Treść orzeczenia
Uzasadnienie
Formularz UK 2
Sygnatura akt
Sygn. akt IV Ka 111/26
Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
1. CZĘŚĆ WSTĘPNA
1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji
Wyrok Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 21 października 2025 roku sygn. akt II K 633/24
1.2. Podmiot wnoszący apelację
☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ oskarżyciel posiłkowy
☐ oskarżyciel prywatny
☒ obrońca
☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ inny
1.3. Granice zaskarżenia
1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
☒ na korzyść
☐ na niekorzyść
☒ w całości
☐ w części
☐co do winy
☐co do kary
☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
1.1.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐brak zarzutów
1.4. Wnioski
☐uchylenie
☒zmiana
2. Ustalenie faktów w związku z dowodami
przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy
1.5. Ustalenie faktów
1.1.3. Fakty uznane za udowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
2.1.1.1.
1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
2.1.2.1.
1.6. Ocena dowodów
1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów
Lp. faktu z pkt 2.1.1
Dowód
Zwięźle o powodach uznania dowodu
1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2
Dowód
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków
Lp.
Zarzut
3.1.
wynikające z apelacji obrońcy zarzuty:
1. obrazy przepisów prawa procesowego które to naruszenie miało wpływ na treść skarżonego orzeczenia, tj.:
- art. 410 k.p.k., poprzez brak analizy całokształtu materiału dowodowego ujawnionego w toku sprawy i tym samym pominięcie przy jego ocenie faktu, że żaden z funkcjonariuszy Policji przesłuchany w toku procesu nie wskazał, by w jakimkolwiek momencie oskarżony przyznał się do jazdy pod wpływem alkoholu, co stanowi o spójności i konsekwencji w depozycjach oskarżonego,
- art. 7 k.p.k. poprzez wydanie skarżonego orzeczenia na podstawie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, bez rozważenia całokształtu okoliczności ujawnionych w czasie przeprowadzonej rozprawy głównej i w konsekwencji arbitralnym uznaniu, że oskarżony miał poruszać się samochodem marki D. (...) w dniu 21.04.2024 r., podczas gdy analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zwłaszcza z osobowych źródeł, w tym zeznań świadków X. Z. (1) i H. V., (którzy wskazali, że oskarżony nie kierował w tym dniu samochodem, gdyż nie widzieli go za kierownicą) stanowi o braku wystąpienia znamion czynu zabronionego;
- art. 193 § 1 k.p.k. poprzez zaniechanie polegające na nie przeprowadzeniu opinii biegłego z zakresu osmologii, celem ustalenia, kto w dniu 21.04.2024 r. kierował (siedział za kierownicą) pojazdu marki D. (...), w sytuacji w której oskarżony od samego początku kwestionował swoje sprawstwo;
- art. 186 § 1 k.p.k., w zw. z art. 5 § 2 k.p.k. poprzez jego niezastosowanie i rozstrzygnięcie na niekorzyść oskarżonego niedających się usunąć wątpliwości wynikających ze zgromadzonego materiału dowodowego, co tyczy się w szczególności ustaleniu sprawstwa oskarżonego w sytuacji, w której świadek K. O. (1) odmówiła składania zeznań, jako osoba najbliższa dla oskarżonego (matka) oraz poprzez naruszenie zasady in dublo pro reo nakazującej rozstrzygać na korzyść oskarżonego wszystkie wątpliwości w zakresie ustaleń faktycznych, które powinny być dokonywane zgodnie z rzeczywistością przy uwzględnieniu wszystkich dowodów przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego ocenianych w ich całokształcie i wzajemnym powiązaniu,
które to naruszenie miało wpływ na treść skarżonego orzeczenia
2. błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia mający wpływ na treść skarżonego orzeczenia poprzez wyrażenie błędnego poglądu, iż oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu, podczas gdy ujawniony w toku sprawy materiał dowodowy nie potwierdził tego, by w czasie zdarzenia oskarżony kierował pojazdem oraz poprzez uznanie przez Sąd za niewiarygodne oraz niespójne wewnętrznie i zewnętrznie z pozostałym materiałem dowodowym wyjaśnień oskarżonego i świadków X. Z. (1) i H. V. złożonych przed Sądem I instancji, w części, w której świadkowie wskazywali na brak sprawstwa oskarżonego (podczas gdy świadek Z. wskazał wyraźnie, że kierował tamtego dnia pojazdem marki D., a świadek I. V. również wskazywał, że to nie oskarżony w dniu 21.04.2024 r. kierował pojazdem i nie ma żadnego dowodu, że to oskarżony w dniu 21.04.2024 r. miał kierować pojazdem, szczególnie gdy między nim, a jego matką K. O. (1) powstał spór i ta była na niego zła, a poza tym ww. odmówiła składania zeznań w trakcie postępowania jurysdykcyjnego;
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny
Aby skutecznie podnosić zarzut naruszenia wynikającej z art. 7 kpk zasady swobodnej oceny dowodów należy wykazać, że ustalenia sądu meriti oraz ocena zgromadzonego w niniejszej sprawie istotnego materiału dowodowego z punktu widzenia postawionego oskarżonemu zarzutu nie została poprzedzona ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy (art. 410 kpk) i to w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy (art. 2 § 2 kpk), a nadto nie była wynikiem rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego (art. 4 kpk) oraz uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego uargumentowane w uzasadnieniu wyroku (art. 424 § 1pkt 1 kpk) - zobacz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 1990 r., OSNKW 1991 r., nr 7-9, poz. 41 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 września 1998 r., Prok i Pr. 1999 r., nr 2 poz.6).
Wbrew odmiennym zapatrywaniom skarżącego stwierdzić należy, iż sąd rejonowy rzetelnie, bardzo wnikliwie i obiektywnie rozważył wszystkie dowody sprawy. Dokonana ocena dowodów nie wykazuje błędów natury faktycznej czy też logicznej, jest zgodna z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego, nie sposób zatem uznać, iż sąd naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów określonej w art. 7 kpk. Swoje stanowisko sąd rejonowy przedstawił z zachowaniem wszystkich wymagań art. 424 kpk w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia wskazując, jakie fakty uznał za udowodnione, na jakich oparł się dowodach.
Złożone przez oskarżonego wyjaśnienia, w których negował fakt kierowania pojazdem pod wpływem alkoholu, zostały zweryfikowane przez sąd I instancji w oparciu o zgromadzone dowody i trafnie uznane za pozbawione wiarygodności.
Rację ma sąd meriti kiedy wskazuje na liczne niespójności tak w wyjaśnieniach oskarżonego, w szczególności na brak ich konsekwencji, jak i na pozostawanie ich w sprzeczności z równie niespójnymi zeznaniami świadków X. Z. (1), H. V. oraz O. O. (1). To natomiast wyjątkowo drobiazgowa analiza treści tego osobowego materiału dowodowego, ocenionego podług zasad logiki i życiowego doświadczenia, pozwoliła na jednoznaczny już wniosek o świadkach nieudolnie wspierających linię obrony oskarżonego. Sąd rejonowy dostrzegł bowiem tak liczne i tak istotne rozbieżności w depozycjach ww., do których podszedł z należytą ostrożnością, że ich wzajemne skonfrontowanie nie pozwalalo na przyznanie wiary tym relacjom, które wskazywały na X. Z. jako kierowcę pojazdu w dniu 21 kwietnia 2024r. O ich istnieniu wypowiedział się w sposób skrupulatny, rzeczowy oraz rzetelny sąd rejonowy. Pogrupował on informacje przekazywane przez każdy z ww. źródeł dowodowych co do poszczególnych faz przejazdu samochodu na odcinku od domu oskarżonego do domu jego matki i drobiazgowo porównał te depozycje ze sobą, wyciągając przekonujące wnioski, co do tego, dlaczego słowom oskarżonego nie sposób jest dać wiarę wiarę. Sąd odwoławczy tak dokonaną ocenę w pełni podziela i przyjmuje jako swoją, bez konieczności jej ponownego przytaczania w szczegółach, bowiem wiązałoby się to z cytowaniem dość obszernych fragmentów uzasadnienia.
