Treść orzeczenia
Sygn. akt IV Ca 608/13
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 20 grudnia 2013 r.
Sąd Okręgowy w Słupsku IV Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:
Przewodniczący SSO Elżbieta Jaroszewicz
Sędziowie SO: Andrzej Jastrzębski, Mariola Watemborska (spr.)
Protokolant: sekr. sądowy Barbara Foltyn
po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2013 r. w Słupsku na rozprawie sprawy z powództwa L. D. i A. D. przeciwko M. W. i A. W. o zapłatę na skutek apelacji powodów od wyroku Sądu Rejonowego w Lęborku z dnia 10 października 2013r., sygn. akt I C 793/12
1. oddala apelację,
2. zasądza solidarnie od powodów L. D. i A. D. na rzecz pozwanych M. W. i A. W. solidarnie kwotę (...)) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.
Uzasadnienie
Powodowie – A. D. i L. D. wnieśli do Sądu Rejonowego w(...)pozew, w którym domagali się zasądzenia na ich rzecz od pozwanych A. W. i M. W. kwoty(...)zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wytoczenia powództwa oraz kosztów procesu podnosząc, że wobec nieusunięcia w wyznaczonym terminie wad zamówionego kompletu wypoczynkowego skutecznie odstąpili od umowy.
Pozwani – A. W. i M. W. w odpowiedzi na pozew wnieśli o oddalenie powództwa w całości.
Z ustaleń Sądu Rejonowego wynika, że w lutym 2012 r. strony zawarły ustną umowę (...)w ramach, której pozwani zobowiązali się wykonać na rzecz powodów(...), w skład którego wchodziła kanapa narożna, 2 pufy i 3 poduszki. Cena za zamówiony komplet ustalona została na kwotę(...)zł. Pozwani zrealizowali umowę i komplet wypoczynkowy został dostarczony i zamontowany w mieszkaniu powodów w miesiącu(...)r. Powódka była obecna w trakcie montażu zestawu i nie zgłaszała żadnych uwag i zastrzeżeń, co do jakości wykonanego dzieła.
Dalej Sąd I instancji ustalił, że po kilku dniach powódka skontaktowała się z pozwanymi reklamując dostarczoną kanapę, która według niej posiadała źle wyprofilowane oparcie. Pozwani zabrali reklamowaną część kompletu i dokonali naprawy polegającej na ponownym wyprofilowaniu oparcia. Po ponownym dostarczeniu kanapy powodowie nie zgłosili żadnych zastrzeżeń, a w szczególności dotyczących nierównego podziału oparć, krzywego siedziska. Po wystąpieniu kolejnej wady w postaci pęknięcia materiału pozwani wyrazili wolę dokonania naprawy i zakupili materiał potrzebny do usunięcia wady. Pomimo powyższego powodowie sprzeciwili się dokonaniu naprawy.
Ustalił następnie Sąd Rejonowy, iż powodowie pismem z dnia 20 sierpnia 2012 r. złożyli pozwanym oświadczenie o odstąpieniu od umowy domagając się zwrotu kwoty(...)zł.
W toku postępowania przed Sądem I instancji, Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego z (...) G. K.. Jak wynikało z opinii biegłej, w trakcie oględzin przedmiotowych mebli, stwierdzono przetarcia tkaniny w miejscu siedzenia oraz nierówny podział oparcia i siedziska, przy czym zdaniem biegłej jest to wada mniej istotna. Na poręczy kanapy ujawniono rozprucie materiału obiciowego. W trakcie oględzin powódka zgłosiła również wadę polegającą na różnicy wymiaru wystającej części siedziska. Według biegłej jest to wada niewidoczna, nieistotna i możliwa do usunięcia poprzez dokonanie regulacji na zawiasach. Ujawnione w trakcie oględzin wady były możliwe do usunięcia poprzez wymianę materiału obiciowego. Zdaniem biegłej koszt naprawy tych wad to kwota (...)
