descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt IV Ka 104/14

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 4 marca 2014 roku.

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:

Przewodniczący SSO Ireneusz Grodek

Sędziowie SO Tomasz Ignaczak (spr.)

SO Agnieszka Szulc-Wroniszewska

Protokolant Dagmara Szczepanik

-

na podstawie art.42§2 kk orzeka wobec oskarżonego T. P. środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w strefie ruchu lądowego co do wszystkich kategorii pojazdu na okres 1 (jednego) roku;

2) w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

3) zasądza od oskarżonego T. P. na rzecz oskarżycielki posiłkowej K. Z. 420 (czterysta dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego poniesionych w postępowaniu odwoławczym;

4) zasądza od oskarżonego T. P. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 20 (dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu wydatków poniesionych w postępowaniu odwoławczym.

Uzasadnienie

T. P. został oskarżony o to, że:

w dniu 13 czerwca 2012 roku naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, że będąc we stanie nietrzeźwości 1,68 promila alkoholu we krwi, jako pasażer samochodu kierowanego przez S. K., w trakcie jazdy w czasie pokonywania zakrętu w prawo gwałtownie chwycił za kierownicę doprowadzając do utraty kontroli nad pojazdem przez kierującego, po czym samochód zjechał z jezdni na nieutwardzone pobocze i wywrócił się, w wyniku czego kierujący S. K., oraz pasażerowie w osobach W. Ś., K. Z. i M. K. doznali opisanych szczegółowo w zarzucie obrażeń ciała powodujących u każdego z nich naruszenie czynności narządów ciała na okres przekraczający 7 dni, tj. o czyn z art. 177 § 1 kk w zw. z art. 178 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk.

Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim wyrokiem z dnia 18 grudnia 2013 roku w sprawie II K 1342/12:

-

uznał oskarżonego za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu ze zmianą kwalifikacji polegającą na wyeliminowaniu z niej dyspozycji art. 11 § 2 kk i za to na podstawie art. 177 § 1 kk w zw. z art. 178 § 1 kk wymierzył mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności;

-

na podstawie art. 69 § 1 i 2 kk i art. 70 § 2 kk wykonanie kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby lat 3;

-

na podstawie art. 73 § 1 kk oddal oskarżonego pod dozór kuratora;

-

na podstawie art. 71 § 1 kk wymierzył mu karę 60 stawek dziennych grzywny po 10 zł. stawka;

-

zasądził od oskarżonego na rzecz oskarżycielki posiłkowej K. Z. koszty zastępstwa procesowego;

-

orzekł o kosztach sądowych.

Powyższy wyrok został zaskarżony przez prokuratora – na niekorzyść oskarżonego.

Apelacja prokuratora zaskarżyła wyrok w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym. Prokurator zarzucił wyrokowi obrazę prawa karnego materialnego, tj. art. 42 § 2 kk, poprzez jego niezastosowanie.

W konkluzji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie na podstawie art. 42 § 2 kk wobec oskarżonego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 1 ( jednego) roku i o utrzymanie w pozostałym zakresie wyroku w mocy.

Na rozprawie apelacyjnej prokurator podtrzymywał swoją apelację i wnioski w niej zawarte.

Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej K. Z. na rozprawie apelacyjnej przyłączył się do apelacji prokuratora oraz wniósł o zasądzenie od oskarżonego na rzecz oskarżycielki posiłkowej kosztów zastępstwa procesowego.

Sąd Okręgowy zważył co następuje

Apelacja prokuratora była zasadna.

Sąd Rejonowy dopuścił się obrazy prawa karnego materialnego mającej wpływ na treść wyroku, albowiem nie orzekł o obligatoryjnym w tym przypadku środku karnym w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.

Zgodnie z treścią art. 42 § 2 kk obligatoryjne jest orzeczenie zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych albo pojazdów mechanicznych określonego rodzaju, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji (wymienionego w § 1 art. 42 kk) był w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia określonego w art. 173 kk, 174 kk lub 177 kk.

Sprawcą przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, wobec którego stosownie do treści powyższego przepisu należy orzec środek karny przewidziany w art. 42 § 2 kk, jest przy tym każda osoba uczestnicząca w ruchu, a nie tylko prowadzący pojazd mechaniczny ( por. wyrok Sądu Najwyższego - Izba Karna z 2010-06-14, IV KK 70/10, opubl: Orzecznictwo Sądu Najwyższego w Sprawach Karnych rok 2010, Nr 1, poz. 1192). Również większość przedstawicieli nauki opowiada się za szerokim rozumieniem "osoby uczestniczącej w ruchu", nieograniczającym się do osób prowadzących pojazd ( zob. m.in. K. Łucarz, Nowa regulacja podmiotu zakazu prowadzenia pojazdów, s. 11-23 oraz Kodeks karny. Komentarz pod red. prof. dr hab. Alicja Grześkowiak, prof. dr hab. Krzysztof Wiak, rok wydania: 2013, Wydawnictwo: C.H.Beck). Za taką interpretacją przemawiają także przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym ( Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), posługujące się terminem „uczestnik ruchu”, którym jest zgodnie z legalną definicją zawartą w art. 2 pkt 17 tej ustawy: pieszy, kierujący, a także inne osoby przebywające w pojeździe lub na pojeździe znajdującym się na drodze.

Powyższe rozważania prowadzą do konkluzji, że wobec oskarżonego należało ( w związku z jego skazaniem za zarzucony czyn z art. 177 § 1 kk w zw. z art. 178 § 1 kk) orzec określony w art. 42 § 2 kk środek karny w postaci zakazu prowadzania pojazdów mechanicznych. Dlatego Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok, wydając takie rozstrzygnięcie.

W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok jako sprawiedliwy, nie naruszający prawa karnego materialnego i wydany bez obrazy prawa karnego procesowego, należało utrzymać w mocy.

Na koszty procesu w postępowaniu odwoławczym złożyły się wydatki Skarbu Państwa w postaci ryczałtu za doręczenia pism procesowych w kwocie 20 złotych oraz wydatki poniesione przez oskarżycielkę posiłkową związane z zastępstwem procesowym.

Na podstawie art. 627 kpk w zw. z art. 635 kpk Sąd zasądził od oskarżonego na rzecz oskarżycielki posiłkowej kwotę 420 zł. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego świadczonego w postępowaniu odwoławczym. Zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego , Sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, przy czym podstawę zasądzenia owej opłaty, stanowią stawki minimalne określone w stosownych przepisach. Wynika to wprost z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Taki pogląd wyrażono m. in. w postanowieniu Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego - Izba Karna z 2011-03-23, I KZP 1/11, opubl: Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Karna rok 2011, Nr 5, poz. 38, str. 1, oraz w postanowieniu Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 2009-09-30, II AKz 643/09, opubl: Orzecznictwo Sądu Apelacyjnego w Katowicach rok 2009, Nr 4, poz. 35. Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej nie złożył zestawienia wydatków, a jego wkład w rozpoznanie sprawy na etapie postępowania odwoławczego był niewielki i ograniczył się do uczestnictwa w krótkiej rozprawie apelacyjnej i przyłączenia się do stanowiska prokuratora. Uzasadnia to zasądzenie wydatków w minimalnej określonej w/w rozporządzeniem wysokości.

Sąd Okręgowy na podstawie art. 627 kpk w zw. z art. 635 kpk zasądził od oskarżonego na rzecz Skarnu Państwa kwotę 20 zł. tytułem zwrotu wydatków poniesionych w postępowaniu odwoławczym.

Z powyższych względów orzeczono jak w wyroku.