descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt III U 53/18

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 29 października 2018r.

Sąd Okręgowy w Suwałkach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

SSO Danuta Poniatowska

Uzasadnienie

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. decyzją z 13.12.2017 r. odmówił M. O. prawa do ponownego ustalenia wysokości emerytury.

W uzasadnieniu wskazano, że decyzja została wydana z uwagi na decyzję z 13.12.2017 r., którą odmówiono ponownego obliczenia wysokości kapitału początkowego, gdyż ocena dowodów dołączonych do wniosku nie spowodowała zmiany stanowiska organu rentowego, wynikającego z wcześniejszej decyzji o ustaleniu kapitału początkowego. Do stażu pracy M. O. nie przyjęto okresu od 30.05.1970 r. do 29.05.1973 r. z tytułu zatrudnienia w Kółku Rolniczym (...) oraz od 1.01.1982 r. do 31.12.1992 r. - w Spółdzielni Kółek Rolniczych (...).

W odwołaniu od tej decyzji M. O. wskazał, że zagubił dokumenty związane z zatrudnieniem i wnosił o zaliczenie do stażu pracy spornego okresu na podstawie zeznań świadków.

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie i wskazał na argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji.

Sąd Okręgowy ustalił, co następuje

M. O. (ur. (...)) jest uprawniony do emerytury poczynając od 01.10.2017 r. (decyzja z 6.11.2017 r.). W dniu 6.12.2017 r. wystąpił z wnioskiem o ponowne ustalenie wysokości emerytury. Domagał się uwzględnienia stażu pracy i wynagrodzenia z tytułu zatrudnienia w okresie od 30.05.1970 r. do 29.05.1973 r. w Kółku Rolniczym (...) oraz od 1.01.1982 r. do 31.12.1992 r. w Spółdzielni Kółek Rolniczych (...).

Do stażu pracy organ rentowy uwzględnił okres zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) w B. od 30.03.1977 r. do 13.02.1982 r. na podstawie przedłożonego duplikatu świadectwa pracy. Do podstawy wymiaru za ten okres uwzględniono minimalne wynagrodzenie, z uwagi na brak informacji o wysokości otrzymywanego wówczas wynagrodzenia. Przy ustaleniu wysokości emerytury organ rentowy obliczył wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia z 10 lat kalendarzowych tj. 1977-1986 i wyniósł on 15,88%. Ilość okresów składkowych wyniosła 4 lata 10 miesięcy i 15 dni, to jest 58 miesięcy.

Na okoliczność spornego okresu zatrudnienia wnioskodawca przedstawił zaświadczenie z 4.07.1973 r. podpisane przez Kierownika (...)w O.. Wynika z niego, że M. O. posiada prawo jazdy kategorii ciągnikowej wydane 5.06.1970 r. i odbył praktykę w prowadzeniu i obsłudze pojazdów samochodowych: ciągnika marki U. nr rej. (...) w transporcie od 5.06.1970 r. do dnia wystawienia zaświadczenia.

Organ rentowy ustalił, że M. O. nie figuruje w grupie traktorzystów zgłoszonych do ubezpieczenia przez Kółko Rolnicze w O. w okresie od 30.05.1970 r. do 31.10.1970 r., natomiast w kolejnych okresach zakład ten dokonywał rozliczenia składek z tytułu zatrudnienia na deklaracjach bezimiennych.

Ponadto na okoliczność świadczenia pracy w Kółku Rolniczym i w Spółdzielni Kółek Rolniczych w O. zeznawali świadkowie Z. F. i P. L. (zeznania k. 13 odw.-14), którzy również pracowali w tym czasie jako traktorzyści. Z dołączonego do akt rentowych świadectwa pracy Z. F. wynika, że zatrudniony był w Spółdzielni Kółek Rolniczych w A. z siedzibą w J. od 1.04.1970 r. do 31.05.1989 r. Świadek P. L. był zatrudniony również w Spółdzielni Kółek Rolniczych w A., a z przedłożonych przez niego świadectw pracy wynika, że pracował w latach od 10.05.1971 r. do 24.10.1972 r., od 22.11.1976 r. do 18.06.1984 r. i od 11.04.1985 r. do 20.11.1985 r. Zeznania te nie są przydatne w niniejszej sprawie z uwagi na innego pracodawcę oraz nieprecyzyjne wskazywanie okresów pracy wnioskodawcy.

Sąd nie dysponował aktami osobowymi wnioskodawcy ze spornego okresu zatrudnienia. Poszukiwania w różnych archiwach nie przyniosły rezultatu. Pozyskano natomiast akta osobowe wnioskodawcy z okresu zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) w B. od 30.03.1977 r. do 13.02.1982 r. Z kwestionariusza osobowego znajdującego się w tych aktach wynika, że był on zatrudniony w okresie od 22.01.1972 r. do 6.10.1973 r. jako kierowca w Kółku Rolniczym (...). Na potwierdzenie tego wpisu nie ma jednak w aktach żadnego dowodu. Okres ten pokrywa się w części z okresem odbywania służby wojskowej, o czym nie wspomina wnioskodawca w kwestionariuszu osobowym.

