ich uiszczania. Zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż przez wielomiesięczny okres nie regulował należnych zaliczek na podatek dochodowy oraz podatku wynikającego z deklaracji PIT-36L, mimo iż miał wiedzę o terminach płatności i wysokości zobowiązań.

Sąd Rejonowy trafnie odwołał się do utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącego wykładni znamienia „uporczywie” określonego w art. 57 § 1 k.k.s. Zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2003 roku, I KZP 2/03, uporczywość może polegać zarówno na wielokrotnym uchybieniu terminom płatności podatku, jak również na długotrwałym utrzymywaniu stanu zaległości podatkowej. Charakter tego wykroczenia powoduje, iż istotą penalizowanego zachowania jest utrzymywanie stanu bezprawności przez określony czas.

Nie można przy tym podzielić stanowiska obrońcy, jakoby prowadzenie postępowania restrukturyzacyjnego eliminowało możliwość przypisania oskarżonemu winy umyślnej. Trafnie wskazał Sąd Rejonowy, iż podatnik, który nie jest w stanie terminowo regulować należności publicznoprawnych, dysponuje przewidzianymi przez prawo podatkowe instrumentami pozwalającymi na legalne przesunięcie terminu płatności zobowiązań, w szczególności poprzez odroczenie terminu płatności lub rozłożenie należności na raty. Brak skutecznego skorzystania z tych instytucji nie może obciążać Skarbu Państwa ani prowadzić do wyłączenia odpowiedzialności karnej skarbowej.

W realiach niniejszej sprawy oskarżony przez długi okres utrzymywał stan zaległości podatkowej, mając świadomość istnienia obowiązków podatkowych oraz konsekwencji ich niewykonywania. Prawidłowo zatem Sąd Rejonowy przyjął, iż działał on umyślnie z zamiarem bezpośrednim.

Nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut rażącej niewspółmierności kary, choć ostatecznie konieczna okazała się korekta rozstrzygnięcia o karze w następstwie częściowego uwzględnienia zarzutu przedawnienia.

Przechodząc do zarzutu naruszenia art. 51 § 1 i 2 k.k.s., wskazać należy, iż okazał się on częściowo zasadny. Zgodnie z art. 51 § 1 k.k.s. karalność wykroczenia skarbowego ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął rok. Natomiast stosownie do § 2 tego przepisu, jeżeli w tym okresie wszczęto postępowanie przeciwko sprawcy, karalność ustaje z upływem 2 lat od zakończenia tego okresu.

Jednocześnie, zgodnie z art. 44 § 3 k.k.s., w przypadku wykroczeń skarbowych polegających na uszczupleniu lub narażeniu na uszczuplenie należności publicznoprawnej bieg przedawnienia rozpoczyna się z końcem roku, w którym upłynął termin płatności należności.

Powyższe przepisy miały w niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie, albowiem wykroczenie skarbowe z art. 57 § 1 k.k.s., polegające na uporczywym niewpłacaniu podatku w terminie, należy traktować jako wykroczenie skutkujące uszczupleniem należności publicznoprawnej. Wynika to wprost z art. 53 § 29 k.k.s., który nakazuje odpowiednie stosowanie art. 53 § 27 k.k.s. i art. 53 § 28 k.k.s. do określenia „nie wpłaca podatku w terminie”. Oznacza to, że niewpłacenie podatku w terminie ustawowym powoduje powstanie zaległości podatkowej, a tym samym uszczuplenie należności publicznoprawnej. Stanowisko to zostało jednoznacznie potwierdzone w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 2021 roku, IV KK 558/21, w którym wskazano, że karalność wykroczenia skarbowego z art. 57 § 1 k.k.s. ustaje także wówczas, gdy nastąpiło przedawnienie należności stanowiącej przedmiot tego czynu, a termin przedawnienia takiego wykroczenia, zgodnie z art. 44 § 2 i 3 k.k.s., rozpoczyna bieg z końcem roku, w którym upłynął termin płatności należności stanowiącej przedmiot wykroczenia. Podobnie w wyroku z dnia 17 czerwca 2020 roku, V KK 199/19, Sąd Najwyższy wyjaśnił, że w przypadku wykroczenia z art. 57 § 1 k.k.s. początkiem biegu terminu przedawnienia jest ostatni dzień roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności danej należności. W sprawach dotyczących zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych należy więc każdorazowo uwzględniać przepisy regulujące terminy płatności tych zaliczek, tj. art. 44 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W niniejszej sprawie oskarżonemu przypisano uporczywe niewpłacanie należności podatkowych obejmujących okres od lutego 2021 roku do grudnia 2024 roku, w tym zarówno zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, jak i należności wynikające z deklaracji PIT-36L za lata 2021–2023. Analiza terminów płatności poszczególnych należności prowadzi jednak do wniosku, iż w chwili orzekania przez Sąd Odwoławczy karalność części zachowań objętych przypisanym czynem już ustała. Nie można bowiem abstrahować od tego, iż poszczególne należności objęte czynem miały odrębne terminy płatności, a tym samym odrębnie rozpoczynał się bieg terminu przedawnienia karalności odnoszący się do tych zachowań.

