Treść orzeczenia
Sygn. akt IV Ka 285/13
Uzasadnienie
K. S. oskarżony został o to, że w dniu 13 maja 2012 roku o godzinie 9.20, w miejscowości T., ulica (...), jechał i kierował samochodem osobowym marki (...), o nr rej. (...), znajdując się w stanie nietrzeźwości (I-szy wynik 1,09 mg/l; II-gi wynik 1,05 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu), będąc uprzednio skazanym prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Trzebnicy sygn. akt II K 225/09 za czyn z art. 178a § 1 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności z zawieszeniem wykonania kary na okres 3 lat, 1 roku zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, dozór kuratora;
tj. o czyn z art. 178a § 1 k.k. i art. 178a § 4 k.k.
Sąd Rejonowy w Trzebnicy, wyrokiem z dnia 9 stycznia 2013r., sygn. akt II K 348/12:
I. Uznał oskarżonego K. S. za winnego zarzucanego mu, opisanego wyżej czynu; tj. występku z art. 178a § 1 k.k. i art. 178a § 4 k.k. i za to na podstawie art. 178a § 4 k.k. wymierzył mu karę 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności;
II. Na podstawie art. 42 § 2 k.k. i art. 43 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych wszelkich kategorii w ruchu lądowym na okres 3 (trzech) lat;
III. Na podstawie art. 63 § 1 k.k. w zw. z art. 265 k. p. k., na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności, zaliczył oskarżonemu okres zatrzymania w sprawie, w dniu 13 maja 2012r,;
IV. Zwolnił oskarżonego od kosztów procesu, obciążając nimi Skarb Państwa.
Apelację od powyższego wyroku – w części dotyczącej orzeczonej kary – wywiódł obrońca oskarżonego, zarzucając rażącą jej niewspółmierność, w sytuacji gdy – w jego ocenie – okoliczności popełnienia zarzucanego mu czynu oraz uwarunkowania osobiste uzasadniają łagodniejsze potraktowanie oskarżonego, w szczególności w zakresie orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych wszystkich kategorii w ruchu lądowym. Podnosząc powyższe, apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez jego złagodzenie, w szczególności skrócenie okresu zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz ograniczenia tegoż zakazu do samochodów osobowych.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje
Apelacja obrońcy oskarżonego, jako oczywiście bezzasadna, nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Okręgowy zmodyfikował natomiast wyrok Sądu Rejonowego, jednakże jedynie w zakresie przyjętej kwalifikacji prawnej popełnionego czynu i nie z powodów wskazywanych przez apelującego.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie w przedmiotowej sprawie i na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego wyprowadził trafne wnioski, zarówno co do sprawstwa i winy oskarżonego, jak i co do wymiaru orzeczonej wobec niego kary oraz środka karnego. Swoje stanowisko w tym zakresie Sąd I Instancji przekonująco i wyczerpująco uzasadnił, zgodnie z wymogami art. 424 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania karnego.
Z zakresu wniesionej apelacji wynika zresztą wprost, że ustalenia faktyczne, poczynione przez Sąd meriti, nie są de facto przez skarżącego kwestionowane.
W istocie zaś, analiza materiału dowodowego, zebranego w sprawie, wskazuje na trafność ustaleń faktycznych, przyjętych za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcie, przy równoczesnym braku jakichkolwiek podstaw do postawienia tezy, iż w rozpoznawanej sprawie nastąpiła obraza przepisów prawa procesowego. Sąd I Instancji w sposób wnikliwy i wszechstronny rozważył bowiem wszystkie dowody i okoliczności ujawnione w toku rozprawy i na ich podstawie poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne. Wina oskarżonego została też należycie wykazana w toku procesu, a podstawą prawidłowych ustaleń faktycznych stały się wyjaśnienia samego oskarżonego, przyznającego się do tego, iż w dniu 13 maja 2012 roku, o godzinie 09.20, w miejscowości T., ulica (...), jechał i kierował samochodem osobowym marki (...), o nr rej. (...), znajdując się w stanie nietrzeźwości.
Odnosząc się natomiast do zarzutów apelującego podnoszącego rażącą niewspółmierność kary i środków karnych, orzeczonych wobec oskarżonego, stwierdzić należy, iż są to zarzuty całkowicie chybione. Zważyć bowiem należy, iż instytucja warunkowego zawieszenia wykonania kary jest środkiem polityki karnej umożliwiającym osiągnięcie określonych celów, w szczególności zapobieżenie ponownemu popełnieniu przez sprawcę przestępstwa. Cel ten można osiągnąć często, nie tylko poprzez karanie zaq popełnione przestępstwo, a więc przez zadanie dolegliwości, ale także poprzez udzielenie sprawcy szansy, polegającej na tym, ze wyrządzone przez niego zło może być mu darowane w całości lub w części, pod warunkiem przestrzegania porządku prawnego i wykonania nałożonych na sprawcę zobowiązań. Przesłanką decydującą o tym, czy kara ma być orzeczona w postaci bezwzględnej czy też z warunkowym zawieszeniem jej wykonania jest ocena, w jakiej postaci kara ta osiągnie cele wobec sprawcy przestępstwa, a więc rozstrzygnięcie to musi znajdować uzasadnienie w pozytywnej lub negatywnej prognozie kryminologicznej (por. wyrok SA we Wrocławiu z dnia 12 czerwca 2002r., II Aka 182/2002, OSA 2002, z. 11, poz. 77).