Sąd ustalił w Wojskowej Komendzie Uzupełnień w B., że M. O. odbywał zasadniczą służbę wojskową od 27.10.1972 r. do 22.01.1973 r. Okres ten podlegał zaliczeniu do stażu, jako niebudzący wątpliwości.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje

Istotę sprawy stanowiło ustalenie, czy organ rentowy zaskarżoną decyzją zasadnie odmówił M. O. przeliczenia jego emerytury na podstawie art. 114 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1383 ze zm.) Odwołujący kwestionował zasadność zaskarżonej decyzji, wskazując że organ rentowy niezasadnie pominął dowody w postaci zeznań świadków potwierdzających jego zatrudnienie w spornych okresach.

Należy wskazać, że ubezpieczeni urodzeni po 31 grudnia 1948 r. nabywają prawo do emerytury według nowych zasad, a prawo do tego świadczenia nie jest uzależnione od udowodnienia określonego minimalnego okresu składkowego i nieskładkowego. Jedynym warunkiem jest osiągnięcie minimalnego wieku emerytalnego. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy, od 1 października 2017 r. ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego wynoszącego, co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn. W myśl art. 25 ust. 1 cyt. ustawy, podstawę tak przyznanej emerytury stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem waloryzacji składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury, zwaloryzowanego kapitału początkowego określonego w art. 173-175 oraz kwot środków zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40 a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Emerytura z art. 24 jest wynikiem podzielenia podstawy jej obliczenia przez tzw. średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi, w jakim ubezpieczony zdecyduje się przejść na emeryturę (art. 26 ust. 1 ustawy). Średnie dalsze trwanie życia stanowi wielkość statystyczną służącą do ustalenia liczby miesięcy, w których przeciętnie będzie pobierana nowa emerytura.

Podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 114 ust. 1, pkt 1-6 cyt. ustawy, zgodnie z którym, w sprawie zakończonej prawomocną decyzją organ rentowy, na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, uchyla lub zmienia decyzję i ponownie ustala prawo do świadczeń lub ich wysokość, jeżeli:

1) po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono nowe okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość,

2) decyzja została wydana w wyniku przestępstwa,

3) dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,

4) decyzja została wydana na skutek świadomego wprowadzenia w błąd organu rentowego przez osobę pobierającą świadczenie,

5) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone, zmienione albo stwierdzono jego nieważność,

6) przyznanie świadczeń lub nieprawidłowe obliczenie ich wysokości nastąpiło na skutek błędu organu rentowego.

W myśl art. 111 cyt. ustawy, wysokość emerytury lub renty oblicza się ponownie, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, od podstawy wymiaru ustalonej w myśl art. 15, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego:

1) z liczby kolejnych lat kalendarzowych i w okresie wskazanym do ustalenia poprzedniej podstawy wymiaru świadczenia,

2) z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych z 20 lat kalendarzowych, poprzedzających bezpośrednio rok kalendarzowy, w którym zgłoszono wniosek o przyznanie emerytury lub renty albo o ponowne ustalenie emerytury lub renty, z uwzględnieniem art. 176,

3) z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu, przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie emerytury lub renty

- a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy od poprzednio obliczonego.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 cyt. ustawy, podstawę wymiaru emerytury i renty stanowi ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów prawa polskiego w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę, z uwzględnieniem ust. 6 i art. 176. Na wniosek ubezpieczonego podstawę wymiaru emerytury lub renty może stanowić ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie 20 lat kalendarzowych przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku, wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu (art. 15 ust.6).

W oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, możliwe było zaliczenie do okresów składkowych na podstawie art. 6 ust.1 pkt 4 ustawy emerytalnej jedynie okresu odbywania zasadniczej służby wojskowej. Okres ten ustalono na podstawie zaświadczenia WKU w B.. Natomiast sporny okres zatrudnienia w Kółku Rolniczym i w Spółdzielni Kółek Rolniczych w O. nie mógł być, na podstawie przedstawionych dowodów uwzględniony, gdyż istniały zasadnicze sprzeczności w przedłożonych dokumentach. W ocenie Sądu postępowanie dowodowe nie wyjaśniło nie tylko w jakim okresie wnioskodawca był zatrudniony, ale poddało w wątpliwość czy był zatrudniony na stałe jako pracownik.

W związku z powyższym, na podstawie art. 477 14 § 1 i 2 k.p.c. orzeczono, jak w sentencji.