Dla większej czytelności, podsumować tylko można, iż kwestie takie jak: kto wysiadał z pojazdu, by przypiąć do niego przyczepkę, kto otwierał bramę dla wjazdu, kto był obecny na podwórzu, kto widział/rozmawiał z kierowcą/pasażerem pojazdu po przyjeździe na ul (...) – o jakie zapytano oskarżonego oraz wskazanych przez niego świadków (rzekomy kierujący, właściciel przyczepki, inni), a więc kwestie tzw. poboczne, stanowiły dla sądu rejonowego wektory, w oparciu o które, oceniając już całościowo zebrany w sprawie materiał, mógł ostatecznie zweryfikować zeznania ww. i wyjaśnienia oskarżonego – co do faktu głównego, a więc rzeczywistej osoby kierowcy.
Ponadto w toku interwencji, jak również w toku całego postępowania, oskarżony prezentował wersję, zgodnie z którą to jego kolega kierował wcześniej pojazdem (a nie on sam), nie wskazał jednak, aż do czasu postępowania sądowego, żadnych danych personalnych czy kontaktowych owego kolegi. Oczywiście, to nie oskarżony ma udowadniać swoją niewinność, lecz oskarżyciel ma obowiązek udowodnić sprawstwo ferując akt oskarżenia. W sprawie jednak, wobec tego, iż to oskarżony został wytypowany jako kierujący pojazdem, przy świadomości, iż policjanci nie zastali na miejscu rzekomego, prawdziwego kierującego, już tylko życiowe doświadczenie potwierdza, iż niemal każdy w takiej sytuacji procesowej, podałby organom ścigania dane kierującego (jakiekolwiek, które mogłyby go utożsamiać), by jak najszybciej odsunąć od siebie niesłuszne oskarżenie (szczególnie, że miałby być one doskonale znane oskarżonemu).
Jeśli więc rzeczywiście, jak utrzymuje obrona, to nie oskarżony był kierującym pojazdem, tym bardziej miał on w tym interes, aby jak najszybciej wskazać dane kierowcy i uwolnić się od wszelakich podejrzeń. Jak najbardziej słuszna jest konstatacja sądu meriti, że akurat takie postąpienie byłoby właściwe i najczęściej spotykane.
Należy także pamiętać, że cała sprawa miała swój początek w zgłoszeniu interwencji o nietrzeźwym oskarżonym, jako kierującym wskazanym pojazdem mechanicznym. Oczywiście, wobec skorzystania z prawa do odmowy składania zeznań przez matkę oskarżonego, dla sprawy nie istnieje dowód w postaci jej zeznań. Czym innym jest jednak sam fakt zgłoszenia interwencji, która, jak się okazało, została w dużej mierze potwierdzona tym, co na miejscu zastali funkcjonariusze policji, a czym innym rzekoma obraza art. 186 §1 kpk mająca mieć wpływ na treść wydanego wyroku. Oskarżony tłumaczył zgłoszenie interwencji tym, iż matka była na niego „zła”, bo nie stronił od alkoholu, nie wyjaśnił jednak, jaki jest obecny stosunek jego matki, a ponadto, jeśli zgłoszenie było nieprawdziwe, a strony tak mocno skonfliktowane, to dziwi, że nie złożono zawiadomienia o możliwości popełnienia czynu z art. 234 kk, a ponadto nie pojawiły jakiekolwiek obiektywne dowody mające wspierać wersje oskarżonego (poza jego własnymi słowami), co do ww. rodzinnych „niesnasek”.
Pamiętać także należy, że w miejscu zaparkowania pojazdu nie ujawniono żadnego „tajemniczego” kolegi, a jedynie osobę wskazaną w zgłoszeniu interwencji, brak natomiast na miejscu owej innej osoby kierującego, w żaden logiczny sposób nie był w stanie wytłumaczyć oskarżony, ani żaden ze świadków wspierających linię obrony oskarżonego.