W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Sąd Rejonowy uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy sprzeciwia się uwzględnieniu powództwa i wyrokiem z dnia(...). oddalił je, zasądzając od powodów solidarnie na rzecz pozwanych kwotę(...)złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Zdaniem Sądu Rejonowego, roszczenie powodów należało rozpoznać w powołaniu na przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z dnia 5 września 2002 r. z późn. zm.). Zgodnie z treścią art. 8 ust 1 powołanej ustawy, jeżeli towar konsumpcyjny jest niezgodny z umową, kupujący może żądać doprowadzenia go do stanu zgodnego z umową przez nieodpłatną naprawę albo wymianę na nowy, chyba, że naprawa albo wymiana są niemożliwe lub wymagają nadmiernych kosztów. Przy ocenie nadmierności kosztów uwzględnia się wartość towaru zgodnego z umową oraz rodzaj i stopień stwierdzonej niezgodności, a także bierze się pod uwagę niedogodności, na jakie naraziłby kupującego inny sposób zaspokojenia. Doprowadzenie towaru do stanu zgodnego z umową w pierwszej kolejności powinno zostać zrealizowane przez sprzedawcę w wykonaniu żądania nabywcy nieodpłatnej naprawy lub wymiany towaru na nowy. Wybór określonego uprawnienia należy do kupującego, samo zaś uprawnienie do żądania stosownego zachowania sprzedawcy ma charakter prawokształtujący.
Jak zauważył Sąd I instancji poza sporem w niniejszej sprawie pozostawał fakt, że po złożeniu reklamacji pozwani wykonali ciążący na nich obowiązek i dokonali przeprofilowania oparcia kanapy. Powodowie w żaden sposób nie zakwestionowali powyższego, a zatem należy uznać, że zaaprobowali naprawę. Co więcej, po uwzględnieniu reklamacji w zakresie przeprofilowania oparcia kanapy powódka oświadczyła, że nie wnosi zastrzeżeń, co do szerokości siedzisk. Także z zeznań świadków R. L. oraz B. W., którzy dokonali usunięcia wady w postaci nieprawidłowego wyprofilowania oparcia kanapy wynikało, że kiedy dostarczyli powodom kanapę po naprawie powódka oświadczyła, iż jest zadowolona i nie ma żadnych zastrzeżeń. Stwierdził przy tym Sąd Rejonowy, że wbrew twierdzeniom powódki nie było mowy o żadnych innych wadach, a w szczególności zastrzeżeń co do nierównego podziału siedzisk. W ocenie sądu zeznania powyższych świadków są wewnętrznie spójne, nie zawierają sprzeczności. Brak było zatem podstawy do ich zanegowania.
Sąd Rejonowy powołał się na treść art. 9. 1. w/w ustawy, z którego wynika, że kupujący traci uprawnienia przewidziane w art. 8, jeżeli przed upływem dwóch miesięcy od stwierdzenia niezgodności towaru konsumpcyjnego z umową nie zawiadomi o tym sprzedawcy.
Wobec powyższego zdaniem Sądu, jeśli po uwzględnieniu reklamacji w zakresie przeprofilowania oparcia kanapy powódka nadal miała zastrzeżenia, co do innych wad to jej obowiązkiem było zawiadomienie pozwanych w terminie określonym w art. 9 ustawy. Kanapa została naprawiona w miesiącu (...)r., gdy tymczasem o wystąpieniu innych wad powodowie zawiadomili pozwanych dopiero w miesiącu (...)r. Opisane przez powodów wady w postaci nierównego podziału oparć, krzywych siedzisk nie mogą być traktowane jako wady ukryte, których powodowie nie mogli dostrzec już w chwili montażu.
Sankcją niedochowania obowiązku poinformowania sprzedawcy jest utrata przez kupującego uprawnień z art. 8, tj. prawa domagania się naprawy bądź wymiany towaru, a w dalszej kolejności obniżenia ceny bądź odstąpienia od umowy, przy jednoczesnym obowiązku spełnienia własnego świadczenia na rzecz sprzedawcy.
W ocenie Sądu Rejonowego bezspornym był także fakt, że po ujawnieniu wady w postaci pęknięcia materiału obiciowego pozwani zobowiązali się do bezpłatnego jej usunięcia i w tym celu dokonali zakupu materiału potrzebnego do naprawy. Powodowie nie wyrazili na powyższe zgody składając oświadczenie o odstąpieniu od umowy. W ocenie sądu takie działanie ze strony powodów było nieuprawnione albowiem uniemożliwiło pozwanym dokonanie naprawy, gdyż w pierwszej kolejności powodom przysługiwało roszczenie o dokonanie naprawy, a dopiero gdyby pozwani nie wypełnili powyższego obowiązku lub wykonali je wadliwie należałoby rozważyć skorzystania z uprawnienia w postaci odstąpienia od umowy.