W tym zakresie nie było wystarczające przyjęcie przez Sąd Rejonowy, że skoro zachowanie oskarżonego zostało opisane jako uporczywe niewpłacanie podatku w okresie od dnia 23 lutego 2021 roku do dnia 29 grudnia 2024 roku, to całość tego zachowania należy traktować jako jeden niepodzielny czyn niepodlegający częściowej eliminacji z uwagi na przedawnienie. Takie ujęcie pozostawałoby w sprzeczności z aktualną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego, zgodnie z którą przy wykroczeniu z art. 57 § 1 k.k.s. decydujące znaczenie dla biegu przedawnienia ma termin płatności należności stanowiącej przedmiot wykroczenia.

Odnosząc się do argumentacji obrońcy podkreślić jednak należy, iż błędne pozostaje utożsamianie przedawnienia karalności wykroczenia skarbowego z przedawnieniem zobowiązania podatkowego na gruncie Ordynacji podatkowej. Instytucje te mają odmienny charakter prawny i wywołują odmienne skutki procesowe. Przedawnienie zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, dotyczy możliwości dochodzenia należności podatkowej przez organ podatkowy i odnosi się do stosunku publicznoprawnego pomiędzy podatnikiem a Skarbem Państwa. Natomiast przedawnienie karalności wykroczenia skarbowego reguluje dopuszczalność prowadzenia postępowania represyjnego wobec sprawcy czynu zabronionego.

Jednocześnie należy mieć na uwadze, że obie te instytucje mogą oddziaływać na ocenę odpowiedzialności z art. 57 § 1 k.k.s. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku IV KK 558/21, karalność wykroczenia skarbowego z art. 57 § 1 k.k.s. ustaje również wtedy, gdy doszło do przedawnienia samej należności podatkowej stanowiącej przedmiot czynu. W niniejszej sprawie taka sytuacja jednak nie zachodziła wobec skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.

Z akt sprawy wynika, iż wobec oskarżonego wszczęto postępowanie karne skarbowe, a następnie – zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej – doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.

Postanowienie o wszczęciu dochodzenia zostało wydane w dniu 30 grudnia 2024 roku. Dotyczyło ono wykroczenia skarbowego z art. 57 § 1 k.k.s., polegającego na uporczywym niewpłacaniu w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz podatku wynikającego z zeznań PIT-36L za lata 2021, 2022 i 2023, w łącznej kwocie 320.947 złotych. Tego samego dnia sporządzono również informację kierowaną do Naczelnika Urzędu Skarbowego w O., wskazującą, że w dniu 30 grudnia 2024 roku zostało wszczęte postępowanie karne skarbowe w sprawie czynu z art. 57 § 1 k.k.s. dotyczącego zobowiązań podatkowych M. A. z tytułu PIT-36L za lata 2021, 2022 i 2023, co na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej powodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych z dniem 30 grudnia 2024 roku.

Oskarżony został prawidłowo zawiadomiony o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych pismem z dnia 3 stycznia 2025 roku, doręczonym mu w dniu 9 stycznia 2025 roku, co wynika zarówno z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego N.-D., jak i załączonego potwierdzenia odbioru.