Nie można też odmówić słuszności argumentacji sądu rejonowego, który uznał wersję żony oskarżonego O. O. (2) pochodzącą z przesłuchania w dniu 21 kwietnia 2024 roku za wiarygodną. Istotnie jest to relacja złożona „na gorąco”, a jako taka, miała najmniejsze szanse, by zostać z kimś „uzgodniona”. Nie ma logicznego wytłumaczenia dla faktu, że skoro jak utrzymuje ww. świadek - oskarżony niezwłocznie po wejściu do domu i rozmowie z żoną, miał z kierowcą udać się w dość daleką podróż, dlaczego owego kierowcy (X. Z. (2)) w zasadzie nie było ani w samochodzie, ani w jego okolicach. Ponadto, mimo wyjaśnień oskarżonego i nieosobowego materiału dowodowego w postaci protokołu badania trzeźwości i opinii toksykologicznej, żona oskarżonego starała się lansować wersję, że, nie widziała feralnego dnia czy to „pijącego” czy też jakkolwiek nietrzeźwego męża, co istotnie kładzie się cieniem nie tylko na wiarygodność jej depozycji dotyczących swojej faktycznej wiedzy, ale także wersji oskarżonego, który kwestionuje ustalenie jego miejsca w pojeździe (przecież oskarżony, w momencie każdej z rozmów musiał być nietrzeźwy i to mocno (uzyskując następnie w toku badan wyniki ponad 3, a potem blisko 2 promili alkoholu we krwi).
Z zeznań interweniujących funkcjonariuszy wynika zgodnie, że na parkingu przy pojeździe nie ujawniono nikogo, poza oskarżonym.
Funkcjonariusze Policji na każdym z etapów postępowania prezentowali spójną wersję przebiegu zdarzeń co do najistotniejszych ich fragmentów, a za takowe sąd uznaje przede wszystkim ujawnienie przy pojeździe oskarżonego, brak stwierdzenia obecności osoby kolegi wytypowanego przez oskarżonego jako kierującego pojazdem. Istotnie, funkcjonariusze nie byli w stanie w sposób jednoznaczny określić, czy oskarżony przyznawał się do kierowania pojazdem pod wpływem alkoholu, ale fakt ten nie może automatycznie dyskredytować wartości dowodowej zeznań tych świadków i ekskulpować oskarżonego.
Ujawnione przez funkcjonariuszy Policji przestępstwa oskarżonego należą niestety do powszechnych. Od momentu podjętej z udziałem oskarżonego interwencji do momentu przesłuchania funkcjonariuszy Policji minął rok i naturalnym jest przy dużej ilości podejmowanych interwencji, że Policjanci mogą nie pamiętać ich szczegółów, zwłaszcza, że w realiach przedmiotowej sprawy nie była istotną kwestia, czy oskarżony się przyznał przed Policjantami kierowania pojazdem pod wpływem alkoholu, bo ostatecznie swoje stanowisko zaprezentował w wyjaśnieniach.
Oskarżony konsekwentnie podawał, w jakich okolicznościach spożywał alkohol w postaci 3 piw o pojemności 0,5 l. Prezentował też wersję, że w dacie i godzinie wskazanych w zarzutach był nietrzeźwy. Co najistotniejsze, twierdzenia te znalazły potwierdzenie w obiektywnych nieosobowych dowodach, jak opinia toksykologiczna oraz protokół badania stanu trzeźwości, co obrona pomija milczeniem.
Funkcjonariusze Policji jako osoby zaufania publicznego, nadto osoby postronne, nie miały jakiegokolwiek interesu w intencjonalnym szkodzeniu oskarżonemu. Dywagacje natomiast apelanta o sprokurowaniu postępowania przez matkę oskarżonego są chybione, bowiem oceniony kompleksowo materiał dowodowy (nawet „zubożały” o zeznania matki oskarżonego) pozwalał na uznanie oskarżonego za winnego zarzuconych mu czynów.
Dowód z opinii biegłego lub biegłych jest wymagany wówczas, gdy zachodzą dwie przesłanki: po pierwsze, konieczne jest stwierdzenie okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, po drugie, stwierdzenie tych okoliczności opiera się na ustaleniach wymagających wiadomości specjalnych (por. post. SN z 27.2.2024 r., II KK 46/24, Legalis). Opinia biegłego dotyczy zatem kwestii, których poznanie bezpośrednio przez organ procesowy ze względu na konieczność posiadania wiadomości specjalnych albo w ogóle nie byłoby możliwe, albo byłoby znacznie utrudnione (W. Grzeszczyk, Rola opinii, s. 30, post. SN z 27.9.2023 r., V KK 316/23, Legalis). Przy ocenie zasadności dopuszczenia na podstawie art. 193 § 1 KPK dowodu z opinii biegłych sąd nie może też pomijać tego, czy istnieją realne możliwości opracowania opinii przez biegłego i czy opinia ta będzie przydatna do stwierdzenia okoliczności, w związku z którymi została powołana (post. SN z 1.9.2016 r., V KK 154/16, Legalis). Ponadto "Owe wiadomości specjalne muszą pozostawać w związku z realiami faktycznymi sprawy. To oznacza, że opinia musi mieć zakotwiczenie w zgromadzonym materiale dowodowym, a konieczność jej sporządzenia nie może wynikać jedynie z hipotez czy domysłów. Nie jest ona przeprowadzana niejako na wszelki wypadek" (post. SN z 27.9.2023 r., III KK 188/23, Legalis).