Z takim stanowiskiem Sądu Rejonowego nie zgodzili się powodowie wnosząc apelację, w której zaskarżyli wyrok w całości domagając się jego zmiany i uwzględnienia powództwa w całości oraz zasądzenia na ich rzecz od pozwanych zwrotu kosztów procesu za obie instancje. Apelujący zarzucili wyrokowi błąd w ustaleniach faktycznych polegający na:
- uznaniu, że powodowie zgłosili wady wykonanego przez pozwanego dzieła po upływie ustawowego terminu, co poskutkowało brakiem podstaw do odstąpienia od umowy;
- pominięciu wad istotnych kanapy w postaci pofałdowania materiału oraz jego nieodporności na ścieranie, jako wad istotnych, których wystąpienie w toku eksploatacji, po odmowie uwzględnienia reklamacji w tym zakresie przez pozwanego, uzasadniało odstąpienie od umowy.
Pozwani w odpowiedzi na apelację wnieśli o jej oddalenie o zasądzenie od powodów na rzecz pozwanych zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.
Sąd Okręgowy zważył co następuje
Apelacja powodów jako bezzasadna nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie zauważyć należy, że Sąd Rejonowy, orzekający w niniejszej sprawie, dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, trafnie oceniając przy tym zgromadzone w sprawie dowody. Z treści zebranego materiału dowodowego Sąd I instancji wyprowadził właściwe ustalenia i wnioski, w oparciu o które prawidłowo zastosował normy prawa materialnego, zaś sposób procedowania w sprawie odpowiadał wymogom określonym w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, tym samym Sąd Okręgowy w całej rozciągłości przyjmuje ustalenia i wnioski Sądu meriti jako własne (art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 zd. 1 k.p.c.).
Wbrew twierdzeniom apelujących powodów, Sąd I instancji nie dokonał błędnych ustaleń faktycznych będących podstawą wyrokowania.
Bezspornie ustalaną okolicznością w sprawie jest fakt, że zamówiony przez powodów w zakładzie pozwanych zestaw wypoczynkowy miał wady i że pozwani w ramach reklamacji dokonywali jego naprawy, choć jak twierdzą powodowie z miernym skutkiem.
Okoliczność ta skłoniła powodów do skorzystania z uprawnień wynikających z treści o ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (dalej u.s.k.) i wysłania w dniu (...). r. pisma do Zakładu (...), informującego pozwanych o odstąpieniu od zawartej umowy.
Uszło jednak uwagi powodów, że skorzystanie z uprawnień, o jakich mowa w art. 8 u.s.k, obliguje kupującego (czy zamawiającego dzieło) do dochowania wymogu kolejności uprawnień, określonych art. 8 ust. 1 u.s.k.
Zauważyć natomiast należy, że powodowie pierwotnie pismem z dnia (...). (po wcześniejszej ustnej reklamacji) wskazali na istnienie następujących wad:
- oparcia na bokach były wklęsłe inne niż w koszu;
- nierówny podział oparć;
- krzywe siedziska;
- wystające siedzisko na krótszym boku kanapy
Dodatkowo wskazali na kolejne wady w postaci:
- na boczku materiał wystąpił w miejscu zszycia i widać gąbkę;
- na siedzisku przy boczku zrobiło się wybrzuszenie.
Pozwani w odpowiedzi na powyższe pismo, pismem z dnia(...). poinformowali powodów, iż ich zdaniem usługa na wykonanie kompletu wypoczynkowego została wykonana zgodnie z zamówieniem, jednocześnie pozwani zaproponowali usunięcie na swój koszt – po wcześniejszy ustaleniu terminu wady boczku.
Powodowie nie akceptując propozycji pozwanych, dotyczącej usunięcia jedynie jednej ze wskazanych wad, pismem z dnia (...). oświadczyli, że odstępują od umowy i żądają zwrotu całej zapłaconej kwoty tj. (...)zł we wskazanym przez nich terminie.
