Treść orzeczenia
Sygn. akt IVCz 356/13
Postanowienie
Dnia 28 czerwca 2013 r.
Sąd Okręgowy w Słupsku Wydział IV Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Wanda Dumanowska
Sędziowie SO: Mariusz Struski (spr.), Mariola Watemborska
po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2013 roku w Słupsku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi dłużniczki A. R.na czynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Lęborku RomualdyWłodarczyk – Trojan – postanowienie z dnia 4 kwietnia 2013 r., w sprawie KM 2843/12, polegającą na oddaleniu wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego w sprawie KM 2843/12 z udziałem wierzyciela (...) S.A.w D. na skutek zażalenia dłużniczki A. R. na postanowienie Sądu Rejonowego w Lęborku z dnia 14 maja 2013 roku, sygn. akt I Co 725/13 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Skarżąca A. R.reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika radcę prawnego C. J., w dniu 21 kwietnia 2013 roku złożyła skargę na postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Lęborku RomualdyWłodarczyk – Trojan z dnia 4 kwietnia 2013 roku, w przedmiocie oddalenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego w sprawie KM 2843/12. Wobec braku dołączenia do skargi pełnomocnictwa z należnym podpisem mocodawcy (dłużniczki), radca prawny – C. J., został wezwany przez Sąd Rejonowy w Lęborku do przedłożenia w terminie 7 dni stosownego pełnomocnictwa, pod rygorem odrzucenia skargi. Pełnomocnik wywiązał się z powyższego zobowiązania i w dniu 13 maja złożył do Sądu wymagane pełnomocnictwo.
Sąd Rejonowy w Lęborku, po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2013 roku w Lęborku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi dłużniczki A. R., postanowił odrzucić skargę. W treści uzasadnienia Sąd wskazał, iż dłużniczka A. R. reprezentowana w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła skargę na czynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Lęborku, bez uiszczenia należytej od skargi opłaty. Zważywszy na powyższe Sąd zgodnie z regulacją art. 767 3 k.p.c. orzekł o odrzuceniu skargi.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się dłużniczka, która wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Dłużniczka reprezentowana przez radcę prawnego C. J. podniosła, iż postanowienie wydane przez Sąd Rejonowy w Lęborku jest niesłuszne, bowiem zostało wydane niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Skarżąca przytoczyła treść art. 767 3 k.p.c. oraz wskazała, iż przepis ten stanowi podstawę do odrzucenia skargi, jeżeli została ona wniesiona po terminie, albo w terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Dalej skarżąca wskazuje, iż po wejściu w życie ustawy z dnia 5 grudnia 2008 roku, o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, uchylającej między innymi art. 130 2 § 3 k.p.c., każdy środek zaskarżenia wskazany w katalogu art. 130 2 § 3 k.p.c., w tym również skarga na czynności komornika, złożony zarówno przez samą stronę, jak i przez jej profesjonalnego pełnomocnika podlega odrzuceniu wyłącznie w sytuacji niewykonania zarządzenia wzywającego do uiszczenia opłaty. W związku z powyższym, zdaniem skarżącej, zastosowanie przez Sąd Rejonowy w Lęborku rygoru odrzucenia skargi na postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Lęborku, bez uprzedniego wezwania skarżącej do uzupełnienia braku fiskalnego tej skargi było nieprawidłowe.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje
Zaskarżone postanowienie nie może się ostać.
Dla Sądu Okręgowego nie ulega wątpliwości, że do wejścia w życie z dniem 1 lipca 2009 r. ustawy z dnia 5 grudnia 2008 roku, o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2008.234.1571), uchylającej między innymi art. 130 2 § 3 k.p.c., rygor odrzucenia pisma wnoszonego przez profesjonalnego pełnomocnika z powodu nieuiszczenia należnej opłaty stałej lub stosunkowej, miał zastosowanie także do skargi na czynność komornika mimo, że w wymienionych w tym przepisie środkach odwoławczych i zaskarżenia nie było skargi na czynności komornika.
Jednakże przyjmowano i nadal przyjmuje się, że skarga na czynności komornika należy do kategorii innych środków zaskarżenia. Stąd samo posłużenie się w art. 130[2] § 3 k.p.c. formułą ogólną, przejętą z art. 363 § 1 k.p.c. przemawiało za tym, że wymienienie w treści tego pierwszego przepisu środków odwoławczych lub zaskarżenia nie było wyczerpujące, zwłaszcza, że uczyniono to w nawiasie, co jest najczęściej używaną stylizacją, wskazującą na to, że podawane wyszczególnienie jest przykładowe.
Za tym stanowiskiem stała również wykładnia systemowa, ponieważ jeśli ustawodawca w ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych chciał ograniczyć pobieranie opłat tylko od niektórych środków odwoławczych lub zaskarżenia, to wymieniając je, posłużył się słowem „wyłącznie” (por. art. 35 ust. 1 i 36 ustawy), którego nie zastosował w treści art. 130[2] § 3 k.p.c. Wreszcie nie było żadnego uzasadnienia logicznego, aby spod działania rygoru z art. 130[2] § 3 k.p.c. wyłączać tego typu środki zaskarżenia jak skarga na czynności komornika, czy sprzeciw od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym. W rezultacie przyjmowano, że nieuiszczenie przez profesjonalnego pełnomocnika opłaty stałej od skargi na czynności komornika powoduje odrzucenie skargi, bez wzywania do jej opłacenia.
Sytuacja ulęgła zmianie w wyniku uchwalenia ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. (Dz.U.2008.234.1571) zmieniającej nin. ustawę kodeks postępowania cywilnego, w wyniku której z dniem 1 lipca 2009 r. uchylony został art. 130 2 § 3 k.p.c.
Po uchyleniu art. 130 2 § 3 powstała wątpliwość, jakie skutki powinno powodować wniesienie przez profesjonalnego pełnomocnika nieopłaconego środka odwoławczego lub środka zaskarżenia, jeżeli pismo podlegało opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu sporu. W piśmiennictwie odrzucono możliwość odpowiedniego stosowania art. 130 2 § 1 i 2 k.p.c. w związku z przepisami dotyczącymi poszczególnych środków odwoławczych i środków zaskarżenia, co skutkowałoby ich odrzucaniem bez wzywania do uiszczenia opłaty, z możliwością uiszczenia brakującej opłaty w terminie tygodniowym, ze skutkiem od daty pierwotnego wniesienia. Za zasadną przyjęto natomiast koncepcję odpowiedniego stosowania art. 130 § 1 k.p.c. w związku z przepisami dotyczącymi poszczególnych środków odwoławczych i środków zaskarżenia, zakładającą obowiązek wezwania pełnomocnika strony do uiszczenia należnej opłaty pod rygorem odrzucenia wniesionego środka. Podobne stanowisko ugruntowało się także w orzecznictwie. Sąd Najwyższy konsekwentnie uznaje, że w razie wniesienia przez adwokata skargi kasacyjnej bez wymaganej opłaty przewodniczący wzywa do jej uiszczenia pod rygorem odrzucenia skargi.
W tym stanie rzeczy, odrzucenie w niniejszej sprawie skargi na czynność komornika wywiedzionej przez fachowego pełnomocnika w imieniu skarżącej dłużniczki, bez wezwania do uiszczenia opłaty stałej w kwocie 100zl. było wadliwe.
Z tych racji, z mocy art. 386 § 1 k.p.c. i art. 397§ 2k.pc.i art. 13§ 2 k.p.c. orzeczono, jak w sentencji.