W ocenie sądu odwoławczego, w świetle kompletnego i należycie ocenionego przez sąd meriti, także przez pryzmat zasad wiedzy, logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego oraz zawodowego, materiału dowodowego brak było podstaw do zasięgania opinii osmologicznej, bowiem sprawa nie wymagała zasięgnięcia wiadomości specjalnych. Ponadto samochód został nabyty niespełna dwa tygodnie przed zdarzeniem, zawierał więc aktywne ślady osmologiczne nieustalonej grupy osób, a ponadto został sprzedany, co tez stanowiło by istotne utrudnienie dla przeprowadzenia ekspertyzy (by nie powiedzieć, stało jej na przeszkodzie).
Odnosząc się natomiast do sygnalizowanej przez skarżącego obrazy art. 5 kpk zauważyć należy, iż w sprawie brak jest jakichkolwiek podstaw dla uznania, iż sąd naruszył zasadę domniemania niewinności określoną w § 1 art. 5 kpk, na zaistnienie takich okoliczności mogących wskazywać na naruszenie tej zasady nie wskazuje zresztą sam skarżący. Zauważyć ponadto należy, iż zawarta w § 2 tego przepisu zasada in dubio pro reo również nie została naruszona przez sąd rejonowy. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż nakaz z art. 5 § 2 k.p.k. adresowany jest do organu postępowania, a nie strony. Chodzi więc o nie dające się usunąć wątpliwości istniejące obiektywnie, a nie tylko w subiektywnym w realiach sprawy dodatkowo niewyartykułowanym przekonaniu strony (tak Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 11 kwietnia 2012 roku II Aka 89/12). Wyrokując sąd I instancji nie miał żadnych wątpliwości co do sprawstwa i winy oskarżonego – zgłosił je jedynie skarżący – a w sprawie brak jest również podstaw do uznania, iż sąd powinien takie wątpliwości wskazane w wymienionym przepisie powziąć. Kierowanie przez oskarżonego pojazdem w stanie nietrzeźwości zostało ustalone ponad wszelką wątpliwość.
Wniosek
o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i uniewinnienie oskarżonego K. O. (2) od zarzucanych mu czynów;
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
Skoro zarzuty poniesione w apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego okazały się bezzasadne to brak było podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku w sposób postulowany przez apelanta.
3.2.