W ocenie Sądu Okręgowego, mając na uwadze opinię biegłego sądowego nie może być wątpliwości co do tego, że wskazane przez powodów w piśmie z dnia (...). wady nie stanowiły o tym, że niezgodność dzieła (towaru konsumpcyjnego) z umową była w momencie złożenia przez powodów oświadczenia o odstąpieniu od umowy istotna, a tylko w takiej sytuacji kupujący (zamawiający działo) mógłby odstąpić od umowy.
W obrocie konsumenckim przepisy ustawy wymagają bowiem w pierwszej kolejności zgłoszenia żądania naprawy lub wymiany rzeczy; odstąpienie od umowy może mieć miejsce tylko w określonych sytuacjach. W sytuacjach, gdy naprawa albo wymiana są niemożliwe lub wymagają nadmiernych kosztów (art. 8 ust 1 u.s.k.) lub też albo jeżeli sprzedawca nie zdoła uczynić zadość takiemu żądaniu w odpowiednim czasie lub gdy naprawa albo wymiana narażałaby kupującego na znaczne niedogodności, ma on prawo domagać się stosownego obniżenia ceny albo odstąpić od umowy (art. 8 ust 4 u.s.k.). Od umowy nie można jednak odstąpić, gdy niezgodność towaru konsumpcyjnego z umową jest nieistotna. Już więc z tej przyczyny żądanie powodów zwrotu całej uiszczonej ceny uznać należało za bezzasadne.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 u.s.k. kupujący traci uprawnienia przewidziane w art. 8 u.s.k., jeżeli przed upływem dwóch miesięcy od stwierdzenia niezgodności towaru konsumpcyjnego z umową nie zawiadomi o tym sprzedawcy. Do zachowania terminu wystarczy wysłanie zawiadomienia przed jego upływem. W zawiadomieniu może być także zamieszczone żądanie wybrane przez kupującego zgodnie z postanowieniem art. 8 ust. 1 u.k.s., w razie jego braku wybór uprawnienia może nastąpić na mocy porozumienia stron bądź przez samego kupującego po skutecznym zawiadomieniu sprzedawcy.
Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że po dokonanej przez pozwanych naprawie reklamacyjnej kanapy dokonanej w (...). powodowie korzystali z naprawionej kanapy nie zgłaszając pozwanym uwag, zaś w piśmie z dnia (...). – czyli po upływie dwóch miesięcy od stwierdzenia wad pierwotnych kanapy - wezwali pozwanych do usunięcia wad także tych stwierdzonych zaraz po dokonaniu odbioru dzieła. Powódka słuchana w charakterze strony zeznała miałam tego dość, machnęłam już ręką uznając, że te siedziska mogą zostać w takim stanie jakim są. Zasadnie zatem Sąd I instancji uznał, że w tym zakresie z uwagi na treść art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2002 o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej (…) powodowie stracili uprawnienia wynikające z art. 8 w/w ustawy.
W tej zatem sytuacji, działania powodów skupione na możliwości uzyskania zwrotu całej uiszczonej ceny, uznać należało za niezasadne, z uwagi na niewłaściwie przyjęte przez nich jako konsumentów zasady postępowania określone treścią art. 8 i 9 u. s.k. (...) bowiem w piśmie zawierającym oświadczenie o odstąpieniu od umowy, wady dzieła jako nowe wady stwierdzone już po dokonanej w(...). naprawie, nie uprawniały powodów do skutecznego odstąpienia od umowy i w konsekwencji skutecznego żądania zapłaty kwoty dochodzonej w niniejszej sprawie.
Natomiast co do kolejnych wad zgłoszonych w toku postępowania związanych z pofałdowaniem materiału oraz jego nieodpornością na ścieranie, jak podnoszą sami powodowie w apelacji, pojawiły się one dopiero w(...). Wówczas już – przynajmniej w ocenie powodów - nie łączyła ich z pozwami umowa o dzieło, gdyż od niej odstąpili, brak jest natomiast dowodów na okoliczność wzywania przez powodów pozwanych do usunięcia tych wad pod rygorem odstąpienia od umowy.
Z uwagi na powyższe, na mocy art. 385 k.p.c. oddalono apelację powodów jako bezzasadną.
O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na mocy art. 98 i 108 kpc w związku z § 6 pkt 3 i § 12 pkt 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (…).