Zawiadomienie to odpowiadało wymogom art. 70c Ordynacji podatkowej, albowiem podatnik został powiadomiony o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2021–2023 z uwagi na wszczęcie postępowania karnego skarbowego.

Okoliczność ta skutkowała zawieszeniem biegu przedawnienia zobowiązań podatkowych za lata 2021–2023, jednakże nie mogła automatycznie sanować przedawnienia karalności tych zachowań na gruncie art. 51 k.k.s. Dla zastosowania art. 51 § 2 k.k.s. kluczowe znaczenie ma bowiem nie samo wszczęcie postępowania „w sprawie”, lecz wszczęcie postępowania przeciwko sprawcy. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, przypomnianym również w wyroku V KK 199/19, wszczęcie postępowania przeciwko sprawcy w sprawach o wykroczenia skarbowe następuje z chwilą spełnienia warunków związanych z przedstawieniem zarzutów, tj. sporządzenia postanowienia o przedstawieniu zarzutów, jego ogłoszenia podejrzanemu oraz przesłuchania go w tym charakterze, chyba że ogłoszenie i przesłuchanie nie jest możliwe z powodu ukrywania się podejrzanego lub jego nieobecności w kraju.

W niniejszej sprawie postanowienie o przedstawieniu zarzutów M. A. zostało sporządzone w dniu 3 stycznia 2025 roku, natomiast jego treść ogłoszono oskarżonemu w dniu 22 stycznia 2025 roku podczas przesłuchania w charakterze podejrzanego. Dopiero zatem z dniem 22 stycznia 2025 roku doszło do wszczęcia postępowania przeciwko sprawcy w rozumieniu art. 51 § 2 k.k.s.

Sąd Odwoławczy miał przy tym na uwadze specyfikę wykroczenia z art. 57 § 1 k.k.s. jako czynu polegającego na utrzymywaniu stanu bezprawności. Trafnie wskazał Sąd Rejonowy, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego wykroczenie to trwa aż do zakończenia wywołanego przez sprawcę bezprawnego stanu.

Nie oznacza to jednak, iż możliwe jest całkowite pominięcie regulacji dotyczących przedawnienia karalności odnoszących się do poszczególnych należności objętych czynem.

W szczególności nie można było podzielić takiej wykładni, zgodnie z którą końcowa data zachowania wskazana w opisie czynu, tj. 29 grudnia 2024 roku, przesądzałaby o braku przedawnienia wszystkich wcześniejszych zaległości podatkowych objętych aktem oskarżenia. Skoro bowiem poszczególne należności miały odmienne terminy płatności, to dla potrzeb oceny przedawnienia karalności należało ustalić, w którym roku upłynął termin płatności każdej z nich, a następnie zastosować art. 44 § 3 k.k.s. w zw. z art. 51 § 1 i 2 k.k.s.

W konsekwencji należało uznać, iż zachowania odnoszące się do należności za lata 2021 i 2022 oraz wcześniejszych zaliczek za rok 2023 uległy już przedawnieniu karalności, co wymagało ich wyeliminowania z opisu przypisanego czynu.

W odniesieniu do należności, których termin płatności przypadał w 2021 roku, bieg terminu przedawnienia karalności rozpoczynał się z końcem 2021 roku, a zatem podstawowy roczny termin z art. 51 § 1 k.k.s. upływał z końcem 2022 roku. Ponieważ do tego czasu nie doszło do wszczęcia postępowania przeciwko sprawcy, nie nastąpiło jego przedłużenie na podstawie art. 51 § 2 k.k.s.

Analogicznie, w odniesieniu do należności, których termin płatności przypadał w 2022 roku, bieg terminu przedawnienia rozpoczynał się z końcem 2022 roku, a podstawowy termin przedawnienia karalności upływał z końcem 2023 roku. Także w tym czasie nie doszło jeszcze do wszczęcia postępowania przeciwko M. A..

Natomiast w odniesieniu do należności, których termin płatności przypadał w 2023 roku, bieg przedawnienia karalności rozpoczynał się z końcem 2023 roku, a podstawowy termin przedawnienia upływał z końcem 2024 roku. Skoro postępowanie przeciwko sprawcy zostało wszczęte dopiero w dniu 22 stycznia 2025 roku, to również te zachowania nie mogły korzystać z wydłużenia terminu przedawnienia na podstawie art. 51 § 2 k.k.s.