Obrońca oskarżonego nie kwestionuje wprost niezastosowanie przez Sąd I Instancji instytucji warunkowego zawieszenie wykonania orzeczonej wobec K. S. kary pozbawienia wolności – pisząc jedynie o „rażącej niewspółmierności kar”. Jednakże sam zauważa, iż oskarżony był wcześniej karany sądownie. Zważyć ponadto należy, iż przy wymiarze kary za przestępstwa drogowe należy mieć na względzie to, że porządek i bezpieczeństwo na drogach, w dużym stopniu, zależą od stosowania właściwej represji karnej, która – zależnie od rodzaju (umyślnego lub nieumyślnego) naruszenia przez sprawcę zasad bezpieczeństwa w ruchu, szkody powstałej dla życia, zdrowia lub mienia, nasilenia tej kategorii przestępstw, uwzględnienia danych osobowych – powinna stanowić jeden z istotnych elementów zwalczania i zapobiegania tej kategorii przestępstw. Wymierzając karę za przestępstwa drogowe nie można też pomijać pozostałych dyrektyw wymiaru kary, określonych w art. 53 k.k. Dla wymiaru kary za przestępstwo drogowe, istotne znaczenie ma wielkość wyrządzonej szkody według zasady: im poważniejsza szkoda, tym większe jej znaczenie jako okoliczności obciążającej, przy czym zasada ta zawsze wymaga oceny w powiązaniu ze stopniem winy sprawcy. Przy niewielkim stopniu winy wielkość szkody nie może mieć decydującego znaczenia dla stosowania surowej represji. Uwzględniając ustalone okoliczności, w jakich oskarżony dopuścił się przypisanego mu przestępstwa, jak też wszystkie okoliczności istotne z punktu widzenia ustalenia wysokości kary, stwierdzić więc należy, iż wymierzona K. S. kara jest, zdaniem Sądu Okręgowego, adekwatna do stopnia winy oraz społecznej szkodliwości czynu oskarżonego i czyni zadość dyrektywom sądowego wymiaru kary, określonym w art. 53 Kodeksu karnego.
Sąd Okręgowy uznał również, iż także orzeczony przez Sąd I Instancji – obligatoryjny wobec oskarżonego – środek karny, w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych przez okres 3 lat, jest współmierny do wagi i stopnia naruszenia obowiązków, ciążących na oskarżonym jako uczestniku ruchu drogowego. Zakreślony przez Sąd Rejonowy okres pozwolić winien oskarżonemu na zweryfikowanie swoich umiejętności w zakresie kierowania pojazdami oraz umożliwić mu przyswojenie sobie zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Trafnie również zauważył Sąd Rejonowy, iż stosunkowo długi okres, na który został orzeczony ten środek karny, winien stanowić w przyszłości bodziec zniechęcający oskarżonego do popełniania czynów naruszających prawo.
W konsekwencji, mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy zaskarżony wyrok utrzymał w mocy, eliminując jedynie z opisu przypisanego oskarżonemu czynu zwrot: „będąc uprzednio skazanym prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Trzebnicy, sygn. akt II K 225/09, za czyn z art. 178a § 1 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności z zawieszeniem wykonania kary na okres 3 lat, 1 roku zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, dozór kuratora” i przyjmując, iż czyn oskarżonego stanowi przestępstwo z art. 178a § 1 kodeksu karnego.
Zmiana powyższa była konieczna, albowiem wcześniejsze skazanie za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji; tj. wyrokiem Sadu Rejonowego w Trzebnicy z dnia 28 lipca 2009r. w sprawie II K 225/09, uległo z mocy prawa zatarciu. Poprzedni wyrok Sądu Rejonowego w Trzebnicy, sygn. akt II K 225/09, uprawomocnił się bowiem w dniu 5 sierpnia 2009r. (k. 104 tychże akt), a wobec faktu, iż kara orzeczona tym wyrokiem w wymiarze 1 roku pozbawienia wolności została warunkowo zawieszona oskarżonemu na okres próby wynoszący 3 lata – tj. do dnia 5 sierpnia 2012r., to na podstawie art. 76 § 1 k.k. – skazanie to uległo zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby, a zatem od dnia 6 lutego 2013 roku. Zważyć przy tym należy, iż zgodnie z art. 106 k.k. z chwilą zatarcia, skazanie uważa się za niebyłe, a wpis o skazaniu usuwa się z rejestru skazanych. Wobec powyższego Sąd Okręgowy był zobligowany do wyeliminowania stwierdzenia o wcześniejszym prawomocnym skazaniu oskarżonego tym wyrokiem, za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, a tym samym do wyeliminowania kwalifikacji z art. 178a § 4 k.k. Fakt zatarcia z mocy prawa wcześniejszego prawomocnego skazania za przestępstwo określone w art. 178a § 1 k.k. lub wymienione w art. 178a § 4 k.k., zaistniały w dacie wyrokowania, co do popełnienia czynu określonego w art. 178a § 1 k.k . , uniemożliwia bowiem przyjęcie odpowiedzialności sprawcy na podstawie art. 178a § 4 k.k., także wtedy, gdy do popełnienia tego czynu doszło przez upływem okresu niezbędnego do zatarcia wcześniejszego skazania (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2012r., sygn. akt IV KK 59/12).
Reasumując, Sąd Odwoławczy zmienił zatem zaskarżony wyrok w ten sposób, że z opisu przypisanego oskarżonemu czynu wyeliminował zwrot „będąc uprzednio skazanym prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Trzebnicy, sygn. akt II K 225/09, za czyn z art. 178a § 1 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności z zawieszeniem wykonania kary na okres 3 lat, 1 roku zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, dozór kuratora”, kwalifikując czyn oskarżonego jako przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. i tenże przepis przyjął za podstawę wymierzonej mu kary, zaś w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
Orzeczenie o kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze oparto o przepisy art. 636 § 1 k.p.k. oraz art. 2 ust 1 pkt. 2 i art. 8 Ustawy z dnia 23 czerwca 1973r. o opłatach w sprawach karnych.