zgłoszony alternatywnie:
- zarzut rażącej niewspółmierności kary i środków karnych w stosunku do stopnia społecznej szkodliwości oraz winy wynikającej z orzeczenia zbyt wysokiej kary w wymiarze 1 roku pozbawienia wolności i środka karnego w postaci dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, które to nie odzwierciedlają należycie stopnia społecznego niebezpieczeństwa czynu oraz nie uwzględniają w wystarczającej mierze obu celów kary określonych art. 53 § 1 k.k. w zakresie prewencji ogólnej, jak i szczególnej, a które uzasadniają w przedmiotowej sprawie zastosowanie art. 37 b k.k.. i wymierzenie oskarżonemu kary 4 miesięcy pozbawienia wolności oraz kary 8 miesięcy ograniczenia wolności polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie oraz środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego w kwocie 10 000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej, środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów w ruchu lądowym na okres 3 lat, które to kary i środek kamy wydają się być adekwatne do stopnia zawinienia oskarżonego, społecznej szkodliwości czynu, a przede wszystkim następstw, jakie wystąpiły po ujawnieniu zarzucanego oskarżonemu czynu,
które to naruszenie miało wpływ na treść skarżonego orzeczenia,
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny
Sąd okręgowy w tym składzie podziela stanowisko zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, że zarzut rażącej niewspółmierności kary jako zarzut z kategorii ocen zasługuje na uwzględnienie wówczas gdy pomiędzy karą orzeczoną przez sąd I instancji, a karą jaką należałoby orzec w instancji odwoławczej, w następstwie prawidłowo zastosowanych dyrektyw wymiaru kary, istnieje wyraźna, istotna, „bijąca wręcz po oczach” różnica. Oznacza to, że zarzut określony w art. 438 pkt 4 kpk zasługuje na uwzględnienie wówczas gdy spełnione są łącznie dwa warunki. Pierwszy z nich to wskazana wyżej, wyraźna, istotna różnica pomiędzy karą orzeczoną a karą jaką należałoby orzec w instancji odwoławczej, a drugi to stwierdzenie naruszenia przez sąd meriti dyrektyw wymiaru kary określonych w art. 53 kk, co może nastąpić poprzez pominięcie określonych okoliczności o charakterze obciążającym lub łagodzącym lub też nie nadanie tym okolicznościom właściwego znaczenia przy określaniu rodzaju i wymiaru kary wobec osoby oskarżonej (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 21.09.2021 r., II AKa 252/20).
Sąd odwoławczy zważył, że wymierzona oskarżonemu kara za prawidłowo przypisany ciąg przestępstw, wypełniających dyspozycję art. 178a § 4 kk w zw. z art. 64 § 1 kk, w wymiarze 1 roku pozbawienia wolności nie jest karą rażąco i niewspółmiernie surową. Podnieść należy, że oskarżony jednego z czynów z ciągu przestępstw dopuścił się będąc w stanie upojenia alkoholowego 1,16 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu.
Dotychczas wymierzane oskarżonemu kary nie zapobiegły popełnianiu kolejnego przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Oskarżony w dalszym ciągu nie respektuje obowiązujących norm, zarówno społecznych, jak i prawnych. Argumenty o jego sytuacji rodzinnej, czy konieczności zarobkowania mogłyby być ewentualnie uwzględnione przy wymiarze kary, gdybyśmy nie mieli do czynienia ze sprawcą wielokrotnym.
Przestępstwo z art. 178 a § 4 k.k. charakteryzuje się wysokim stopniem społecznej szkodliwości. Oskarżony w momencie prowadzenia samochodu znajdował się w stanie znacznej nietrzeźwości. Zdecydował się na kierowanie pojazdem bez żadnego usprawiedliwionego powodu.
Z uwagi na dotychczasową karalność oskarżonego (w tym za umyślne przestępstwa podobne) zdaniem sądu okręgowego, ukształtowanie bezwzględnej kary pozbawienia wolności na poziomie 1 roku jest sprawiedliwą reakcją na popełnione przez oskarżonego przestępstwo z art. 178a § 4 k.k.
Wymiar orzeczonej kary pozwoli (ewentualnie, przy spełnieniu innych przesłanek) na odbycie jej w systemie dozoru elektronicznego.
Sądowi odwoławczemu z urzędu znane jest stanowisko orzecznicze tym, że przepis art. 42 § 3 kk w zakresie, w jakim obliguje sąd do orzeczenia zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio w razie popełnienia przestępstwa określonego w art. 178a § 4 ustawy – Kodeks karny, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Ustawodawca wprowadzając ten przepis kodeksu karnego w aktualnym brzmieniu przejął kompetencje władzy sądowniczej – z góry określił, jaka sankcja ma zostać wymierzona w razie wystąpienia określonych w przepisie okoliczności. Co więcej, ustawodawca sprowadził do wspólnego mianownika sprawców przestępstw materialnych o poważnych skutkach oraz przestępstwa formalnego, tym samym uniemożliwiając sądowi dostosowanie wymiaru środka karnego do charakteru naruszonego dobra oraz do następstw popełnionego czynu. Na etapie orzekania istnieje jednak możliwość odstąpienia od wymierzenia dożywotniego zakazu, przewidzianego w omawianym przepisie, a to sprawia już, że i ile takowy zakaz (dożywotni) jest uzasadniony wyjątkowymi okolicznościami sprawy (wyjątkowo obciążającymi dla osoby sprawcy), należy takowy orzec, niezależnie od brzmienia przywołanego powyżej orzeczenia o niezgodności z Konstytucją.