Jednocześnie brak było podstaw do przyjęcia, iż przedawnieniu uległo również zachowanie polegające na uporczywym niewpłacaniu podatku dochodowego wynikającego z deklaracji PIT-36L za 2023 rok, płatnego do dnia 30 kwietnia 2024 roku.

Termin płatności tej należności przypadał bowiem na dzień 30 kwietnia 2024 roku, a zatem zgodnie z art. 44 § 3 k.k.s. bieg terminu przedawnienia karalności rozpoczął się dopiero z końcem 2024 roku. W dacie ogłoszenia oskarżonemu postanowienia o przedstawieniu zarzutów, tj. w dniu 22 stycznia 2025 roku, roczny termin przedawnienia karalności przewidziany w art. 51 § 1 k.k.s. jeszcze nie upłynął. W konsekwencji wszczęcie postępowania przeciwko sprawcy nastąpiło w czasie umożliwiającym zastosowanie art. 51 § 2 k.k.s., a więc skutecznie wydłużyło termin przedawnienia karalności tego wykroczenia.

W odniesieniu do tej należności okres przedawnienia karalności jeszcze nie upłynął, wobec czego zachodziły podstawy do przypisania oskarżonemu odpowiedzialności za wykroczenie z art. 57 § 1 k.k.s. w zakresie obejmującym okres od dnia 1 maja 2024 roku do dnia 29 grudnia 2024 roku.

Powyższe skutkowało koniecznością zmiany opisu czynu przypisanego oskarżonemu poprzez wyeliminowanie zachowań objętych przedawnieniem oraz ograniczenie odpowiedzialności do uporczywego niewpłacania podatku wynikającego z deklaracji PIT-36L za 2023 rok w kwocie 26.403 złotych.

Takie rozstrzygnięcie pozostaje w zgodzie z przywołanymi judykatami Sądu Najwyższego, gdyż z jednej strony respektuje charakter czynu z art. 57 § 1 k.k.s. jako wykroczenia związanego z uszczupleniem należności publicznoprawnej, a z drugiej nie prowadzi do nieuprawnionego „ożywienia” karalności tych zachowań, których termin przedawnienia upłynął przed wszczęciem postępowania przeciwko sprawcy.

Pomimo dokonanej modyfikacji opisu czynu oraz wyeliminowania zachowań, których karalność uległa przedawnieniu, zachowanie przypisane oskarżonemu nadal wyczerpywało znamiona wykroczenia skarbowego określonego w art. 57 § 1 k.k.s. Oskarżony, będąc podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych, przez okres kilku miesięcy uporczywie nie regulował w ustawowym terminie należności podatkowej wynikającej z deklaracji PIT-36L za 2023 rok, pomimo istnienia takiego obowiązku. Charakter i czas trwania tego zachowania uzasadniały przyjęcie, iż nie miało ono charakteru incydentalnego czy jednorazowego, lecz stanowiło utrzymywanie stanu bezprawności odpowiadającego znamieniu „uporczywości” w rozumieniu art. 57 § 1 k.k.s.

Wobec dokonanej przez Sąd Okręgowy zmiany opisu czynu konieczna była również ponowna ocena rozstrzygnięcia o karze grzywny.

Kara wymierzona przez Sąd Rejonowy w kwocie 10.000 złotych została ukształtowana przy założeniu, że odpowiedzialność oskarżonego obejmuje całość zachowań wskazanych w akcie oskarżenia, a więc wieloletnie niewpłacanie należności podatkowych w łącznej kwocie 320.947 złotych. Po wyeliminowaniu zachowań, których karalność uległa przedawnieniu, zakres przypisanego oskarżonemu czynu uległ jednak istotnemu zawężeniu. Ostatecznie odpowiedzialność M. A. została ograniczona do niewpłacenia podatku dochodowego wynikającego z zeznania PIT-36L za 2023 rok, płatnego do dnia 30 kwietnia 2024 roku, w kwocie 26.403 złotych, w okresie od dnia 1 maja 2024 roku do dnia 29 grudnia 2024 roku.

Tak daleko idąca zmiana zakresu przypisanego czynu musiała znaleźć odzwierciedlenie w wymiarze kary. Wprawdzie zachowanie oskarżonego nadal realizowało znamiona wykroczenia skarbowego z art. 57 § 1 k.k.s., a stopień jego społecznej szkodliwości był wyższy niż znikomy, jednak ocena ta odnosi się już do znacznie węższego zakresu odpowiedzialności niż ten, który przyjął Sąd Rejonowy.

Przy wymiarze kary Sąd Okręgowy uwzględnił z jednej strony wysokość nieuiszczonej w terminie należności podatkowej, czas utrzymywania stanu zaległości oraz charakter naruszonego obowiązku publicznoprawnego, z drugiej zaś okoliczności łagodzące, w szczególności dotychczasową niekaralność oskarżonego, jego sytuację osobistą i rodzinną, a także fakt, że oskarżony częściowo regulował zaległości podatkowe.

Wniosek

Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez umorzenie postępowania w stosunku do przedawnionych czynów, ewentualnie uniewinnienie oskarżonego od zarzucanych mu czynów w pozostałej części.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Wniosek niezasadny z przyczyn wskazanych szczegółowo powyżej.

1.OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

1.ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

0.1.Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Utrzymanie w mocy wszystkich rozstrzygnięć zawartych w wyroku w zakresie nie podlegającym modyfikacji określonej w punkcie 5.2.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Sąd Rejonowy przeprowadził w przedmiotowej sprawie postępowanie dowodowe w zakresie czynu inkryminowanego oskarżonemu w sposób prawidłowy, a następnie zgromadzony materiał dowodowy poddał co do zasady trafnej analizie i na tej podstawie co do zasady wyprowadził słuszne wnioski co do winy oskarżonego w zakresie popełnienia przypisanego mu czynu. Przedmiotem rozważań zaprezentowanych przez Sąd Rejonowy w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku były nie tylko dowody obciążające oskarżonego, ale i dowody przeciwne, ocenione w zgodzie z zasadami logicznego rozumowania, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego.

Sąd Okręgowy, nie dopatrując się również uchybień podlegających uwzględnieniu z urzędu, określonych w art. 439 k.p.k. i art. 440 k.p.k., zaskarżony wyrok wobec oskarżonego utrzymał w mocy w zakresie nie podlegającym modyfikacji określonej w punkcie 5.2.

0.1.Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.

Przedmiot i zakres zmiany

Zmieniono zaskarżony wyrok, w ten sposób, że w miejsce czynu przypisanego w punkcie 1 wyroku, a zarzucanego w akcie oskarżenia uznano oskarżonego M. A. za winnego tego, że będąc podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych, w okresie od dnia 1 maja 2024 roku do dnia 29 grudnia 2024 roku, uporczywie nie wpłacał na rachunek Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. w obowiązującym terminie podatku dochodowego wynikającego z zeznania PIT-36L za 2023 rok, płatnego do dnia 30 kwietnia 2024 roku, w łącznej kwocie 26403 złotych, to jest wykroczenia skarbowego określonego w art. 57 § 1 k.k.s. i za to na podstawie art. 57 § 1 k.k.s. wymierza mu karę grzywny w wysokości 1.000 złotych.

Zwięźle o powodach zmiany

Zmiana dokonana z przyczyn wskazanych szczegółowo powyżej w punkcie 3.1.

0.1.Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

0.0.1.Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.2.

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.3.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

5.3.1.4.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

0.0.1.Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

0.1.Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

1.Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

3.

Sąd Okręgowy na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. i art. 17 ust. 1 i 2 w zw. z art. 21 pkt. 1 ustawy o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 123 ze zm.) zwolnił oskarżonego od opłaty za obie instancje i wydatków poniesionych przez Skarb Państwa w postępowaniu odwoławczym.

1.PODPIS

0.1.Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego M. A..

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 2 września 2025 roku w sprawie sygn. akt II W 131/25

0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

0.1.1.4. Wnioski

☐Uchylenie

☒Zmiana