Zgodnie z brzmieniem art.56 k.k., do orzekania środków karnych stosować należy dyrektywy wymiaru kary, określone m.in. w art. 53 k.k, co oznacza nakaz uwzględniania także stopnia społecznej szkodliwości czynów oraz celów zapobiegawczych i wychowawczych, które rozstrzygnięcie o karze ma osiągnąć w stosunku do oskarżonego. Przesłanką, którą ustawodawca nakazał mieć w polu widzenia przy orzekaniu środka karnego z art.39 pkt 3 k.k., jest nadto rozmiar zagrożenia dla bezpieczeństwa w komunikacji, związany z powrotem sprawcy do uczestnictwa w ruchu. Zagrożenie to należy oceniać przez pryzmat okoliczności popełnienia przestępstwa i w rozpoznawanym przypadku przy wydawaniu rozstrzygnięcia o obligatoryjnym środku karnym słusznie uwzględniono nie tylko zawartość alkoholu w powietrzu wydychanym przez oskarżonego, działanie ciągiem przestępstw, ale i fakt, że oskarżony zdecydował się na kierowanie samochodem powracając do przestępstwa bez wyraźnej potrzeby i bez dającego się zrozumieć powodu. Orzeczony dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych czyni orzeczony środek karny mocno dolegliwym, ale nie dolegliwym w sposób, który nie dałby się zaakceptować bądź budził odczucie niezasłużonej represji, nieproporcjonalnej do winy sprawcy. Tym samym brak było podstaw do modyfikowania wskazanego rozstrzygnięcia w toku kontroli odwoławczej.
Co do wysokości kwoty 10.000 złotych, z tytułu świadczenia pieniężnego, zasądzonej od oskarżonego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej słusznie orzeczono ją w minimalnej wysokości (art. 43a § 2 kk).
Wniosek
o zmianę zaskarżonego wyroku i o uznanie oskarżonego winnym zarzucanego mu czynu oraz na zasadzie art. 37 b k.k., wymierzenie mu kary 4 miesięcy pozbawienia wolności oraz kary 8 miesięcy ograniczenia wolności polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie oraz środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego w kwocie 10 000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej i zakazu prowadzenia pojazdów na okres 3 lat;
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
Skoro zarzut związany z rodzajem zastosowanej wobec sprawcy represji karnej okazał się niezasadny, to brak było postaw prawnych do zmiany zaskarżonego wyroku w sposób postulowany przez skarżącego.
4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
4.1.
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO
1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
5.1.1.
Przedmiot utrzymania w mocy
wyrok skazujący i wszystkie rozstrzygnięcia
Zwięźle o powodach utrzymania w mocy
Skoro zarzuty podniesione w apelacji przez obrońcę oskarżonego okazały się bezzasadne, a brak jest podstaw do zmiany bądź uchylenia orzeczenia z urzędu, to sąd okręgowy zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
5.2.1.
Przedmiot i zakres zmiany
Zwięźle o powodach zmiany
1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji
1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia
5.3.1.1.1.
Zwięźle o powodach uchylenia
5.3.1.2.1.
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości
Zwięźle o powodach uchylenia
5.3.1.3.1.
Konieczność umorzenia postępowania
Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia
5.3.1.4.1.
Zwięźle o powodach uchylenia
1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania
1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
6. Koszty Procesu
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
pkt 2
O kosztach za postępowanie odwoławcze orzeczono na podstawie art. 636 § 1 kpk.
Opłatę wymierzono wobec oskarżonego stosowanie do art. 2 ust. 1 pkt 3 Ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (tekst jednolity: Dz. U. 1983 r. Nr 49 poz. 223).
7. PODPIS
1.11. Granice zaskarżenia
Kolejny numer załącznika
Podmiot wnoszący apelację
obrońca oskarżonego
Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja
wyrok skazujący i środek karny
0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
☒ na korzyść
☐ na niekorzyść
☒ w całości
☐ w części
☐co do winy
☐co do kary
☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐brak zarzutów
0.1.1.4. Wnioski
☐uchylenie
☒zmiana